T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/100 Esas - 2025/146
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/100
KARAR NO : 2025/146
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/02/2024
KARAR TARİHİ : 12/03/2025
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 07/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, davalı yüklenici ile dava dışı ... BB arasında 20/01/2016 tarihli sözleşmenin imzalandığını, davalı ile dava dışı İdare arasındaki sözleşmeye bağlı olarak taraflar arasında 11/02/2016 ve 27/02/2017 tarihli alt yüklenici sözleşmelerinin akdedildiğini, anılan sözleşmelerde ana sözleşmenin, idari ve teknik şartnamelerin bu sözleşmelerin ayrılmaz parçası olduğunun kabul edildiğini, teminat verileceğinin, teminat verilmemesi halinde hakedişlerden kesinti yapılacağının ve ayrıca yapılan işler neticesinde hakedişlerden emanet kesintisi gerçekleştirileceğinin kararlaştırıldığını, teminat mektuplarının müvekkilince verildiğini, edimlerin sözleşme ve eklerine göre eksiksiz yerine getirildiğini, hak edişlerin ve faturaların düzenlendiğini, ödemelerin de yapıldığını, garanti sürelerinin dolduğunu, eksik ve kusurlu iş tespit edilmediğini, yapılan kesintiler nedeniyle müvekkilinin emanet ve teminat alacakları için oluşturulan mutabakatın onaylandığını, neredeyse 5 yıl geçmesine ragmen ödeme yapılmadığını, paranın değerini kaybetmesi ve teminat mektupları için her yıl komisyon ödenmesi nedeniyle zarara uğradığını, ödeme yapılması ve teminatların iadesi için davalıya ve asıl iş sahibi dava dışı İdareye ihtarname keşide ettiklerini, davalı tarafından teftiş nedeniyle kesin hesabın imzalanmadığının bildirildiğini, 22/01/2019 tarihinde kabul tutanağının onaylandığını, sözleşme ve eklerindeki hükümlerin açık bulunduğunu ileri sürerek, 2016 yılına ait 208.182,52 TL, 173.477,93 TL, 2017 yılına ait 414.054,09 TL ve 345.045,08 TL’nin temerrütün gerçekleştiği 17/04/2019 tarihinden, olmadığı takdirde 11/08/2022 tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte tahsiline, davalı uhtesinde olan ... .... .... sayılı 173.500,00 TL tutarlı, 32017 sayılı ve 208.200,00 TL tutarlı, 32001 sayılı 415.000,00 TL tutarlı ve 31997 sayılı ve 345.750,00 TL tutarlı teminat mektuplarının iadesine, olmadığı takdirde iptallerine, 85.414,55 TL teminat mektubu komisyon bedellerinin ödeme tarihlerinden itibaren ticari faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, istemin zamanaşımına uğradığını, sözleşme ve eklerinde asıl iş sahibi ile müvekkili yüklenici arasında kesin hesabın imzalanması sonrasında alt yüklenicilerin durumlarının belli olacağının kararlaştırıldığını, henüz asıl iş sahibi ile müvekkilinin arasında hukuki sürecin tamamlanmadığını, ... 38. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2023/285 Esas sayılı dosyasında davanın derdest olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
İHBAR OLUNAN VEKİLİ: Süre, zamanaşımı ve görev itirazında bulunarak davanın reddini istemiştir.
KANITLAR: Taraflar arasındaki 11/02/2016 ve 17/02/2017 tarihli sözleşmeler ve eklerinin onaylı örnekleri sunulmuştur.
Taraflar arasındaki sözleşmeler uyarınca düzenlenen hak ediş tutanakları ve ekleri celbedilmiştir.
Arabuluculuk anlaşamama tutanağı örneği ibraz edilmiştir.
Davalı ile dava dışı ABB arasındaki sözleşme örneği sunulmuştur.
... 3. ATM'nin 2022/684 Esas sayılı dosyası getirtilmiştir.
Davalı ile dava dışı ABB arasındaki derdest ... 38. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/285 Esas sayılı dosyası celbedilmiştir.
Taraflar arasındaki Ba-Bs formları getirtilmiştir.
Asıl iş veren ve ihbar olunan ... BB'den davalı ile kesin hesap işleminin yapılmadığı sorulmuş, dava mevcut olduğundan henüz kesin hesap işleminin yapılmadığı bildirilmiştir.
Dava dışı bankadan teminat mektuplarının akıbeti ile ödenen komisyon bedelleri sorulmuştur.
Nitelikli hesap ve mali müşavir bilirkişiden oluşturulan bilirkişi kurulu vasıtasıyla tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yaptırılmış, düzenlenen raporda; taraflarının ticari defter ve kayıtlarının incelendiği, bu kayıtların ve defterlerin usulüne uygun düzenlendikleri, teminat mektupları nedeniyle ödenen komisyon bedellerini tespit ettikleri, hak edişleri inceledikleri, davacının edimleri yerine getirdiği, hak edişlerinden % 5 oranında emanet ve % 6 oranında teminat kesintileri yapıldığı, kabul tutanağına göre 02/04/2018 tarihi itibariyle davacının edimlerini yerine getirdiği, teminatın iadesine ilişkin sözleşmenin 6. ve 7.maddesinde hükümlerin olduğu, kesin hesabın 12/08/2022 tarihinde düzenlendiği ve onaylandığı, teminatın iadesiyle ilgili olarak davalının asıl iş veren ... BB'den teminatın almasına bağlı olduğu yönünde hükme yer verildiği hususları görüş olarak bildirmişlerdir.
GEREKÇE : Dava, emanet ve teminat kesintilerinin tahsili ile teminat mektuplarının iadesi, olmadığı takdirde iptali ile ödenen komisyon bedellerinin tazminine ilişkindir.
Somut olayda, taraflar arasında iki ayrı sözleşme imzalandığı, bu sözleşmede davalının taşeron, davacının alt taşeron sıfatının olduğu, asıl iş verenin dava dışı ... BB bulunduğu, iki ayrı sözleşmenin imzalandığı, bu sözleşmelerin davacı tarafından ifa edildiği, hakedişlerin düzenlendiği, taraflar arasında kesin kabulün yapıldığı, iş bu davanın konusunun anılan sözleşmeler uyarınca yapılan emanet kesintisi ile teminat alacağının tahsiline ilişkin bulunduğu, dava dışı asıl iş veren ile davalılar arasındaki sözleşmenin, taraflar arasındaki sözleşmenin bir parçası olduğu, sözleşmelerin 6. Maddesinde teminata ilişkin, 7. maddesinde ise, kesintiye ilişkin hükümlere yer verildiği, iadelerinin hangi şartlarda mümkün bulunduğunun kararlaştırıldığı, bunlardan birinin de davalı ile asıl işveren arasındaki kesin kabulün yapılması olduğu hususları uyuşmazlık konusu değildir.
Çekişme, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca davacının, davalıdan emanet kesintisi ve teminat alacağının olup olmadığı, varsa tahsil koşullarının bulunup bulunmadığı, ayrıca bundan kaynaklı zararın olup olmadığı yönlerinde toplanmaktadır.
Her ne kadar davalı taraf zamanaşımı def'inde bulunmuş ise de taraflar arasındaki sözleşmenin tasfiye edilmediği, teminat ve kesinti alacaklarının henüz ödenmediği anlaşıldığından, bu def'e itibar edilmemiş ve davanın esası incelenmiştir.
İddia, savunma, taraflar arasındaki sözleşmeler ve ekleri, hakediş belgeleri, dava dışı ihbar olunan iş veren ile davalı arasındaki sözleşme, bu taraflar arasındaki devam eden dava dosyası, tarafların ticari defter ve kayıtları ile diğer belgelerden anlaşılacağı üzere, davacının, davalı ile yaptığı iki ayrı sözleşmeye dayalı olarak edimlerini ifa ettiği, hakediş bedellerini aldığı, yapılan işlerin kesin kabullerinin taraflar arasında gerçekleştirildiği, sözleşme hükümleri uyarınca davalının, davacıdan teminat aldığı ve emanet kesintisi yaptığı, bu kesintilerin sözleşmenin 6. ve 7. maddelerine dayandığı, teminat ve emanet kesintilerinin iadesinin, ayrıca davalı ile dava dışı asıl iş veren ... BB arasındaki sözleşme bitim tarihinde düzenlenecek kesin hak edişe bağlanmış olduğu, ancak davalı ile ihbar olunan iş veren arasında kesin hak edişin henüz yapılmadığı, aralarında görülen davanın derdest bulunduğu, dolayısıyla taraf tacirlerin sözleşme ile bağlı oldukları, her ne kadar işin yapımı, hak ediş ödeme ve taraflar arasındaki kabullerde bir uyuşmazlık mevcut değil ise de, emanet ve teminat kesintilerinin ödenmesinin sözleşme ile davalı ile dava dışı asıl iş veren arasındaki kesin hesabın onaylanmasına bağlı kılındığından ve bu şart dava tarihi itibariyle gerçekleşmediğinden, işbu davanın erken açıldığı, özel dava şartının gerçekleşmediği anlaşıldığından davacının davasının dava şartı yokluğuyla usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacıların davasının erken açılması nedeniyle dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 615,40 TL maktu karar ve ilam harcının peşin alınan 40.450,18 TL'den mahsubu ile arta kalan 39.834,78 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Arabuluculuk aşamasında harcanan 3.600,00 TL giderin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı yararına hesaplanan 30.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı tarafça yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, Davacılar vekili ve ihbar olunan vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere 12/03/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.