T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2018/21
KARAR NO: 2022/126
DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/01/2018
KARAR TARİHİ: 17/02/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 16/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin almış olduğu ihalelere ait boruları davacı şirketten temin ettiğini, taraflarca DSİ 25. Bölge Müdürlüğünün resmi taşeronu sıfatı olarak yüklendiği işe ait 15/06/2016 tarihli sözleşme düzenlendiğini, sözleşme ile davalının talep ettiği 7.358 m muhtelif altyapı borusunun üretimi ve davalıya teslimi konusunda KDV hariç 163.775,76 USD ürün bedeli ve ilaveten KDV dahil 14.337,00 TL nakliye bedelinin ödenmesinin kararlaştırıldığını, taahhüt edilen ürünlerin davalıya teslim edildiğini ve bedellerinin davalı tarafından ödendiğini, daha sonra bu sözleşmeye ek olarak 03/09/2016 tarihinde ilk sözleşme şartlarından ve bu sözleşmeye bağlı olarak satın alım sözleşmesi ile Çanakkale Biga Taşoluk Sulaması projesi kapsamında belirtilen boru alımı için KDV hariç 474.943,72 USD tutarında ürün alımı, KDV dahil 31.860,00 TL nakliye bedeli olmak üzere bir anlaşma yapıldığını, sözleşme gereği 15.965 metre boruların davalıya teslim süresi sözleşmenin yürürlük tarihi olan 3/09/2016 tarihinden sonra 60 gün olduğunu, nihai teslim tarihinin 02/11/2016 tarihi olduğunu, davacı tarafından bir kısım ürünlerin teslim edilebildiğini, bir kısım ürünlerin ise üretiminin gerçekleştirilemediğini, davalı tarafından gönderilen 07/12/2016 tarihli ihtar ile sözleşme koşullarının yerine getirilmesi aksi halde sözleşmenin fesih edileceğinin ihtar edildiğini, 08/12/2016 tarihinde de sözleşmenin tek taraflı fesih edildiğini, davalı tarafından müvekkili şirket aleyhine 23/12/2016 tarihinde Ankara 2.Asliye Ticaret Mahkemesinde alacak davası açıldığını bu dava ile kısmen gerçekleştirilemeyen ürünler kapsamında müvekkili şirkete verilen çek ve teminat mektuplarının kendilerine iadesini talep ettiklerini, yargılama devam ederken müvekkili şirket tarafından 03/09/2016 tarihli zeyilnameden kaynaklanan tüm borcunu eksiksiz teslim edildiğini, 16/01/2017 tarihli satın alım sözleşmesi ile 15.965 m boru için KDV hariç 421.942,40 USD tutarlı boru ve KDV dahil 37.760,00 TL tutarında nakliye bedeli ile sözleşme düzenlendiğini, davacının sözleşmeye ekli EK-2.2 Sipariş Tablosunda belirtilen ve artık yeni sipariş olan 15.093 m tutarında HDPE PE100 boru üretmeyi, KDV hariç 449.556,12 USD ve KDV dahil 30.208 TL nakliye karşılığında üstlendiğini, bu sözleşmeninde taraflar arasında akdedilen 15.06.2016 tarihli sözleşmenin devamı niteliğinde olduğunu, toplamda KDV dahil 1.028.370 USD tutarında ürün satışı yapıldığını, karşılığında davalı borçlunun müvekkili şirkete 925.433 USD tutarında çek verdiğini, 102.937 USD tutar için ödeme yapmadığını, taraflar arasında geçmişte yaşanan sıkıntıların bir nebze telafisi amacıyla, müvekkili tarafından 10.02.2017 tarihli 560.433 USD bedelli senet, 10.04.2017 vadeli 365.000 USD bedelli bedeli teminat senetlerin verildiğini, sözleşmede öngörülen teslim süresinde gecikme yaşanması nedeniyle 10.04.2017 vadeli senedin 15.05.2017 vadeli 365.000 USD bedelli senet ile değiştirildiğini, davalı şirketin Ankara 2.Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmekte olan davanın 10/05/2017 tarihli 2017/428 sayılı kararında ... İnşaat vekilince edimlerin yerine getirildiğini, davanın konusuz kaldığını beyan ettiğini, müvekkili şirketin, taraflar arasındaki devam eden sözleşme gereğince tüm edimlerini eksiksiz ifa ettiğini ancak davalı şirketin 102.937 USD tutarındaki cari hesap borcunu ve bu sözleşme kapsamında yapılan 76.783,44 TL tutarındaki toplam nakliye bedelini ödemekten imtina ettiğini, bu bedelin ödenmesi hususunda davalıya .../10/2017 tarihli ihtar gönderildiğini, ayrıca 365.000,00 TL tutarlı teminat senedinin iadesinin istendiğini, bahse konu ihtarın davalıya 03/11/2017 tarihinde tebliğ edildiğini, borcun ödenmediğini, senedin iade edilmediğini, müvekkili şirket tarafından alacağın tahsili için Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının takibe haksız itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek davalının takibe itirazının iptalinine, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, 15/05/2017 tarihli 365.000,00 USD tutarlı teminat senedinin iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin DSİ 25. Bölge Müdürlüğünün resmi alt yüklenicisi olarak Çanakkale Biga projesinde kullanacağı boruların temini için davacı şirket ile 15/06/2016 tarihli satın alım sözleşmesi ve 03/09/2016 tarihli ek zeyilname imzalandığını, müvekkil şirketin sözleşme gereği ödeme yükümlülüğü bulunan çek asıllarını ve banka teminat mektuplarını davacı şirkete teslim edildiğini, ekli zeyilname ile teslimi gereken 15.965 metre borunun sözleşme imza tarihinden itibaren 60 gün içinde 02/11/2016 tarihinde teslimi üzerinde anlaşıldığını, müvekkilinin sözleşme gereği edimlerini yerine getirdiğini, davacı şirketin sözleşmenin 6.maddesi kapsamında yükümlülüklerini tam olarak yerine getirmeyerek malzemeleri teslim etmediğini, 30/11/2016 tarihli ihtar ile ilaveten 2 haftalık ek süre içinde ürünlerin teslim edilmesinin istendiğini, bu ihtarnameye cevap alınmaması üzerine 07/12/2016 tarihli ihtamame ile sözleşme gereği yükümlülüklerin 5 takvim günü içinde yerine getirilmesinin istendiğini ve sözleşme belirtilen cezai şartın ödenmesinin talep edildiğini, davacı şirketin bu ihtara da kayıtsız kalması nedeniyle sözleşmenin 12.maddesi doğrultusunda 08/12/2016 tarihli ihtar ile sözleşmenin tek taraflı fesih edilerek davacı şirkete teslim edilen çek asılları ile teminat mektuplarının 3 gün içinde tesliminin ihtar edildiğini, .... yevmiye nolu ihtarmamesinin hazırlandığı tarih olan 06/12/2016 tarihi itibarı ile sözleşmenin teslimat koşulları başlıklı 6.4.maddesinde yer alan 15 günlük tolerans mühleti de dikkate alınarak hesaplaması yapılmış olan 19 günlük taahhüt gecikmesi dolayısıyla doğmuş 45.119,65 TL cezai yaptırım tutarına ve 64.418,00 USD bedelli çek aslının ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 3 iş günü içerisinde müvekkil şirkete iade edilmesinin istendiğini, tüm ihtarların karşılıksız kaldığından sözleşme ekinde davacı şirkete teslim edilen çek ve teminat mektupları hakkında ödeme yasağı mahiyetinde tedbir konulmasına karar verilmesi talebi ile müvekkil şirket tarafından Ankara 2. ATM 2016/982 esas sayılı dosya üzerinden dava açıldığını, eskiden beri süregelen ticari ilişki sonucu iyi niyet ile 16/01/2017 tarihli sözleşme düzenlendiğini, bu sözleşmenin davacının iddia ettiği gibi 15/06/2016 tarihli ve eki 03/09/2016 tarihli zeyilnamenin devamı niteliğinde olmadığını, bu sözleşmenin yeni bir satın alım sözleşmesi olduğunu söz konusu bu sözleşmeye davacı şirketi mağdur etmemek adına 15.965 metre malzemenin belirtilen sürelerde teslim edilmesi halinde taraflar karşılıklı olarak davadan feragat edecekleri ibaresinin eklendiğini, bu maddeye istinaden müvekkil şirketin ve davacı tarafın Ankara 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/982 esas sayılı dosyasından feragat ettiklerini, davacı şirketin revize edilen sözleşmede belirtilen sürelerde de teslimini zamanında yerine getirmediğini, yapılan ihtamameler sonucunda 25/10/2017 tarihli yazı ile taraflar arasındaki 16/01/2017 tarihli sözleşmenin gecikme cezası yaptırım tutarı fatura edilerek cari hesaba borç olarak kayıt edildiğini müvekkili şirketin cari hesaplarında herhangi bir borç alacak kaydının bulunmadığını, DSİ tarafından işin kabulü yapılmadığından 15/05/2017 tarihli 365.000,00 USD tutarlı senedin müvekkil şirket uhdesinde bulunduğunu savunmuş davanın reddini istemiştir.
GEREKÇE:Dava, ilamsız icra takibine itirazın iptali ve inkar tazminatı, teminat senedinin iadesi istemine ilişkindir.
Ankara ...İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında; Alacaklı ... Plastik Boru ve Yapı Elemanları San ve Tie. A.Ş. Tarafından cari hesap alacağına dayalı olarak Borçlu ... İnş. Mad. Enerji Müh. Ltd. Şti. aleyhine 395.586,12 TL asıl alacak 76.782,69 TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 472.368,81 TL tutarın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı tarafın itirazı sonucu takibin durdurulduğu, davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasında 15 06/2016 tarihli ve 16/01/2017 tarihli satın alım sözleşmelerinin konusunun davalı şirketin DSİ de üstlendiği “Çanakkale Biga Taşeronluk Sulaması Projesi” kapsamında kullanacağı malzemelerin satıcı imalatçı davacı şirketten alımı hususunda olduğu, satın alınacak malzemelerin, miktarı, bedeli, nakliye ücreti, teslim tarihleri, teslimde gecikme halinde cezai müeyyidesinin sözleşme ve eklerinde belirlenmiştir.
Taraflar arasında uyuşmazlık 16/01/2017 tarihli satın alım sözlemesinin önceki sözleşmenin devamı niteliğinde olup olmadığı, davalı şirket tarafından düzenlenen 25/10/2017 tarihli, 104.863,... USD (391.234,37 TL) tutarında faturanın sözleşme hükümlerine aykırı olup olmadığı, davalı tarafın haklı nedenlerle ceza faturası düzenleyip düzenlemediği, takip tarihi itibarıyla davacının malzeme bedeli alacağı, nakliye alacağı bulunup bulunmadığı dava konusu teminat senedinin dava tarihi itibarıyla iade koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği konularında uyuşmazlık bulunmaktadır.
Talimat yolu ile Konya 4. Ticaret Mahkemesince mali müşavir bilirkişiden alınan raporda özetle; davalı firma kayıtlarının takip edildiği 1002365 nolu hesaba yapılan kayıtların kendi içerisinde birbirini doğruladığı ve kayıtların muhasebe usul ve esaslarına göre tutulduğu davacı defterlerine göre, davalı firmanın, davacı firmaya 381.078,71 TL. borçlu olduğu bildirilmiştir.
Bilirkişi kurulundan alınan raporda özetle; davalı şirketin 2013, 2014, 2015, 2016, 2017 ve 2018 yılı ticari defterlerinin ve kayıtlarının incelendiği, ticari defterlere göre; taraflar arasında ihtilaf konusu olmayan 2015 yılında gerçekleşen ticari ilişki kapsamında davacı ... Şti nin davalı Burkaydan 6.461,03 TL tutarında alacaklı olduğu görülmüş ise de talimat yolu ile davacıya ait incelemesi yapılan ticari defterlere göre 2015 yılında gerçekleşen ticari ilişkiden dolayı tarafların bakiye alacağı bulunmadığı, davalı ... tarafından davacı ... Şirketine sözleşmenin 6.6 Maddesine istinaden yaşanan gecikmeden dolayı 1 adet 25/10/2017 tarihli, 104.863,... USD (391.234,37 TL) tutarında fatura düzenlendiği, davacının bu faturayı ticari defterlerine işlemesi ve bu faturaya davacı tarafından TTK 18. Maddesinde belirtilen yöntemlerle itirazı ettiği görülmemesi bir bütün halinde değerlendirildiğinde iş bu faturanın münderecatının kesinleştiği, ticari defterlere göre davacı ... Şirketinin davalı ... Şirketine takip ve dava tarihi itibariyle 1.926,47 USD tutarında borçlu olduğunun tespit edildiği, davalıya ait incelemesi yapılan ticari defterlere göre gecikme cezası haricinde davacı ...’in davalı ... dan 102.936,80 USD tutarında alacaklı olduğu, geç teslim dolayısıyla uygulanacak cezai yaptırım bedeli tablosunda; 16.01.2017 tarihli sözleşme ile 80 gün teslim süresi kararlaştırılan Ek 2.Sipariş Tablosunda yer verilen ürünlerin geç teslimine ilişkin olarak, 74 adet farklı kısmi sipariş tutarlı ürün teslimine ait yapılan hesaplama toplamı 104.863,... USD olmakla, söz konusu gecikme cezasının belirlenen kriterlere uygun olup olmadığının tespitinin sektörel uzman bilirkişi tarafından yapılabileceği bildirilmiştir.
Dosya kapsamına uygun düşen bilirkişi raporu mahkememizce kabul edilmiştir.
Dosya kapsamına, sunulan belgelere ve bilirkişi raporlarına göre; taraflar arasında düzenlenen 15/06/2016 tarihli sözleşme kapsamında bir kısım ürünlerin tesliminin gerçekleşmemesi sebebiyle davalının 08/12/2016 tarihinde sözleşmeyi tek taraflı feshettiği, davalının davacı aleyhine 23/12/2016 tarihinde Ankara 2. ATM nde açtığı dava ile teslimi kısmen gerçekleştirilmeyen ürünler kapsamında davacı şirkete 15.06.2016 tarihli sözleşme kapsamında verilen çek ve teminat mektuplarının iadesini talep ettiği, dava devam ederken taraflar arasında 16/01/2017 tarihli satın alım sözleşmesi düzenlendiği, sonrasında Ankara 2. ATM nde açılan davanın feragatla sonuçlandığı, 16/01/2017 tarihli satın alım sözleşmesinin 6.6. maddesinde;" Satıcı- imalatçının malzemelerin teslim taahhüt tarihine göre mal teslim tarihini 7 takvim günü geciktirmesi halinde satıcı-imalatçı, alıcıya söz konusu sipariş partisinin yalnızca geciktirilen kısmına ait toplam bedeli üzerinden günlük %5 oranında cezai şart ödemeyi kabul eder." Hükümleri yer aldığı, 16.01.2017 tarihli Sözleşme Eki Sipariş Tablosunda, Sipariş Miktan ve Birim Fiyatı yazılı olan 17 adet toplam 15.965m borunun bedeli, KDV hariç 421.942,4 USD olarak, Ek2 Sipariş Tablosunda, Sipariş Miktan ve Birim Fiyatı yazılı olan 16 adet toplam 15.093m borunun bedeli, KDV hariç 449.556,12 USD olarak belirlendiği 16/01/2017 tarihli satın alım sözleşmesinin önceki sözleşmenin devamı niteliğinde olmadığı, yeni bir sözleşme olduğu anlaşılmıştır.
Yargılama aşamasında davalı vekili 30/01/2019 tarihli dilekçesi ekinde dava konusu 06/04/2017 tanzim 15/05/2017 vade tarihli 365.000,00 USD bedelli teminat senedinin 06/06/2018 tarihli tutanakla davacı vekiline iade edildiğini bildirmiş, buna ilişkin tutanak fotokopisini ibraz etmiştir.
Dosya kapsamına göre takip tarihi itibariyle davacının satmış olduğu malzemelerden dolayı 102.936,80 USD tutarında alacaklı olduğu ancak16.01.2017 tarihli sözleşme ile 80 gün teslim süresi kararlaştırılan Ek 2.Sipariş Tablosunda yer verilen ürünlerin geç tesliminden dolayı davalı tarafın 25/10/2017 tarihli, 104.863,... USD (391.234,37 TL) tutarında e-fatura düzenlendiği, davacının bu faturayı ticari defterlerine işlemesi ve bu faturaya davacı tarafından TTK 18. Maddesinde belirtilen yöntemlerle itiraz ettiğine ilişkin belge sunulmadığından gecikmenin ve kesilen gecikme cezası faturasının davacı tarafın kabulünde olduğu, bu durumda satılan malzemelerden dolayı davacının malzeme bedeli alacağının bulunmadığı ancak 16/01/2017 tarihli sözleşme uyarınca davacı tarafın 77.526,00 TL tutarında Nakliye hizmetinden kaynaklı alacaklı olduğu, bu kaleme ilişkin takipte daha az tutarın talep edildiği anlaşıldığından itirazın iptali davasının kısmen kabulüne, Ankara 29.İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasında davalı tarafın 76.782,69 TL asıl alacak tutarına itirazının iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine, alacak likit nitelikte olduğundan kabul edilen tutar üzerinden %20 oranında hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, koşulları oluşmadığından davalı tarafın kötü niyet tazminat isteminin reddine, yargılama aşamasında iade edilmesi nedeniyle konusuz kaldığından teminat senedinin iadesine ilişkin davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, teminat senedine ilişkin davanın açılmasına davalı taraf neden olduğundan buna ilişkin yargılama gideri ve vekalet ücretinden davalı tarafın sorumlu tutulmasına dair aşağıda yazılı kararı vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İtirazın iptali davasının Kısmen Kabulüne,
Ankara ....İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasında davalı tarafın 76.782,69 TL asıl alacak tutarına göre itirazın iptali ile 76.782,69 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %9 oranını geçmeyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili için takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
a-Kabul edilen 76.782,69 TL alacak üzerinden %20 oranında hesaplanan 15.356,15 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b-Koşulları oluşmadığından davalı tarafın kötü niyet tazminatı isteminin reddine,
c-İtirazın iptali kararı nedeniyle alınması gerekli 5.245,02 TL harcın peşin alınan 5.705,04 TL'nin mahsubu ile kalan 460,02 TL harcın kararın kesinleşmesinden sonra talebi halinde davacı tarafa iadesine,
d-Davacı tarafından yatırılan 5.705,04 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
e-İtirazın iptali davasında kabul edilen miktarı üzerinden AAÜT uyarınca belirlenen 10.781,75 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
f-İtirazın iptali davasında reddedilen kısım üzerinden AAÜT uyarınca belirlenen 36.141,03 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,
2-Teminat senedi iadesine ilişkin davada; konusuz kaldığından davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
a-Alınması gerekli 80,70 TL harcın peşin alınan 17.732,12 TL'nin mahsubu ile kalan 17.651,42 TL harcın kararın kesinleşmesinden sonra talebi halinde davacı tarafa iadesine,
b-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c-Teminat senedinin ön inceleme duruşmasından önce iade edilmiş olması da dikkate alınarak AAÜT'nin 6.maddesi uyarınca 1/2 oranında belirlenen 40.417,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafından yapılan 35,90 TL başvuru harcı, 2.000,00 TL bilirkişi ücreti, 162,00 TL tebligat, müzekkere gideri olmak üzere toplam 2.197,90 TL yargılama giderinin itirazın iptali davası nedeniyle yapılmış olması dikkate alınarak kabul ve ret oranına göre 357,30 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan 28,00 TL masrafın üzerinde bırakılmasına,
5-HMK 333. maddesi uyarınca artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
İşbu mahkeme kararına karşı HMK 341 ve 345. maddesi uyarınca taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yoluna başvuru yapma hakkı bulunduğuna dair taraf vekillerinin yüzüne karşı oy birliği ile karar verildi.17/02/2022
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza