T.C. ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/737 Esas - 2022/802
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/737 Esas
KARAR NO: 2022/802
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI:...
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 11/11/2022
KARAR TARİHİ: 21/11/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 21/11/2022
Mahkememize açılan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirkete ait... adresine kain ofiste 08.10.2022 tarihinde yapılan kontrollerde şirketin ... A.Ş'nin - Ostim Şubesine ait ... numaralı 8 adet boş çek yaprağının, Başkent Kurumsal Şubesine ait 4440276 ve 4434794 numaralı 2 adet boş çek yaprağının kayıp olduğu beyan ederek, çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Dava kıymetli evrakın iptali isteminden ibarettir.
6102 sayılı Ticaret Kanunun 651/1. Maddesi gereğince, kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. 2.fıkra' hükmüne göre de, kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. Bu düzenlemeye göre, kıymetli evrakın iptalini ancak hak sahibi olan kişi talep edebilir. TTK 818/s maddesi yollaması ve Kanunun 757. Maddesi gereğince zayii sebebiyle iptal davası açma hakkı sadece çek hamiline verilmiştir.
Somut olayda; davacılar çeklerin henüz boş iken kaybolduğu iddiasındadırlar. TTK 757. Maddesi hükmüne göre zayii sebebiyle iptal davası açma hakkı bulunmadığından çek iptal davası açma hakkı, hamiline tanınmış bir hak olup, 6100 sayılı HMK.nun 114.maddesine göre; tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartları arasında sayıldığından bu yönden davada dava şartı olmadığı anlaşılmıştır.
Öte yandan boş çek yapraklarının kıymetli evrak olarak kabulü de mümkün değildir. (Aynı yönde Yargıtay ...Hukuk Dairesi'nin 28.09.2000 tarih,2000/6005 esas ve 2000/7252 karar sayılı ilamı)
6100 sayılı HMK.nun 115.maddesine göre; açılan davada dava şartlarının var olup olmadığı mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılacaktır. Buna göre davacı sıfatının, dolayısıyla dava şartının da bulunmadığı anlaşılmakla ve çek vasfında olmayan ve keşideci tarafından henüz keşide edilmemiş boş çek yaprağının tedavüle konmuş sayılmayacağı, 3.kişiler tarafından kaybolan çek yaprağının imzalanıp doldurulması halinde çeke dayalı menfi tespit davası da açılabileceğinden davacıların davasının, 6100 sayılı HMK.nun 115. Maddesi gereğince usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
6100 sayılı HMK 382/e-6 maddesinde kıymetli evrakın iptali çekişmesiz yargı işleri arasında sayılmıştır. Aynı yasanın 385/1. maddesinde ise çekişmesiz yargı işlerinde niteliğine uygun düştüğü ölçüde basit yargılama usulünün uygulanacağı düzenlenmiştir. Yasanın 320/1. maddesinde de basit yargılama usulünde mümkün olan hallerde mahkemece taraflar duruşmaya davet edilmeksizin dosya üzerinden karar verileceği düzenleme altına alınmış. Somut olaya gelince hasımsız açılan davada basit yargılama usulü uygulandığından ve yukarıda izah edilen nedenlerle dinlenme olanağı olmayan dava hakkında dosya üzerinden aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Aynı yönde Yargıtay ...Hukuk Dairesi'nin 25.04.2018 tarih,2016/9861 esas ve 2018/3112 karar sayılı ilamı)
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
1.-Davanın usulden reddine;
2.-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken maktu karar ve ilam harcı peşin alındığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
3.-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde...Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 21/11/2022
Katip ...
¸E-İmzalıdır
Hakim ...
¸E-İmzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.