T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/507 Esas
KARAR NO: 2021/469
...
...
...
DAVA: İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/07/2018
KARAR TARİHİ: 26/05/2021
KARARYAZ.TRH.: 27/05/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA:
Davacı vekilinin dava dilekçesi ile "... Müvekkili şirket tarafından borçlu şirket aleyhine Ankara 20. İcra Müdürlüğü’nün 2018/5862 E. sayılı dosyası ile “Çek Kanunu gereği Banka kaynağından ödenmiş olan 14 adet çek yaprağı ve Bankaya iade edilmeyen 11 adet çek yaprağı nedeniyle sorumluluk bedeline” ilişkin icra takibi başlatıldığını, davalı/borçlunun başlatılan icra takibinde borca itiraz ettiğini ve yapılan itiraz sonucunda takibin durduğunu, davalı şirketin diğer dosya borçlusu...İnşaat İth. İhr. Hay. Gıda Tic. Ltd. Şti. ile iş ortaklığı kurmak suretiyle işbu iş ortaklığı üzerinden müvekkili bankadan çek defteri talep ettiğini, müvekkili banka tarafından düzenlenen çek defterinin icra dosyası borçlularına teslim edildiğini ve borçlular tarafından kullanılmaya başlandığını, borçlularca kullanılan çeklerin 14 adetinin karşılıksız çıkmış olmakla, çek Kanunu gereğince müvekkili banka çek hamillerine sorumluluğu oranında ödeme yapmak zorunda kaldığını, çek hesabı açılış sözleşmesi 5.madde gereğince “müşterinin bankanın karşılıksız olan her çek yaprağı için yasal olarak ödemekle yükümlü olduğu tutarı, bankaya geri ödemekle yükümlüdür”şeklinde olduğunu, Yine, çek hesabı açılış sözleşmesi 6.4. madde hükümleri gereğince “…çek bedelinin ve Bankaya olan her türlü borcunun ödenmemesi, Banka tarafından yasal takibe geçilmesi, gerek Banka gerekse başka bankalar nezdinde karşılıksız çeklerinin çıkması, iflası veya hacir altına alınması hallerinden birinin tespit edilmesi durumunda elindeki tüm çek yapraklarının Bankaya iadesi Müşteriye yazılı olarak bildirilerek talep edilebilecektir.” şeklinde olduğunu, Çek Kanunu ve davalı ile müvekkil Banka arasında imzalanan çek hesabı açılış sözleşmesi gereğince, müvekkil banka tarafından 02.04.2018 tarihli ihtarname ile “karşılıksız çıkmış ve yasal sorumluluk bedelleri müvekkil Banka tarafından ödenmiş 11 adet çek ile ilgili ödenen sorumluluk tutarı toplamı 16.840,00 TL nin ödenmesi ve iade edilmemiş 14 adet çek yaprağının yasal sorumluluk bedelleri toplamı 20.690,00 TL nin depo edilmesi yahut bahse konu çek yapraklarının Bankaya iadesi” gereği icra dosyası borçlularına bildirildiğini, Buna rağmen davalı ve dava dışı diğer borçlu şirket tarafından ödemenin gerçekleşmemesi üzerine, 14 adet karşılıksız çek sorumluluk bedeli 21.260,00 TL, takip tarihine kadar işlemiş faizi, bu faizin %5 gider vergisi ve 11 adet iade edilmeyen çek sorumluluk bedeli 16.270,00 TL olmak üzere toplam 37.986,23 TL icra takibine konu edildiğini, Borçlu/davalı ... vekili, 14.05.2018 UYAP gönderim tarihli itiraz dilekçesinde “… icra takibine konu edilen çeklerin hangilerinin tazmin edildiği, iade edilmediği bildirilen 11 adet çekin hangi çekler olduğu, hangilerinin bedellerinin depo edilmesi istendiği açıkça bildirilmediğinden” bahisle icra takibindeki borcun tamamına, faize ve tüm fer’ilerine itiraz ettiğini, davalı yan bir şirket olduğundan, basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü mevcut olduğunu. Davalı yan keşide ederek piyasaya sürdüğü çeklerden hangisinin karşılıksız çıktığını, hangisinin de daha piyasaya sürülmeden uhdesinde olduğunu ve iade edilmesi gerektiğini bilebilecek durumda olduğunu, bu nedenle “hangi çek yapraklarının karşılıksız çıktığı, hangi çek yapraklarının iade edilmesi gerektiğinin bildirilmediği vs” gibi iddialar tahsil sürecini uzatmaya yönelik, alacaklısını zarara uğratma kastına haiz kötü niyetli iddialar olduğunu, Öyle ki, dava dışı diğer borçlu şirket olan...İnşaat İth. İhr. Hay. Gıda Tic. Ltd. Şti. icra takibine itiraz etmediğini, takibin bu borçlu yönünden kesinleşmesi üzerine gerçekleştirilen haciz sırasında borcu karşılayacak hacze kabil mal olmadığının tespit edildiğini, yine, Metaş İnşaat Ltd.Şti. ile ilgili yapılan araç ve taşınmaz sorgulama sonuçlarında borçluya ait mallar üzerinde onlarca haciz olduğu görüleceğini. Yani, borca batık durumda olan...İnşaat Ltd.Şti. icra takibine itiraz etme gereği hissetmediğini .... fazlaya ilişkin dava talep ve sair hukuksal hakları saklı kalmak kaydı ile davalının Ankara ... İcra Müdürlüğü’ nün 2018/5862 E. sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, haksız ve kötü niyetli yapılan itiraz nedeni ile davalı aleyhine alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesi talep edilmiştir. " karar verilmesini istediği görülmüştür.
SAVUNMA:
Davalı cevap dilekçesinde özetle " İİK unun 58 / 4 maddesi gereğince alacak bir belgeye dayanıyorsa belgenin tarih sayısı ve belge suretinin dosyaya ibrazı gerekmektedir. Ancak dayanak belge dosyada olmadığı gibi taraflarına da tebliğ edilmediğini, icra takibine konu edilen çeklerin hangilerinin tazmin edildiği, iade edilmediği bildirilen 11 adet çekin hangi çekler olduğu hangilerinin bedellerinin depo edilmesi istendiğinin açıkça bildirilmediğini, buna ilişkin bir belgede taraflarına tebliğ edilmediğini, ayrıca söz konusu çeklerin ortaklığa ait çekler olup söz konusu ortaklığın imza yetkisinin müvekkil şirkette olmadığını, bu bağlamda söz konusu çeklere ilişkin bilgi ve belgelerin müvekkil şirkette olmasının beklenemeyeceğini, zira ortaklığın hesapları ve adresi ayrı olup bu ortaklığa ilişkin kayıtların müvekkil şirkette bulunmadığını, ayrıca müvekkil şirketin ortaklıktaki hissesinin ekli sözleşmeden de görüleceği üzere %1 olup sembolik bir oranda olduğunu, ödeme emrine, takip konusu yapılan borca, faiz ve tüm fer'ilerine ayrıca borcu kabul anlamına gelmemekle birlikte alacağa ilişkin zaman aşımı yönünden de itirazları doğrultusunda davacının davasının reddini talep ettikleri…. Hususları belirtilerek takibe itirazları doğrultusunda davacı taleplerinin reddine, haksız ve kötü niyetli yapılan takip nedeni ile davacı aleyhine %20 sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini ve yargılama giderleri ve masraflar ile ücreti vekâletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep edilmiştir. " talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER:
Ankara 28. İcra Müdürlüğü'nün 2018/5862 esas sayılı dosyasının tetkikinde takip alacaklısının davacımız,takip borçlularının Seç İnşaat -Metaş İş Ortaklığı borcundan müteselsil Sorumlu Ortaklar olan davalı Seç İnş. San. ve Tic.Ltd.Şti. ve...İnşaat İth.İhr.Hayvancılık Gıda Tic.Ltd.Şti.i olduğu, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla; Çek Kanunu gereğince; Banka kaynağından ödenmiş olan 14 adet çek yaprak bedelinden kaynaklanan ; 21.260,00 TL asıl alacak , 434,53 TL İşlemiş faiz , 21,73 TL % 5 Gider vergisi olmak üzere toplam 21.716,26 TL nakdi alacağın tahsili ile iade edilemeyen 11 adet çek yaprağı sorumluluğundan kaynaklanan 16.270,00 TL ‘nin nakden depo edilmesinin talep edildiği, davalı itirazı üzerine takibin durdurulduğu görülmüştür.
Davacı tarafça gönderilen 02.04.2018 tarihli ihtarnamenin tetkikinde "...02.04.2018 ihtar tarihi itibariyle fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydıyla iş bu ihtarın tebliğinden itibaren 24 saat içerisinde Kredi sözleşmeleri ve çek taahhütnamesine istinaden taraflarına teslim edilen 11 adet çek karnesi nedeniyle karşılıksız çıkan 11 adet çek için hamillerine Banka kaynağından ödenen Bankanın sorumluluk tutarı bakiye toplamının 16.840,00 TL nin ihtar tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile birlikte nakden ödenmesinin, Kanun gereği,5941 Çek kanununa tabi 14 adet iade edilmemiş/karşılıksız yazılmış çeklerden dolayı toplam 20.690,00 TL nin (kanunen arttırılması halinde arttırılan tutarın ) nakden depo edilmesinin veya çek yapraklarının bankaya iade edilmesinin, aksi halde tüm banka alacaklarının tahsili için , masrafları taraflarına ait olmak üzere haklarında yasal takibe geçileceğinin..." ihtar edildiği, ihtarın davalıya 05/04/2018 tarihinde tebliğ edildiği görülmüştür.
Davacı banka ile borçlu ... İnş. –... İş Ortaklığı arasında imzalanan 05.12.2016 tarihli Çek Hesabı Açılış Sözleşmesi ve hesap ekstreleri getirtilmiş,çek sözleşmesinin Seç İnş. –Metaş İş Ortaklığı adına imzalandığı görülmüştür.
Davalı tarafça Ankara ...Noterliğinin 26.08.2015 tarih 17606 yevmiyeli iş ortaklığı sözleşmesinin dosyaya ibraz edildiği, sözleşmenin 10.maddesi gereği Mehmet Çalpan'ın iş ortaklığı nam ve hesabına en geniş anlamda tek başına yetkili olduğunun, sözleşmeleri imzalamaya, gerekli evrakları teslim etmeye, paraları yatırmaya , paraları çekmeye, ... tek başına tam yetkili kılındığı, sözleşmenin 2. Maddesi gereği davalının adi ortaklıkta %2 pay sahibi olduğu , adi ortaklıkta, ortakların sorumluluk oranlarına ilişkin bir düzenleme bulunmadığı görülmüştür.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış alınan raporda "....Davacı banka ile borçlu Seç İnş. –Metaş İş Ortaklığı arasında imzalanan 05.12.2016 tarihli Çek Hesabı Açılış Sözleşmesi ile davalı borçlu firmaya 170-6294172 n.lu hesap üzerinden çek karnesi tahsis edildiği ve takibe konu çeklerin karşılıksız çıkması nedeniyle bankanın yasal ödemekle yükümlü olduğu karşılıksız çek bedelini ödediği ve ödenen bu bedellerinin tahsili ile henüz nakde dönmemiş çek sorumluluk tutarının depo edilmesi amacıyla ihtarname gönderildiği ve ihtarnameye rağmen davalılar tarafından herhangi bir ödeme söz konusu olmadığından davalı hakkında icra takibi başlatıldığı, Davacı Banka tarafından Ankara ... İcra Müdürlüğü'nün 2018/ 5862 esas sayılı ile dosyası ile başlatılan 05.05.2018 Takip tarihli icra takibinde , Nihai Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere ; HMK'ya uygun olarak davacı bankanın Takip tarihi itibariyle taleple bağlı kalınarak;21.260,00 TL Asıl alacak , 434,40 TL İşlemiş akdi faiz ,21,72 TL %5 Gider Vergisi Olmak üzere toplam 21.716,12 TL alacağını, Takip tarihi itibariyle 21.260,00 TL asıl alacak kısmına takip tarihinden tahsiline kadar geçen günler için % 24.24 temerrüt faizi ve faizin % 5 gider vergisiyle hesaplanacak tutarın ödenmesi gerektiği, Depo talebinde bulunulan çeklere ilişkin olarak Nihai Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere ; Davalının takip tarihine kadar elinde olup halen iade edilmemiş bulunan 9 adet her bir çek yaprağı için yasal yükümlülük tutarı toplamı olan 14.400,00 TL 'yi açılacak faizsiz bir hesapta depo edilmesini davalıdan istemekte bankanın yasal dayanağının bulunduğu ve depo edilmek suretiyle davalıdan tahsilinin gerektiği, depo edilecek tutarın depo edilmeden önce nakte dönüşmesi halinde, nakde dönüşen tutara nakde dönüştüğü tarihten itibaren bankanın ticari kredilere uyguladığı temerrüt faizi işletilmesine yönelik talebin uygun olduğu, - Davacının % 20 icra inkar tazminatı talebine ilişkin değerlendirme ve kararın, İİK md.67/ 2 gereğince Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, ..." belirtildiği, davacı vekilince bilirkişi raporundan sonra dosyaya karşılıksız kalan 2 çek yaprağına ilişkin belge ibrazı üzerine alınan ek raporda ise "...Tarafımca hazırlanan 07.01.2020 tarihli kök rapordan sonra davacı banka vekilinin bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi ekinde 2 adet sunduğu karşılıksız çek detay bilgileri üzerinden iş bu ek raporda tarafımca yeniden inceleme ve değerlendirme yapıldığı, Bu durumda; Davalı ortaklığın davacı bankada nezdindeki 170-6294172 n.lu hesabına bağlı çek karnesinden 05.05.2018 takip tarihi itibariyle iade edilmemiş/ henüz nakde dönmemiş çek sorumluluk tutarının depo edilmesi talep edilebilecek çekler ile ilgili olarak kök rapor öncesinde davacı banka şubesinden temin edilebilen 9 adet ve ayrıca davacı vekilince yeni dosyaya kazandırılan 2 adet çek detay listesine göre; Depo talebinde bulunulan çeklere ilişkin olarak ;05.05.2018 tarihi itibariyle iade edilmemiş/ henüz nakde dönmemiş çek sorumluluk tutarının depo edilmesi gereken toplam 11 adet çekin bulunduğu, 11 adet çekin de bankaca ödenecek yükümlülük tutarının Merkez Bankasınca 2018 yılı için belirlenen tutarın 1.600,00 olduğu , buna göre 11 adet yaprak çek için yasal yükümlülük tutarının 17.600,00 TL olarak bulunduğu , Davacı bankanın da 05.05.2018 tarihli takip talebinde; Çek kanunu gereğince ; iade edilemeyen 11 adet çek yaprağı sorumluluğundan kaynaklanan 16.270,00 TL ‘nin nakden depo edilmesi talep edildiği göz önünde bulundurulduğunda ; Nihai Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere ; Bu tutarı bankada açılacak faizsiz bir hesapta depo edilmesini davalıdan istemekte bankanın yasal dayanağının bulunduğu ( taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 5.Bankanın Yükümlü olduğu Tutarın Ödenmesi Maddesindeki hükme bağlı olarak ) ve depo edilmek suretiyle davalıdan tahsilinin gerektiği, depo edilecek tutarın depo edilmeden önce nakte dönüşmesi halinde, nakde dönüşen tutara nakde dönüştüğü tarihten itibaren bankanın ticari kredilere uyguladığı temerrüt faizi işletilmesine yönelik talebin uygun olacağı,..." belirtildiği görülmüştür.
TBK'nın 637. maddesinde; kendi adına ve ortaklık hesabına bir üçüncü kişi ile işlemde bulunan ortağın, bu kişiye karşı bizzat kendisinin alacaklı ve borçlu olacağı, ortaklardan birinin, ortaklık veya bütün ortaklar adına bir üçüncü kişi ile işlem yapması halinde diğer ortakların ancak temsile ilişkin hükümler uyarınca, bu kişinin alacaklısı ve borçlusu olacağı, kendisine yönetim görevi verilen ortağın ise ortaklığı veya bütün ortakları üçüncü kişilere karşı temsil etme yetkisinin varsayılacağı hükme bağlanmıştır. Bu düzenlemeye göre; idare ve temsil yetkisi bulunan temsilcinin yapacağı işlemler, ortakları üçüncü kişilere karşı eşit olarak sorumlu kılar. Temsilin sonuçlarını düzenleyen aynı Kanun'un 638/son maddesi hükmüne göre; ortaklar, birlikte veya bir temsilci aracılığı ile, bir üçüncü kişiye karşı, ortaklık ilişkisi çerçevesinde üstlendikleri borçlardan aksi kararlaştırılmamışsa müteselsilen sorumlu olurlar. Bir başka ifade ile adi ortaklıkta, aksine bir hüküm yer almadığı sürece, idareci ortağın yapacağı işlemler, diğer ortakları da bağlamaktadır.
DEĞERLENDİRME:
Davacı tarafça çek karnesi sözleşmesi uyarınca adi ortaklık adına verilen çek karnesi nedeniyle karşılıksız çıkan çeklen nedeniyle ödenen çek teminat bedellerinin tahsili ,iade edilmeyen çek yaprak teminat bedellerinin depo edilmesi için başlatılan icra takibine yönelik davalı itirazının reddi ,davalı tarafça davalının adi ortaklığın %1 ortağı olduğu, davalının adi ortaklığı temsil yetkisinin bulunmadığı, karşılıksız çıkan ve iade edilmeyen çeklerin bildirilmediği , temerrüt şartlarının oluşmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş olup;
Davacı banka tarafından ... İnş. –... İş Ortaklığına 05.12.2016 tarihli Çek Hesabı Açılış Sözleşmesi uyarınca çek karnesi verildiği, 14 adet çekin karşılıksız çıktığı,14 adet çekin karşılıksız çıkması üzerine 02.04.2018 tarihli ihtar ile "....5941 Çek kanununa tabi 14 adet iade edilmemiş/karşılıksız yazılmış çeklerden dolayı toplam 20.690,00 TL nin (kanunen arttırılması halinde arttırılan tutarın ) nakden depo edilmesinin veya çek yapraklarının bankaya iade edilmesinin, aksi halde tüm banka alacaklarının tahsili için , masrafları taraflarına ait olmak üzere haklarında yasal takibe geçileceğinin..." ihtar edildiği,takip tarihi itibariyle 14 adet çekin karşılıksız çıktığı,teminat bedellerinin davalı banka tarafından ödendiği, 11 adet çek yaprağının ise icra takip tarihine kadar davacı bankaya iade edilmediği bu kapsamda davacı bankanın karşılıksız çıkan ve teminat bedeli ödenen çekler nedeniyle takip tarihine kadar 21.260,00 TL Asıl alacak , 434,40 TL İşlemiş akdi faiz ,21,72 TL %5 Gider Vergisi olmak üzere toplam 21.716,12 TL alacağı bulunduğu,iade edilmeyen 11 adet çek yaprağı nedeniyle davacının yasal yükümlülük tutarının 17.600,00 TL olarak bulunduğu , bilirkişi raporu ve çek karne sözleşmesi ve tüm dosya içeriği ile anlaşılmakla, çek karnesi sözleşmesinin adi ortaklık temsilcisince bütün ortakları temsil etme yetkisi ile adi ortaklık adına imzalanması nedeniyle TBK 637,638/son maddeleri uyarınca davalının adi ortaklığın borçlarından müteselsilen sorumlu bulunduğu gözetilerek aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere;
Davacının davasının kısmen kabulüne,
Mükerrer tahsile esas olmamak üzere davalının Ankara ... İcra Müdürlüğünün 2018/5862 esas sayılı dosyasındaki itirazının kısmen iptaline,
Takibin 21.260,00-TL asıl alacak, 434,40-TL işlemiş akdi faiz, 21,72-TL BSMV olmak üzere 21.716,12-TL asıl alacak üzerinden asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek %24,24 temerrüt faizi ve BSMV'si ile birlikte; 11 adet çek yaprağı, teminat bedeli 16.270,00-TL gayri nakdi alacağın bankada açılacak vadesiz hesapta depo edilmek üzere davalıdan tahsili için takibin devamına, bakiye talebin reddine,
Tarafların şartları oluşmayan icra inkar ve kötü niyet tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine,
Kabul edilen miktar üzerinden alınması gereken 1.483,42 TL harçtan peşin alınan 458,70 TL nin mahsubu ile bakiye 1.024,72 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafça yargılama gideri olarak yapılan (bilirkişi ücretleri, tebligat, müzekkere gideri vs) 1.028,00 TL sinin kabul ve red oranı dikkate alınarak takdiren 1.027,89 TL sinin ve harç olarak yatırılan 494,69 TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına, hükmün kesinleşmesi halinde bakiye avansın yatırana iadesine,
Av.As.Üc.Ta uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap edilen 4.080,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ,red edilen miktar üzerinden 0,08 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/05/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.