T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/837 Esas - 2024/247
T.C.
...
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/837 Esas
KARAR NO : 2024/247
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/12/2023
KARAR TARİHİ : 18/04/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 29/04/2024
Mahkememize açılan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, 3996 Sayılı Kanun ve 2011/1807 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında 3996 sayılı Kanunun Uygulama Usul ve Esaslarına İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde Yap-İşlet-Devret Modeli ile ihale edilmiş olan ...-Niğde Otoyolu’nun yapım ve işletimi "Görevli Şirket" sıfatıyla Müvekkili tarafından yerine getirildiğini, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkındaki Kanunun 15. Maddesi gereğince trafiğe açılması Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından onaylanan, ...-Niğde Otoyolu Projesi’nde; ... – Acıkuyu Kavşağı (Km:0+000-105+227) arası ve Alayhan Kavşağı – Gölcük Kavşağı (Km:218+250 – 275+048) arası kesimler 04.09.2020 tarihinde saat 23:59’dan, Acıkuyu Kavşağı-Alayhan Kavşağı (Km:105+227-218+250) arası ile bu kesim kapsamında bulunan Kırşehir Bağlantı Yolu Km:0+000-29+579 arası kesim ise 17.12.2020 tarihinde saat 00:01’den itibaren trafiğe açıldığını, görevli şirket tarafından, kullanıcılara Otoyol kapsamında sunulan temel hizmet; Otoyol güzergahı boyunca bulunan akıllı ulaşım sistemleri, ücret toplama sistemleri gibi yeni teknolojik sistemlerle donatılı, teknik açıdan uluslararası standartlara göre yapımı gerçekleşen bir otoyoldan “geçiş hizmeti” sağlandığını, görevli Şirket, (yap-işlet-devret prensibi gereği) kullanıcının Otoyoldan geçmek suretiyle faydalanması karşılığında, kullanıcıdan Geçiş Ücreti almaktadır. Geçiş Ücreti, mevzuat hükümleri uyarınca ilgili Bakanlık onayı ile tespit ve takdir edildiğini, (3465 Sayılı Kanun 7. maddesi). Otoyol, kapalı bariyer sistemi ile işletilmekte olup bu sistem, geçiş anında geçiş ücretinin tahsil edildiği durumlarda bariyerlerin kendiliğinden (sistemsel) açıldığı, geçiş ücretinin herhangi bir gerekçe ile tahsil edilemediği durumlarda ise manuel müdahale edilmediği durumlarda bariyerin açılmadığını, otoyoldan çıkış yapılamayan geçiş sistemi olduğunu, Otoyol’da geçiş ücreti tahsilatı; tüm gişelerden nakit, kredi kartı veya banka kartı ile peşinen, araçta tanımlı HGS etiketi varsa HGS etiketinde geçiş ücretini tahsile yönelik yeterli bakiye bulunuyor ise PTT’den yapılacak provizyon aracılığıyla yapıldığını, Otoyol’da geçiş anında Geçiş Ücreti tahsilatı yapılamamış ise bu durumda ilgili geçiş, "İhlalli Geçiş" olarak nitelendirildiğini, ihlalli Geçiş yapan Araç sürücüsüne İGB Fişi teslim edildiğini, araç sürücüsüne İGB Fişi teslim edildikten sonra gişe memuru tarafından bariyer manuel açıldığını, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Hizmetleri Hakkında Kanun, geçiş ücreti ve cezanın tahsiline yönelik şekli şartları düzenlemekte olup ilgili geçişe ilişkin geçiş ücreti belirtilen süre içerisinde geçiş ücretinin ödenmemesi halinde araç malikinin ödemesi gerekecek geçiş ücretine eklenecek ceza, geçiş anında tahakkuk ettiğini, araç sahibinin İhlalli Geçiş tarihini takip eden 15 gün içerisinde tek yükümlülüğü Geçiş Ücreti’ni ödediğini, müvekkili görevli Şirket bu 15 günlük süre içerisinde Geçiş Ücreti’ni plakaya tanımlı ve/veya araçta bulunan etiket hesabından provizyon sorgu yaparak tahsil etmeye çalıştığını, borçlu mülkiyetindeki 34 GNB 270 plakalı araç 10.05.2023 tarihinde gidiş ve dönüş olarak 2 kez geçiş yapmak suretiyle Otoyol'u kullandığını, geçiş esnasında araç sürücüsüne ödemesiz geçiş/ihlalli geçiş yapıldığında ihlalli geçiş bildirim fişi verildiğini, ihlalli geçiş bildirim fişinde;
Ödemesiz geçiş yapıldığını,
15 gün içinde geçiş ücretinin yazılı kanallardan yapılabileceğini, ödemenin 15 gün içinde yapılmaması halinde ise 6001 sayılı kanun gereği geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza tahakkuk edeceği ve yasal sürece ilişkin
İhtarı yer aldığını, borçlu tarafa ... 7. Genel İcra Müdürlüğü 2023/222385 Esas Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatılmış ise de borçlu tarafça yapılan itiraz üzerine işbu davanın açılabilmesi amacıyla arabuluculuk başvurusu yapılmış ve görüşmeler neticesinde süreç anlaşamama ile sonuçlandığını, tüm bu nedenlerle ... 7. Genel İcra Müdürlüğü 2023/222385 E. sayılı dosya kapsamında borçlu tarafından yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, alacağın likit olması sebebiyle %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine,
yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı müvekkili yeni almış olduğu 34 GNB 270 Plakalı araca 15 günlük süre içerisinde hemen HGS tanıtımı yapmış ve otomatik ödeme talimatı verdiğini, İdare veya idarenin yerine bu kamu hizmetlerini işleten şirketle, kamu hizmetini kullanmasının akabinde; ödemesi gereken bedeli ya geçiş esnasında yada yetersiz bakiye ikazının hemen akabinde kanunen öngörülen 15 günlük sürede HGS hesabına yükleme yaparak ilgili tutarı yatırdığını, müvekkilinin bu hizmetleri sürekli kullandığı için HGS hesabına otomatik ödeme talimatı vererek yüklü miktarlar yatırıldığını, yetersiz bakiye ikazıyla karşılaştığında HGS kartına hemen yükleme yapmış ve otomatik olarak ödeme yapıldığını, HGS ye yüklemek ile ve otomatik ödeme ile ücretini ödediğini düşünen müvekkilinin, 21.08 2023 tarihinde yapılan ihbar ile ayrıca sistemde yapılan kontrolde fark ettiği kaçak geçişleri, HGS kartına ödeme yapmasına ve otomatik ödeme talimatı bulunmasına rağmen sistem tarafından borcun çekilmediği ve düşülmediğini öğrenmiş buna rağmen 15 günlük ödeme süresi içerisinde iyi niyetli olarak ödemek istemiş fakat karşı tarafça kaçak geçiş ücreti adı altında hukuka aykırı olarak kesilen bedellerin ödenmesinin zorunlu olduğunu sadece geçiş ücretini ödemenin mümkün olmadığı müvekkiline belirtildiğini, köprü ve otoyol geçişleri ücretini ödemek için OGS ve HGS cihazı alan banklara otomatik ödeme talimatı veren, bu geçişlere ait ücretleri zamanında ödeyen müvekkiline herhangi bir uyarı yapmadan, bilgi verilmeden, ihlali geçişleri bir araya getirilip ceza tahakkuk ettirilmesi tarafımızca kabulü mümkün olmadığını,
İstanbul 8.Sulh Ceza Hakimliği’nin 2016/275 D.İş sayılı kararında;“İletişim teknolojisinin günümüzde geldiği bu noktada, erişimin, bilgilendirmenin çok seri ve kolay yolları bulunmaktadır. Sözleşme yapıp geçiş cihazı alan, bir çoğu bankalara otomatik ödeme talimatı veren ve banka bilgilerini idareye sunan (yani otoyol ve köprüyü ücretsiz kullanma kasti ile hareket etmeyen) müşterilerin, herhangi bir uyarı yapmadan, bilgi vermeden, aylar süren çok sayıda ihlali bir araya getirip tek bir tutanakla cezalandırılması da şeklen yasaya uygun olduğu kabul edilse dahi, sosyal hukuk devleti ilkesi ile ve Anayasa’nın 172. maddesindeki tüketicinin korunması ilkesi ile bağdaşmamakta ve bir çok somut olayda haklı ve hukuken korunmaya değer nitelikte bulunmamaktadır. Zamanında ve doğru şekilde bilgilendirildiklerinde kullanıcılann normal geçiş ücretlerini kendiliğinden ödeyecekleri açıktır. Hemen hepsi ödeme konusunda banka hesaplarına ve kredi kartlarına talimat vermiş insanların işleyişten kaynaklanan aksaklıklar nedeni ile cezaya tabi tutulmaları yerinde bulunmamaktadır.” gerekçelendirdiği üzere uyarılmadan kullanıcıları kötü niyetli olarak addedip kesilen cezaların kabulü mümkün olmadığını, Karayolları Genel Müdürlüğünün işletmekte olduğu; köprü, tünel ve otoyol gişelerinde yapılan geçişlerde HGS/OGS cihazlarının etiket bakiyelerinin yetersiz veya hatalı olması sebebiyle ücret tahsil edilmediği durumlarda cihaz malikine kısa mesaj ile bildirim yapılmakta olduğunu, ancak alacaklı olduğunu belirten şirket devlet kurumlarının yapmış olduğu bildirimi kullanıcılara yapmadığını, bu nedenle tüketiciler mağdur edildiğini, alacaklı olduğunu belirten şirketin yürütmüş olduğu bu tutum binlerce insanın zor duruma düşmesine neden olmuş ve şikayet sayfalarında kullanıcılar tarafından binlerce şikayet dile getirildiğini, tüm bu nedenlerle; davanın ve alacaklının haksız ve kötü niyetli olarak takip yapması nedeniyle davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine,
açılan davanın haksız ve hukuka aykırı olması nedeniyle Davanın Reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
... 7. Genel İcra Dairesinin 2023/222385 Esas sayılı takip dosyası istenilerek incelenmiş ve sureti dosyaya kazandırılmış, incelenmiştir.
DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Dava, davacının davalıdan ... 7 Genel İcra Müdürlüğü’nün 2023/222385 sayılı dosyası ile başlatmış olduğu takip nedeniyle alacaklı olup olmadığı hususlarına ilişkindir.
Tüm dosya kapsamından davalıya ait olduğu anlaşılan araçların otoyoldan ücret ödemeden geçtiği sabittir. Takip ve dava tarihinde 6001 sayılı Kanun'un 30/5 maddesi gereğince geçiş bedelinin geçiş tarihinden itibaren 15 gün içerisinde ödenmemesi halinde araç sahibinin geçiş ücretini 4 kat cezası ile birlikte ödemesi gerektiği düzenlenmiş olup bu bedelden davalı araç malikinin sorumlu olacağına ilişkin düzenleme dikkate alınarak davalının takibe konu bedelden sorumlu olduğu kanaatine ulaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamından davalıya ait olduğu anlaşılan 34 GNB 270 plakalı aracın dosyaya sunulan fotoğraf örneklerinde görüldüğü üzere otoyoldan ücret ödemeden geçtiği sabittir. 6001 sayılı Kanun'un 30/5 maddesi gereğince geçiş bedelinin geçiş tarihinden itibaren 15 gün içerisinde ödenmemesi halinde araç sahibinin geçiş ücretini 4 kat cezası ile birlikte ödemesi gerektiği düzenlenmiş olup bu bedelden davalı araç maliki sorumludur. Bu nedenlerle davalının davacı tarafından işletilen otoyoldan geçtiği, ücretini süresinde ödemediği, yapılan bildirime rağmen ödemeyi takip etmeyerek 4 kat ceza da ödemesi gerektiği anlaşıldığından davacının davasının kabulüne, itirazın iptaline, alacak likit olduğundan icra inkar tazminatı talebinin kabulüne karar verilerek aşağıdaki şeklide hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
1-Davanın KABULÜ ile ... 7. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2023/222385 Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın 289,50 TL geçiş bedeli, 1.158,00 TL gecikme cezası olmak üzere toplam 1.447,50 TL yönünden iptaline, takibin bu bedel üzerinden kaldığı yerden devamına,
1.a-289,50 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile noksan olan 157,75 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 1.447,50 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
4-Arabuluculuk aşamasında harcanan 3.120,00 TL giderin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça yatırılan 269,85 TL başvurma harcı, 269,85 TL peşin harç olmak üzere toplamı 539,70 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 35,00 TL tebligat/posta/müzekkere masrafı ve bilirkişi ücreti yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Davacı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
18/04/2024
*Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.