T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/87 Esas - 2024/895
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
...
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/87 Esas
KARAR NO : 2024/895
DAVA : Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 02/02/2023
KARAR TARİHİ : 12/12/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 30/12/2024
Mahkememize açılan Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirketine ait.... ..... .... .... .... .... Sigorta A.Ş.'ne sigorta yaptırıldığını, bu nedenle uzun süreli araç kiralamalarında araç sahibinin değil kiralama yapanın sorumlu olduğu belirtildiğinden davalı sürücünün şirketinin davada davalı olarak eklenmesinin gerektiğini, meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde müvekkili şirkete ait... .... .... .... poliçe numarası ile davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapıldığını, Karayolları Trafik Kanunu ve Sigortacılık Kanunu hükümleri gereğince müvekkilinin adına taraflarınca davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını, ancak sigorta şirketi tarafından süresi içerisinde herhangi bir ödeme yapılmadığı gibi taraflarına bir dönüş de sağlanamadığını, bu nedenlerle meydana gelen kaza sonucunda müvekkilinin aracında oluşan değer kaybı karşılanmadığından davalılardan talep etme zorunluluğunun doğduğunu, açıklanan nedenlerle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, yapılacak olan bilirkişi incelemesi neticesinde müvekkiline ait araçta ortaya çıkacak değer kaybının tespiti ile fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL nin haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek ticari avans faiziyle davalılardan müşterek ve müteselsilen tazmin edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Daha sonra davacı taraf dava değerini artırmış, harçlandırmıştır.
CEVAP :
Davalı “...Elektronik San. Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı tarafından dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın dava dışı... Araç Kiralama A.Ş.den kiralanmış olunmakla, davanın... Araç Kiralama A.Ş.ne ihbar edilmesi taleplerinin olduğunu, zarar kalemlerinin de sigorta poliçesi dahilinde olup sorumluluğun diğer davalı ... Sigorta A.Ş.de olduğunu, kazanın meydana gelmesinde davacıya ait araç sürücüsünün kusurlu olmadığından sorumluluklarının olmadığının belirtildiğini tüm bu nedenlerle davanın usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı “... Sigorta A.Ş." vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın davalı sigorta şirketine sigortalı olduğunu ve sorumluluklarının da sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, ancak davacıya ait araç sürücüsünün alkolmetreyi üflemediğini ve esasen kazaya alkollü olarak %100 oranında kusurlu olarak neden olduğunu, ancak kaza tutanağının hatalı olarak düzenlendiğini ve bunun kabul edilir olmadığını belirtilerek açılan haksız davanın usulden ve esastan reddini talep etmiştir.
Davalı ...'e dava dilekçesi tebliğ olunmasına rağmen davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER :
... Sigorta A.Ş'ne müzekkere yazılarak, ... plakalı araçta oluşan hasar dosyasının gönderilmesi istenilmiş ve dosyaya kazandırılmıştır.
... Cumhuriyet Başsavcılığı ve ... Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak, 16/09/2021 tarihli trafik kazası nedeniyle soruşturma yapılıp yapılmadığı, fezleke düzenlenip düzenlenmediği hususlarında belgeler istenilmiş ve dosyaya kazandırılmıştır.
Tüm Dosya Kapsamında Dayanak Kazadaki Kusur Durumunun Belirlenmesi İçin ... Atk Trafik İhtisas Kurulundan 20/08/2024 Tarihinde Kusur Raporu Alınmış, Alınan Raporda Özetle, 34.DIH.155 plaka sayılı otomobil sürücüsü ...’ün % 85 (yüzde seksen beş) oranında kusurlu, ...plaka sayılı otomobil sürücüsü Funda Düzgün’ün % 15 (yüzde on beş) oranında kusurlu olduğu yönünde tıbbi görüş ve kanaatleri bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında makina mühendisi bilirkişisinden alınan 18/09/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle, Davalı sigorta şirketine sigortalı olup diğer davalı ...Elektronik A.Ş.'nin de işleteni olduğu ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'ün, meydana gelen kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK.nun 53/b., 57/a., 84/f-j. ve KTY.nin 109/a, 109/b-5. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %85 oranında kusurlu olduğu, Davacı şirkete ait .... .... .... .... ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 48.500,00 TL olacağı, kusur oranlarına göre davalıların sorumluluğunun (%85*48.500,00 TL) = 41.225,00TL olacağı, davalı sigorta şirketi sorumluluğunun poliçe limiti dahilinde olmakla, davalıların davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybından sürücü, işleten ve sigorta şirketi olarak 2918 sayılı KTK.nun 85. ve 91. maddeleri gereği müştereken ve müteselsilen sorumluluklarının olacağı, görüş ve kanaatini bildirmiştir.
DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE:
Dava; H.M.K. 107. Maddesi kapsamında haksız fiil niteliğindeki kaza sonrasında araçta oluşan değer kaybı şeklindeki zararın tazmini istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; 16.09.2021 tarihinde meydana gelen trafik kazasında, davacının aracında değer kaybı şeklinde zarar oluşup oluşmadığına, zarar oluşmuş ise bu zararın miktarına, değer kaybı şeklinde zarar oluşmuş ise bu zarardan davalı gerçek kişi ve diğer davalıların sorumlu olup olmadığına, sorumlu ise hangi miktarda sorumlu olduğuna, davacı yararına faize hükmedilip edilemeyeceğine ilişkindir.
6098 sayılı Borçlar Kanunun 49 ve devamı maddelerinde haksız fiil sorumluluğu düzenlenmiştir. Buna göre, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bu zararın ne şekilde hesaplanacağı ve kimin ne şekilde sorumlu olduğu devamı maddelerde açıklanmıştır.
Öncelikle davalı ...AŞ nin sorumluluğunun değerlendirilmesi gerekirse , 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun hükümlerine göre, trafik kaydı "işleten"i kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur. Aynı yasanın 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır. Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, araç malikleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devredilmesi halinde (kısa bir süre için kiralanmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir. Bunun sonucu olarak da, araç maliki sorumlu tutulmamalıdır. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir. Somut olayda, kaza tarihi 16.09.2021olup kazaya karıyan araç taraflar arasında imzalanmış olan Uzun Süreli Taşıt Kiralama Sözleşmesi doğrultusunda kiralamıştır. Sözleşmenin incelenmesinden 36 ay süreli olduğu ve aracın kiracı davalıya teslim edildiği anlaşılmaktadır. Bu açıklamalardan davalı ...şirketinin aracın uzun süreli kiracısı olması, aracı sevk ve idare eden davalı Bedirhan'ın kaza tarihinde onun çalışanı olması dikkate alınarak araç işleten olarak haksız fiilden sorumlu tutulması gerektiği kanaatine varılmıştır. Davalılar zamanaşımı itirazlarında bulunmuşlarsa da kaza tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımı dolmadığından bu iddianın reddi gerekmiştir.
Dosyaya toplanan deliller ve bilirkişi raporuna göre davacıya ait araca davalı gerçek kişinin sürücüsü olduğu ve davalı şirketin işleteni olduğu aracın çarpması sonucu meydana gelen kazada davacı aracının hasarlandığı, emsallerine göre değerinden 48.500,00 TL kaybettiği, Yargıtay içtihatları da dikkate alınarak reel piyasa şartlarına göre yapılan hesaplama yöntemi ile zarar hesabı dosyaya uygun görülmüştür. Ayrıca aracın kazada davalı sürücünün dikkatsiz ve tedbirsizliğiyle kazaya neden olduğundan %85 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, davacının aracındaki kusura göre belirlenen 41.225,00 TL değer kaybından davalıların birlikte sorumlu oldukları anlaşıldığından davanın kabulüne ve daval sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden itibaren işleyecek diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren araç hususi olduğundan yasal faizden sorumlu tutulmalarına karar verilmiştir.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
1-Davanın kabulü ile 41.225,00 TL'nin davalı sigorta şirketi yönünden 02/02/2023, davalılar ...Elektronik San. Ve Tic. A.Ş. ve ... yönünden 06/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 2.816,07 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 179,90 TL ile 686,95 TL ıslah harçın toplamı olan 866,85 TL'nin mahsubu ile noksan olan 1.949,22 TL'nin davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
4-Arabuluculuk aşamasında harcanan 3.200,00 TL giderin davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça yatırılan 179,90 TL başvurma harcı, 179,90 TL peşin harç, 686,95 TL ıslah harcı olmak üzere toplamı 1.046,75 TL'nin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 2.915,50 TL tebligat/posta/müzekkere masrafı ve bilirkişi ücreti, 3.375,00 TL ATK kusur tespiti ücreti olmak üzere toplam 6.290,50 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, Davalılar vekillerinin yüzüne karşı, davacı ve davalı gerçek kişinin yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/12/2024
*Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.