T.C. ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/49 Esas - 2024/333
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/49 Esas
KARAR NO : 2024/333
...
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 18/01/2023
KARAR TARİHİ : 16/05/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 22/05/2024
Mahkememize açılan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, müvekkili ...’nin 06.05.1991 tarihinde, ....'nin % 7 iştiraki ile kurulduğunu, Müvekkil şirketin, Ankara Büyükşehir Belediyesi ile yapılan 11.09.1991 tarih ve 373 sayılı kararı ile işletme protokolünde belirtilen ilgili hizmetleri yerine getirdiğini, Müvekkilinin,... İşi"ni, ... ihaleyle aldığını, müvekkilinin aldığı peyzaj işlerini, yüklenicilik sözleşmeleriyle davalı taşerona yaptırdığını, müvekkili şirket ile davalı taşeron arasında akdedilen yüklenicilik sözleşmelerinde; "Yüklenici bu işte çalıştırdığı işçilerin ... işlemleri ile ilgili her türlü bildirim ve ödemelerini ...'da bu iş için açtırmış olduğu işyeri numarasının altında aracı (taşeronluk) işyeri numarası alarak, işyeri tescili yaptıracak ve durumdan...'yı yazılı olarak haberdar edecektir. Sözleşmenin yürürlüğe girmesi ve hükümlerini ifa edebilmesi için yüklenicinin...'nın geçici işyeri numarasının altında işyeri numarası alıp taşeron olarak işyeri tescil ettirmesi mecburidir. "Yüklenici, çalıştırdığı işçilerin işçiliklerini,...'ya tam olarak bildirmek zorundadır. ... tarafından...'ya bildirilen işçilik nispeti bu sözleşmede yazılı işin işçiliklerinin hesabında aynen esas alınacaktır. Bu durum yüklenici tarafından kesin olarak kabul edilmiştir. Ayrıca çalıştırdığı işçilerin ... ve İş Kurumu ile ilgili bildirim vb. Sorumluluğu yükleniciye aittir." *Yüklenicinin çalıştıracağı işçilerin iş yasasından ve sair yasalardan kaynaklanan her türlü hak ve alacaklarından, ücret, fazla mesai, yıllık ücretli izin alacağı, ulusal ve genel tatil günlerinde yapacağı çalışmalardan doğacak her türlü alacağı, şartların oluşması halinde ihbar tazminatı, kıdem tazminatı, kötü niyet tazminatı, diğer her türlü tazminat, vergi, ... primi, işsizlik primi, işçilik noksanları, bunların gecikme faizleri, iş güvencesi kapsamında iş kazaları, ve sair sebeplerden dolayı belirlenecek tazminat ve ücretler, işçilerin sağlık giderleri, yüklenici hatasından kaynaklanan sebeplerden dolayı ...kurumunun talep edeceği her türlü zarar ve tazminatlar gibi tüm giderler yüklenici tarafından karşılanacak olup, hiçbir şekilde...'ya rücu edilemez.", "Yüklenici, asla sigortasız işçi çalıştıramaz."... hükümlerinin yer aldığını, davalının işçisi ...'ın (...; 18.05.2013 ilâ 12.01.2018 tarihlerinde yukarıda belirtilen peyzaj işinde çalıştığını, müvekkil ile davalı arasında asıl işveren - alt işveren ilişkisi olduğunu iddia ederek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve fazla çalışma ücreti talebiyle müvekkil şirket ile alt işveren davalı .... Mahkemesi'nin 19.10.2021 tarih .... ... sayılı ilamı dayanak gösterilerek müvekkili şirket ile davalı alt işveren aleyhine ... Esas sayılı dosyasıyla ilamlı icra takibi başlatıldığını, davalı alt işverenin dosya hesabını ödemediğini, icra dosya hesabı olan 30.985,44.-TLnin müvekkil şirket tarafından icra tehditi altında 30.03.2022 tarihinde ödendiğini, davalının işçisi ... tarafından, .... sayılı ilamı dayanak gösterilerek müvekkil şirket ile davalı alt işveren aleyhine ... Esas sayılı dosyasıyla ilamlı icra takibi başlatıldığını, Davalı alt işverenin dosya hesabını ödemediğini, İcra dosya hesabı olan 30.535,79.-TL, müvekkil şirket tarafından icra tehditi altında 01.04.2022 tarihinde ödendiğini,
Müvekkil kendi işçisi olmadığı halde, alt işveren davalının kusuru sebebiyle ... Esas sayılı dosyasında asıl işveren sıfatıyla davalı işçisi ...'ya 30.535,79.-TL ödeme yapmak zorunda kaldığını, Yapılan ödemenin rücuen tahsili için, davalı alt işveren aleyhine ... E. sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibine geçildiğini, ancak davalı alt işverenin itirazı üzerine icra takibi durduğunu, Müvekkil kendi işçisi olmadığı halde, alt işveren davalının kusuru sebebiyle ... Esas sayılı dosyasında asıl işveren sıfatıyla davalı işçisi ...'a 30.985,44.-TL ödeme yapmak zorunda kaldığını,Yapılan ödemenin rücuen tahsili için, davalı alt işveren aleyhine ...E. sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibine geçildiğini, ancak davalı alt işverenin itirazı üzerine icra takibi durduğunu, davalı alt işverenin itirazları haksız ve kötü niyetli olup takibi uzatmak amacı taşıdığını, her iki işçinin de davalı alt işverenin işçisi olduğunu, her iki işçinin de sadece davalı alt işveren bünyesinde çalıştığını, bahsi geçen her iki iş dosyasında da davalı alt işveren de davalı olarak taraf olduğunu, yine bahsi geçen her iki ilamlı icra dosyasında da davalı alt işveren de borçlu olarak taraf olduğunu, davalı alt işveren, itirazlarının iptalini talep ettikleri her iki ilamsız icra dosyasına da art niyetle itiraz ettiğini,...Esas sayılı ilamsız icra dosyalarına yapılan itirazların iptaliyle takiplerin devamına ve hükmolunacak meblağların yüzde yirmilerinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatlarının davalıdan tahsiline, masraf ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirket aleyhine açılan işbu davada, davacı şirketin asıl işveren olduğu işler kapsamında ... ve ...'ya yapılan ödemeler için ilamsız icra takibi başlatıldığını ve itiraz sonucu durdurulan takibin devamı için itirazın iptali istendiğini ancak söz konusu davanın haksız olduğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, dava dışı işçilerin müvekkili şirketteki iş akdini kendi isteğiyle herhangi bir haklı nedeni bulunmaksızın sonlandırdığını, kıdem tazminatı ve ihbar tazminatına hak kazanmadığını, müvekkili şirketteki iş akdini haklı bir nedeni olmaksızın sonlandıran dava dışı işçiye ilişkin kıdem ve ihbar tazminatının müvekkil şirketten talep edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava dışı işçi ... ve ... davacının asıl işverenliğini yaptığı işlerde farklı zamanlarda, taşeron firmalarda çalıştığı, davacı tarafından dava dışı işçilere toplam 61.521,23 TL ödeme yapıldığının belirtildiği ve söz konusu alacakların müvekkil şirketten rücuen tahsili talep edildiği, ancak dava dışı işçi ... 18/05/2013 - 12/01/2018 tarihleri arasında müvekkil şirkette çalışmış olduğunu, işçinin iş akdini kendi isteğiyle haklı bir nedeni olmaksızın sonlandırdığını, dava dışı işçi ...’nun 18/08/2014 - 15/01/2018 tarihleri arasında çalıştığını, dava dışı işçilerin, iş akdini haklı bir nedeni olmaksızın kendi isteğiyle feshettiğinden dava dışı işçiler kıdem tazminatına ve ihbar tazminatına hak kazanmadığını, Kıdem tazminatına hak kazanma koşulları mevcut olmamasına rağmen, iş akdini sonlandıran işçiye yapılan kıdem tazminatı ödemesinin müvekkil şirketten rücuen tazmininin talep edilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, İş Kanunu’nun açık hükümleri karşısında, davacının kıdem tazminatı ve ihbar tazminatına hak kazanmadığı ve talebinin mesnetsiz olduğunu, mahkemenin aksi kanaatte olması durumunda, ilgili kıdem tazminatının hesaplanmasında davacıya ait ücret bordrosu gözetilerek sorumluluk hesabının müvekkil şirkette çalıştığı dönemdeki ücreti yönünden yapılması gerektiğini, davacı tarafından dava dışı işçilere ödenen kıdem tazminatı işçinin alt taşeron firmalarda çalıştığı sürelere oranlanarak sorumluluk belirlemesi yapıldığını, Müvekkil şirketin dava konusu edilen alacaklar için süre yönünden sorumluluğu kalmadığını yinelemekle birlikte, müvekkil şirkette dava dışı işçinin çalıştığı dönemde fazla mesai, hafta tatili ve UBGT çalışması yapılmadığını, İşin niteliği gereği yapılması halinde ise işçiye alacakları eksiksiz olarak ödendiğini, alacakları varsa da zamanaşımına uğradığını, müvekkili şirket ile davacı arasında imzalanan sözleşmeler tip sözleşme niteliğinde olduğunu ve tip sözleşmelerde yer alan düzenlemeler, işçilik alacakları açısından sorumluluk doğurmadığını, müvekkil şirket aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin davacı nezdinde dava konusu alacağı karşılar nitelikte olduğunu, bu işler için ayrılmış 622.814,00 TL teminatı bulunduğunu, Müvekkil şirket tarafından ayrılan bu teminatlar davacı şirkette bulunmasına rağmen davacı kötüniyetli olarak ilamsız icra yoluna başvurulduğunu, taraflar arasındaki sözleşmeye göre müvekkil şirket adına ödenen alacakları olması halinde davacı tarafından müvekkil şirketin teminatından kesinti yapılması gerekirken icra takibinin başlatılması ve sonucunda davanın açılması sözleşmeye aykırı olduğunu, kötü niyetli olduğunu, Teminat nedeni ile davacıya karşı takas mahsup defi'nde bulunulduklarını, davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini bildirmiştir.
DELİLLER :
... sayılı dosyası uyaptan getirtilmiş, incelenmiştir.
... esas sayılı dosyası uyaptan getirtilmiş, incelenmiştir.
...'dan dava dışı işçi ...'ya ait hizmet dökümü getirtilmiş, incelenmiştir.
Davalı ve Davacı şirketin ilgili dönemlere ait BA, BS formları getirtilmiş, incelenmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında uzman bilirkişi heyetinden alınan son bilirkişi raporunda özetle,
Türk Borçlar Kanunu ve içtihat hükümleri gereğince, dava dışı işçilerin asıl işveren işyerinde çalışması ile davacı konumundaki asıl işverence ödenen işçilik alacakları bakımından hizmet temin eden davalı yüklenicinin kendi hizmet dönemleri ile sınırlı olarak sorumluluğunun varlığı ile rücuen tahsilinin talep edilebileceği,
Yapılan tespitler uyarınca, dava dışı işçilerin işçilik alacakları hesabına esas alınmış hizmet dönemlerinin tamamında davalı yüklenici firma nezdinde çalışmış olduğu ve ödenen işçilik alacaklarının tamamının davalı yüklenicinin hizmet dönemine tekabül ettiği, bu itibarla davacı asıl işveren şirket tarafından;
Dava dışı işçi ... bakımından ... E. sayılı takip dosyasına 30.03.2022 tarihinde, fer'i borçlarla birlikte yapılmış ödeme olan 30.985,44 TL’nin tamamından davalı yüklenicinin sorumlu bulunduğu ve bu doğrultuda ödenen tutarın davalı yükleniciden rücuen tahsilini temin için ... E. Sayılı dosyasında başlatılan takibe, davalının vaki itirazının 30.985,44 TL asıl alacak/takip toplamı bakımından yerinde olmayacağının ,
Dava dışı işçi ... E. sayılı takip dosyasına 01.04.2022 tarihinde fer'i borçlarla birlikte yapılmış ödeme olan 30.535,79 TL’nin tamamından davalı yüklenicinin sorumlu bulunduğu ve bu doğrultuda ödenen tutarın davalı yükleniciden rücuen tahsilini temin için.... Sayılı dosyasında başlatılan takibe davalının vaki itirazının 30.535,79 TL asıl alacak/takip toplamı bakımından yerinde olmayacağının değerlendirilmiş olduğu,
Ancak; davalı yüklenici şirketin takas/mahsup def'inin usulüne uygun olup/olmadığı konusundaki takdir yetkisi Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, Sayın Mahkemece davalı şirket takas/mahsup def'inin yerinde görülmesi halinde;
Davacı şirketin usulüne uygun ticari defterleri; TTK. Mad. 85 ve HMK’nın 222/2 maddesine göre ticari davalarda delil olarak kabul edilebilme niteliğine sahip olduğu,
Davalı şirketin ticari defterleri; TTK. Mad. 85 ve HMK’nın 222/2 maddesine göre ticari davalarda delil olarak kabul edilebilme hususunun Sayın mahkemenin takdirinde olduğu,
Davalı şirketin, davacı şirket nezdinde, toplam alacağı olan 61.521,23 TL'nin üzerinde olmak üzere 415.775,71 TL tutarında teminatının bulunduğu, davacı alacağının, davalı yüklenicinin davacı nezdindeki teminatından takas/mahsubu halinde, tarafların birbirlerinden olan alacaklarının miktar olarak daha az olan 61.521,23 TL tutarında -geriye etkili olarak hüküm ifade etmek üzere- ortadan kalkmış olacağı, iş bu halde davalı yüklenicinin icra takiplerine vaki itirazlarının da yerinde olacağı görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.
DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Dava HMK nın 105. maddesi gereğince rücu talepli başlatılan takibe yapılan itirazın iptali niteliğindedir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının hükmen dava dışı ...'ya toplam 61.521,23 TL ödeyip ödemediği, bu ödemeyi aralarındaki hizmet alım sözleşmelerine göre yüklenici olan davalı şirkete rücu edip edemeyeceği, edecek ise hangi miktarlarda rücu edebileceği, davanın zamanaşımı süresi içerisinde açılıp açılmadığı, takas mahsup itirazlarının yerinde olup olmadığı, ... sayılı dosyalarına yapılan itirazların iptalinin gerekip gerekmediği noktalarında toplanmıştır.
Davalı yan zamanaşımı itirazında bulunmuş olup taraflar arasındaki hukuki ilişki hizmet alıma sözleşmesine dayandığından bu sözleşme için zamanaşımı süresine ilişkin ayrık bir hüküm bulunmaması nedeniyle 6098 sayılı TBK 146. Maddesine göre 10 yıllık zamanaşımı ödeme tarihinden itibaren dolmadığından zamanaşımı definin reddine,...
Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 8. maddesinde yüklenicinin çalıştıracağı işçi ile ilgili İş Kanunu ve diğer mevzuattan doğan sorumluluklarının yükleniciye ait olduğu düzenlenmiştir. Bu halde davacı tarafından işçilere yapılan ödemenin davalılara kendi sorumlu olduğu miktarla sınırlı olarak rücu edilebileceğinin kabulü gerekir. Bilirkişi raporu ile işçilere yapılan ödemenin rücu edilebilir kısmı belirlenmiş rapor hüküm kurmaya ve denetime elverişli görülmüştür.
Davalı yan takas mahsup talebinde bulunmuş olup taraflar arasında hem mahkememiz hem başkaca mahkemelerde benzer uyuşmazlıkların olduğu ve işbu davalarda da aynı talebin olduğu anlaşılmış olup bunun tahsilde tekerrüre neden olabileceği öte yandan takas- mahsup def'inde bulunulmasının şartlarından biri de takas beyanında bulunan tarafın alacağının muaccel olması zorunluluğu olup ve davalı alacağının muaccel olmadığı ve ayrıca hangi davalı bakımından ne kadarlık bir miktar için takas beyanında bulunulduğu da açık olmadığından takas defi olumlu değerlendirilmemiştir.
Bu nedenlerle davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekildi hüküm kurulmuştur. Alacak likit olmayıp yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebi reddedilmiştir.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
1-Davanın kabulü ile ... dosyalarına yapılan itirazların iptaline, takiplerin kaldığı yerden devamına,
2-İcra inkar tazminatı taleplerinin reddine,
3-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 4.202,51 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 895,70 TL harcın mahsubu ile noksan olan 3.306,81 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
5-Arabuluculuk aşamasında harcanan 1.560,00 TL giderin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafça yatırılan 179,90 TL başvurma harcı, 895,70 TL peşin harç olmak üzere toplamı 1.075,60 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 6.050,00 TL tebligat/posta/müzekkere masrafı ve bilirkişi ücreti yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ...yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/05/2024
...
*Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.