T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2017/306 Esas - 2022/722
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2017/306
KARAR NO: 2022/722
DAVA: Rücuen Alacak
DAVA TARİHİ: 28/04/2017
KARAR TARİHİ: 13/10/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 18/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Rücuen Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin .../.../... ortak girişimi taahhüdünde gerçekleştirilen “...-Bolaman-Perşembe 0+000-27+000 Kesiminde Bölünmüş Yol Yapımı, 42 Adet Köprü ve 5 Adet Tünel İnşaatı İşi”nde, alt yüklenici olarak çalıştığını, bu işe ilişkin olarak ... İnşaat ve Ticaret A.Ş., ... İnşaat ve Tesisat A.Ş. ve müvekkili ... İnşaat Anonim Şirketi'nin sigortalı olarak yer aldığını, İnşaat Ali Risks Sigorta Poliçesi düzenlendiğini, poliçede davalı ... Sigorta A.Ş'nin (eski adı: ... Sigorta A-Ş.) ... Sigorta Şirketi olduğunu, 22.05.2007 tarihinde müvekkili şirketin çalışanı ... ...'in sevk ve idaresindeki ... Plakalı Kamyon(Mobilizasyon) ile orta refüjde geçişler için dökülen toprak malzemeyi bırakıldıktan sonra, ... Şantiyesi girişi yoluna dönmek istediği esnada, diğer araç sürücüsü ... ...’un kullandığı ... plakalı otomobil ile kamyonun sağ arka damperine çarpması sonucu yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ... plakalı araç içinde yolcu konumunda olan ve kazada yaralanan ... ...'ın 11.07.2007 tarihinde vefat ettiğini, mirasçıları tarafından ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde ... Esas Numarası ile açılan davanın neticelendiğini, halen temyiz incelemesinde olduğunu, bu karara istinaden davacılar tarafından ... 2. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında müvekkili şirkete aleyhine ilamlı icra takibi başlatıldığını, kazadan ötürü Gorupama Sigorta AŞ’ne 20166400749 nolu Hasar Dosyası ve 52973 nolu Hukuk Dosya numaraları ile başvuruda bulunulduğunu, ... Sigortacı konumunda bulunan davalı ... Sigorta AŞ.'nin 3. Şahıs Mali Mesuliyet Şartlarına aykırı ve teminat kapsamı dışında bir hasar olarak yorum getirdiğini ve talebi reddettiğini, kazanın, inşaat ve montajın imalatı için çalışan kamyonun döküm malzemesi nakletmesi esnasında şantiye alanı ve yakın çevresinde oluşan bir kaza olduğunu, ... sigortacı ilgili poliçe şartları gereği hasar ihbarını, diğer sigorta şirketlerine bildirip, mevcut hasarı, poliçe hisseleri oranınca karşılamalarını talep etmek yerine sigortalı lehine yorum ilkesi TTK 1425 maddesine aykırı 3. Şahıs Mali Sorumluluk Genel Şartları 3/A/4 maddesini dayanak gösterip taleplerini reddettiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 692.069,22 TL tazminatın ihbar tarihi olan 21 Ekim 2016'dan itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;dava konusu olayda müvekkil şirketin .../.../... ortak girişimi adına 600.00640767.0000 sayılı İnşaat Ali Risks poliçesini tanzim ettiğini, Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet Poliçesi Genel Şartlarına göre; poliçenin sigortalıyı, sigortanın mer'iyet müddeti esnasında vukua gelecek bir hadise neticesinde, a) Üçüncü şahısların ölmesi, yaralanması veya sıhhatinin muhtel olması, b) Üçüncü şahıslara ait mallarda ziya ve hasar (maddi zarar ve ziyanlar) husule gelmesi sebebile, poliçede gösterilen sıfat, faaliyet ve hukuki münasebetlerinden dolayı, kendisine karşı, üçüncü şahıslar tarafından ileri sürülecek zarar ve ziyan taleplerinin neticelerine karşı, Türkiye Cumhuriyetinin hukuki mes'uliyete müteallik mevzuatı hükümleri dairesinde ve işbu poliçede tesbit olunan meblağlara kadar temin eder." şeklinde olduğunu, dava konusu olayda ... ... isimli şahısın ... İnşaat A.Ş. ne ait ... plakalı aracın sebebiyet verdiği kaza neticesinde vefat ettiğini, murislerinin sigortalıya ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile dava açtıklarını, işbu davada toplam 592.069,22 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiğini, ilamın ... 2.İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile davacı şirket aleyhine takibe konduğunu, davacının işbu kararı temyiz ettiğini, henüz herhangi bir ödeme yapmadığından işbu davayı açmak yönünden davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, talebin teminat kapsamı dışında kaldığını, talep konusu olay motorlu araç sahibi olan ... İnşaat A.Ş.'ne karşı açılmış trafik kazası kaynaklı tazminat davasından kaynaklandığını, motorlu araç sahiplerine karşı ileri sürülebilecek tazminat taleplerinin işbu poliçenin konusuna girmediğini, dava konusu olaya ilişkin kaza tespit tutanağı incelendiğinde kazanın inşaat ve montajı ile doğrudan doğruya ilgili olmadığının ve de şantiye içinde olmadığının açık olduğunu, bir an için müvekkili şirketin sorumlu olduğu düşünülse dahi sorumluluğunun poliçe teminatı tutar olan 69.445 USD ile sınırlı olduğunu bu tutardan da 2.500 USD karşılığı muafiyet tenzil edilmesi gerektiğini savunmuş davanın reddini istemiştir.
GEREKÇE: Dava, ... sigorta şirketinden İnşaat Ali Risks poliçesinden kaynaklanan rücuen alacak istemine ilişkindir.
Taraf vekilleri delilerini bildirmişler, davacı vekili davalı şirketin ... sıfatıyla yer aldığı diğer sigorta şirketlerinin ve inşaat müteahhitlerinin de imzalarının bulunduğu 216.000.000,00USD sigorta bedelli, 1998-2008 tarihlerini kapsayan İnşaat All Risk Sigorta Poliçesini sunmuş, davacı vekili dava dışı müteveffanın mirasçıları vekili ile yapılan protokol neticesi taksitler halinde ödemede bulunduğunu bildirmiş, buna ilişkin muhtelif tarihli dilekçeler ekinde muhtelif tarihli ödeme dekontları şunmuştur.
... 2. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası UYAP sisteminden getirtilmiş, hasar dosyası, poliçe örneği ve başvuru belgelerinin davalı sigorta şirketinden istenilmiş, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde .... Karar Sayılı( Eski esas numarası ... olan) dava dosyası getirtilmiştir.
Davalı vekilinin 17/02/2017 ve 25/08/2017 tarihli dilekçelerde geçen şirketlere davanın ihbarı için tebligat yapılmış, ihbar olunan ... Sigorta A.Ş., .... Sigorta A.Ş.vekilleri beyan dilekçesi sunmuşlardır.
Bilirkişi kurulundan alınan raporda özetle: ... Ağır Ceza Mahkemesinin .... sayılı dosyasına göre; davacı şirkete ait araç sürücüsünün asli kusurlu olarak tespit edilip mahkumiyeti yönünde hüküm kurulduğu, davacı şirkete ait kamyonun sahada çalışmasının poliçe kapsamındaki inşaat imalat işleri kapsamında bir faaliyet olduğu, bu faaliyet sırasında vefat eden şahısın 3.bir kişi olduğu, Poliçenin 3.Şahıs Mali Mesuliyeti Başlıklı içeriğinde: Teminat süresi esnasında sigortalı kalemlerin inşaat veya montajı ile doğrudan doğruya ilgili olarak vuku bulan ve şantiye veya yakın çevresinde meydana gelen; a) 3.Şahısların kazaen uğradıkları (ölümlü veya ölümsüz) bedeni zarar veya hastalıkları... teminat altına aldığı, dosya kapsamındaki kazanın şantiye sahasında olması ve poliçede 3. Şahıs Mali Mesuliyet sınırları belirlenirken "3.Şahısların kazaen uğradıkları (ölümlü veya ölümsüz) bedeni zarar veya hastalıkları" teminat altına aldığı açıkça yer almakla; takdiri Mahkemeye ait olmak üzere talep olunan zararın teminat verilen hallerden olduğu, Poliçe ve içeriği incelendiğinde davalı ... şirketinin ... (Koordinatör - Muhatap) sıfatına sahip olduğu, yine poliçenin 10.sayfasında ... Klozu başlığı altında bu yönde poliçe ile ilgili her türlü bildirimin ... şirketine yapılıp; onun tarafından da diğer iştirak eden şirketlere bildirimlerin yapılacağı, her bir şirketin davalı şirket koordinasyonunda hasar ödemelerini ayrı ayrı payları oranında yapacakları, ... sıfatıyla koordinasyon sorumluluğunu üstlenen davalı şirketin tek başına tüm hasardan sorumluluğunun bulunduğunu poliçeye göre söylemenin mümkün olmadığı, 22.05.2007 tarihinde sürücü ... ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyoneti ile seyir halindeyken sürücü ... ...'un yönetimindeki ... plakalı araç ile çarpışması sonucu ... plakalı araçta yolcu olarak bulunan ... ...’ın vefat ettiği, geride eşi, oğlu, anne ve babasının kaldığı ve ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasından müteveffanın eşi ve oğlunun destekten yoksun kalma tazminatı talep ettikleri, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasından alınan 11.07.2014 tarihli bilirkişi raporunda; zarar hesabı yapıldığı, müteveffanın eşi ve çocuklarına kazaya sebebiyet veren araçların sigortalarından toplam 85.000,00 TL ödeme yapıldığı, ... Sigorta Şirketi tarafından hak sahiplerine bağlanan maaşın ilk peşin sermaye değerinin 209.510,43 Euro olduğu, 2007 yılında döviz kurunun 1,77 TL olduğu dikkate alınarak peşin sermaye değerinin TL karşılığının 307.883,46 TL olduğu tazminat alacaklılarınca beyan edildiği, söz konusu ödeme beyanlarına istinaden ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasından 06.10.2015 tarihli kararı ile; bilirkişi raporunda hesaplanan tazminat tutarından, yapılan ödeme ve ilk peşin sermaye değeri düşüldükten sonra kalan bakiye tazminatların tahsiline karar verildiği, Ancak Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 27.11.2018 tarih ve ...K. Sayılı ilamı ile; sigorta tarafından yapılan 88.000,00 TL ödemenin tazminat hesabının yapıldığı güne kadar geçen süreye ilişkin yasal faizi hesaplanıp güncelleştirilerek, hesaplanan destekten yoksun kalma tazminatından indirilmesi ve destek ... ...'ın anne ve babasının yaşayıp yaşamadığı dosya kapsamından belli olmadığından, bu durumun tespit edilerek pay durumunun buna göre yeniden belirlenmesi gerektiği belirtilerek ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verildiği, bozma kararı sonrası yapılan ilk duruşmada tarafların anlaşması nedeniyle davadan feragat edildiği beyan edildiğinden ... 2. Asliye Mahkemesi'nin ....E. Sayılı dosyasından 03.10.2019 tarihinde davanın feragat nedeniyle reddine karar verildiği, müteveffa ... ...'ın eşi ve çocukları tarafından ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 06.10.2015 tarih ve ... E. 2015/524 K. Sayılı ilamı, ... 2. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasından ilamlı icraya konu edilmiş ve dosya borcu davacı ... İnşaat A.Ş. tarafından taksitle ödendiği, davacının rücu edebileceği tazminat tutarının hesaplanabilmesi için Kazaya sebebiyet veren araçların sigortalarından yapılan 85.000,00 TL ödemenin hangi tarihte yapıldığının ve hak sahiplerine ayrı ayrı ne kadar ödendiğinin tespiti ile, Müteveffa ... ...'ın güncel nüfus kaydının dosyaya sunulmasının yararlı olacağı bildirilmiştir.
Bilirkişi kurulundan alınan ek raporda özetle, ilk rapordan sonra dosyaya katılan harici ödemeye ilişkin belge ile nüfus kayıt bilgileri incelendiği, davacı vekilinin 725.000,00.-TL ödendiğine dair dekontları 16/11/2019 tarihli dilekçe ekinde sunduğu, davacı tarafın mağdur tarafa ödediği meblağlar yüksek olduğu, peşin değerli ödemeler düşülmeden ve faizler eklenerek yapılan hesaplamaya göre normal ödemeler olduğu, sigorta şirketi tarafından, eş ve çocuklara toplam 85.000,00 TL tazminat ödendiği, dosyadaki ibranamelere göre; bir 60.000,00 TL, bir de 25.000,00 TL ödeme yapıldığı, açıklamada ödemelerin kime yapıldığı belli olmadığından 60.000,00 TL tazminatın eş ... ... için; 25.000,00 TL tazminatın ise çocuklar ... ve ... ... için olduğunu kabul edip bu tutarlara yasal faiz işletmek suretiyle hesaplanan tutardan mahsup edilip ayrıca ... Emeklilik Sigorta Birliği tarafından ödenen rücuya tabi gelirler mahsup edilince çocukların talep edebileceği bir tazminat kalmadığı, Müteveffa ... ...’ın vefatı nedeniyle hesaplanan destekten yoksun kalma zararının, indirim ve mahsup işlemleri yapıldıktan sonra ... ... İçin 482.737,02 TL olduğu, ... ve ... ... içinse bakiye zararın olmadığı, Poliçenin “Hasar Ödemeleri” başlıklı maddesinde, ödeme tarihindeki Merkez Bankası Döviz Satış Kuru üzerinden yapılacağı düzenlendiği ... 2. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasından takibe geçilen 17.05.2016 tarihi ödeme tarihi olarak kabul edildiği, 17.05.2016 tarihi itibariyle Merkez Bankası Döviz Satış Kuru 2,9698 TL olup sigorta bedeli 216.000.00 USD’nin, TL karşılığı 641.476,80 TL (216.000,00 x 2,9698) olduğu, buna göre, dava dışı ... ... için hesaplanan zararın poliçe limiti dahilinde olduğu, davalı sigorta şirketinin tek başına sorumlu olduğunun kabulüne göre takip tarihi 17.05.2016 tarihi itibariyle sorumlu olduğu tutarın 482.737,02 TL Maddi tazminat, 7.760,85 TL Yargılama Gideri, 41.082,76 TL İlam Vekalet ücreti 100.000,00 TL Manevi Tazminat olmak üzere toplam 631.580,63 TL olduğu, Mahkemece davalı ... sıfatı taşıyan sigortacının sorumluğunun poliçe ile taahhüt ettiği % kadar olduğu düşünülmesi halinde, toplam teminat 216.000.000,00USD olup; davalı şirket 30.000.000,00USD garanti ettiği 30.000.000,00 / 216.000.000,00 = %13,89 sorumluluk nisabı olarak hesaplandığı, 631.580,63 TL x 13,89% = 87.726,54 TL sorumluluk meblağı olarak hesaplandığı bildirilmiştir.
Dosya kapsamına, toplanan delillere, iddia, savunma ve bilirkişi raporlarına göre; .../.../... ortak girişimi taahhüdünde gerçekleştirilen “...-Bolaman-Perşembe 0+000-27+000 Kesiminde Bölünmüş Yol Yapımı, 42 Adet Köprü ve 5 Adet Tünel İnşaatı İşi”nde, davacı şirketin alt yüklenici olarak çalıştığı, bu işe ilişkin 31/12/2002 tarihli, 216.000.000,00USD sigorta bedelli," İnşaat Ali Risks Sigorta Poliçesi düzenlendiği" sigorta süresinin 1998-2008 tarihlerini kapsadığı, poliçede; davalı ... Sigorta A.Ş'nin (eski adı: ... Sigorta A-Ş.) ... Sigorta Şirketi, sigortalanın ise iş ortaklığı, taşeron ve menfaat sahipleri olduğu, 22.05.2007 tarihinde davacı şirketin çalışanı ... ...'in sevk ve idaresindeki ... Plakalı Kamyon ile orta refüjde geçişler için dökülen toprak malzemeyi bıraktıktan sonra, N.T.Y. Şantiyesi girişi yoluna dönmek istediği esnada, diğer araç sürücüsü ... ...’un kullandığı ... plakalı otomobil ile kamyonun sağ arka damperine çarpması sonucu meydana gelen kazada ... plakalı araç içinde yolcu konumunda olan ... ...'ın yaralandığı ve yaranın etkisiyle 11.07.2007 tarihinde vefat ettiği, müteveffa ... ...'ın mirasçılarının davacı şirkete karşı ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ... esas numaralı dosyasında açmış oldukları davada; anılan mahkemece davacılar lehine maddi ve manevi tazminata hükmedildiği, ... 2. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında ilamlı icra takibi başlatıldığı, alacaklı mirasçılar vekili ile borçlu şirket vekili arasında 19/12/2016 tarihli protokol yapıldığı borcun aylık 50.000,00TL taksitler halinde ödenmesine karar verildiği ve borçlu ... İnşaat AŞ tarafından 2017 ocak ayından itibaren taksitlerin ödenmeye başlandığı, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ... esas sayılı dosyasından verilen kararın temyiz sonucu bozulduğu bozma sorası davanın feragatla sonuçlandığı, bilirkişi heyeti ek raporuna göre, takip tarihi itibariyle davacı şirketin sorumlu olduğu tutarın 482.737,02 TL Maddi tazminat, 7.760,85 TL Yargılama Gideri, 41.082,76 TL İlam Vekalet ücreti 100.000,00 TL Manevi Tazminat olmak üzere toplam 631.580,63 TL olduğu, davacı şirketin ölen kişinin mirasçılarına bu tutardan fazla ödemede bulunduğu, söz konusu kazanın poliçe teminatı kapsamında kaldığından ... sıfatı taşıyan davalı sigorta şirketinin poliçe ile taahhüt ettiği tutar ile sınırlı olarak davacı tarafın ödemiş olduğu tutardan sorumlu olduğu, poliçe toplam teminatı 216.000.000,00USD olup; davalı sigorta şirketi 30.000.000,00USD garanti ettiğinden 30.000.000,00 / 216.000.000,00 = %13,888 sorumluluk nisabı olarak hesaplandığı, 631.580,63 TL x 13,888% = 87.719,47 TL alacak tutarından davalı şirketin sorumlu olduğu, davacı tarafın ilk taksit ödemesi tutarı olan 50.000,00 TL yi 02/01/2017 tarihinde, ikinci taksit ödemesi tutarı olan 50.000,00 TL yi 03/02/2017 tarihinde yaptığı, ödeme tarihlerinden itibaren alacak tutarına faiz talep edebileceği kanaatine varıldığından davanın kısmen kabulüne, 87.719,47 TL nin 50.000,00 TL sinin 02/01/2017 tarihinden kalan 37.719,47 TL sinden 03/02/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebinin reddine dair aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kısmen Kabulüne,
87.719,47 TL nin 50.000,00 TL sinin 02/01/2017 tarihinden kalan 37.719,47 TL sinden 03/02/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebinin reddine,
2-Alınması gerekli 5.992,11 TL harcın peşin alınan 11.818,82 TL'nin mahsubu ile kalan 5.826,71 TL harcın kararın kesinleşmesinden sonra talebi halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yatırılan ve karar harcına sayılan 5.992,11 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 31,40 TL başvuru harcı, 2.000,00 TL bilirkişi ücreti, 133,60 TL tebligat, müzekkere gideri olmak üzere toplam 2.165,00 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre 274,40 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-AAÜT uyarınca belirlenen 14.035,12 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
6-AAÜT uyarınca belirlenen 84.478,47 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,
7-Davalı tarafından yapılan 88,00 TL yargılama masrafının kabul ve ret oranına göre 76,80 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan tutarın davalı üzerinde bırakılmasına,
8-HMK 333. maddesi uyarınca artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
İşbu mahkeme kararına karşı HMK 341 ve 345. maddesi uyarınca taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yoluna başvuru yapma hakkı bulunduğuna dair taraf vekillerinin yüzüne karşı oy birliği ile karar verildi.13/10/2022