T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
...
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/317 Esas
KARAR NO : 2024/219
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 05/05/2023
KARAR TARİHİ : 04/04/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 24/04/2024
Mahkememize açılan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, ; müvekkil kuruma bağlı ... Pazarlama ve Üretim Bölge Müdürlüğü bünyesinde çalışmak üzere 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında ihaleler yapıldığını, Müvekkil kuruma bağlı ... Pazarlama ve Üretim Bölge Müdürlüğü'nde tahmil-tahliye işini alan davalı firmalarda çalışan dava dışı işçi Erol Gündem in 10.10.2015- 06.03.2019 döneminde davalı şirletler bünyesinde çalıştığını, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti alacağı, fazla mesai ücreti alacağı, UBGT alacağı, ücret alacağına ilişkin işçilik ödemelerini yapmadığını, işçilerin hak etmiş olduğu tüm işçilik giderlerini (kıdem, ihbar, yol ve yemek gideri, fazla çalışma, UBGT ve sair tüm işçilik hakları) göz önüne alarak fiyatı belirlendiğini, , ihaleye giren firmalar da bu şartları kabul ederek tekliflerini vererek ihaleyi aldıklarını, ancak ihaleyi aldıktan sonra davalı firmaların çoğu kez ihale şartnamelerinde belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmediklerini, çalıştırdıkları işçilerine sadece asgari ücret ödeyerek, işçilerin yasal olarak hak etmiş oldukları diğer işçilik haklarını ödemediklerini, ... 14. İş Mahkemesi'nin 16.10.2020 tarih, 2019/177 Esas ve 2020/866 Karar sayılı kararıyla davanın kısmen kabulü ile kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti alacağı, fazla mesai ücreti alacağı, UBGT alacağı, ücret alacağı yönünden davanın kabulüne karar verildiğini, . yapılan istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesi'nin 22.09.2021 tarih, 2021/1490 Esas ve 2021/2222 Karar sayılı ilamıyla kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti alacağı, fazla mesai ücreti alacağı, UBGT alacağı yönünden davanın kabulüne, ücret alacağı yönünden ise reddine olacak şekilde kesin mahiyette karar verildiğini, bahse konu yerel mahkeme kararı henüz kesinleşmeden Elmadağ İcra Dairesi'nin 2021/352 E. sayılı icra dosyası kapsamında müvekkil kurum aleyhine icra takibine konu edilmiş olup mezkür kararın kesinleşmesi akabinde 25.11.2021 tarihinde 48.163,95 TL ödeme müvekkil kurum tarafından alt işverenler işçisi Erol Gündem'e yapıldığını müvekkil kurum ile davalılar arasında düzenlenen ihale sözleşmeleri gereğince dava dışı işçiye yapılan ödemelerden davalıların sorumlu bulunduğunu belirterek asıl işveren olarak alt işverenler işçisi Erol Gündem'e ödenmek zorunda kalınan toplam 48.163,95 TL'nin ödeme tarihi olan 25.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile yargılama giderleri ile ücreti vekaletin hasım uhdesine tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen 2023-318 Esas sayılı dosyada: Dava dışı işçi Mehmet İNAN ın ihaleyi alan davalı şirketler yanında çalıştığını, Mehmet İnan'ın toplamda 2 yıl 1 ay 16 gün çalışmasının bulunduğunu, işçinin işten ayrılması ile davalı şirketler işçilik alacağını ödemediğini, alacağın tahsili için ... 1. iş mahkemesinin 2019/126 E 2020/374 K sayılı dosyasında dava açıldığını, kararın kesinleştiğini toplamda 49.176,88 TL ödeme yapıldığını, bu tutardan davalı şirketlerin sorumlu olduğunu belirterek, ödemek zorunda kalınan bu tutarın davalılardan ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen 2023-319 Esas sayılı dosyada: Dava dışı işçi Mehmet ALTINBAŞ ın ihaleyi alan davalı şirketler yanında çalıştığını, Mehmet Altınbaş'ın toplamda 1 yıl 10 ay 27 gün çalışmasının bulunduğunu, işçinin işten ayrılması ile davalı şirketler işçilik alacağını ödemediğini, alacağın tahsili için ... 7 iş mahkemesinin 2019/118 E 2020/373 K sayılı dosyasında dava açıldığını, kararın kesinleştiğini toplamda 65.322,31 TL ödeme yapıldığını, bu tutardan davalı şirketlerin sorumlu olduğunu belirterek, ödemek zorunda kalınan bu tutarın davalılardan ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalılara dava dilekçeleri tebliğ olunmasına rağmen, davaya cevap vermemişlerdir.
DELİLLER :
... 7. İş Mahkemesinin 2019/118 E 2020/373 K, ... 1. İş Mahkemesinin 2019/126 E 2020/374 K, ... 14. İş Mahkemesinin 2019/177 E 2020/866 K, Elmadağ İcra Dairesinin 2021/42 - 2021/28 - 2021/352 Esas sayılı dosyaları uyaptan getirtilmiş, dava dışı işçiler Erol Gündem (T.C. 15442046578) , Mehmet İnan (TC. 13933096026) , Mehmet Altınbaş (T.C. 16774001938) 'ın SGK hizmet dökümlerinin getirtilmiş, ... 7.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/118 E 2020/373 K sayılı dosyasında bulunan kök ve ek bilirkişi raporları getirtilmiş, incelenmiştir.
Tüm dosyalar kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında uzman bilirkişiden alınan bilirkişi raporunda özetle,
Davacı ... ile davalı Şirketler arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmeleri imzalandığı, imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldı davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı,
Mahkemenin dava dışı Erol GÜNDEM, Mehmet İNAN ve işçi Mehmet ALTINBAŞ davalı şirkette geçen çalışma süresine göre kendi dönemleriyle sorumlu olduğu, kanaatine varması durumunda;
Asıl davada; dava dışı işçi EROL GÜNDEM ile ilgili :
Davacının ... BAM 30. Hukuk Dairesi 2021/1490 Esas 2021/2222 Karar Karar sayılı mahkeme ilamı gereğince Elmadağ İcra Dairesi'nin 2021/352 E. Sayılı icra dosyasına 25.11.2021 tarihinde yapmış olduğu 48.163,95 TL ödemenin 48.163,95 TL sini aşağıda belirtilen miktarlarda 11.755,91 TL ... -36.408,04 TL ... 48.163,95 Toplam olduğu,
BİRLEŞEN 2023-318 ESAS SAYILI DOSYADA: dava dışı işçi MEHMET İNAN ile ilgili ;
Davacının ... BAM 30. Hukuk Dairesi 2021/2115 Esas 2021/2233 Karar sayılı Mahkeme ilamı gereğince Elmadağ İcra Dairesi'nin 2021/28 E. Sayılı dosyasına 25.11.2021 tarihinde yapmış olduğu toplam 49.176,88 TL ödemenin toplam 49.176,88 TL sini sini aşağıda belirtilen miktarlarda -29.009,10 TL ... -20.167,78 TL ... 49.176,88 — Toplam olduğu,
BİRLEŞEN 2023-319 ESAS SAYILI DOSYADA: dava dışı işçi MEHMET ALTINBAŞ ile ilgili :
Davacının ... 7. İş Mahkemesi'nin 03.12.2020 tarih, 2019/118 Esas ve 2020/373 Karar sayılı Mahkeme ilamı gereğince Elmadağ İcra Dairesi'nin 2021/42 E. sayılı icra dosyasına 28.12.2022 tarihinde yapmış olduğu toplam 65.322,31 TL ödemenin 65.322,31 TL sini aşağıda belirtilen miktarlarda -15.160,39 TL Erişen Temiz Limited Şirketi Taahhüt Güvenlik İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret -50.161,92 TL ... 65.322,31 — Toplam olduğu,
Her 3 davada toplam 162.663,14 TL nin Davalılardan rücuen talep edilebileceği kanaatine varmıştır.
DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE:
Asıl ve birleşen davalar HMK nın 105. maddesi gereğince eda davası olup davacının hükmen ödediği bedeli davalılara rücu istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlıklar; davacının hükmen dava dışı işçilere işçilik alacaklarını ödeyip ödemediği, bu ödemeyi aralarındaki hizmet alım sözleşmelerine göre yüklenici olan davalı şirketlere rücu edip edemeyeceği, edecek ise hangi şirkete hangi miktarlarda rücu edebileceği, davalıların müşterek müteselsil sorumluluklarının doğup doğmadığına, ilişkindir.
Davacı ... ile davalı
Ekol Taşımacılık Temizlik İnşaat Gıda Tarım Otomasyon Sanayi ve Ticaret Limited
Şirketi 22.02.2016-22.02.2017, 15.02.2017-15.02.2018 12 ay süreli, 28.02.2017-
28.02.2018, 02.01.2019-02.05.2019, 25.01.2019-25.04.2019 süreli sözleşmelerin
eki Eki Teknik Şartname Madde 4 1 maddesi ; "Yüklenici firma yapılan iş çalıştırılan personel
nitelik tutum ve davranışları çalışma programı ile işçilerin yürürlükteki İş Kanunu
Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ilgili diğer iş Mevzuatı ve Çaykur
mevzuatına uygun çalıştırmaları açısından bütünüyle pazarlama Bölge Müdürlüğü
ve /veya pazarlama ve üretim Bölge Müdürlüğü'ne karşı sorumludur." hükmünü,
4.6 maddesi".. çalıştırılacak personelin tüm vergi prim harç ücret ve Kanunlarla
belirlenmiş diğer masrafları Yüklenici firma tarafından karşılanacak ve ilgili Bölge
Müdürlüğü'ne belgelenecektir.
" hükmünü içermektedir.
Davacı ile davalı Erişen Temizlik Taahhüt Güvenlik İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited
Şirketi 01.10.2015-31.01.2016, 01.02.2018-31.12.2018 tarihli 12 ay y süreli
sözleşmelerin
Eki Teknik Şartname Madde 4 1 maddesi " Yüklenici firma yapılan iş çalıştırılan personel nitelik
tutum ve davranışları çalışma programı ile işçilerin yürürlükteki İş Kanunu Sosyal
Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ilgili diğer iş Mevzuatı ve Çaykur
mevzuatına uygun çalıştırmaları açısından bütünüyle pazarlama Bölge Müdürlüğü
ve /veya pazarlama ve üretim Bölge Müdürlüğü'ne karşı sorumludur.
" hükmünü, 4.6 maddesi "...çalıştırılacak personelin tüm vergi prim harç ücret ve Kanunlarla
belirlenmiş diğer masrafları Yüklenici firma tarafından karşılanacak ve ilgili Bölge
Müdürlüğü'ne belgelenecektir.
"hükmünü içermektedir.
Tüm dosya kapsamından alınan hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporunda da davacının asıl işveren sılatıyla ödemiş bulunduğu, her 3 davada toplam 162.663,14 TL nin davalılardan sorumlulukları oranında rücuen talep edilebileceği kanaatine varmıştır. Bu halde davacı tarafından işçilere yapılan ödemenin davalıya rücu edilebileceğinin kabulü gerekmiştir.
Dava sözleşmeden kaynaklanan rücuan tazminat istemine ilişkin olup, rücu hakkı, başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin mal varlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelik tazminat niteliğinde bir talep hakkı olduğundan ve davacının mal varlığındaki eksilme ödeme tarihinde gerçekleştiğinden ödeme gününden itibaren talep doğrultusunda avans faizi hükmedilmesi gerekmiş, aşağıdaki şekilde asıl ve birleşen davaların kabulüne ilişkin hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
Asıl Davanın kabulü ile
1-A- 11.755,91 TL'nin 25/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'nden alınarak davacıya verilmesine,
1-B- 36.408,04 TL'nin 25/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... 'nden alınarak davacıya verilmesine,
1-C-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,(4.367,60 TL'nin davalı ...'nden, 13.532,40 TL'nin davalı ... 'nden) sorumlu olarak tutulmalarına,
1-D-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 3.290,07 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 822,52 TL harcın mahsubu ile noksan olan 2.467,55 TL'nin davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına,(602,08 TL'nin davalı ...'nden, 1.865,47 TL'nin davalı ... 'nden) sorumlu olarak tutulmalarına,
1-E-Arabuluculuk aşamasında harcanan 1.680,00 TL giderin davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına, ( 409,92 TL'nin davalı ...'nden, 1.270,08 TL'nin davalı ... 'nden) sorumlu olarak tutulmalarına,
1-F-Davacı tarafça yatırılan 179,90 TL başvurma harcı, 822,52 TL peşin harç olmak üzere toplamı 1.002,42 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2- Birleşen ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/318 E sayılı davanın kabulü ile,
2-A- 29.009,10 TL'nin 25/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'nden alınarak davacıya verilmesine,
2-B- 20.167,78 TL'nin 25/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... 'nden alınarak davacıya verilmesine,
2-C-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,(10.557,42 TL'nin davalı ...'nden, 7.342,58 TL'nin davalı ... 'nden) sorumlu olarak tutulmalarına,
2-D-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 3.359,27 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 839,82 TL harcın mahsubu ile noksan olan 2.519,45 TL'nin davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına,(1.485,97 TL'nin davalı ...'nden, 1.033,47 TL'nin davalı ... 'nden) sorumlu olarak tutulmalarına,
2-E-Arabuluculuk aşamasında harcanan 1.680,00 TL giderin davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına, (990,86 TL'nin davalı ...'nden, 689,14 TL'nin davalı ... 'nden) sorumlu olarak tutulmalarına,
2-F-Davacı tarafça yatırılan 179,90 TL başvurma harcı, 839,82 TL peşin harç olmak üzere toplamı 1.019,72 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3- Birleşen ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/319 E sayılı davanın kabulü ile,
3-A- 15.160,39 TL'nin 28/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'nden alınarak davacıya verilmesine,
3-B- 50.161,92 TL'nin 28/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... 'nden alınarak davacıya verilmesine,
3-C-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,(4.152,80 TL'nin davalı ...'nden,13.747,20 TL'nin davalı ... 'nden) sorumlu olarak tutulmalarına,
3-D-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 4.462,16 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 1.115,55 TL harcın mahsubu ile noksan olan 3.346,61 TL'nin davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına,(776,41 TL'nin davalı ...'nden, 2.570,19 TL'nin davalı ... 'nden) sorumlu olarak tutulmalarına,
3-E-Arabuluculuk aşamasında harcanan 1.680,00 TL giderin davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına, (389,76 TL'nin davalı ...'nden, 1.290,24 TL'nin davalı ... 'nden) sorumlu olarak tutulmalarına,
3-F-Davacı tarafça yatırılan 179,90 TL başvurma harcı, 1.115,55 TL peşin harç olmak üzere toplamı 1.295,45 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Davacı tarafından yapılan 12.080,00 TL tebligat/posta/müzekkere masrafı ve bilirkişi ücreti yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
Dair, Asıl ve birleşen davalarda davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/04/2024
Katip ...
¸E-İmzalıdır
Hakim ...
¸E-İmzalıdır
*