T.C. ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/900 Esas - 2024/237
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/900
KARAR NO : 2024/237
DAVA : Tanıma Ve Tenfiz
DAVA TARİHİ : 27/12/2023
KARAR TARİHİ : 17/04/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 02/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan tanıma ve tenfiz davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili, müvekkilinin Çin Halk Cumhuriyeti Hong Kong Ticaret Sicilinin 1453731 sicil numarası ile kayıtlı, Hong Kong- Çin Halk Cumhuriyeti'nde bulunan yabancı bir şirket olduğunu, inşaat ekipmanı tedarikçilerinden biri bulunduğunu, müvekkilinin, davalı ile akdettikleri 01.12.2014 tarihli satış sözleşmesi kapsamında SWDMBBSA tipi sondaj makinesi ve aksesuarlarını teslim etme borcunu üstlendiğini, davalının da buna karşılık 660.000 USD bedel ödemeyi taahhüt ettiğini, müvekkilinin ürünleri teslim etmesine rağmen davalının ödeme yapmadığını, taraflar arasında 2. satış sözleşmesi imzalandığını, yine ödeme yapılmadığını, bunun üzerine Çin Uluslararası Ekonomi ve Ticaret Tahkim Komisyonu nezdinde tahkim davasının açıldığını, hakem heyetinin davalının borçlarını ödemediğini tespit ederek ödemesi yönünde karar tesis ettiğini, anılan kararın tenfiz koşullarının gerçekleştiğini ileri sürerek, hakem kararının tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, davaya konu tahkim yargılaması, hakem seçimi ve tahkim kararının Türk Mahkemelerince re'sen gözetilmesi gereken hukuki dinlenilme hakkına ve Türk kamu düzeni kurallarına açıkça aykırı olduğunu, tahkim yargılaması aşamasında müvekkiline hiç bir tebligat veya bildirim yapılmadığını, borcunun olmadığını, fazladan ödeme yapıldığını savunarak, tenfiz talebinin reddine karar verilmesini istemiştir.
KANITLAR : Davacı taraf, taraflar arasındaki sözleşme asılları ve tercümelerini sunmuştur.
... Tahkim kararı ve onaylı tercümesi mahkememize ibraz edilmiştir.
Tahkim mahkemesinin yaptığı yazışmalar ile davalıya yapılan tebliğlere ilişkin belgeler ve tercümeleri dosyaya sunulmuştur.
GEREKÇE: Dava, yabancı hakem kararının tenfizi istemine ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta yabancı menşeli davacı ile davalı şirket arasında satım sözleşmesi bulunduğu, anılan satım sözleşmesi uyarınca davacının, davalıya iş makinesi ve aksesuarlarını satışını üstlendiği, davalının da bedel ödemeyi taahhüt ettiği, aralarında uyuşmazlık çıktığı, ikinci satış sözleşmesinin imzalandığı, her iki satış sözleşmesinde de hakem şartının olduğu, davacının ... nezdinde uyuşmazlığın çözümü için tahkim yargılamasına başvurduğu, tahkim yargılaması sonucu karar tesis edildiği ve anılan kararın tenfizi için işbu davanın açıldığı hususları uyuşmazlık konusu değildir.
Çekişme, taraflara ilişkin olarak tesis edilen yabancı hakem kararının tenfizi koşullarının olup olmadığı yönünde toplanmaktadır.
Davacı taraf, her ne kadar Çin Halk Cumhuriyeti menşeli yabancı bir tüzel kişilik ise de ülkemizle anılan ülke arasında bulunan adli yardım anlaşması nedeniyle teminattan muaf olduğu için teminat alınmamıştır.
İddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamından, taraflar arasında satım sözleşmeleri bulunduğu, davalının alıcı, davacının da satıcı olduğu, satım bedeli konusunda uyuşmazlık çıktığı, sözleşmede uyuşmazlık çıkması halinde tarafların Çin Uluslararası Ekonomi ve Ticaret Tahkim Komisyonuna başvurabileceği, tahkim kuruluşu kararının kesin ve bağlayıcı bulunduğunun kararlaştırıldığı, davacının satım bedelinin tahsili konusunda tahkime başvurduğu, davalı tarafa gerekli davetiyelerin sözleşmedeki adresine çıkarıldığı, her aşamada tebliğlerin yapıldığı, hakem kuruluşunun bu tebliğleri esas alarak ve sürelere riayet ederek karar tesis ettiği, davalının aşamalarda hiç yer almadığı anlaşılmaktadır.
Mevzuatımızda yabancı hakem heyetinin tenfizi esas olarak 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 60-63. maddelerinde düzenlenmiştir. Ancak, Ülkemiz “Türkiye’de Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve İcrası Hakkındaki 10 Haziran 1958 tarihli New York Sözleşmesi”ne taraf olmuş, anlaşmanın onaylanmasına dair Kanun 08.05.1991 tarih ve 3731 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girdiğinden, Anayasamızın 90. maddesi uyarınca iç mevzuatımız haline gelmiştir. O halde, yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizinde bu sözleşme hükümlerinin öncelikle uygulanması gerekecektir. Yabancı bir hakem kararının Ülkemizde tenfizine karar verilebilmesi için, öncelikle tenfizi istenen kararın yabancı hakem kararı olması, hakem kararının kesinleşmesi ve icra kabiliyeti kazanması veya taraflar için bağlayıcı olması (iptal edilmemiş olması veya icranın geri bırakılmamış olması), taraflar arasında tahkim anlaşmasının bulunması, aleyhine karar verilen tarafın hakem tayininden veya tahkim yargılamasından haberdar edilmesi, uyuşmazlığın tahkime elverişli bulunması ve hakem kararının tenfiz devletinin kamu düzenine aykırı olmaması gerekmektedir. Dava konusu olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık, satım sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı, davalının edimini yerine getirmediğine ilişkin olarak alacak davası niteliğindeki davasını tahkimde açmıştır. Bu haliyle uyuşmazlığın tahkime elverişli olduğu anlaşılmaktadır. Kararın bu niteliği dikkate alındığında, tenfizinin Ülkemiz kamu düzenine aykırılığı bulunmadığı sabittir. Taraflar arasında imzalanan sözleşmelerde tahkim şartı da ayrıca ve açıkça düzenlenmiştir. Tahkim yargılaması sürecinde davalı tarafın gerek sözleşmede gerekse dava dilekçesinde belirttiği adrese Pekin hızlı kurye servisi ile tebligatların yapıldığı, bu tebligatları kontrol edilerek ve sürelere uyarak tahkim kuruluşunun karar tesis ettiği, yapılan tebligatların sahteliğinin savunulmadığı, davalı şirket yargılamadan usulüne uygun haberdar edilmediklerini, savunma haklarının sınırlandırdığı savunmuş ise de; sözleşmede yer alan tahkim şartında tahkim yargılanmasına ilişkin tebligatların şekline ilişkin bir hüküm bulunmadığı, kararın taraflar arasında bağlayıcı nitelik taşıdığı, mahkememizce esas incelemesi da yapılamayacağı, tenfiz koşullarının oluştuğu sonucuna varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kabulüne,
08/09/2021 tarihli, M 20201699 dava ve 2340 karar numaralı ... (Çin Ticaret Tahkim Komisyonu Pekin Tahkim) tahkim kararının TENFİZİNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcı için peşin alınan 269,85 TL'nin mahsubu ile noksan olan 157,75 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına hesaplanan 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan 269,85 TL başvuru harcı, 269,85 TL peşin harç ile 60,00 TL tebligat gideri toplamı 599,70 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere 17/04/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.