T.C. ...10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/885 Esas - 2024/420
T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/885 Esas
KARAR NO : 2024/420
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 20/03/2023
KARAR TARİHİ : 25/06/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 22/07/2024
Yerköy Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesi 2023/604 Esas 2023/499 Karar sayılı tefrik üzerine yukarıda belirtilen davalılar açısından Yetkisizlik kararı ile mahkememize gönderilen dosya yukarıda belirtilen sıraya kaydı yapılarak yapılan yargılama sonunda;
DAVA:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, dava dışı Ayhan Altun'un özel Güvenlik Görevlisi olarak 27.07.2009 - 26.02.2021 tarihleri arasında Yerköy Şube Müdürlüğünde özel güvenlik işlerini yürüten çeşitli özel güvenlik şirketlerinde çalışmış olduğunu ve en son çalıştığı AL GRUP Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi ile Başkent Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi iş ortaklığı tarafından 26.02.2021 tarihinde iş akdi feshedilmiş olduğunu, 4857 sayılı İş Kanunun 112. Maddesi gereğince sorumlu olarak Kıdem Tazminatı; Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmenlik hükümleri gereğince Özel güvenlik görevlisi Ayhan Altun'a 11 yıl 6 Ay 15 günlük hizmeti karşılığı net 60.715,00- TL ile 464,35-TL damga vergisi olmak üzere toplam 61.179,35-TL Kıdem Tazminatı ve net 19.471,52-TL ile 148,92-TL damga vergisi olmak üzere 19.620,44-TL Kıdem Tazminatı Toplu İş Sözleşmesi farkı ödenmiş olduğunu, 01.09.2019-30.09.2019 döneminde sözleşme yapılan Binsat Koruma ve Özel Güvenlik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi Kıdem Tazminatından kendi dönemine tekabül eden 561,51-TL'yi faiziyle birlikte, 01.01.2021 - 26.02.2021 döneminde sözleşme yapılan Al Grup Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi ile Başkent Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi iş ortaklığı Kıdem Tazminatından kendi dönemine tekabül eden 1.064,94-TL'yi faiziyle birlikte davacıya ödenmiş olduğunu, 01.06.2016-15.06.2016 tarihi arasında doğrudan temin ile hizmet alımı yapıldığından bu süre kıdem tazminatı hesaplamasına dahil edilmediğini, Ayhan Altun'a Kıdem Tazminatı ve Kıdem Tazminatı Toplu İş Sözleşmesi farkı olarak ödenen 79.173,34- TL' nin davalı şirketlerden;17.019,65-TL'sının Bozok V.İ.P Özel Güv. Eğ. Kor. Hiz. Limited Şirketinden,14.037,82-TL'sının HAS-...-...Özel Güvenlik Şirketlerinden, 25.093,84-TL'sının Has-... Özel Güvenlik Şirketlerinden, 1.432,83-TL'sının HAS Özel Güvenlik Şirketinden, 5.808,75-TL'sının Has-...Özel Güvenlik Şirketlerinden,6.970,50-TL'sının Yavuz İş Gücü Hizmetleri Şirketinden, 8.809,95-TL'sının Vira Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketinden, (59.785,25-TL'nin 18.03.2021 tarihinden, 19.388,09-TL'nin 25.11.2021 tarihinden itibaren) uygulanacak sözleşme faizleri, faiz oranı belirlenmeyen sözleşmelerde ticari faiziyle birlikte sorumlulukları oranında müştereken ve müteselsilen davalılardan rücuan tahsili talebinin kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı Has Özel Güvenlik, Danışmanlık, Eğitim, Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi, ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi, ...Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi vekili davaya cevap dilekçesinde; müvekkili şirket ile davacı arasında imzalanan hizmet sözleşmelerinde yetki sözleşmesinin yapıldığını, buna göre taraflar arasında çıkacak herhangi uyuşmazlıkta yetkili yer mahkemesinin Ankara mahkemeleri olduğunu, yetkisiz yerde açılan iş bu davanın yetkisizlik nedeni ile reddine karar verilmesini istediklerini, davalılardan talep edilen alacak kalemlerinin açıklanmamış olduğunu,"hizmet alım sözleşmelerinin eki niteliğindeki teknik şartnamelerde sözleşme hukuku kapsamında dava dışıişçiye ödenen kıdem tazminatlarından davalıların sorumlu olmayacağına yönelik açık düzenleme bulunduğunu, İhale makamının kıdem tazminatı yönünden davalı şirketlere herhangi bir ödeme yapmadığını, davalı şirketlerin sözleşmenin sonu ermesinde kusuru bulunmadığını,kusur incelemesi yapılması talebinde bulunduklarını,zamaaşımı definde bulunduklarını ve davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER :
Dava dışı işçi Ayhan Altun'un SGK kaydı ve iş yeri unvan listeleri istenilerek dosyaya kazandırılmıştır.
Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında nitelikli hesap bilirkişisinden alınan 18/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle, davacı ve davalı tarafların dava dışı işçiye karşı İş Kanununun ilgili maddelerine göre müteselsilen sorumlu olduğunu, ancak tarafların hür iradeleriyle bir sözleşme düzenlediklerini, bu nedenle iki taraf arasındaki ilişkinin Borçlar Kanunu ve sözleşmeler Hukukuna göre değerlendirilmesi gerektiğini, taraflar arasında yapılan sözleşme ve onun ayrılmaz parçaları olan şartnamelerin incelenmesi sonucunda, işçilerin her türlü yasal hakkının karşılanması hususunun belirli maddelerle Yüklenici firmaların sorumluluğuna bırakıldığının görüldüğünü, dava dosyası içeriğinde davacı Toprak Mahsülleri Ofisi Genel Müdürlüğü tarafından dava dışı Ayhan ALTUN”a ödenen 80.799,79 TL Kıdem Tazminatı Tutarından, bakiye kalan 79.171.76 TL Brüt Kıdem Tazminatının, işçinin davalı firmalardaki çalışma süreleri dikkate alınarak yapılan hesaplamalar sonucunda, davacı kurumun davalı şirketlere rücu edebileceği tazminat miktarının aşağıdaki tabloda gösterildiğini,
(Çalışılan Dönemler Dikkate Alınarak Alt İşverenlerin Tazminat Tutarının Tamamından Sorumlu Oldukları Kıdem Tazminat Tutarları)
Sıra
No:
İŞ YERİ UNVANI
ÇALIŞMA GÜN SAYISI
TUTAR (TL
1
Bozok VİP Koruma Güvenlik ve Org. Hiz. Ltd. Şti.
154
2.981,44 TL
2
Bozok VİP Koruma Güvenlik ve Org. Hiz. Ltd. Şti.
725
14.036,00 TL
3
Bozok VİP Koruma Güvenlik ve Org. Hiz. Ltd. Şti.
"
"
4
Has Özel Güvenlik .. Ltd. Şti.-... Özel Güvenlik Ltd. Şti.-STK Güvenlik.. Ltd. Şti
725
14.036,00 TL
5
Has Özel Güvenlik ... Ltd. Şti. -... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti.
725
14.036,00 TL
6
Has Özel Güvenlik .. Ltd. Şti.
74
1.432,64 TL
7
Has Özel Güvenlik .. Ltd. Şti. -... Özel Güvenlik .. Ltd. Şti.
75
1.452,64 TL
8
Has Özel Güvenlik ... Ltd. Şti. -... Özel Güvenlik.. Ltd. Şti. (7 tepe İş Ortaklığı)
46
890,56 TL
9
Has Özel Güvenlik .. Ltd. Şti. - ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti.
30
580,80 TL
10
Has Özel Güvenlik .. Ltd. Şti. - ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti.
60
1.161,60 TL
11
Has Özel Güvenlik .. Ltd. Şti. - ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti.
300
5.808,00 TL
12
Has Özel Güvenlik .. Ltd. Şti. - ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti.
60
1.161,60 TL
13
Has Özel Güvenlik .. Ltd. Şti. - STK Güvenlik ... Ltd. Şti. İş Ortaklığı
300
5.808,00 TL
14
Yavuz Koruma ve Özel Güvenlik Ltd. Şti.
360
6.969,60 TL
15
Vira Koruma ve Güvenlik Ltd. Şti.
455
8.808,80 TL
Mahkemece, davacı tarafından yapılan ödemenin tamamı yüklenicilere edilemeyeceği yönünde hüküm kurulması durumunda, hesaplanan tutarların her bir yüklenici için yarısı oranında rücu edileceğini,
(Çalışılan Dönemler Dikkate Alınarak Alt İşverenlerin Tazminat Tutarının Yarısından
Sorumlu Oldukları Kıdem Tazminatı Tutarları)
Sıra
No:
İŞ YERİ UNVANI
ÇALIŞMA GÜN SAYISI
TUTAR (TL
1
Bozok VİP Koruma Güvenlik ve Org. Hiz. Ltd. Şti.
154
1.490,72 TL
2
Bozok VİP Koruma Güvenlik ve Org. Hiz. Ltd. Şti.
725
7.018,00 TL
3
Bozok VİP Koruma Güvenlik ve Org. Hiz. Ltd. Şti.
"
"
4
Has Özel Güvenlik .. Ltd. Şti.-... Özel Güvenlik Ltd. Şti.-STK Güvenlik.. Ltd. Şti
725
7.018,00 TL
5
Has Özel Güvenlik ... Ltd. Şti. -... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti.
725
7.018,00 TL
6
Has Özel Güvenlik .. Ltd. Şti.
74
716,32 TL
7
Has Özel Güvenlik .. Ltd. Şti. -... Özel Güvenlik .. Ltd. Şti.
75
726,00 TL
8
Has Özel Güvenlik ... Ltd. Şti. -... Özel Güvenlik.. Ltd. Şti. (7 tepe İş Ortaklığı)
46
445,28 TL
9
Has Özel Güvenlik .. Ltd. Şti. - ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti.
30
290,40 TL
10
Has Özel Güvenlik .. Ltd. Şti. - ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti.
60
580,80 TL
11
Has Özel Güvenlik .. Ltd. Şti. - ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti.
300
2.904,00 TL
12
Has Özel Güvenlik .. Ltd. Şti. - ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti.
60
580,80 TL
13
Has Özel Güvenlik .. Ltd. Şti. - STK Güvenlik ... Ltd. Şti. İş Ortaklığı
300
2.904,00 TL
14
Yavuz Koruma ve Özel Güvenlik Ltd. Şti.
360
3.484,80 TL
15
Vira Koruma ve Güvenlik Ltd. Şti.
455
4.404,40 TL
Dava dilekçesinde talep edilmiş olan faiz ve faizin başlangıç tarihinin takdirinin Mahkemeye ait olduğu yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE:
Dava, davacı ile davalı şirketler arasında yapılan hizmet alım sözleşmelerine istinaden davalı şirketler nezdinde çalışan dava dışı işçi Ayhan Altun için yapılan ödemenin rücuen tahsili için açılan alacak davasıdır.
Uyuşmazlık davacının davalılara rücu hakkının olup olmadığı, yapılan ödemenin yerinde olup olmadığı, ve davalılara rücu edeceği miktarın ne kadar olduğu noktasında toplanmaktadır.
Davacı dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatı ve ferilerinin rücusunu talep etmektedir.
Davacının davalılara rücu hakkının olup olmadığı değerlendirilmesinde taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi hükümlerinin değerlendirilmesi gerekmektedir.Taraflar arasında akdedilen sözleşmelerin ve eki teknik şartnamelerin incelenmesinde, yüklenicinin istihdam edilen özel güvenlik görevlisinin iş vereni olarak kabul edileceği, mevzuattan doğan bütün borç ve yükümlülüklerin istihdam edilen personelin özlük yıllık, ücretli izine ilişkin hakların yüklenici tarafından yerine getirileceğinin düzenlendiği, yine taraflar arasında düzenlenen sözleşmeler ve eki şartnamelerde davacının işveren olarak işçilik alacaklarından sorumlu olduğuna dair açık bir hüküm olmadığı anlaşılmıştır.
Yargıtay 23. Hukuk dairesinin (2019/2339 esas 2021/225 karar) içtihadında; taraflar arasında yapılan hizmet alım sözleşmelerinde işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede açık bir hüküm bulunmaması halinde işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğuna dair kararları bulunmaktadır.
Dosya kapsamında bulunan hizmet alım sözleşmeleri, ödeme belgeleri, bilirkişi raporu , yargı içtihatları değerlendirildiğinde;Davacının hizmet alım sözleşmeleri gereği ödediği işçilik tazminat alacaklarının tamamını davalıdan rücu edebileceği, davacının dava dışı işçiler için ödediği kıdem tazminatı ve ferilerinden davalı şirketlerin kendi ihale dönemleri ile orantılı olarak sorumlu olacakları, dosya kapsamında alınan 18/08/2023 tarihli bilirkişi raporuna göre dava dışı işçinin davalı şirketlerde çalıştığı sürelerin tespit edildiği, her bir şirketin sorumlu olduğu dönem belirlenmiştir. 18/08/2023 tarihli bilirkişi raporu denetime elverişli bulunmakla hükme esas alınmış olup aşağıdaki şekilde ödeme tarihinden itibaren avans faizine hükmedilmiştir.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
Davanın KISMEN KABULÜNE,
1.a-14.036,00 TL'nin son ödeme tarihi olan 25/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılar Has Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi, ...Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi İle ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi'nden müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
1.b-25.090,56 TL'nin son ödeme tarihi olan 25/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılar Has Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi İle ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi'nden müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine
1.c-1.432,64 TL'nin son ödeme tarihi olan 25/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı Has Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya ödenmesine,
1.d-5.808,00 TL'nin son ödeme tarihi olan 25/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılar Has Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi İle ...Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi'nden müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
2-Fazlaya ilişkin talebin reddine ,
3-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 3.167,75 TL nispi karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına, (Davalı Has Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi, ... ... ... Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi'nin 396,92 TL'den sorumlu tutulmalarına)
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına kabul miktarına göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,... ... ... Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi İle ...Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi'nin 2.242,88 TL'den sorumlu tutulmalarına)
4.a-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davalılar yararına red miktarına göre hesaplanan 6,04 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davalılara verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 1.020,00 TL tebligat/posta/müzekkere masrafı, bilirkişi ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (Davalı Has Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi, ...Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi İle ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi'nin 308,76 TL'den, davalı Has Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi İle ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi'nin 551,93 TL'den, davalı Has Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi'nin 31,51 TL'den, davalı Has Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi İle ...Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi'nin 127,81 TL'den sorumlu tutulmalarına)
6-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ...Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/06/2024
*Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.