T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/96 Esas - 2024/321
T.C.
...
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/96 Esas
KARAR NO : 2024/321
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 07/02/2023
KARAR TARİHİ : 14/05/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 22/05/2024
Mahkememize açılan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, Kalifiye Yardımcı Hizmet Alımı Sözleşmeleri kapsamında karşı taraf firmalar personeli olarak (editör-muhabir) çalışmış olan dava dışı işçi ... tarafından kurumları aleyhine işçilik alacağı (kıdem tazminatı, ihbar tazmınatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai alacağı, UBGT, hafta tatili ve ücret alacağı) talebiyle açılan davada, ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin 08.10.2020 tarihli, 2018/4428 E. - 2020/1927 K. sayılı kararıyla kesinleşen ... 18. İş Mahkemesi'nin 19.07.2018 tarihli, 2016/126 E. - 2018/348 K. sayılı kararında hükmolunan alacak kalemlerinin, ... 23. İcra Müdürlüğü'nün 2018/12801 Esas sayılı icra dosyasıyla ilamlı icra takibine konulması neticesinde icra dosyasına kurumları tarafından 20.01.2021 tarihinde toplam 102.429 60-TL (1.559,98-TLsi stopaj kesintisi yapılarak vergi dairesine aktarılmıştır.) ödenmek zorunda kalındığını, söz konusu tutarın tahsili amacıyla, davadışı işçi ...'nı çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak işçiyi istihdam eden ve Kurumumuzla sözleşme imzalayan davalı firmalardan resmi yazıyla talep edilmiş, ancak davalı firmalar tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, bu kapsamda dava şartı zorunlu arabuluculuk kapsamında başvurulan arabuluculuk süreci de anlaşamama ile neticelenerek, 02/02/2023 - 2023/5141 Arabuluculuk Dosya Nolu arabuluculuk anlaşamama son tutanağı düzenlendiğini, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun “Müteselsil Sorumluk” ana başlıklı kısmının “Dış ilişkide” başlıklı 61. maddesi; “Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.” hükmünü, “İç ilişkide” başlıklı 62. maddesi de; “Tazminatın aynı zarardan sorumlu müteselsil borçlular arasında paylaştırılmasında, bütün durum ve koşullar, özellikle onlardan her birine yüklenebilecek kusurun ağırlığı ve yarattıkları tehlikenin yoğunluğu göz önünde tutulduğunu, tazminatın kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişi, bu fazla ödemesi için, diğer müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkına sahip ve zarar görenin haklarına halef olur.” hükmününün haiz olduğunu, dosyaya sunduğumuz muhtelif tarihli sözleşmelerin ilgili hükümlerinde, yüklenicinin işin görülmesi sırasında ve/veya işin görülmesi nedeniyle istihdam ettiği kişiler ile yaşayacağı hukuki ihtilaflar nedeniyle yürürlükteki mevzuat hükümleri nedeniyle Kurumumuzun da sorumlu tutulabileceğini, tüm zararlarda (Kıdem, İhbar tazminatı, manevi tazminat, işe iade vb.) kurumun sorumlu olmayacağını, Kurumun yukarıda belirtilen nedenlerle herhangi bir ödeme yapmak zorunluluğunda kalması durumunda yapılan bu ödemeyi başkaca bir ihbar ve/veya ihtara gerek olmadan, tamamen, nakden ve defaten Kuruma ödeyeceğini kabul ve taahhüt edeceği şeklinde hükümler yer aldığını, Yargıtay ilgili içtihatları çerçevesinde ödemeyi yapan müvekkili Kurum, söz konusu tutarın tamamını alt işveren davalı firmalardan talep edebileceğini, gerek sözleşme hükümleri, gerek müteselsil sorumlulukta iç ilişkiye yönelik yasal düzenlemeler ve gerekse yukarıda yer verilen Yüksek Mahkemenin emsal mahiyetinde uygulamaya yönelik yeknesak kararları çerçevesinde, Kurumumuz tarafından davalı firmaların çalışanı olan ...'na ödenen toplam 102.429,60-TL'nin asıl muhatabı ve ödemesi gereken yükümlüsü davalı şirketlerdir. Çünkü Sosyal Güvenlik mevzuatına uygun hareket etmek, çalışanlarının her türlü mevzuattan kaynaklanan haklarını yerine getirmekle yükümlü olan davalı şirketler buna aykırı hareket ettiğini, bunun neticesinde de Kurumumuz hiçbir şekilde yükümlüsü ve sorumlusu olmadığı halde, Kurumumuz çalışanı olmayan ve davalı şirketlerin çalışanı olan ...'nın sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklı talebiyle karşı karşıya kalmış, neticesinde de 102.429,60-TL'yi ödemek zorunda kalmıştır. Ayrıca, Kurumumuz imzalanan sözleşmeler gereği davalı firmalara söz konusu kalemleri ihale bedeli kapsamında ödemiş olduğundan, böylece aynı hususlara ilişkin mükerrer ödeme yapılması durumu da söz konusu olduğunu, neticede çalışanı üzerindeki mevzuattan kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmeyen davalı şirketlere karşı, davalılar çalışanı ...'na ödemiş olduğumuz toplam miktarın tahsili amacıyla davalı şirketlere rücu etme zorunluluğu hâsıl olmuş ve huzurdaki davanın açıldığını, tüm bu izah edilen ve re'sen gözetilecek diğer hususlar çerçevesinde davanın kabulüne, fazlaya ilişkin tüm haklarımız saklı kalmak kaydıyla (yargılama esnasında Sayın Mahkemece yaptırılacak bilirkişi incelemesi neticesinde alınacak bilirkişi raporuyla firma sorumlulukları tespit edildiğinde toplam tutar üzerinden ıslah edilmek üzere) davalı firmalar çalışanı davadışı işçi ...'na ödenen toplam 102.429,60-TL'nin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md.109 hükmü gereğince şimdilik 20.000,00 TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 20/01/2021 tarihinden itibaren hesaplanacak avans faiziyle birlikte davalı firmalardan her bir firmanın dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı sorumluluğu kapsamında tahsiline, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin de davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalılara usulüne uygun tebligat yapılmış ise de davaya cevap vermedikleri anlaşılmıştır.
DELİLLER :
... 18. İş Mahkemesinin 2016/126 Esas sayılı dosyası istenilerek incelenmiş ve sureti dosyaya kazandırılmıştır.
... 23. İcra Dairesinin 2018/12801 Esas sayılı takip dosyası istenilerek incelenmiş ve sureti dosyaya kazandırılmıştır.
Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında nitelikli hesap uzmanı bilirkişisinden alınan bilirkişi raporunda özetle, davacı Genel Müdürlük tarafından dava dışı işçi ... için yapılan 102.429,60-TL ödemeden davalı şirketlerin sorumlu olduğu miktarların aşağıdaki tabloda gösterildiği şekilde olabileceğini,
¸ Davacı Genel Müdürlük tarafından dava dışı işçi için yapılan 54.692,12-TL ödemeden, BİLİŞİM Grup Sosyal Hizmetler İnşaat San. ve Tic. A.Ş. Ve ... Kurumsal Hiz. İnş. Oto. San. Tic. A.Ş. (Eski Unvanı: ... Sosyal Hizmetler Ltd. Şti., Gaptem Gıda Temizlik Ltd. Şti.)'nın müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağını, dava dışı işçinin çalıştığı işverenler arasında yer alan Umman İnsan Kaynakları Sosyal Hizmetler Temizlik Gıda Prodüksiyon Inşaat Turizm Taşımacılık Organizasyon San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin davada taraf olarak gösterilmediğini, 100.869,62-TL'nin 20.01.2021 tarihinde ödendiği yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmiştir.
DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE:
Dava, davacı TRT ile davalı şirketler arasında yapılan hizmet alım sözleşmelerine istinaden davalı şirketler nezdinde çalışan dava dışı işçi ... için yapılan ödemenin rücuen tahsili için açılan alacak davasıdır.
Uyuşmazlık davacının davalılara rücu hakkının olup olmadığı, yapılan ödemenin yerinde olup olmadığı, ve davalılara rücu edeceği miktarın ne kadar olduğu noktasında toplanmaktadır.
Davacı dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, izin alacağı, UGBT alacağı , fazla mesai alacağı ve ferilerinin rücusunu talep etmektedir.
Davacının davalılara rücu hakkının olup olmadığı değerlendirilmesinde taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi hükümlerinin değerlendirilmesi gerekmektedir.Taraflar arasında akdedilen sözleşmelerde davacının işveren olarak işçilik alacaklarından sorumlu olduğuna dair açık bir hüküm yoktur.
Yargıtay 23. Hukuk dairesinin (2019/2339 esas 2021/225 karar) içtihadında; taraflar arasında yapılan hizmet alım sözleşmelerinde işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede açık bir hüküm bulunmaması halinde işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğuna dair kararları bulunmaktadır.
Dosya kapsamında bulunan hizmet alım sözleşmeleri, mahkeme kararı icra dosyası bilirkişi raporu , yargı içtihatları değerlendirildiğinde;Davacının hizmet alım sözleşmeleri gereği ödediği işçilik tazminat alacaklarının tamamını davalıdan rücu edebileceği, davacının dava dışı işçiler için ödediği kıdem tazminatı ve ferilerinden davalı şirketlerin kendi ihale dönemleri ile orantılı olarak sorumlu olacakları, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücretinden son işveren'in sorumlu olacağı, fazla mesai ve UGBT ücreti ve ferilerinden dava dışı işçinin çalıştığı dönem açısından sorumlu olacakları, dosya kapsamında alınan 23/01/2024 tarihli son bilirkişi raporuna göre dava dışı işçilerin davalı şirketlerde çalıştığı sürelerin tespit edildiği, her bir şirketin ayrı ayrı sorumlu olduğu dönem belirlenmiştir. 23/01/2024 tarihli bilirkişi raporu denetime elverişli bulunmakla hükme esas alınmış olup aşağıdaki şekilde ödeme tarihinden itibaren avans faizine hükmedilmiştir.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
Davanın KABULÜNE,
1.a-5.426,23 TL'nin ödeme tarihi olan 20/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı ... Kurumsal Hizmetler İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nden alınarak davacıya ödenmesine,
1.b-8.488,88 TL'nin ödeme tarihi olan 20/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı ... Sosyal Hizmetler Prodüksiyon İnsan Kaynakları Gıda İnşaat Taşımacılık San. Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya ödenmesine,
1.c-29.428,13 TL'nin ödeme tarihi olan 20/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı... Kurumsal Hizmetler İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nden alınarak davacıya ödenmesine,
1.d-1.331,59 TL'nin ödeme tarihi olan 20/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı ... Bina Yönetim Hizmetleri İnşaat Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya ödenmesine,
1.e-54.692,12 TL'nin ödeme tarihi olan 20/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı Bilişim Grup Sosyal Hizmetler İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile davalı ... Kurumsal Hizmetler İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nden müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 6.787,75 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 341,55 TL ile 1.355,38 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.696,93 TL harcın mahsubu ile noksan olan 5.090,82 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına, (davalı ... Kurumsal Hizmetler İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin 277,95 TL'den, davalı ... Sosyal Hizmetler Prodüksiyon İnsan Kaynakları Gıda İnşaat Taşımacılık San. Ticaret Limited Şirketi'nin 434,76 TL'den, davalı... Kurumsal Hizmetler İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin 1.507,40 TL'den, davalı ... Bina Yönetim Hizmetleri İnşaat Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin 68,22 TL'den, davalı Bilişim Grup Sosyal Hizmetler İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile davalı ... Kurumsal Hizmetler İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin 2.802,49 TL'den sorumlu tutulmalarına)
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine, (davalı ... Kurumsal Hizmetler İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin 977,35 TL'den, davalı ... Sosyal Hizmetler Prodüksiyon İnsan Kaynakları Gıda İnşaat Taşımacılık San. Ticaret Limited Şirketi'nin 1.528,66 TL'den, davalı... Kurumsal Hizmetler İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin 5.300,20 TL'den, davalı ... Bina Yönetim Hizmetleri İnşaat Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin 239,86 TL'den, davalı Bilişim Grup Sosyal Hizmetler İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile davalı ... Kurumsal Hizmetler İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin 9.853,95 TL'den sorumlu tutulmalarına)
4-Arabuluculuk aşamasında harcanan 3.280,00 TL giderin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına, (davalı ... Kurumsal Hizmetler İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin 179,10 TL'den, davalı ... Sosyal Hizmetler Prodüksiyon İnsan Kaynakları Gıda İnşaat Taşımacılık San. Ticaret Limited Şirketi'nin 280,11 TL'den, davalı... Kurumsal Hizmetler İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin 971,20 TL'den, davalı ... Bina Yönetim Hizmetleri İnşaat Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin 43,96 TL'den, davalı Bilişim Grup Sosyal Hizmetler İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile davalı ... Kurumsal Hizmetler İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin 1.805,65 TL'den sorumlu tutulmalarına)
5-Davacı tarafça yatırılan 179,90 TL başvurma harcı, 341,55 TL peşin harç ve 1.355,38 TL ıslah harcı olmak üzere toplamı 1.876,83 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, (davalı ... Kurumsal Hizmetler İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin 102,48 TL'den, davalı ... Sosyal Hizmetler Prodüksiyon İnsan Kaynakları Gıda İnşaat Taşımacılık San. Ticaret Limited Şirketi'nin 160,28 TL'den, davalı... Kurumsal Hizmetler İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin 555,73 TL'den, davalı ... Bina Yönetim Hizmetleri İnşaat Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin 25,14 TL'den, davalı Bilişim Grup Sosyal Hizmetler İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile davalı ... Kurumsal Hizmetler İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin 1.033,20 TL'den sorumlu tutulmalarına)
6-Davacı tarafından yapılan 5.594,00 TL tebligat/posta/müzekkere masrafı ve bilirkişi ücreti yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ... Kurumsal Hizmetler İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin 305,44 TL'den, davalı ... Sosyal Hizmetler Prodüksiyon İnsan Kaynakları Gıda İnşaat Taşımacılık San. Ticaret Limited Şirketi'nin 477,73 TL'den, davalı... Kurumsal Hizmetler İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin 1.656,38 TL'den, davalı ... Bina Yönetim Hizmetleri İnşaat Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin 74,95 TL'den, davalı Bilişim Grup Sosyal Hizmetler İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile davalı ... Kurumsal Hizmetler İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin 3.079,49 TL'den sorumlu tutulmalarına)
7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/05/2024
*Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.