T.C. ...10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/466 Esas - 2024/426
T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/466 Esas
KARAR NO : 2024/426
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 19/06/2023
KARAR TARİHİ : 25/06/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 22/07/2024
Mahkememize açılan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, öncelikle davalı ... Genel Müdürlüğü aleyhine ...15. İcra Müdürlüğü 2023/6252 E. sayılı, ...15. İcra Müdürlüğü 2023/6312 E. sayılı, ...15. İcra Müdürlüğü 2023/6332 E sayılı dosyaları ile icra takibi başlatıldığını, ödeme emirlerinin davalı ...'ye tebliğ edildiği, ancak davalı yukarıda bahsedilen icra takiplerine 31.03.2023, tarihinde itiraz ederek takibi durdurduğu, Bunun üzerine, 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ilgili hükümleri kapsamında ve 7155 Sayılı Kanun'la değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 5/A uyarınca zorunlu dava şartı olan arabuluculuğa başvurulduğunu, bu kapsamda her bir dosya için yapılan arabuluculuk görüşmelerinin “görüşme sonucu anlaşmama” şeklinde sonlanmış olup, arabuluculuk son tutanakları arabulucu ve taraflarca imza altına alındığını, bu itibarla davalı şirketin haksız itirazının iptali ile konu takiplerin devamını sağlamak için işbu davanın açılması zarureti hâsıl olduğunu, davalı ...'nin haksız fiili nedeniyle meydana gelen hasarlar müvekkili şirketçe karşılanmış olup, bu hasarlardan davalı şirketin sorumlu olduğunu, ...15. İcra Müdürlüğü 2023/6252 E. sayılı dosyasına ilişkin olarak; davalı ...Su ve Kanalizasyon İdaresi aleyhine icra takibi başlatıldığını, ilamsız icra takibinde ödeme emri 29/03/2023 tarihinde tebliğ edilmiş olup, borçlu tarafından 30/03/2023 tarihinde itiraz edilerek takibin durdurulduğunu, bu kapsamda dava şartı olarak yapılan arabuluculuk görüşmeleri “anlaşamama” şeklinde sonlanmış olup, arabuluculuk son tutanakları arabulucu ve taraflarca imza altına alındığını, davalı ... Genel Müdürlüğü altyapı çalışmaları yaparken müvekkil şirkete ait varlıklara hasar verdiği tarih, adres ve konu hasara ilişkin bedelin tabloda gösterildiğini, davalı ... Genel Müdürlüğü altyapı çalışmaları yaparken Mimar Sinan Mah. Gazel Sokak üzerinde müvekkil şirkete ait varlıklara hasar verdiğini, bu kapsamda dava dilekçeleri ekinde sunulan hasar tespit raporundan da anlaşılacağı üzere ... Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen alt yapı çalışması dolayısıyla yukarıda belirtilen adreste bulunan müvekkilin varlıklarında hasar meydana gelmiş olup şirket yetkilileri tarafından bu hasara ilişkin hasar tespit raporu düzenlendiğini, bu kapsamda davalı şirket tarafından yapılan alt yapı çalışması sırasında YG kablosuna verilen hasarın toplamda 1.782,06 TL olup, müvekkili şirket tarafından bu tutarın karşılandığını, davalı ...Su ve Kanalizasyon İdaresi aleyhine ...15. İcra Müdürlüğü 2023/6312 E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ilamsız jera takibinde ödeme emri 29/03/2023 tarihinde tebliğ edilmiş olup, borçlu tarafından 03/2023 tarihinde itiraz edilerek takibin durdurulduğunu, bu kapsamda dava şartı olarak yapılan arabuluculuk görüşmeleri “anlaşamama” şeklinde sonlanmış olup, arabuluculuk son tutanakları arabulucu ve taraflarca imza altına alındığını, davalı ... Genel Müdürlüğü kazı çalışmaları yaparken Merkez Mah. Mimar Sinan 1 Sk. ve Elfidan Sk. üzerinde müvekkil şirkete ait varlıklara hasar verdiği tarih, adres ve konu hasara ilişkin bedelin tabloda gösterildiğini, bu kapsamda dava dilekçeleri ekinde sunulan hasar tespit raporundan da anlaşılacağı üzere ... Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen kazı çalışması dolayısıyla yukarıda belirtilen adreste bulunan müvekkilin varlıklarında hasar meydana gelmiş olup şirket yetkilileri tarafından bu hasara ilişkin hasar tespit raporu düzenlendiğini, bu kapsamda davalı şirket tarafından yapılan alt yapı çalışması sırasında AĞ kablosuna verilen hasarın toplamda 1.090,23 TL olup, müvekkili şirket tarafından bu tutarın karşılandığını, davalı ...Su ve Kanalizasyon İdaresi aleyhine ...15. İcra Müdürlüğü 2023/6332 E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı,Konu ilamsız icra takibinde ödeme emri 29/03/2023 tarihinde tebliğ edilmiş olup, borçlu tarafından 30/03/2023 tarihinde itiraz edilerek takibin durdurulduğunu, bu kapsamda dava şartı olarak yapılan arabuluculuk görüşmeleri “anlaşamama” şeklinde sonlanmış olup, arabuluculuk son tutanakları arabulucu ve taraflarca imza altına alındığını, davalı ... Genel Müdürlüğü kazı çalışmaları yaparken Önder Mah. Bayram Sk. üzerinde müvekkil şirkete ait varlıklara hasar verdiği tarih, adres ve konu hasara ilişkin bedelin tabloda gösterildiğini, bu kapsamda dava dilekçeleri ekinde sunulan hasar tespit raporundan da anlaşılacağı üzere ... Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen kazı çalışması dolayısıyla yukarıda belirtilen adreste bulunan müvekkilinin varlıklarında hasar meydana gelmiş olup şirket yetkilileri tarafından bu hasara ilişkin hasar tespit raporu düzenlendiğini, bu kapsamda davalı şirket tarafından yapılan kazı çalışması sırasında AG kablosuna verilen hasar toplamda 1.109,200 TL olup, müvekkili şirket tarafından bu tutarın karşılandığını, davalı ...'nin TBK m. 49 Uyarınca Meydana Gelen Zararlardan Sorumlu olduğunu, bilindiği üzere Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesinin haksız fiilden doğan zararların, zarar veren tarafından giderilmesini düzenlediği,Buna göre TBK Madde 49 “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür” hükmünü amir olduğunu, nitekim bu hususta Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 19.02.2019 tarihli, 2017/2008 E. ve 2019/172 K. sayılı kararında “Yukarıda da ifade edildiği üzere haksız fiil işleyerek bir başkasına zarar veren kişi, bu zararı tazmin etmekle yükümlüdür. Tazminatın amacı, zarar verici olay meydana gelmemiş olsaydı zarar gören hangi durumda bulunacak idiyse o durumu sağlamak suretiyle zararı telafi etmektir. Tazminat hukukunun ilkelerinden biri olan tam tazmin ilkesi gereği, zarar veren sebep olduğu zararı tümüyle tazmin etmelidir. Bu ilkeye göre, zarar veren, “tüm zararı”, ancak “sadece sebep olduğu zararı” tazmin edecektir, bir başka ifade ile zarar gören sadece gerçek zararını (mevcut zararını) talep edebilecektir. Haksız fiil sonucu meydana gelen değer düşüklüğünün (kaybı) de kişinin mal varlığının aktifinde meydana gelen azalma olması nedeniyle mevcut zarar olduğu tartışmasızdır” şeklinde karar verdiği, Tüm bu verilerle, davalı şirketin dava konusu takiplere yaptığı haksız itirazın iptali ile takiplerin devamına karar verilmesi gerektiğini, davalı Şirket, İtirazında Haksız ve Kötü niyetli Olduğundan, Lehlerine İcra İnkâr Tazminatına Hükmedilmesinin Gerekli olduğu, Bilindiği üzere İcra İflas Kanunun 67/2 Maddesinin takibin haksız olarak durdurulması ve talep halinde itiraz eden aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilebileceğini düzenlediğini, Buna göre İ.İ.K Madde 67/2 “Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir” hükmünü amir olduğunu, tüm bu verilerle haksız, hukuki mesnetten yoksun olarak ve kötü niyetle takibe itiraz çdeh davalı şirketin itirazının iptaline karar verilmesini ve ayrıca alacağın %20'si oranında icra inkâr tazminatının karşı taraftan alınarak tarafımıza verilmesini vekâleten talep ettiklerini, öne sürülerek; Davalı/borçlunun, aleyhine açılmış ...15. İcra Müdürlüğü 2023/6252 E. sayılı, ...15. İcra Müdürlüğü 2023/6312 E. sayılı, ...15. İcra Müdürlüğü 2023/6332 E. sayılı dosyalarına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, Davalı/Borçlunun takip konusu alacakların %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, karar karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle, dava dilekçesinde ileri sürülen hususların maddi vakanın aydınlatılması noktasında yeteriz olup, müvekkili idareye kusur izafesinin mümkün olmadığını, müvekkil idarenin 2460 sayılı yasa ve ... Tarifeler Yönetmeliği kapsamında çalışmakta olup, yürüttüğü işlemlerde de gereken dikkat ve özeni gösterdiğini, Somut olayda da bu hususa dikkat ediliğini, bu sebeple müvekkili yönünden kusur izafesinin mümkün olmadığını, hasarın oluşumunda davacı tarafın teknik eleman göndermemek suretiyle ve hiç bir ikaz işareti, uyarı levhası olmadan standart dışı döşenen kablolar sebebiyle kusurlu olduğunu, bu kusuru müvekkile yüklemeye çalıştığını, bunun dışında takibe konu edilen bedellerin fahiş olduğunu, hangi esaslar dahilinde hesap yapıldığının belli olmadığını, dahası alacak likit olmadığından icra inkar tazminatına ilişkin taleplerin reddi gerektiğini, Ayrıca işçilik ücreti olarak talep edilen bedellerin haksız olduğunu, işçilerin davacının maaşlı çalışanı mı yoksa dışarıdan ücretle kiralanan işçiler mi olduğunun belli olmadığını, öne sürülerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
... Elektrik Dağıtım A.Ş.'den dava konusu İcra Dt:201595646, İcra Dt: 21560686 ve İcra Dt: 21614994 dosyalarına ait davalı ...Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü ile ilgili her türlü tutanak, bilgi ve belge ile yapılan diğer evrakların birer sureti istenilerek dosyaya kazandırılmıştır.
...15. İcra Müdürlüğünün 2023/6252, 2023/6312 ve 2023/6332 Esas sayılı dosyaları istenilerek incelenmiş ve suretleri dosyaya kazandırılmıştır.
Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında Elektrik Mühendisi bilirkişisinden alınan 23/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle, davaya konu 3 ayrı mahalde gerçekleşen yer altı elektrik şebekesinde meydana gelen hasarların davalı ...'ye ait yer altı kanalizasyon şebekesine ilişkin kazı çalışmaları sırasında meydana geldiğini, davaya konu hasarların; Davalının kazı yapacağı alanlara ait önceden yer altı elektrik şebekesine ait projeleri temin etmeden ve yer altı tesisi mevcut olan mahallerde gözlemci bulunmasını sağlamadan kazı yapmasının ve yaptırmasının yanında kazı yapanın çalışma öncesi ve çalışma sırasında gerekli önlemleri almaması ve dikkatsizlik ve tedbirsizliği ile davacı şirketin kabloların üzerinde koruyucu eleman ile plastik uyarı şeridi koymayarak mevzuata aykırı tesis yapmış olması sonucunda meydana geldiğini, olaylarda Mimar Sinan Mah. Gazel Sk. üzerinde gerçekleşen hasarda davalının % 100 (Yüz) oranında kusurlu olacağını, diğer 2 yerdeki hasarlarda ise davalı ...'nin % 70 (Yüzde Yetmiş) oranında, Davacı BEDAŞ'ın %30 (Yüzde Otuz) oranında kusurlu ve sorumlu olacağının düşünüldüğünü, olayın haksız fiil olması nedeniyle davacının gerçek zararını talep edebileceğini, Yargıtay 7.Hukuk Dairesinin benzer davalarla ilgili ilamı çerçevesinde davacının talep ettiği hasar kalemlerinden 3. kişiye yaptırdığı işçilik alacağı bulunmadığından sadece rayiç malzeme bedellerini talep hakkı olacağını, ...15. İcra Müdürlüğü 2023/6252 E sayılı Dosyası kapsamında; Davacının takip tarihi itibariyle talep edebileceği alacağın; 640,00 TL asıl alacak, 52,96 TL işlemiş faiz olmak üzere olarak 692,52 TL olduğu ve bu kapsamda yapılan takipte 1.558,32 TL fazlalık olduğunu, ...15. İcra Müdürlüğü 2023/6312 E sayılı Dosyası kapsamında; Davacının takip tarihi itibariyle talep edebileceği alacağın; 188,65 TL asıl alacak, 16,08 TL işlemiş faiz olmak üzere 204,73 TL olduğu ve bu kapsamda yapılan takipte 1.178,87 TL fazlalık olduğunu, ...15. İcra Müdürlüğü 2023/ 6332 E sayılı Dosyası kapsamında; Davacının takip tarihi itibariyle talep edebileceği alacağın; 284,90 TL asıl alacak, 8,33 TL işlemiş faiz olmak üzere olarak 293,23 TL olduğu ve bu kapsamda yapılan takipte 1.191,65 TL fazlalık olduğu yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Dava, haksız fiilden kaynaklanan hasar bedelinin tahsiline yönelik başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminat davasıdır.
Dava şartları 6100 sayılı HMK'nın 114. maddesinde düzenlenmiştir. Yapılan düzenleme uyarınca açılan davada davaya devam edilebilmesi için öncelikle mahkemeye ilişkin dava şartları bulunmalıdır. 6100 sayılı HMK m. 115 hükmünde yapılan düzenleme uyarınca; mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davayı usulden reddeder.
2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon Genel Müdürlüğü Kuruluş Ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Görev ve yetkiler" başlıklı 2. maddesinde; İSKİ'nin görev ve yetkileri sayılmıştır. Buna göre;
"İSKİ'nin görev ve yetkileri şunlardır:
a) İçme, kullanma ve endüstri suyu ihtiyaçlarının her türlü yeraltı ve yer üstü kaynaklarından sağlanması ve ihtiyaç sahiplerine dağıtılması için; kaynaklardan abonelere ulaşıncaya kadar her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veya yaptırmak, bu projelere göre tesisleri kurmak veya kurdurmak, kurulu olanları devralıp işletmek ve bunların bakım ve onarımını yapmak, yaptırmak ve gerekli yenilemelere girişmek,
b) Kullanılmış sular ile yağış sularının toplanması, yerleşim yerlerinden uzaklaştırılması ve zararsız bir biçimde boşaltma yerine ulaştırılması veya bu sulardan yeniden yararlanılmasıiçin abonelerden başlanarak bu suların toplanacakları veya bırakılacakları noktaya kadar her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veya yaptırmak; gerektiğinde bu projelere göre tesisleri kurmak ya da kurdurmak; kurulu olanları devralıp işletmek ve bunların bakım ve onarımını yapmak, yaptırmak ve gerekli yenilemelere girişmek,
c) Bölge içindeki su kaynaklarının, deniz, göl, akarsu kıyılarının ve yeraltı sularının kullanılmış sularlave endüstri artıkları ile kirletilmesini, bu kaynaklarda suların kaybına veya azalmasına yol açacak tesis kurulmasını ve bu tür faaliyetlerde bulunulmasını önlemek, bu konuda her türlü teknik, idari ve hukuki tedbiri almak,
d) Su ve kanalizasyon hizmetleri konusunda hizmet alanı içindeki belediyelere verilen görevleri yürütmek ve bu konulardaki yetkileri kullanmak,
e) Her türlü taşınır ve taşınmaz malı satın almak, kiralamak, ekonomik değeri kalmamış araç ve gereçleri satmak, İSKİ'nin hizmetleriyle ilgili tesisleri doğrudan doğruya yahut diğer kamu veya özel kuruluşlarla ortak olarak kurmak ve işletmek, bu maksatla kurulmuş veya kurulmakta olan tesislere iştirak etmek,
f) Kuruluş amacına dönük çalışmaların gerekli kılması halinde her türlü taşınmaz malı kamulaştırmak veya üzerinde kullanmahakları tesis etmek." şeklinde düzenlenmiştir.
Yİne 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun "Para borcu ve teminat için takip" başlıklı 42. maddesinin üçüncü fıkrası ;"(Ek fıkra: 15/8/2017-KHK-694/8 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/8 md.) İdari yargının görev alanına giren konularda ilamsız takip yoluna başvurulamaz." şeklinde düzenlenmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/b maddesi ile; “İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davalar", idari davalar arasında sayılmıştır.
Benzer uyuşmazlıkla ilgili Uyuşmazlık Mahkemesinin 05.02.2024 tarih ve 2023/545 Esas, 2024/40 Karar sayılı ilamında "Kamu hizmeti yürüten idarenin bu hizmeti yürüttüğü sırada verdiği zararın tazmini istemiyle açılan dava, kamu hizmetinin yöntemine ve hukuka uygun olarak yürütülüp yürütülmediğinin, bu hizmetin yürütülmesinde hizmet kusuru veya başka nedenle idarenin sorumluluğu bulunup bulunmadığının saptanmasını gerektirmektedir. Bu hususların saptanması ise idare hukuku ilkelerine göre yapılabileceğinden, 2577 sayılı Kanun'un ilgili maddesi kapsamında bulunan tam yargı davasının görüm ve çözümünde idari yargı yeri görevli bulunmaktadır."
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 16.10.2018 tarihli ve 2017/4-1459 E., 2018/1437 K. sayılı kararında, özetle; "İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından yapılan yol ve kaldırım çalışmaları sırasında davacı özel hukuk tüzel kişisinin kablo tesislerine zarar verildiğinden bahisle açılan ilamsız icra takibine itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasının 2004 sayılı Kanun'un 42. ve geçici 13. maddeleri uyarınca yargı yolunun caiz olmadığına ve bu uyuşmazlıkların idari yargı yerlerince görülmesi gerektiğine" hükmetmiştir.
Somut olayda davacı yan, davalı idarenin altyapı çalışmalarını yaparken mal varlıklarına hasar verdiğini, oluşan hasar nedeniyle ödeme yaptığını, oluşan hasardan davalı şirketin sorumlu olduğunu, hasar bedelinin tahsili için davalı aleyhine takibe giriştiğini, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, itirazın haksız olduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini istemektedir. Yukarıda anılan mevzuat hükümleri ve yerleşik içtihatlar uyarınca, kamu tüzel kişiliğini haiz ...Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün (...) hizmet kusurundan kaynaklanan zararın ilamsız icra takibine ve dolayısıyla itirazın iptali davasına konu edilmesi hukuken mümkün değildir.
Kamu hizmeti yürüten idarenin bu hizmeti yürüttüğü sırada verdiği zararın tazmini istemiyle açılan dava, kamu hizmetinin yöntemine ve hukuka uygun olarak yürütülüp yürütülmediğinin, bu hizmetin yürütülmesinde hizmet kusuru veya başka nedenle idarenin sorumluluğu bulunup bulunmadığının saptanmasını gerektirmektedir. Uyuşmazlık Mahkemesinin 05.02.2024 tarih ve 2023/545 Esas, 2024/40 Karar sayılı ilamı da bu yönde olup, davanın çözümünde idari yargı yerinin görevli olduğu benimsenerek yargı yolu bakımından mahkemememizin görevsizliğine, davanın HMK'nın 114/1-b ve 115/2 maddesi gereğince usulden reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
1- Taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümünde idari yargı yeri görevli olduğundan, davanın; HMK'nun 114/1-b ve 115/2 maddesi gereğince USULDEN REDDİNE,
1.a- Davacının idari yargı yerinde dava açmakta MUHTARİYETİNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 179,90 TL mahsubu ile noksan olan 247,70 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Bakanlık bütçesinden karşılandığı anlaşılan arabuluculuk ücretinin, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. ve 14. bendi ile Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca,usule ilişkin karar verilmekle arabuluculuk ücretinin nihai karar sonrasında görevli mahkemece değerlendirilmesine,
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davalı yararına hesaplanan 4.826,53 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ...Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/06/2024
*Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.