T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2021/786
KARAR NO : 2024/455
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
DAVA TARİHİ : 24/12/2021
KARAR TARİHİ : 03/07/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 23/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :Davacı vekili, taraflar arasında yabancı bandralı ... isimli geminin satışı yönünde 07/12/2020 tarihli 'Gemi Satış Sözleşmesi' akdedildiğini, müvekkilinin satım bedelini ödeyerek devir ve teslim işlerinin yapıldığını, sözleşmeye aykırı olarak mütemmim cüz olan jeneratör ile elektronik parçaların teslim edilmediği gibi yine sözleşmenin 6. maddesine aykırı şekilde ayıplı ve eksik teslimatın olduğunu, eksik parçaların teslimi için 12/03/2021 tarihinde ihtarname keşide edildiğini, teslimat yapılmadığını, tespit yaptırılıp ayıp ve eksikliklerin belirlendiğini, hali hazır durumu ile teknenin kullanmaya elverişli bulunmadığının ortaya çıktığını, 08/11/2021 tarihli ve 30174 yevmiye numaralı ihbarla TBK'nın 219 ve 227. maddelerindeki haklarını bildirdiklerini, satılanı alıkoyup ayıp oranında bedelin indirilmesi hakkının kullanıldığını, öncelikle 12/03/2021 tarihinde eksiklikleri bildirdiğini, sonra TBK'nın 223/son maddesi uyarınca ihtarda bulunduğunu ileri sürerek ve ıslah dilekçesi vererek 1.617.890,32 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren en yüksek mevduat faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, istemin hak düşürücü sürede ileri sürülmediğini, zamanaşımına uğradığını, satım sözleşmesi uyarınca davacının 17/12/2020 tarihinde gerekli tescili yaptırıp gemiyi teslim aldığını, uyuşmazlığa menkul satış sözleşmesi hükümlerinin uygulanması gerektiğini, süresinde ihbar yapılmadığını, müvekkilince bakiye satım bedeli olan 950.000,00 TL'nin tahsili bakımından arabuluculuğa başvurulmasına karşı davacının 12/03/2021 tarihli ihtarnameyi keşide ettiğini, oysa gerek eksik aksam gerekse varlığı ileri sürülen ayıp nedeniyle bir ihtirazi kayıt koymadığını, tespitin ise yokluklarında yaklaşık bir yıl sonra gerçekleştirildiğini, teknenin 1990 model ve 2.el olduğunu davacının basiretli tacir gibi muayene yaptırmadığını, bir hakkının bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
KANITLAR : Taraflar arasında imzalanan gemi satış sözleşmesi örneği ibraz edilmiştir.
Arabuluculuk anlaşamama tutanağı sunulmuştur.
Dava konusu geminin davacı adına 17/12/2020 tarihinde Datça Liman Başkanlığı siciline kayıtlandığı anlaşılmış, ilgili belgeler celp edilmiştir.
Davacının keşide ettiği 12/03/2021 tarihli ihtarname örneği sunulmuş, bu ihtarnamede gemide eksik olduğu ileri sürülen aksamların tesliminin istendiği anlaşılmıştır.
Büyükçekmece 4. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/72 D.İş sayılı dosyası getirtilip incelenmiştir.
Davacının 08/11/2021 tarihli ayıp ihbarını içeren keşide ettiği ihtarname örneği sunulmuştur.
Taraflar arasında görülen ve işbu davanın davalısının satım bedeline yönelik açmış olduğu ... 6.ATM'nin 2021/202 Esas- 2021/883 Karar sayılı dosyası celp edilmiştir.
Tarafların tacir olup olmadığı araştırılmıştır.
Davacı tanıkları dinlenmiş, dava konusu teknenin davacı tarafından davalıdan satın alındığı, bir takım eksikliklerin olduğunu, Marmaris'ten başka bir tekne ile çekilerek İstanbul'a götürüldüğü, eksikliklerin bulunduğu, burada tamiratların yapıldığı yönünde açıklamalar yaptıkları anlaşılmıştır.
Davalı tanıkları dinlenmiş, beyanlarında dava konusu geminin hali hazır haliyle satın alındığı, davalının bu haline göre gemiyi teslim aldığı, eksikliklerin bulunmadığı doğrultusunda beyanda bulundukları tespit edilmiştir.
Elektronik mühendisi, gemi inşaat mühendisi, gemi makine mühendisi ve nitelikli hesap uzman bilirkişi kurulundan kök ve ek raporlar alınmış, düzenlenen raporlarda; taraflar arasındaki sözleşme hükümlerini, ihtarnameleri, tescil kayıtlarını, tespit raporunu ve tüm dosya kapsamındaki delilleri incelediklerini, satıma konu geminin özel yat niteliğinde 2. el olduğu, 4.000.000,00 TL bedel tayin edildiği, sözleşme tarihinin 07/12/2020 günü bulunduğu, davalı adına 17/12/2020 tarihinde tescilinin yapıldığını, sözleşmenin 6. maddesine göre satıcının sözleşme konusu yatın her türlü motor, mekanik ve elektronik bir aksamını eksiksiz bir şekilde alıcıya teslim etmekle yükümlü olduğu, satıcının yatın kullanımına gerekli niteliklere uygun her türlü aksam ve belgelerin satış sözleşmesi yapıldığı anda teslim etmekle sorumlu bulunduğu hususlarının kararlaştırıldığı, eksik ve kusurların neler olduğunun detaylandırılmadığını, dosya kapsamında davacının tekneyi teslim aldıktan sonra gerekli bakımlarını yaptırmak için İstanbul'a götürdüğünün anlaşıldığı, davacının 12/03/2021 tarihli ihtarname ile eksik parçaların teslim edilmesini istediğini, 08/11/2021 tarihli ihtarnamesi ile yaptırdığı tespit sonrasında, ayıp ihbarında bulunduğunu, 10/12/2021 tarih ve 5.700,00 TL bedelli fatura kapsamının teknede yapılması gereken olağan ekspertiz çalışma bedeli olduğunu, ayıp ve eksiklik kapsamında değerlendirilemeyeceğini, ayrıntılı şekilde tespitte belirtilen ayıpların olağan muayene ile tespit edilebileceğini, gizli ayıp niteliği taşımadıklarını, yapılan giderlerin piyasa rayiçlerine uygun bulunduğunu, bazı harcamaların ayıp ve kusur kapsamında değerlendirilemeyeceğini, davacının tekneyi hali hazırda durumu ile satın aldığını görüş olarak bildirmişlerdir.
GEREKÇE: Dava, tekne satım sözleşmesinden kaynaklı ayıp ve eksik ifa nedenine dayalı satım bedelinin indirilmesi istemine ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta yabancı bandralı geminin davalı adına tescilli iken taraflar arasındaki 07/12/2020 tarihli sözleşme ile davacıya satışının yapıldığı, 17/12/2020 tarihinde anılan teknenin davalı adına sicil kaydının gerçekleştirildiği ve geminin teslim alındığı, satım bedelinin 4.000.000,00 TL olduğu, bakiye satım bedelinin ödenmediği iddiasıyla davalının davacı aleyhine arabuluculuğa başvurduğu, sonrasında ... 6.ATM'nin 2021/202 Esas sayılı dosyasında dava açtığı, daha sonrasında eksik aksamların bulunduğunu gerekçe göstererek davacının davalı aleyhine teslim yapılması bakımından 12/03/2021 tarihli ihtarnameyi keşide ettiği, devamında tespit yaptırdığı, 08/11/2021 tarihinde ayıp ve eksik ifaya dayalı ihtarname keşide ettiği, sonrasında ayıplı satışa bağlı olarak bedel indirim istemli işbu davasını açtığı, davalının ise ayıp ve eksik ihbarını süresinde yapılmadığı, bakiye alacak bakımından dava açılması sonrasında işbu davanın kötü niyetli açıldığını savunduğu hususları uyuşmazlık konusu değildir. Öte yandan, dava konusu teknenin yabancı bandralı olduğu da dosya kapsamıyla sabittir.
Çekişme, yabancı bandralı teknenin satış sözleşmesiyle ilgili olarak tarafların edimlerini yerine getirip getirmediği, teknenin ayıplı ve eksik satışının yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise süresinde ayıp ihbarının gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği, davacının ayıp nedeniyle satış bedelinde indirim hakkı bulunup bulunmadığı ve varsa miktarı yönlerinde toplanmaktadır.
İddia, savunma, toplanan kanıtları, satım sözleşmesi, çekilen ihtarnameler, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, dava konusu geminin 'Cebelitarık Uluslararası Gemi Sicili'ne kayıtlı ve yabancı bandralı gemi olduğu anlaşılmaktadır. Satım sözleşmesi, yabancı sicile kayıtlı gemiye ilişkin olduğundan TTK'nın 997. maddesi uyarınca TMK'nın taşınır hükümlerine tabi olacağı açıktır. TTK'nın 1. maddesi uyarınca bu Kanun, TMK'nın ayrılmaz bir parçasıdır. TMK'nın 5. maddesi hükmüne göre de bu Kanun ve Borçlar Kanunun genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanacaktır. O halde, dava konusu olayda TMK, TBK ve TTK hükümleri birlikte değerlendirilmesi gerekecektir. Satım sözleşmesine konu gemi, yabancı sicile kayıtlı gemi olduğundan menkul satımı hükümleri esas alınmalıdır. Satım sözleşmesinde, malın ayıplı olması halinde TTK'nın 23. maddesinde özel hüküm öngörülmüştür. Dolayısıyla tacirler arasındaki satım sözleşmesinde TBK ile birlikte TTK'nın 23/1 hükmü uygulanacaktır. TBK'nın 219.maddesinde satıcı alıcıya karşı herhangi bir suretle bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olacaktır. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumluluğu esastır. Ayıp, maddi, hukuki ve ekonomik olarak sınıflandırılabilir. Öte yandan, başka bir kritere göre ayıp, açık ve gizli ayıp olarakta tasnif edilebilir. Açık ayıp, hemen ilk bakışta ya da yüzeysel bir muayene ile tespit edilebilen ayıptır. Durumun gerekli kıldığı, muayene ile anlaşılamayan ayıplar ise gizli ayıp niteliğindedir. Alıcı, gizli ayıpları araştırmakla sorumlu değil ise de ayıp meydana çıkar çıkmaz hemen ihbarla yükümlüdür. Satıcının, ayıptan sorumluluğuna da 'ayıba karşı tekeffül' denmektedir. Ayıba karşı tekeffül şartlarının gerçekleşmesi durumunda, alıcının kendisine tanınan hakları kullanabilmesi için, kanun tarafından kendisine yükletilmiş olan külfetlerini yerine getirmesi zorunludur. Aksi halde, ayıba karşı tekeffül hükümlerinden yararlanamayacaktır. Ticari satımlarda, muayene ve ihbar külfeti TTK'nın 23/c. maddesinde düzenlenmiştir. Bu hükme göre malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içerisinde durumu satıcıya ihbar etmeye mecburdur. Açıkça belli değil ise, alıcı emtiayı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde muayene etme veya ettirmeye, bu muayene neticesinde emtianın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için bu durumu, bu süre içerisinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Ancak, ayıp ihbarının bu süre içerisinde satıcıya ulaşması şart değildir. Gizli ayıbın sonradan ortaya çıkması halinde TBK'nın 223. maddesinin uygulanacağı belirtilmiştir. Anılan kanun 223/2.maddesinde de ayıbın sonradan ortaya çıkması halinde bildirimin derhal yapılması gerikli olup, aksi halde alıcı malı ayıpla beraber kabul etmiş sayılacaktır.
Dava konusu uyuşmazlıkta, satım sözleşmesinin konusu 2.el ve yabancı sicile kayıtlı teknedir. Satım sözleşmesinde teknenin eksiksiz şekilde teslim edileceği kararlaştırılmıştır. Sözleşme, tescil bilgileri, tanık beyanları ve tüm dosya kapsamında davacı, 2. el konumundaki ve özellikli eşya niteliğindeki tekneyi ihtirazi kayıt koymadan teslim almıştır. Sözleşmenin ana unsurları teknenin hali hazır durumu dikkate alınarak belirlenmiştir. Satım bedeli konusunda uyuşmazlık çıktıktan ve de yaklaşık iki ay sonra davacı tarafından öncelikle gemide bir kısım aksamların eksik olduğu bildirilmiştir. Karine olarak gemiyi sözleşmeye uygun bir biçimde teslim aldığı kabul edilmelidir. Bir takım eksikliğin bulunduğunu kanıtlama yükümlülüğünün davacıda olduğu kabul edilmelidir. Bu yönüyle bir kanıt sunulmamıştır. Öte yandan, dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli kök ve ek raporlarda, satıma konu teknedeki ayıpların detaylı şekilde açıklandığı üzere gizli ayıp olmadığı ortaya çıkmış, davalı yaklaşık bir yıllık bir süre sonra tespit yaptırarak ayıp ihbarında bulunmuştur. İhbar külfetini zamanında yerine getirmemiştir. Dolayısıyla ayıba karşı tekeffül hükümlerinden faydalanamayacaktır.
Bu durum karşısında, davacının davasının subuta ermediği sonucuna varılmış ve aşağıdaki şekilde reddi yönünde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının reddine,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcının peşin alınan 853,88 TL ve 26.776,00 TL ıslah harcı toplamı 27.629,88 TL'den mahsubu ile bakiye 27.202,28 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı yararına hesaplanan 201.431,23 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine,
4-Arabuluculuk aşamasında harcanan 1.320,00 TL giderin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı tarafça yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere 03/07/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan ...
✎ e-imzalıdır
Üye ...
✎ e-imzalıdır
Üye ...
✎ e-imzalıdır
Katip ...
✎ e-imzalıdır