T.C. ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/672 Esas - 2024/214
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/672
KARAR NO : 2024/214
...
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 17/10/2022
KARAR TARİHİ : 01/04/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 24/04/2024
Mahkememize açılan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı Vekili, Dava Dilekçesinde Özetle, Davalı .... Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibine konu edilmiş olan .... Arasında 02.06.2020 tarihine kadar herhangi bir alım satım işi veyahut ticari iş olmadığını, internet üzerinde gördükleri bir kamyon satış ilanı için müvekkili şirket ile dava..... arasında 02/06/2020 tarihinde, .... plaka nolu kamyonun 145.000,00 TL bedelle satışı hususunda anlaşma sağlandığını, müvekkili şirket tarafından davalı ... Şubesinde bulunan hesaptan 02.06.2020 tarihinde 20.000,00 TL EFT yolu ile gönderilerek satış bedeli 145.000,00 TL'nın ödendiğini, M35 şirket yetkilisinin paranın banka hesaplarına gelmediğini, satıştan vazgeçtiğini söylemesi üzerinde pazarlıksız bedel olan 150.000,00 TL tutarında 16.07.2020 keşide tarihli çek verdiklerini, ...sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, çekin bedelsiz kalmış olmasına rağmen davalı ....şirketi tarafından kötü niyetli olarak cirolanması göz önünde bulundurulduğunda müvekkillerin işbu davalı yönünden de eldeki davayı açmasında hukukî yarar bulunduğunu, bu nedenlerle; öncelikle müvekkiller hakkında başlatılan ... Esas sayılı dosyasına ilişkin olarak, teminatsız ya da teminat mukabilinde ihtiyati tedbir kararı verilerek icra veznesine girecek paranın davalıya ödenmemesine, müvekkilleri...bulunan çek hesabından keşide edilen 16/07/2020 keşide tarihli 150.000,00 TL bedelli çek nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, yasa gereği alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... Şirketi Vekili, Cevap Dilekçesinde Özetle, Davacının, müvekkil şirkete yöneltmiş olduğu haksız ve mesnetsiz davanın müvekkil şirket yönünden reddedilmesi gerektiğini, davacının, dava dilekçesinde diğer davalı şirket ile arasındaki ticari ilişkiye ilişkin bir takım iddia ve beyanlarda bulunduğunu, ancak davacı şirketin, davacı şirket yetkilisi ile diğer davalı .... Şirketi ve şirket yetkilisi arasında gerçekleşen bu ilişkiyi müvekkil şirketin bilmediği ve bilmesinin de mümkün bulunmadığını, davacı şirket ve davacı şirket yetkilisi ile müvekkil şirket arasında ise herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını, söz konusu çeki iyiniyetle iktisap eden müvekkil şirketin, çeki geri verme mükellefiyeti olmadığını, dava dilekçesinde her ne kadar diğer davalı olarak ... vergi kimlik numaralı ...gösterilmişse de müvekkil şirkete söz konusu çeki ciro eden şirket ...vergi kimlik numaralı...nakliye işini üstlendiğini, bu hizmet karşılığında ...nakliye bedeli olarak 152.000,00 TL'yi müvekkil şirkete ödemesi gerektiğini, bu tutar için müvekkil şirket 12.06.2020 tarihli 152.000,00 TL fatura düzenlediğini, düzenlenen bu faturaya istinaden ... vergi kimlik numaralı ...ait 16/07/2020 keşide tarihli 150.000,00 TL bedelli çeki ciro ederek müvekkil şirkete verdiğini, Müvekkil şirkete,... Bankasına ait 16/07/2020 keşide tarihli 150.000,00 TL bedelli çek ...Şirketi olduğunu, Müvekkil şirketin dava konusu çeki iyiniyetle iktisap etmiş olup taraflar arasında ticari ilişkiyi ve ticari ilişkiye neden olan olayları bilmediğini, çeki iyiniyetle iktisap eden ve son hamil olan müvekkil şirketin korunması gerektiğini, menfi tespit davasında ispat yükü, MK.nun 6. maddesindeki genel kural gereği davalıya düştüğünü, ancak, ispat yükünün davacıya düştüğü istinai hallerin de olduğunu, Menfi tespit davasını açan davacının, davalının varlığını iddia ettiği hukuki ilişkinin hiç doğmadığını iddia etmeyip, başka nedenlerle sona erdiğini iddia ettiği durumda, borçlu olmadığının ispatı davacıya düştüğünü, yapılan tüm bu açıklamalar dahilinde müvekkil şirkete yönelik davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, bu nedenlerle; söz konusu haksız ve mesnetsiz davanın reddini istemiştir.
Davalı ... Esas sayılı icra dosyasına dayanak 16.07.2020 keşide tarihli 150.000,00 TL bedelli çekten dolayı davalı şirketimize yönelik borçlu olmadığının tespitini talep ettiğini, davacı tarafın şirketimiz yönünden talebin mesnetsiz olup davanın reddini talep ettiklerini, huzurdaki davaya konu çek ile şirketin herhangi ilgisi ve bilgisi bulunmamakta olup iddia edilen hususların gerçek dışı olduğunu, şirketin ticari kayıtları incelediğinde bahse konu çekin şirketi ile alakası olmadığının ortaya çıkacağını, davacı tarafın dava dilekçesinde bahsi geçen araç satışının şirketçe yapılmış olmakla ödemesi davacı tarafça şirket hesabına aktarıldığını ve satış işlemi yapıldığını, davaya konu çek ile herhangi bir ödeme alınmadığını, bu nedenlerle öncelikle husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine aksi halde esastan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
...'yi içerir belgeler getirtilmiş, incelenmiştir.
Havran Noterliği'nden 02/06/2020 tarih 02151 yevmiye nolu araç satış sözleşmesi örneği getirtilmiş, incelenmiştir.
Tüm Dosya Kapsamı Ve Ön İnceleme Duruşmasında Belirlenen Uyuşmazlık Konuları Hakkında Davalı Yanın Defterlerini İncelemek Üzere Talimat Mahkemesi Tarafından Belirlenen S.M. Mali Müşavir Bilirkişisinden Alınan Bilirkişi Raporunda Özetle, Davalı ... vekili aracılığı ile vermiş olduğu dava dilekçesinde belirtilen iş yerinde yapılan inceleme sonucunda davalı ...şirketi tarafından cirolanarak davalı Fatisan şirketine verilldiği, son olarak ... tarafından cirolanarak ...'ne verildiği ve onun da tahsile verdiği ve 24.07.2020 tarihinde çekin karşılıksız olduğuna ilişkin kaşelendiği, dava dosyasında davalı... ile ilgili bir ilişkilerinin olmadığını bildirdiklerinin görüldüğü, davalı Fatisan şirketinin cevap dilekçesinde bildirdiği üzere ve yapılan incelemelerde de tespit edildiği üzere dava dışı... şirketi ile olan ticari ilişkisine dayalı olarak dava konusu çeki aldığının görüldüğü ve çek üzerindeki ciroların da bu konuyu doğruladığı yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Tüm Dosya Kapsamı Ve Ön İnceleme Duruşmasında Belirlenen Uyuşmazlık Konuları Hakkında Davacı Yanın Defterlerini İncelemek Üzere Mahkememiz Tarafından Belirlenen Mali Müşavir Bilirkişisinden Alınan Bilirkişi Raporunda Özetle, Davacı yan beyanıyla ilgili yıla ait ticari defter ve belgeleri kullanılamaz hale geldiğinden incelemeye ibraz edilemediği, davacı .... olan ...'ne ait, 8001003 seri numaralı, 16.07.2020 vade tarihli, 150.000-TL bedelli çekin ciro silsilesinin aşağıdaki gibi olduğu, Davacı...'nin ortağı ve şirketi münferiden temsil ve ilzama yetkili müdürü olduğu yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Dava; ... Sayılı Dosyasında Kambiyo Senetlerine Mahsus Takibe Konu...Şubesine Ait 16/07/2020 Keşide Tarihli 150.000,00 Tl Bedelli Çekin Bedelsiz Olması Sebebiyle, Davacıların Davalılara Borcunun Olmadığının Tesbiti Ve Kötüniyet Tazminatı İstemine İlişkin Menfi Tespit Davasıdır.
Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık; Davaya konu çekin teminat çeki olup olmadığı, bedelsizlik iddiasının yerinde olup olmadığı, davacıların iddialarının davalılara karşı ileri sürülüp sürülemeyeceği, davacılar yararına kötüniyet tazminatına hükmedilip edilmeyeceği hususlarına ilişkindir.
Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun (İİK) 72. maddesinde düzenlenmiş olup borçlu bu maddeye dayanarak, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabileceği gibi, menfi tespit davası açmamış ve borcu cebri icra tehdidi altında ödemiş ise, ödemiş olduğu paranın kendisine verilmesi için alacaklıya karşı istirdat davası açabilir. Menfi tespit davası devam ederken yapılan ödemelere ilişkin kısmın İİK'nun 72/6.maddesi uyarınca istirdat davası olarak yargılamasına devam edilir.
Davacı, davalılar ile arasında ticari ilişki olmadığını, davalı ... yetkilisi ...' dan araç satın aldığını, satış bedelinin banka hesabına gönderildiğini, paranın banka hesabında gözükmediğini beyan etmesi üzerine davacı ...'ın bu fırsatı kaçırmamak ve paranın hesaba geçmemesi ihtimaline karşılık ayrıca çek verebileceğini beyan etmesi üzerine davacı şirket yetkilisi ... davacı şirketin ... ... Şubesinde bulunan çek hesabından 16/07/2020 keşide, 150.000,00 TL bedelli çek keşide ederek diğer davalı şirket yetkilisi olan ...a teslim ettiğini, diğer davalı şirket yetkilisi paranın geçtiğini ve çeki iade edeceğini beyan ettiğini halde çekin iade edilmediğinden bahisle söz konusu çek için borçlu olmadığının tespitini talep etmişlerdir.
Dava konusu çek incelendiğinde Keşidecisi davacı ... olduğu, ... Şubesi'ne ait, 8001003 seri numaralı, 16.07.2020 vade tarihli, 150.000 TL bedelli çekin ciro silsilesinde Davacı ... (. ..), Davalı ... Olduğu görülmüştür.
Davacının kendi cirosuna ve imzasına da itirazının bulunmadığı, Dava dışı ... davalı .... ile dava dışı .... 'nin ortağı ve şirketi münferiden temsil ve ilzama yetkili müdürü olduğu görülmüş ise de her iki şirketin farklı tüzel kişiliklerinin olduğu, dava konusu çekte davalı... Ye ilişkin herhangi bir kayıt olmadığı, noter senedinde bedelin ödenip teslim alındığının yazıldığı ve banka kaydı ile ödendiğinin tespit edildiği, dava konusu çekin bedeli ve keşide tarihinin de araç satış bedeli ve tarihi ile uyuşmadığı görülmekle davalı .... Ye yöneltilen davada davacının hukuki yararı bulunmadığı ve iş bu davalıya husumet yöneltilemeyeceği için husumet itirazı kabul edilerek , davanın reddine karar verilmiştir.
Davalı ... yönünden yapılan değerlendirmede; TTK 818/1 yollaması ile 687. Maddesi'nin "Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun. Alacağın temliki yoluyla yapılan devirlere ilişkin hükümler saklıdır"şeklinde düzenlendiği görülmüştür.
Talimat Mahkemesi aracılığı ile alınan Bilirkişi Raporunda davalı ... maddesi gereğince dava konusu çek yönünden yetkili hamil ve dolayısıyla hak sahibi olduğu, davacının kendi cirosuna ve imzasına da itirazının bulunmadığı, bedelsizlik iddiasını da ispat edemeyen davacının yetkili hamil olan davalının çeki iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olduğunu kanıtlaması gerekmekle, davacının dosyaya bu yönde herhangi bir delil sunmadığı, illetten mücerret olan senette bedelsizlik iddiasının yazılı delille kanıtlanamadığı, davalının dava konusu çeki kötü niyetli olarak elinde bulundurduğu hususunun ispatlanamadığı aksine ticari ilişkiye dayanarak aldığı hususunun defter kayıtları ile sabit olduğu, yargılama sırasında tedbir kararı da verilmediği görülmekle davanın reddi gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
1-Davanın REDDİNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 2.561,63 TL mahsubu ile arta kalan 2.134,03 TL'nin kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacılara iadesine,
3-Arabuluculuk aşamasında harcanan 1.600,00 TL giderin davacılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davalı yararına hesaplanan 24.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davalı ... verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, davalı ...vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ...Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/04/2024
...
*Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.