T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/272 Esas - 2025/21
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
...
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/272 Esas
KARAR NO : 2025/21
DAVA : Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ : 09/10/2020
KARAR TARİHİ : 13/01/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 03/02/2025
Mahkememizden verilen 08/11/2021 tarih ve 2020/481 esas 2021/645 karar sayılı kararı BAM 22. Hukuk Dairesi'nin 21/03/2024 tarih, 2022/400 esas 2024/291 karar sayılı ilamıyla bozulan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı Vekili Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkilinin, teslimatı ve kurulumu 09.03.2020 tarihinde yapılan Maxsi 2136VA 3660*2100 AUTO TOOL SERVO + VAKUM' isimli makineyi 31.12.2019 tarihli faturaya istinaden davalı yandan satın aldığını, teslimden çok kısa süre sonra 20.03.2020 tarihinde makine ilk arızasını verdiğini, bu durumun davalı yana ihbar edilmesi sonrasında davalının teknik servisi işyerine gelerek mezkur makinayı kontrol ederek arızayı giderdiğini, devamla makinanın 31.03.2020 ve 14.04.2020 tarihlerinde yeniden arıza verdiğini, davalı yanın teknik servisi gelmek suretiyle arızaların giderildiğini, devamla aynı arızanın meydana gelmesi üzerine müvekkili firma tarafından davalı yana 11.05.2020 tarih ve 08927 yevmiye numaralı ihtarname gönderilerek akdin feshi ile fatura bedeli talep edildiğini Teknik servis formları kontrol edildiğinde arızaların "köprü, gönyeleme ve ölçümsüz" olması sebebiyle meydana geldiğinin görüldüğünü, bu arızaların teknik servis tarafından giderilmeye çalışılmışsa da aynı arızalar tekrar ettiğini, bu durumun üretimden kaynaklanan bir ayıbın varlığını ortaya koyduğunu, hal böyle olunca müvekkili firma, teknik servis hakkı kullanılmasına rağmen her defasında benzer arızaların tekrarlandığını, arızaların üretimden kaynaklandığını, satıma konu makineden beklenen faydanın sağlayamadığının açık olduğunu, müvekkili makinanın randımanlı olarak kullanılamaması hasebiyle üretimde sekteye uğradığını, mezkur makinanın 09.03.2020 tarihinde müvekkile teslim edilmesi sonrasında malın ayıplı olduğu hususunun kullanımla birlikte ortaya çıktığının aşikar olduğunu, hal böyle iken basit bir muayane ile ayıbının ortaya çıkarılmasının da mümkün olmadığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla satış sözleşmesinin feshi ile 31.12.2019 tarihli faturadaki mal bedeli olan 96.760,00 TL' nin ödeme tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle; Davacı tarafın davalı şirketten 31.12.2019 tarihinde 1 adet ... Makinesi (Ahşap İşleme Makinesi) satın aldığını, bahsi geçen ...' ın, davalı şirket tarafından kurulumu yapılarak davacı tarafa teslim edildiğini, teslim edilirken de makinenin nasıl çalıştırılması gerektiğine ilişkin eğitimin, müvekkili şirket tarafından davacı yana verildiğini, sonrasında ise satılan makine için davacı tarafın tamamen kendi kusurundan kaynaklanan sebeplerle servis talepleri olduğunu ve buna rağmen bir çok kez müvekkili şirket tarafından ücretsiz olarak servis verildiğini, servis taleplerinin içeriğine değinilecek olur ise; servis taleplerinin çarpma sonrası bozulan veya davacı tarafın talebi üzerine değiştirilmesi gereken durumlardan ibaret olduğunu, ancak davacı tarafın ayıplı mal iddiası ile kötü niyetli olarak dava açmış bulunduğunu, ayrıca davacı tarafın dava konusu malı uzun bir dönem kullandığını ve sonrasında malın ayıplı olduğu iddiası ile kötü niyetli olarak dava açtığını, dava konusu makinenin dosyada mevcut kurulum ve teslimat formundan da anlaşılacağı üzere; sorunsuz bir şekilde kurulduğunu ve gerekli olan eğitim verildikten sonra da çalışır bir şekilde davacı tarafa teslim edildiğini, davacı tarafın, davalı şirket tarafından gerekli olan eğitimin kendilerine verilmiş olmasına rağmen makineyi sürekli olarak çarptığını ve bu doğrultuda hasar oluşmasına sebebiyet verdiğini, söz konusu durumda; davacı tarafın iddia ettiği üzere müvekkili şirketin ürettiği maldaki ayıptan değil, davacı tarafın kendi kusurları neticesinde makineye verdiği hasarlardan bahsedilmesini, davacı yan tarafından makinenin çok pis bir şekilde çalıştırıldığını, dolayısıyla öncelikle davacı tarafın makineyi uygun bir ortamda çalıştırması gerektiğini, gerçek durumun davacı tarafın makineyi kullanmasında ehil olmamasından kaynaklandığını, bu nedenlerle davanın kötü niyetli olduğunu, davanın öncelikle usulden reddini, mahkeme aksi kanaatte ise Türk Ticaret Kanunu ve Kasko Sigortası Genel Şartları gereğince davacının açmış olduğu iş bu davanın esastan reddini talep etmiştir.
DELİLLER :
Bozma Kararı Sonrası Bam Kararı Doğrultusunda Tüm Dosya Kapsamı Ve Ön İnceleme Duruşmasında Belirlenen Uyuşmazlık Konuları Hakkında Makine Mühendisi Bilirkişilerden Alınan Ek Raporda Özetle; Tüm dosya muhtevasın öncelendiğinde davalı tarafından üretilerek davacı tarafa satılıp monte edilen ... Makinesi'nin davacı talebini karşılar ve de efektif şekilde çalıştırılır olmadığı, davacı yanın satın almış olduğu üründen beklenen faydayı sağlayamaz durumda olduğu, dava konusu üründe gönye bozukluğunun makinenin bir yerlerine hiç olmayacak şekilde pul sıkıştırarak gidermeye çalışmış olması, CNC Router Makinesinin başkaca pek çok sorunların da mevcut olduğu ve dolayısıyla ürünle istenilen imalatların yapılamadığının tarafımızca da tespit edilmiş olduğu, dava konusu makinenin 09.03.2020 tarihinde teslimi ve kurulumu yapıldıktan 11 gün sonra 20.03.2020 tarihlinde Spindle Gönyesi'nin ayarlanarak bir ayarsızlık olduğu ve giderildiği ile emme sisteminin monte edilmiş olduğunun servis formunda beyan edilmesi bile geçen süre içinde makinenin tam ve tekmil vaziyette teslim edilmediğini işreti olduğu, dava konusu makinenin 09.03.2020 tarihinde teslimi ve kurulumu yapıldıktan 22 gün sonra 31.03.2020 tarihinde makine köprüsünde 4mm gönyesizlilik olduğu fiziki ayarlamalarla 3 mm kadar bu ayarsızlığın giderilmesinin servis formunda beyan edilmiş olduğu, dava konusu makinenin 09.03.2020 tarihinde teslimi ve kurulumu yapıldıktan 35 gün sonra 14.04.2020 tarihinde Makinenin kesim yaptığı parçalarda gönyesizlik şikâyeti üzerin yine servis formunda gönye ayarlarının yapıldığının beyan edilmiş olduğu, davaya konu ... Makinesi'nin tesliminden sonra aradan geçen 35 günlük sürede Servis formları dikkate alındığında, Davalı tarafından üretilerek davacıya teslim edilen ürünün ilk bakışta ya da yüzeysel bir muayene ile tespiti yapılamayacak ve kullanımda ortaya çıkan makinenin kusurları şeklinde olup gizli ayıplı bir ürün olduğu yönünde görüş ve kanaatleri bildirilmiştir.
DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE:
Dava; Sözleşmeye Konu Makinanın Ayıplı Olması Nedeniyle Sözleşmenin Feshi İle 31.12.2019 Tarihli Faturadaki Mal Bedelinin Ödeme Tarihinden İşleyecek Avans Faizi İle Tahsiline Yöneliktir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde yetki ve görev itirazında bulunduğu ancak yetkili mahkemenin itirazda belirtilmediği, her iki tarafı tacir olan ve ticari işletmelerini ilgilendiren iş makinası satışına ilişkin davada mahkememizin görevli olduğu anlaşılmakla yetki ve görev itirazı kabul görmemiştir.
Davalı tarafından Davacı adına düzenlenmiş olan 31.12.2019 tarihli, 024981 numaralı irsaliye fatura dosya arasına alınmış fatura içeriğinden davaya konu MAXSİ 2136VA 3660*2100 AUTO TOOL SERVO+VAKUM makinasının KDV dâhil 96.760,00 TL bedelle satın alındığı görülmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılamada 08/11/2021 tarih ve 2020/481 esas 2021/645 karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı istinaf kanun yoluna gidilmesi üzerine ... BAM 22. Hukuk Dairesi'nin 21/03/2024 tarih, 2022/400 esas 2024/291 karar sayılı ilamıyla alınan bilirkişi raporunda ayıbın açık ayıp mı gizli ayıp mı olduğu tespit edilmeden karar verilmiş olması sebebi ile mahkememiz kararı kaldırılmış olup iş bu esasa kaydı yapılmıştır.
Dosya arasına alınan 09.03.2020 tarihli teknik servis raporunda özetle "Makinanın kurulumu yapıldı teraziye alındı ve çalıştırıldı, deneme kesimi yapıldı, makinanın kullanımı anlatıldı, makine eksiksiz ve sorunsuz olarak teslim edildi" denildiği görülmüştür.
Dosya arasına alınan 20.03.2020 tarihli teknik servis raporunda özetle "Makinenin Spindle gönyesi ayarlandı ve tabla tanıması yapılarak teslim edildi, toz emme sistemi makineye montajlandı" denildiği görülmüştür.
Dosya arasına alınan 31.03.2020 tarihli teknik servis raporunda özetle "Makine köprüsü ile işlem yapıldı, gönye farkı 3 mm.ye kadar düşürülebilmiştir." denildiği görülmüştür.
Dosya arasına alınan 14.04.2020 tarihli teknik servis raporunda; Makinanın kesim yaptığı parçalarda gönyesizlik şikâyeti üzerine yapılan tespitte; "Makinanın köprü gönye ayarı yapıldı, parça kesimi gerçekleştirilerek ölçüme alındı ve ölçülerin düzgün çıktığı, kesilen parçanın gönyeli olduğu görüldü, makine sorunsuz olarak teslim edildi" denildiği görülmüştür.
Dosya arasına alınan ... Sincan 2. Noterliği'nin 11.05.2020 tarih ve 08927 yevmiye numaralı ihtarnamesinde davacının davalıdan ayıplı malın bedelinin iadesini talep ettiği, ayıplı malı iadeye hazır olduğu bildirdiği ve sözleşmeden dönme hakkını kullanmak istediği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu MAXSİ 2136VA 3660*2100 AUTO TOOL SERVO+VAKUM makinesinin Davacı ... Şan. Tic. Ltd. Şti. Tarafından Davalı Probotsan CNC Makine İmalatı İnş. İht. İhr. San. ve Tic. A.Ş.'den KDV dâhil 96.760,00 TL bedelle satın alındığı, davaya konu ... Tezgâhının 09.03.2020 tarihinde kurulumunun yapıldığı ve eğitimin verilip makinanın sorunsuz olarak davacıya teslim edildiği, makinenin davacıya tesliminden sonra 20.03.2020, 31.03.2020, 14.04.2020 tarihli teknik servis raporlarından anlaşılacağı üzere kısa süre içerisinde 3 kez arızalanarak teknik servis yardımının alındığı, 11.05.2020 tarihli ihtarname ile sözleşmeden dönme hakkını kullanmak istediğinin bildirildiği, 05.08.2020 tarihinde ara buluculuk işlemlerinin başlatılıp 11.09.2020 tarihinde sona erdiği, 09.10.2020 tarihinde zamanaşımı dolmadan dava açıldığı , denetime açık, hüküm kurmaya elverişli, yerinde inceleme yapılarak, servis kayıtları da dikkate alınarak oluşturulan bilirkişi heyeti kök ve ek raporlarından da davalı tarafından üretilerek davacı tarafa satılıp monte edilen ... Makinesi'nin davacı talebini karşılar ve de efektif şekilde çalıştırılır olmadığının anlaşıldığı, davacı yanın satın almış olduğu üründen beklenen faydayı sağlayamayacak olduğu, dava konusu üründe sadece gönye bozukluğunun oluşmayıp başkaca pek çok sorunların da mevcut olduğu ve dolayısıyla ürünle istenilen imalatların yapılamadığının tespit edilmiş olduğu, davalı tarafından üretilerek davacıya teslim edilen ürünün ayıplı bir ürün olduğu anlaşılmakla, davalı tarafından üretilerek davacıya teslim edilen ürünün kaldırma ilamı doğrultusunda alınan bilirkişi heyeti ek raporunda da gizli ayıplı bir ürün olduğunun tespit edildiği ve davacının dava konusu üründe beklenen faydayı almasının mümkün olmadığı anlaşılmakla, davacının sözleşmeden dönme hakkını kullanmakta haklı olduğu görülmekle davanın kabulü ile Yargıtay 19. H.D.'sinin 2016/5373E. 2017/478K. Sayılı ilamında da"Dava, satış sözleşmesinin iptali ve bedelin iadesi istemine ilişkin olup, mahkemece bedelin iadesine karar verilmiştir. Karşılıklı edim yükleyen sözleşmelerde satış konusu malın da birlikte ifa kuralı gereğince iadesine karar verilmesi gerekir. Ayrıca aracın davacı elinde olduğu anlaşılmaktadır. Faiz başlangıcı olarak da aracın davalı tarafa iadesi tarihinden itibaren karar verilmesi gerekirken fatura tarihinden itibaren faize karar verilmesi doğru görülmemiş, hüküm bu nedenlerle bozulması gerekmiştir. " şeklinde belirtildiği, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun faiz başlangıcı olarak malın iadesi tarihinin kabul edilmesi yönündeki 2011/498 E. 2011/572 K. Sayılı ilamı da dikkate alınarak Borçlar Kanunu 97. Maddesinde yer alan birlikte ifa kuralı gereği mal bedelinin davacıya iadesine karar verilir iken aynı zamanda ayıplı malın davalı satıcıya iadesine de karar verilerek, makinenin teslim tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte 96.760,00 TL' nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
1-Davanın KABULÜ ile, davaya konu Maxi 2136VA 3660 X 2100 AUTO TOOL SERVO + VAKUM isimli makinenin satışına ilişkin 09/03/2020 tarihli sözleşmenin feshi ile davaya konu Maxi 2136VA 3660 X 2100 AUTO TOOL SERVO + VAKUM isimli makinenin birlikte ifa kuralı gereği davalıya teslimine, makinenin teslim tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte 96.760,00 TL' nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 6.609,68 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 1.652,42 TL harcın mahsubu ile noksan olan 4.957,26 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
4-Arabuluculuk aşamasında harcanan 1.320,00 TL giderin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça yatırılan 54,40 TL başvurma harcı, 1.652,42 TL peşin harç olmak üzere toplamı 1.706,82 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 6.152,50 TL tebligat/posta/müzekkere masrafı ve bilirkişi ücreti yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere 13/01/2025 tarihinde karar verildi.
*Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.