T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/356 Esas - 2025/168
T.C.
...
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/356 Esas
KARAR NO : 2025/168
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 15/05/2023
KARAR TARİHİ : 18/03/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 21/03/2025
Mahkememize açılan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, taraflar arsında kurulan sözleşme kapsamında müvekkili tarafından iş programı çerçevesinde kaba inşaat, ince inşaat işleri, elektrik ve mekanik tesisat işleri dahil anahtar teslimi yapımı ile davalı tarafın talebine istinaden de mal ve ekipman sağlanması işleri yapılmış olduğunu, müvekkilinin sözleşme kapsamında yükleniminde olan edimini zamanında eksiksiz olarak ifa etmiş olduğunu, ancak davalı tarafından müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmamış olduğunu, müvekkili tarafından davalı şirket adına düzenlenmiş olan faturalara herhangi bir itirazının bulunmadığını, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamamış olduğunu, bu nedenlerle davanın kabulüne, faturaların davalıya ibraz tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle, zamanaşımı definde bulunduklarını, hak düşürücü süre defilerinin değerlendirilmesini, davacı tarafın uhdesinde bulunan işler için gerekli olan malzemeleri kendisinin temin edememesi nedeniyle işin gecikmesini ve buna bağlı olarak asıl işveren idare tarafından kesilecek gecikme cezasından kurtulmak maksadıyla müvekkili tarafından temin edilerek davacı şirkete teslim edilmiş olduğunu, davacının yapmış olduğu işleri müvekkili tarafından temin edilen malzemeler ile gerçekleştirmiş olduğunu, sözleşme konusu bina inşaatında bina için doğalgaz tesisatlarına ait malzemelerin ...firması tarafından, mekanik otomasyon için ... firması tarafından, güneş kollektörleri işi için SOLİMPEKS firması tarafından davacı şirket adına bir fatura kesilip kesilmediğinin sorulması gerektiğini, taraflar arasında kurulmuş olan sözleşmeye göre taşeron tarafından şantiyeye getirilecek her türlü malzeme ve ekipmanın yükleniciye bildirilerek tutanakla tespit edileceği, ayrıca yüklenici teknik elemanlarının bilgisi olmadan malzeme alımı yapılmayacağının düzenlenmiş olduğunu, dava konusu inşaat işinde kullanılan malzemelerin müvekkili tarafından davacı namına satın alınmış olduğunu, bu nedenlerle davanın usulü yönünden reddine, aksi kanaate olunması halinde esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Diyarbakır Ticaret Sicili Müdürlüğünden davacı ... İnşaat Mimarlık Mühendislik Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin 2018 yılı temsilcilerini gösterir kayıtlar istenilerek dosyaya kazandırılmıştır.
Diyarbakır SGK Müdürlüğünden avacı ... İnşaat Mimarlık Mühendislik Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi bünyesinde ... .... ... ... ... ... 'ın çalışıp çalışmadığı, ayrıca 2018 yılı itibariyle çalışanlarını gösterir kayıtlar istenilerek dosyaya kazandırılmıştır.
Adalet Bakanlığı Destek Hizmetleri Daire Başkanlığından davalı ...Müşavirlik Mühendislik İnşaat Akaryakıt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin yüklenici olduğu Afyon ili Merkez Karaaslan Köyünde yapılacak olan T Tipi Kapalı Ceza İnfaz kurumu inşaatı işine ilişkin yüklenicinin sorumluluğunda olan işlere ilişkin geçici ve kesin kabul tutanaklarının ve hak edişler istenilerek dosyaya kazandırılmıştır.
Diyarbakır Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi kanalı ile mali müşavir bilirkişi marifeti ile alınan 28/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı tarafın muhasebe kayıtlarının incelenmesinde dava konusu Afyon ili Merkez Karabasan köyünde yapılacak olan... .... .... Kurumu kampüs alanı dahilinde bulunan ve taraflarca sözleşme imzalanan inşaat ve yapım işlerine ilişkin 2017 yılında 12 adet, 2018 yılında 13 adet faturanın kayıtlara alındığını, 2020 yılında ise 3 adet inşaat ince işlerine ilişkin malzeme faturasının kayıtlara alındığını, girilen kayıtlar ile belgelerin (faturalar) ile birbirini doğruladığını, davacı taraf muhasebe kayıtları 2017 yılında başlamak üzere 2023 yılı kayıtları dahil olmak üzere cari hesap olarak incelendiğini, dava tarihi 15/05/2023 tarihi itibariyle davacı tarafın 1.531.616,30 TL alacaklı olduğunun görüldüğü yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında mali müşavir, inşaat mühendisi ve nitelikli hesap uzmanı bilirkişilerdin alınan 29/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle, tarafların ticari deftertasdikleri ve kayıtlarının, Türk Ticaret Kanunu ve Vergi Usul Kanunu, Vergi Usul Kanunu Uygulama Genel Tebliğlerinde belirlenen usul ve kayıt sistemine uygun olarak yasal defter ve kayıtlarının tutulmuş olduğunu, ticari defterlerin tasdik işlemlerinin yukarıdaki tabloda gösterildiği gibi, açılış ve kapanış tasdiklerinin yasa, usul ve esaslara uygun olduğunu, tarafların birbirini teyit eden ticari kayıtlarına göre, 15.05.2023 dava tarihi itibariyle davacı şirketin davalı şirketten 1.535.420,12 TL alacaklı olduğunu, bahsi geçen faturaların içerik bakımından, dava konusu sözleşme kapsamında yapılacak işlere uygun olup olmadığının elektrik ve makine mühendisi meslek mensubu tarafından tespit ve tayin edilmesi gerektiği yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmiştir.
Mahkememiz 14/05/2024 tarihli duruşmasında önceki bilirkişi heyetine elektrik ve makine mühendisi eklenerek tarafların itirazlarını karşılar, ön inceleme duruşma tutanağında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında, davalı tarafından yapıldığı öne sürülen ve sunulan faturaların dava konusu sözleşme kapsamında yapılacak işlere ait olup olmadığını değerlendirir ek rapor tanzimi için dosyanın bilirkişiye tevdi edilerek alınan 22/07/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; tarafların ticari defter tasdikleri ve kayıtlarının, Türk Ticaret Kanunu ve Vergi Usul Kanunu, Vergi Usul Kanunu Uygulama Genel Tebliğlerinde belirlenen usul ve kayıt sistemine uygun olarak yasal defter ve kayıtlarının tutulmuş olduğu, ticari defterlerin tasdik işlemlerinin yukarıdaki tabloda gösterildiği gibi açılış ve kapanış tasdiklerinin yasa, usul ve esaslara uygun olduğunu, tarafların birbirini teyit eden ticari kayıtlarına göre, 15.05.2023 dava tarihi itibariyle davacı şirketin davalı şirketten 1.535.420,12 TL alacaklı olduğunu, davacı taşeronun davalı yüklenici tarafından iş kapsamında kendisince alındığını öne sürdüğü yukarıda listelenen tesisat ve malzemelerle ilgili olarak miktar ve tutar açısından; davacının bir itirazı yoksa davacının davalıdan 1.535.420, 12-1.264.024,59 = 217.395,53 TL alacaklı olacağını, itirazı varsa; 8 adet lojmanla ilgili tüm onaylı projelerin, hak edişlerin, varsa yeşil defter kayıtlarının ve davacı taşeron tarafından listelenen tesisat ve malzemelerle ilgili alım faturaları ile varsa şantiyeye giriş kayıtlarının dosyaya sunulması gerektiği yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı açılan kısmi alacak davasıdır.
Davacı taraflar arasında yapılan eser sözleşmesi kapsamında iş programı dahilinde kaba ince inşaat işleri, elektrik ve mekanik tesisat işleri dahil anahtar teslimi yapımı ile davalı tarafın talebine istinaden mal ve ekipman sağlanması işleri yapıldığını, edimini eksiksiz yerine getirmesine rağmen davalı şirket adına düzenlenen faturaların ödenmediğini ileri sürmektedir.
Davalı ise davacının uhdesinde olan işler malzeme teminin sağlayamadığını,, işin gecikmesi nedeni ile malzemelerin kendisi tarafından sağlandığını, davacının yaptığı işleri kendilerinin sağladığı malzemeler ile gerçekleştirdiğini, taraflar arasında kurulmuş sözleşmeye göre taşeron tarafından şantiyeye getirilmiş her türlü malzeme ve ekipmanın yükleniciye bildirilerek tutanakla tespit edileceğini, inşaat işinde kullanılan malzemelerin davacı namına satın alınmış olduğunu ileri sürmüştür.
Uyuşmazlık davacı taşeronun eser sözleşmesi kapsamında üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirip getirmediği, davacının yükümlülüğünde olan malzemelerin davalı tarafından verilip verilmediği, davacının eser sözleşmesi kapsamında alacaklı olup olmadığı hususundadır.
Taraflar arasında 3 adet eser sözleşmesi imzalandığı, 17/04/20217 tarihli sözleşmede işin Afyon ili Karaaaslan köyünde yapılacak olan Afyon T tipi ceza infaz kurumun işine ilişkin olduğu, Afyon ceza infaz kurumu inşaatı işinde 8 adet lojman binası işinin 16.000 m2'lik kısmının ( kaba inşaat ve ince inşaat elektrik ve mekanik tesisat dahil) malzemeli yapım işinin olduğu, sözleşme tarihinin 17/04/2017 olduğu, sözleşmenin teklif birim fiyat usulüne göre düzenlendiği, işin bitim tarihinin 29/12/2017 tarihi olduğu, 02/01/2018 tarihli sözleşmenin ise 17/04/2017 tarihli sözleşmenin devamı niteliğinde olduğu, aynı konuya ait olduğu, yıllar itibari ile birbirinin devamı niteliğinde olan sözleşmeler olduğu, 02/01/2018 tarihli sözleşmenin süresinin bitim tarihinin 29/12/2018 tarihi olduğu anlaşılmıştır.
Yapılan diğer sözleşmenin ise 01/6/2017 tarihli Afyon Merkez Karaaslan köyünde yapılacak olan T tipi Ceza infaz kurumu inşaatı kapsamında 1 adet T tipi ceza evi için yüklenici tarafından temin edilecek betonarme demiri , betonarme kalıbı ile beton işçiliğinin yapılması konusunda yapıldığı, anahtar teslim götürü bedel olup işin bitim tarihinin 29/12/2017 olduğu tespit edilmiştir.
Dosya kapsamında taraflara ticari defterlerini ve tüm delillerini sunmaları için süre verilmiş olup, ticari defterlerinin bulunduğu yeri bildirmeleri istenmiştir.
Dosya kapsamında bilirkişi raporu alınmış olup, bilirkişi heyeti raporunda taraflar arasında yapılan işe ilişkin düzenlenen tutanak, metraj yeşil defter hak ediş herhangi bir belge olmadığından, davacı tarafından yapılan işlere de ilişkin teslim tesellüm belgesi gibi belge de bulunmadığından dosya kapsamında davacının alacağının ticari defter kayıtları üzerinden bir inceleme yapılmıştır. Davacı ve davalı tarafın ticari defter ve kayıtları incelenmiş olup dava tarihi itibari ile davacının ticari defter ve kayıtlarına göre davalı şirketten 1.531.616,30 TL alacaklı olduğu, davalı şirketin ticari defter kayıtlarına göre davacının davalıdan 1.535.420,12 TL alacaklı olduğu, aradaki farkın 3.803,82 TL olup farkın 2019 yılında davacı tarafın davalı şirketten 940.978,78 TL tahsilat kaydına karşılık, davalı şirket kayıtlarında davacı şirkete yapılan ödemenin 937.177,97 olarak kayıtlara girilmesinden kaynaklandığı, ticari iş hacmi kapsamında farkın ihmal edilebilir seviyede olduğu, davalı şirket kayıtlarına göre davacı şirketin 1.535.420,12 TL olduğu tespit edilmiştir.
Davalı şirket eser sözleşmeler kapsamında davacı tarafından temin edilmesi gereken inşaat malzemelerinin kendisi tarafından temin edilerek davacıya teslim edildiği yönünde itirazda bulunmuş bir takım tutanaklar sunmuş ise de; davalının itirazda bulunduğu harcama kalemleri ile ilgili yansıtma faturası düzenlemediği, davacının üstlendiği lojman yapım işinde yapısal ve bitkisel peyzaj işlerinin davacının yükleminde olacağına ilişkin hüküm olmadığı, davalı tarafından sunulan listede yer alan harcama kalemlerinin bir kısmının yapısal ve peyzaj işlere ilişkin olduğu, davalı tarafından sunulan tutanaklarda imzası bulunan kişilerin davacı temsilcisi olduğuna ilişkin ( SGK kayıtları celp edilse de) tespit yapılamadığı, sunulan faturaların 1 numaralı sözleşme konusu işe ait olabileceği ancak davalı işveren uhdesinde bulunan işin boyutuna ilişkin dosyada yeterli delil olmadığından bu faturalar içeriği betonun davacının uhdesinde bulunan işlere mi yoksa davalının uhdesinde bulunan işlere mi ait olacağının tespit edilemediğinin bilirkişi raporunda belirtilmesi, yine alınan ek raporda söz konusu tutanaklarda belirtilen davacı taşerona yansıtılan bedellere konu imalatların miktarları bilinemediğinden sağlıklı bir değerlendirme imkanı olmadığı, değerlendirilmiştir.
Sözleşmenin 21.11 maddesinde ; davacı taşeronun her türlü malzeme ve ekipmanı tutanaklarla yükleniciye bildirerek kaydettirmekle yükümlü olduğu, davalı tarafından sunulan listede yer alan malzemelerle ilgili kendisi tarafından malzeme alımı yapıldı ise buna ilişkin belgeleri davacının sunması gerektiği bildirilmiş ise de ; taraflar arasındaki uygulamada davacı taşeron tarafından getirilen malzemelerin tutanaklarla yükleniciye kontrol ettirilmediği, davalı tarafından da sözleşmenin bu maddesinin uygulanmamasından ötürü bir itirazın bulunmadığı, malzemelerin davacı tarafından getirilmediği teslim edilmediği yönünde bir ihtarının dosyada bulunmadığı anlaşılmıştır.
Dosya kapsamında taraflarca verilen kesin sürelere rağmen 8 adet lojmanla ilgili tüm onaylı projeler, hak ediş belgeleri, yeşil defter ,tesisat ve malzemeler ile ilgili kayıtlar sunulmamış olup, davacı taşeron tarafından sözleşme kapsamında ne kadar imalat yapılmış olduğu yapılan imalatın sözleşme fiyatları ile toplam tutarı, davalı tarafından malzemeye ilişkin sunulan faturaların 17/04/2017 tarihli sözleşmeye ilişkin olup olmadığı tespit edilmemiş ise de; dosya kapsamında alınan birbiri ile uyumlu ticari defter kayıtlarına göre davacının davalıdan 1.535,420,12 TL alacaklı olduğu anlaşılmış olup ( aradaki farkın 3.803,82 TL olup farkın 2019 yılında davacı tarafın davalı şirketten 940.978,78 TL tahsilat kaydına karşılık, davalı şirket kayıtlarında davacı şirkete yapılan ödemenin 937.177,97 olarak kayıtlara girilmesinden kaynaklandığı, ticari iş hacmi kapsamında farkın ihmal edilebilir seviyede olduğu, davalı şirket kayıtlarına göre davacı şirketin 1.535.420,12 TL olduğu ) malzemelerin sözleşme kapsamında kendisi tarafından temin edilip davacıya teslim edildiğini ileri süren davalı taraf olup, bu husustaki ispat yükü davalıda olduğundan ve davalı bu hususu ispatlayamadığından, ticari defter ve kayıtlarına göre aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
Davanın KABULÜNE;
1.-1.000,00 TL'nin dava tarihi olan 15/05/2023 tarihinden itibaren, 1.534.420,12 TL'nin ise ıslah tarihi olan 30/12/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2.-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 104.884,54 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 179,90 TL ile 26.205,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 26.384,90 TL harçtan mahsubu ile noksan olan 78.499,64 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3.-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 226.958,82 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
4.-Arabuluculuk aşamasında harcanan 3.120,00 TL giderin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5.-Davacı tarafça yatırılan 179,90 TL başvurma harcı, 179,90 TL peşin harç ve 26.205,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplamı 26.564,80 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6.-Davacı tarafından yapılan 13.388,50 TL tebligat/posta/müzekkere masrafı ve bilirkişi ücreti yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7.-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
8.-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/03/2025
*Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.