T.C. ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/442 Esas - 2024/370
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/442
KARAR NO : 2024/370
....
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 24/06/2022
KARAR TARİHİ : 03/06/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 01/07/2024
Mahkememize açılan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı Vekili, Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkili şirketin davalı şirketten 40.328 adet dirsek, 33.280 adet fırça kolu küçük, 33.280 adet fırça kolu büyük, 67.450 adet matara ağzı, 68.000 adet matara askısı, 55.000 adet kapak satın aldığı bu kalem mallar için 26.05.2021 tarihli 447.666,04 TL miktarlı faturanın davalı şirket tarafından müvekkil şirket adına düzenlendiğini, ayrıca bahsi geçen ürünlerin imalatları için gerekli olan kalıplar içinde davalı şirket tarafından 16.12.2020 tarih 59.000,00 TL miktarlı ve 28.12.2020 tarih 90.860,00 TL miktarlı iki adet kalıp faturası düzenlendiğini, böylece davalı şirket tarafından müvekkil davacı şirket adına toplam 597.526,04 TL miktarlı fatura düzenlendiğini, bu faturalara karşı müvekkil şirket tarafından davalı şirkete 350.000,00 TL ödeme yapıldığını, söz konusu ürünler satın alındıktan sonra müvekkili şirket tarafından yapılan monteleme işlemi sonucunda 12.500 adet matara ağzı ve 12.500 adet matara askısının bozuk olduğunun tespit edildiğini, matara ağızlarının ve askılarının bozuk olması sebebiyle monteleme işleminin yapıldığı 12.500 adet mataranın da kullanılamaz hale geldiğini ve müvekkilini zarara uğrattığını, montajı yapılan ürünlerde bozukluk tespit edildikten sonra daha fazla mataranın zarar görmemesi için diğer satın alınan ürünlerin müvekkil şirketin atölyesinde bekletildiğini, montajın yapılması durumunda mataraların döviz ile ithal edilen pahalı bir ürün olması nedeniyle hem müvekkilin zararlarının kat be kat artacağını hem de karşı tarafın ödeyeceği miktarın yükseleceğinden kalan malların montajının yapılamadığını, müvekkil şirketin ürünlerin bozuk ve hatalı olması sebebiyle ürünlerden yararlanamadığını ve zarara uğratıldığını, davalı tarafça söz konusu mağduriyetin giderileceği ayıplı malların geri alınıp yeni mallar verileceğinin vaad edilmiş olmasına rağmen geri dönüş sağlanmadığını, bu nedenlerle şimdilik, davacı şirketin ayıplı ürünlerin bedeli karşılığı yapmış olduğu ödemelerin iadesine ilişkin olarak 100,00 TL'nin ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 11.04.2022 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı Vekili 29/04/2024 Tarihinde Islah Dilekçesi Sunmuş, Dilekçesinde Özetle; Fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik, müvekkili davacı şirketin, ayıplı 12.500,00 TL matara askısı ve ağzı karşılığı yaptığı ödeme karşılığı 100,00 TL'nin iadesi yönündeki taleplerini 31.150,00 TL artırarak, toplamda 31.250,00 TL'nin ihtarnamenin tebliği tarihi olan 11.04.2022 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik, müvekkili davacı şirketin, ayıplı 12.500 adet matara askısı ve matara ağzının montaj edilmesi sonrasında kullanılmaz hale gelen 12.500 adet matara torbası için talep edilen 100,00 TL'nin 932.400,00 TL arttırarak toplamda 932.500,00 TL'nin ihtarnamenin tebliği tarihi olan 11.04.2022 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 31.150,00 TL matara ağzı ve askısı, 932.400,00 TL matara torbası olmak üzere toplam 963.550,00 TL'nin harcının alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekilinin usulüne uygun tebligat çıkarılmasına rağmen davaya cevap vermediği anlaşılmıştır.
DELİLLER :
... Raporunda Özetle; Davalı yanca davacıya satışı gerçekleştirilen 12.500 adet matara ağzı ve 12.500 adet matara askının ayıplı olduğu, ayıbın gizli ayıp mahiyetinde olduğu ve davacı tarafından ayıp ihbarının yapıldığı, ayıplı mal bedelinin 31.250 TL olduğu, Davacının yapılan defter incelemesi sonucu 2020 ve 2021 yılı defter kayıtlarında; 16.12.2020 Tarihli .... nolu 59.000,00 TL, 28.12.2020 Tarihli ... nolu 90.860,00 TL, 26.05.2021 Tarihli ...nolu 447.666,04 TL, Davalının düzenlemiş olduğu 3 Fatura toplamı 597.526,04 TL borcundan, 16.12.2020 Tarihinde 50.000,00 TL, 29.12.2020 Tarihinde 15.000,00 TL, 23.01.2021 Tarihinde 50.000,00 TL, 02.02.2021 Tarihinde 30.000,00 TL, 05.03.2021 Tarihinde 60.000,00 TL, 01.08.2021 Tarihinde 50,000,00 TL Davalıya yapmış olduğu toplam 255.000,00 TL ödemesi tenzil edilmek suretiyle 31.12.2021 tarihinde defter kayıtlarında davalıya 342.526,04 TL borç bakiyesi mevcut olduğu, borç bakiyesinden ayıplı mal bedelinin tenzili halinde bakiye borç 342.526,04- 31.250,00=311.276,04 TL olarak hesaplandığı yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Taraf Vekillerinin Bilirkişi Raporuna Karşı Beyan Ve İtirazları Sonucu Bilirkişi Heyetinden Ek Rapor Alınmış, Alınan Ek Rapordan Özetle; daha önce mahkemeye sunulan kök rapordaki görüş ve kanaatlerinde bir değişiklik olmadığı, Davacı yanın kullanmış olduğu 12.500 adet matara askısı ve 12.500 Adet matara ağızlığı sonrası 12.500 Adet matara torbasının da ayıplı ve yeniden kullanılamaz duruma düştüğü, Torba başı malzeme artı işçilik giderleri üzerinden hesaplanacak birim maliyetin dikkate alınarak hesaplanacak toplam bedelin davalı taraftan talep edilebilineceği, hasarlı duruma düşen 12.500 Adet matara torbasının birim ve toplam maliyetini hesaplayabilmek için dava dosyasında herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanılmadığı yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Taraf vekillerinin Bilirkişi Ek Raporuna Karşı Beyan Ve İtirazları Sonucu Bilirkişi Heyetinden 2. Kez Ek Rapor Alınmış, Alınan Ek Rapordan Özetle; Davacı yanın kullanmış olduğu 12.500 adet matara askısı ve 12.500 Adet matara ağızlığı sonrası 12.500 Adet matara torbasının da ayıplı ve yeniden kullanılamaz hale geldiği, Davacı yanın torba başı malzeme ve işçilik giderleri üzerinden hesaplanacak toplam bedelin davalı taraftan talep edebileceği hususunda hukuki takdirin Mahkemeye ait olduğu , Ayıp nedeni ile kullanılamaz hale gelen 12.500 Adet matara torbasının birim bedelinin 10 USD olabileceği sonucuna ulaşılmakla hasarlı 12.500 Adet matara torba bedelinin toplam 125.000 USD olabileceği yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE:
Dava; Ayıplı ifa sebebiyle davacının davalıya yapmış olduğu ödemelerin iadesi ve ayıplı olarak teslim edilen ürünler sebebiyle uğranılan zararın Tazmini istemini ilişkin Tazminat Davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; Davalının davacıya gönderdiği dava konusu ürünlerin ayıplı olup olmadığı, Davacının davalıya ödeme yapıp yapmadığı, yaptı ise miktarı, Davalıya yapılan ödemenin davacıya iadesi şartlarının oluşup oluşmadığı, Ayıplı olduğu iddia edilen ürünlerin montaj edilmesi nedeniyle zarar gören matara olup olmadığı, var ise zarar miktarı, Faizin türü ve başlangıcı hususlarına ilişkindir.
Dosya içerisinde yer alan belge içeriklerine göre; davacının davalı şirketten 40.328 adet dirsek, 33.280 adet fırça kolu küçük, 33.280 adet fırça kolu büyük, 67.450 adet matara ağzı, 68.000 adet matara askısı, 55.000 adet kapak satın almış bu kalem mallar için 26.05.2021 tarihli 447.666,04 TL miktarlı fatura davalı şirket tarafından düzenlenmiş, bu ürünlerin imalatları için gerekli olan kalıplar içinde davalı şirket tarafından 16.12.2020 tarih 59.000,00 TL miktarlı ve 28.12.2020 tarih 90.860,00 TL miktarlı iki adet kalıp fatura düzenlenmiş bu faturalara karşı davacı şirket tarafından davalı şirkete 350.000,00 tl ödeme yapılmıştır. Tarafların tacir sıfatı nazara alındığında somut olayda uygulanması gereken hükümler, Türk Ticaret Kanunu(TTK) ile TTK 23 maddesi yollaması ile genel kanun niteliğindeki Türk Borçlar Kanunu hükümleridir.
6102 sayılı TTK'nun 23/1-c maddesine göre; "malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içinde malı incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda TBK'nun 223.maddesinin ikinci fıkrası uygulanır." hükmü yer almaktadır. TBK 223/2 mdsine göre satılanda olağan bir gözden geçirme ile ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde, ayıp anlaşılınca alıcının hemen satıcıya bildirmesi gerektiği düzenlenmiş olup, ayrıca ürünlerin garanti süresinde de dava açılabilecektir.
Gerek TTK 23/1-c maddesi gerekse Türk Ticaret Kanununun diğer düzenlemeleri nazara alındığında, ticari satış sözleşmesinde ayıplı çıkan mallara ilişkin olarak alıcının seçimlik haklarına ilişkin bir düzenlemeye Ticaret Kanunu içerisinde yer verilmediği bu nedenle genel kanun niteliğindeki 6098 sayılı TBK düzenlemelerinin kıyasen uygulanması gerektiği anlaşılmaktadır. Satıcının ayıptan sorumluluğu Türk Borçlar Kanunu’nun 219-231 maddeleri arasında düzenlenmiştir. Bir sözleşmede ayıbın şartları mevcut ise ve alıcı da kendisinden beklenen külfetleri yerine getirmişse, bu durumda alıcı TBK. m. 227’de kendisine tanınan haklardan birini kullanabilir ve genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.
TBK 231 md gereği; satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile satılanın alıcıya devrinden başlayarak 2 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Satıcı satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise 2 yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz.
Mahkememizce alınan bilirkişi heyeti kök ve ek raporları ile Teknik bilirkişi heyet üyesince yerinde yapılan incelemede ayıplı olduğu belirtilen karton kutu içerisinden rastgele alınan su matarasının askı dış kenarı bükülmeye çalışıldığında gerekli esnekliği göstermeyip kırıldığı (Şekil 3-d), matara ağızlık iki yanından baş parmak ve işaret parmağımızla baskı uygulandığında ağızlık geçiş bölgesinde çatlama yani hasarlanma olduğu görülmüş, elle veya iki parmak arası uygulanan baskı kuvvetine maruz kaldığında ortaya çıkan kusurlanmalar su matarasının kullanımını güçleştirecek hatta sonlandırabilecek mahiyette olduğu, ürün teslim alınırken fark edilebilecek nitelikte olmadığı, kullanım sürecinde maruz kalacağı zorlanmalar sonucu ortaya çıkabilecek kusur niteliğinde olduğu bu itibarla yerinde incelenen malzemelerin ayıplı ve ayıbın da gizli ayıp mahiyette olduğu, davalı tarafından üretilerek davacıya teslim edilen su matarası askısı, ağızlık ve kapak harici davacıya ait matara torbasının da diğer elemanlarındaki kusurlanma sonucu hasarlı duruma geldiği ve tekrar kullanılamayacağı, satın alınan malların gizli ayıplı olduğu tespit edilmiştir. Bilirkişi raporunda ayıbın kullanım sürecinde anlaşabileceğine ilişkin tespiti, dava konusu malların muhtemel teslim tarihleri ve davacı tarafından davalı şirketlere gönderilen ... yevmiye numaralı 01.04.2022 tarihli ihtarnamesi hep birlikte değerlendirildiğinde, satılanın alıcıya devrinden 2 yıl geçmediği ve ihtarın süresinde yapıldığı mahkememizce kabul edilmiş olup davalının bu yöndeki itirazları kabul görmemiş, ayıplardan ve zarar gören matara torbalarının bedelinden davalının sorumlu olacağı kabul edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından tespit edilen miktarlar, dava ve ıslah dilekçesi doğrultusunda davanın kabulü ile, 31.250 TL Matara ağzı ve askısı bedeli, 932.500,00 TL Matara torbası bedeli olmak üzere toplam 963.750,00 TL nin 656.250,00 TL sinin temerrüt tarihi olan 06.04.2022 tarihinden kalan 307.500,00 TL sine dava tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
1-Davanın Kabulü ile,
31.250 TL Matara ağzı ve askısı bedeli, 932.500,00 TL Matara torbası bedeli olmak üzere toplam 963.750,00 TL nin 656.250,00 TL sinin temerrüt tarihi olan 06.04.2022 tarihinden kalan 307.500,00 TL sine dava tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 65.833,76 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70 TL harç ile 16.460,00 TL ıslah harcının toplamı olan 16.540,70 TL'den mahsubu ile noksan olan 49.293,06 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 136.012,50 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
4-Arabuluculuk aşamasında harcanan 1.560,00 TL giderin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 80,70 TL peşin harç ve 16.460,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplamı 16.621,40 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 6.098,00 TL tebligat/posta/müzekkere masrafı ve bilirkişi ücreti yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokuğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
...
✎ e-imzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.