T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/4
KARAR NO: 2024/31
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - [16383-83967-....] UETS
DAVALI : ... - ...
VEKİLLERİ: Av. ... - [16779-77154-....] UETS
Av. ... - ...
DAVA:Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/01/2022
KARAR TARİHİ: 11/01/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 29/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 16/07/2020 tarihinde MAN S.E ile ... AMBALAJ SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKET'i arasında 100 Adet Kasa üretimi ile 1.500 Adet kasanın tamiri için görüşmeler başladığını, yapılan görüşmeler sonucunda MAN S.E tarafından ... AMBALAJ SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKET'ine 20/08/2020 tarihinde adet sayısı belirlenmiş olan, kasa üretim ve tamiri için icapta bulunulduğunu, İcap beyanı üzerine 14/10/2020 tarihinde ... AMBALAJ SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ tarafından sipariş teyidinde bulunulmuş ve ilk numunenin teslimat tarihi olarak 02/11/2020 tarihi verilip, ilk numune sonrasında üç hafta ve ilk teslimat sonrasında her on günde bir araç olacak şekilde ,araç içerisinde yirmi beş kasa olduğu belirtilerek, teslimat gerçekleştirileceği bildirildiğini, tarafların konuya ilişkin görüşmeleri icap ve kabulün gerçekleşmesi üzerine 07.12.2020 tarihinde davacı müvekkil ... AMBALAJ SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ tarafından ilk numune kasanın sevki gerçekleştirildiğini, MAN S.E tarafından numune kasanın seri üretimine 23/12/2020 tarihinde onay verilmiş olup konuya ilişkin evrakların ibraz edileceğini, akit gereği MAN S.E' ye taahhütte bulunulan ilk teslim tarihi, Covid-19 pandemisinin gerektirdiği şartlar ve ülkelerin aldığı tedbirlerden ötürü, üretimin gerçekleştirilememesi, hammadde temininin sağlanamaması gibi tüm dünyanın etkilendiği şartlar sebebiyle, ilk sevk gecikmeli olarak 16.02.2021 tarihinde 18+16 adet olarak gerçekleşmiş olduğu, ürünlerin teslim alınmak suretiyle kabulüne müteakip 24/02/2021 tarihinde MAN S.E tarafından, teslim edilen ürünlerin, kusurlu bulunması üzerine, davacı müvekkil kusur bildirim tarihi olan 24/02/2021 tarihinde kusurlu ürünlerin incelenmesi ve tamiri için geri alınması ve anlaşma gereği yirmi beş adet, bir araç, ürünün tesliminin sağlanması için talepte bulunduğunu, MAN S.E bu teklifi kabul etmesi üzerine, ilgili kabul beyanı ve sair yazışmalar tarafınıza iletilecek kayıtlar da mevcut olduğu, 23/03/2021 tarihinde kusurlu olduğu iddia olunan kasalar incelenmek ve tamir edilmek üzere davacı müvekkil ... AMBALAJ SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETi tarafından geri alınmış ve aynı gün diğer sipariş araç gönderime çıktığı, 01/04/2021 tarihinde yirmi beş adet, bir araç, kasa MAN S.E tarafına ulaştığı, kusurlu olduğu belirtilen araçların incelenme ve revizyon işlemleri devam ederken MAN S.E tarafından 15/04/2021 düzenleme 21/04/2021 teslim tarihli, 01/04/2021 tarihinde teslim edilen araçların kusurlu olduğunu bu sebeple ... AMBALAJ SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ'ne 99.800,00 € bedelli cezai şartla birlikte 01/04/2021 tarihinde teslim edilen yirmi beş aracın reklamasyonunu içeren bildiri gönderildiğini, mevcut bildirinin davacı müvekkile tebliği üzerine tamirat ve revize işlemlerine bütçe ayıran müvekkil sırasıyla; 20/05/2021, 27/05/2021 ve 04/06/2021 tarihlerinde MAN S.E şirketi yetkililerine cevabı yazı ve tamir için onayı içerir mailler iletmiş ancak herhangi bir cevap alamadığını, MAN S.E şirketince son olarak 16/06/2021 tarihinde sözleşmeyi feshettiklerini içeren bir bildiri gönderilmiş, bildiri içeriğinde teslim edilmeyen ve kötü teslimatlar sebebiyle cayma hakkını kullandıklarını bildirdiklerini, müvekkil davacı ... AMBALAJ SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ'nin süreç boyunca gösterdiği emek ve harcadığı sermayenin karşılığı şöyle dursun tarafların kararlaştırmış dahi olmadığı bir cezai şart gereği MAN S.E'nin kendisinde hapis hakkı görmesi ve mallarına el koymuş olması tarafımızca anlamlandırılamadığını, taraflar arasındaki Viyana Sözleşmesi (CISG) milletlerarası mal satışına ilişkin birleşmiş milletler anlaşmasına hükümlerine tabi olduğunu, taraflar arasındaki sözleşme CISG hükümlerine göre, satış sözleşmesi niteliğinde olduğunu, müvekkili tarafından teslim edilen mallara ayıp nedeniyle davalı tarafından alıkoyulması veya hapis hakkı uygulanması hukuka aykırı olduğu, taraflar arasındaki yazışmalardan da anlaşılacağı üzere müvekkil şirket tarafından covid nedeniyle ortaya çıkan zorluklar nedeniyle gereği gibi ifa etmek mümkün olmamış ve kararlaştırlan süreye uyulamadığını, alıcı tarafından yazışmalardan da anlaşılacağı üzere öncelikli olarak ücretsiz onarım hakkı tercih edilmiş olup; ardından MAN S.E tarafından 15/04/2021 düzenleme 21/04/2021 teslim tarihli ihtarname ile bu tercihe uygun olmayarak sözleşmeden dönme iradesi sergilendiği, ardından da 16/06/2021 tarihli ihtarname ile bu beyanını açıkça beyan ettiğini, davalı şirketin sözleşmeden dönmesi hukuka aykırı olduğu, açıklanan ve re'sen gözetilecek hususlar neticesinde; tarafı lehine ,CISG Madde 74 Uyarınca, şimdilik 20.000 TL tazminat bedeline hükmedilmesine, yargılama masrafı, giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacı tarafın belirsiz alacak davası açmakta hukuki menfaati olmadığından işbu davanın öncelikle usulden reddi gerektiğini, taraflar akdetmiş oldukları uluslararası yetki sözleşmesi kapsamında Münih/Almanya mahkemelerini münhasıran yetkili kıldıklarından, Türk Mahkemelerinde ikâme edilen işbu davanın uluslararası yetkisizlik nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, kaldı ki, kabul anlamına gelmemekle birlikte, her halükârda MÖHUK m. 40 atfıyla HMK m. 6 ve m. 10 uyarınca da Mahkememizin işbu davayı görmeye yetkili olmadığını, dava konusu olayda, davacı taraf ile müvekkili arasında 20 Ağustos 2020 tarihinde imzalanan 100 adet kasanın üretimine ilişkin kurulan sözleşmede taraflar açıkça müvekkilimizin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi olan Münih/Almanya Mahkemelerini yetkili kıldıklarını, nitekim, taraflar yine aynı sözleşmede, 20 Temmuz 2020 tarihli "Satın Almaya İlişkin MAN Genel Hüküm ve Şartları"nın uygulanacağı konusunda mutabık kalarak buna ilişkin iradelerini açıkça ortaya koyduklarını, zira, 20 Temmuz 2020 tarihli "Satın Almaya İlişkin MAN Genel Hüküm ve Şartları"nın 19. maddesinde Münih/Almanya Mahkemelerinin yetkili olduğu açıkça düzenlendiğini, kasa üretimine ilişkin mezkur sözleşmenin Türk Mahkemelerinin münhasır yetkisi kapsamında olmadığı ve uyuşmazlığın bir sözleşmesel borç ilişkisinden kaynaklandığı izahtan vareste olup, ek olarak, müvekkili Alman kanunlarına göre kurulmuş Almanya'da mukim bir şirket olup ticari faaliyetlerini yine Almanya'da yürütmekte olduğu, kaldı ki, sözleşmenin ifa yeri de yine Münih/Almanya olduğunu, dolayısıyla, taraflar arasındaki uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı konusunda da tereddüt olmadığı, her halükârda işbu uyuşmazlığı görmekle yetkili mahkeme Münih/Almanya Mahkemeleri olup söz konusu davanın uluslararası yetkisizlik nedeniyle reddedilmesini talep ettiklerini, davacı tarafın dava dilekçesindeki talep sonucu ve taleplerin dayanağını oluşturan vakıalar belirsiz olup açıklanmaya muhtaç olduğu, belirsiz alacak davası ve Türk Mahkemelerinin uluslararası yetkisizliğine ilişkin açıklamalara halel gelmeksizin, her halükârda işbu dava konusu olaya Alman Hukuku hükümlerinin uygulanması gerektiğini, zira MÖHUK m. 24 f. 1'de hüküm altına alındığı üzere, "Sözleşmeden doğan borç ilişkileri tarafların açık olarak seçtikleri hukuka tâbidir. Sözleşme hükümlerinden veya hâlin şartlarından tereddüde yer vermeyecek biçimde anlaşılabilen hukuk seçimi de geçerlidir." denildiği, dava konusu olayda ise, taraflar 20 Ağustos 2020 tarihli kasa üretim sözleşmesinde Münih/Almanya Mahkemelerinin yetkili olduğunu kararlaştırmalarının yanı sıra uygulanacak hukuk olarak da yine müvekkilimizin merkezinin bulunduğu yerin hukuku, yani Alman Hukuku'nun uygulanacağı konusunda mutabık kaldıkları, aynı şekilde, söz konusu sözleşmede, 20 Temmuz 2020 tarihli MAN Satım Genel Hüküm ve Şartları'na yapılan atıfla bu husus yine açıkça ortaya konduğu, Zira, söz konusu genel hüküm ve şartların 1. maddesinde ilgili sözleşmelere Alman Hukuku'nun uygulanacağı sarih bir şekilde ifade edildiği, taraflar dava konusu sözleşmeye Alman Hukuku'nun uygulanacağını kararlaştırırken eş zamanlı olarak CISG 'nin de söz konusu sözleşmeye uygulanmayacağı konusunda mutabık kaldıkarı, nitekim, bu husus da 20 Ağustos 2020 tarihli kasa üretim sözleşmesinde ve 20 Temmuz 2020 tarihli MAN Satım Genel Hüküm ve Şartları'nda açıkça hüküm altına alındığı, davacı yan, taraflar arasında akdedilen kasa üretim sözleşmesinden doğan borçlarını geç ve ayıplı şekilde ifa ettiğinden müvekkili usule ve hukuka uygun şekilde söz konusu sözleşmeden döndüğü, öte yandan, davacı tarafın zarara uğradığı iddiası abesle iştigal olup katbekat zarara uğramış olan asıl taraf, kasaların kullanıma uygun olmaması nedeniyle ek masraf yapmak zorunda kalan müvekkili olduğu, müvekkilinin sözleşme hükümlerine göre geç teslim nedeniyle cezai şart talep hakkı doğduğu, bu kapsamda, davacı tarafa karşı yöneltilebilecek her türlü talep ve dava hakkının da saklı olduğunu belirterek davanın reddine, yargılama giderleri, avukatlık ücreti ve sair sonuçların davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; taraflar arasındaki kasa üretimi ve tamiri edimli sözleşmenin davalı tarafça ihlali iddiasından kaynaklı uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.
Davalı vekili cevap süresi içerisinde, taraflar arasında 20 Ağustos 2020 tarihinde imzalanan 100 adet kasanın üretimine ilişkin kurulan sözleşmede müvekkilinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi olan Münih/Almanya Mahkemelerini yetkili kılındığını, tarafların yine aynı sözleşmede, 20 Temmuz 2020 tarihli "Satın Almaya İlişkin MAN Genel Hüküm ve Şartları"nın uygulanacağı konusunda mutabık kalarak buna ilişkin iradelerini açıkça ortaya koyduklarını, 20 Temmuz 2020 tarihli "Satın Almaya İlişkin MAN Genel Hüküm ve Şartları"nın 19. maddesinde Münih/Almanya Mahkemelerinin yetkili olduğu açıkça düzenlendiğini belirterek milletlerarası yetki itirazında bulunmuştur.
MÖHUK m. 47 f.1'de, "Yer itibariyle yetkinin münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hâllerde, taraflar, aralarındaki yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkilerinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devletin mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşabilirler. Anlaşma, yazılı delille ispat edilmesi hâlinde geçerli olur. Dava, ancak yabancı mahkemenin kendisini yetkisiz sayması veya Türk mahkemelerinde yetki itirazında bulunulmaması hâlinde yetkili Türk mahkemesinde görülür." düzenlemesi ile açıkça hüküm altına alınmıştır.
Davalı şirket, Alman kanunlarına göre kurulmuş Almanya'da mukim bir şirket olup ticari faaliyetlerini yine Almanya'da yürütmekte olduğu, sözleşmenin ifa yeri de yine Münih/Almanya olduğu, dolayısıyla, taraflar arasındaki uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığından yetki itirazı MÖHUK hükümlerine göre değerlendirilmelidir.
Bu kapsamda; taraflar arasında düzenlenen "20/08/2020 tarihli Kasa Üretim Sözleşmesi ve 20/07/2020 tarihli "Satın Almaya İlişkin MAN Genel Hüküm ve Şartları'nın 19. maddesi uyarınca Münih/Almanya mahkemelerinin yetkisi belirlenmiş olup MÖHUK madde 47 gereği mahkememizin bu davaya bakmaya yetkili bulunmaması nedeni ile davalının süresi içindeki yetki itirazının kabulü ile davanın mahkememizin yetkisizliği nedeni ile usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Taraflar arasında düzenlenen "20/08/2020 tarihli Kasa Üretim Sözleşmesi ve 20/07/2020 tarihli "Satın Almaya İlişkin MAN Genel Hüküm ve Şartları'nın 19. maddesi uyarınca Münih/Almanya mahkemelerinin yetkisi belirlenmiş olup MÖHUK madde 47 gereği mahkememizin bu davaya bakmaya yetkili bulunmaması nedeni ile davalının süresi içindeki yetki itirazının kabulü ile davanın mahkememizin yetkisizliği nedeni ile usulden REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 341,55-TL harçtan mahsubu ile bakiye 86,05-TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
5-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 1.320,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
6-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/01/2024
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza