T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
...
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/80 Esas
KARAR NO : 2024/383
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 30/01/2023
KARAR TARİHİ : 06/06/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 11/06/2024
Mahkememize açılan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, ; 29.04.2022 tarihinde davalı “... Elektrik, Havagazı ve Otobüs İşletme Müessesi Genel Müdürlüğü”ne (EGO) ait 06 FH 4418 plakalı araç sürücüsünün kusurlu olarak davacıya ait sürücü Savaş DEMİREL idaresindeki ... plakalı araca çarparak davacıya ait aracın hasarlanmasına neden olduğu, davalıya ait aracın sigorta şirketi olan Bereket Sigorta A.Ş.ne yapılan müracaat üzerine ise Bereket Sigorta A.Ş. tarafından davacı tarafa 19.10.2022 tarihinde 50.000,00TL hasar ödemesinin yapılmış olunduğu, Oysa ekte sunulan 19.09.2022 tarihli eksper raporuna göre ise davacıya ait araçta meydana gelen hasar tutarının 490.415,85 TL olarak belirlenmiş olunduğu, dolayısıyla davacının bakiye 440.415,85 TL hasar tazminatı talebinin olacağı, dava konusu kazadan dolayı davacıya ait araçta değer kaybının da meydana gelmiş olduğu belirtilerek, davalı taraftan şimdilik kaydıyla bakiye hasar bedeli için 100,00 TL, değer kaybı için 100,00 TL ile tamir süresi yoksunluk kaybı için de 100,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Daha sonra davacı vekili dava değerini artırmış, harçlandırmıştır.
CEVAP :
Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle, Kazaya karışan 06 FH 4418 plakalı aracın her ne kadar davalıya ait olsa da araç sürücüsü ...'in davalının hizmet alımı yaptığı ... A.Ş. bünyesinde çalışmakta olduğu. Dolayısıyla 16 FH 4418 plakalı aracın ... tarafından işletilmekte olduğu, Kazanın meydana gelmesinde 06 FH 4418 plakalı araç sürücüsü ...'ın kusursuz olduğu gibi kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının tazminat taleplerinin de somutlaştırılmasının gerektiği belirterek, davanın reddini istemiştir.
DELİLLER :
Davalının ihbar dilekçesi doğrultusunda, dava ihbar edilmiş, Bereket Sigorta AŞ'den hasar dosyası getirtilmiş, incelenmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında makine mühendisi ve ileri sürüş tekniklerinde uzman kusur bilirkişisinden alınan son bilirkişi raporunda özetle,
a-)Davalı “... Elektrik, Havagazı, ve Otobüs İşletme Müessesi Genel Müdürlüğü”nün maliki olduğu .... ... Otobüsü sürücüsü ...'ın meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 52/b-c., 56/c. Ve 84/d. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olduğu,
b-)Davacı “...Petrol Mad. Taah. İnş. Tic. Ltd. Şti.”ne ait ... plakalı araç sürücüsü .... ... 'in meydana gelen kazanın oluşumunda izafe edilecek herhangi bir kural ihlali olmamakla kusursuz olduğu,
c-)Dava dışı ... plakalı araç sürücüsü Hasan KAYTEN'in meydana gelen kazanın oluşumunda izafe edilecek herhangi bir kural ihlali olmamakla kusursuz olduğu,
d-)Davacıya ... plakalı ait araç tamiri ekonomik olmayıp araç Pert-Total durumunda olmakla;
-Pert-Total durumundaki davacıya ait araç hasar tutarının 515.000,00 TL olacağı ancak davalı ... tarafından davacıya 50.000,00 TL hasar bedeli ödenmiş olunmakla, davacının bakiye hasar bedeli talebinin (515.000,00 TL — 50.000,00 TL) - 465.000,00 TL olacağı,
-Davacıya ait araç Pert-Total durumunda olmakla araçta değer kaybının söz konusu olamayacağı,
-Davacının tamir süresi yoksunluk kaybının 47.400,00 TL olacağı,
-2918 sayılı KTK “Madde 85.-Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilin sorumlu olurlar. İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." Maddesi gereği davalı EGO'nun işleteni olduğu 06 FH 4418 plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumundaki %100 kusurundan dolayı sorumluluğunun sayın mahkemenin değerlendirme ve takdirinde olacağı görüşünü bildirmiştir.
DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE:
Dava; H.M.K. 107. Maddesi kapsamında belirsiz alacak davası olduğu, haksız fiil niteliğindeki kaza sonrasında araçta oluşan hasar bedeli, değer kaybı ve ikame araç bedeli şeklindeki zararın tazmini istemine ilişkindir.
6098 sayılı Borçlar Kanunun 49 ve devamı maddelerinde haksız fiil sorumluluğu düzenlenmiştir. Buna göre, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bu zararın ne şekilde hesaplanacağı ve kimin ne şekilde sorumlu olduğu devamı maddelerde açıklanmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun hükümlerine göre, trafik kaydı "işleten"i kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur. Aynı yasanın 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır. Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 85/1 maddesinde motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veyahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işleteninin sorumlu olacağı, aynı yasanın 85/son maddesinde ise işleten veya araç işleticisi teşebbüs sahibinin, araç sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olacağı öngörülmüştür. Aracın trafik kaydı itibariyle maliki olan davalının aracın işleteni olmadığı yönünde karinenin aksini gösterir dosyada delil bulunmamaktadır. Bu nedenle davalının husumet itirazı reddedilmiştir.
Dosyaya toplanan deliller ve bilirkişi raporuna göre davacıya ait araca davalının maliki olduğu aracın çarpması sonucu meydana gelen kazada davacı aracının hasarlandığı, aracın tamirinin ekonomik olmayıp araç Pert-Total durumunda olduğu, pert-total durumundaki davacıya ait araç hasar tutarının 515.000,00 TL olacağı ancak davalı ... tarafından davacıya 50.000,00 TL hasar bedeli ödenmiş olunmakla, davacının bakiye hasar bedeli talebinin (515.000,00 TL — 50.000,00 TL) - 465.000,00 TL olacağı tespiti bilirkişi incelemesi sonucunda mahkememize bildirilmiş tespitler güncel verilere ve yargı uygulamalarına uygun görülmüştür. Kazada davalının maliki olduğu araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği anlaşıldığından davalının hesaplanan bakiye pert bedelinden sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır. Yapılan incelemede davacının tamir süresi yoksunluk kaybının 47.400,00 TL olacağı da anlaşılmış olup bu bedellerden haksız fiil tarihi olan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sorumludur. Davacı dava dilekçesinde değer kaybı da talep etmiş ise de araç Pert-Total durmunda olmakla, araçta değer kaybının söz konusu olamayacağı da açıktır. Bu nedenle bu talebinin reddi gerekmiştir.
Tüm bu nedenlerle davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
1-Davanın kısmen kabulü ile 465.000,00 TL pert bedeli, 47.400,00 TL ikame araç bedeli olmak üzere toplam 512.400,00 TL maddi tazminatın 29.04.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 35.002,04 TL TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 179,90 TL harcın ve 8.750,00 TL ıslah harcının toplamı 8.929,90 TL'sinin mahsubu ile noksan olan 26.072,14 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına kabul miktarına göre hesaplanan 77.736,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davalı yararına red miktarına göre hesaplanan 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine,
6-Arabuluculuk aşamasında harcanan 3.200,00 TL giderin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
7-Davacı tarafça yatırılan 179,90 TL başvurma harcı, 8.750,00 TL peşin harç olmak üzere toplamı 8.929,90 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
8-Davacı tarafından yapılan 3.300,00 TL tebligat/posta/müzekkere masrafı ve bilirkişi ücreti yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/06/2024
Katip ...
¸E-İmzalıdır
Hakim ...
¸E-İmzalıdır
*