T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2018/94 Esas
KARAR NO: 2022/219
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/02/2018
KARAR TARİHİ: 22/03/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 23/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVACININ TALEBİ: Davacı vekili dava dilekçesinde ve cevaba cevap dilekcesine özetle; Taraflar arasında Aralık 2015 tarihinden itibaren başlayan ticari alış -veriş ve 12.01.2016 tarihli Fason İmalat Sözleşmesi kapsamında ... ve ... mağazalar zincirine mamul ürün imal ve satış işlemi konusunda cari hesaba dayalı karşılıklı mutabakat sağlanması üzerine ticari ilişki başladığını , bu kapsamda davalı şirketin ürettiği ürünleri fatura mukabilinde müvekkili şirkete satış yaptığını. Müvekkilini de şirket aracılığıyla alınan ürünleri adı gecen mağazalara pazarladığını ve satışını yaptığını , müvekkili şirketin alınan mallar karşılığında ödediği bedel ile alınan malların bedeli ve 12.01.2016 tarihli sözleşme kapsamı dışında müvekkili şirket tarafından imal edilen ve davalı şirkete satılan ürünlerin bedeli olarak bu ticari ilişki kapsamında davalı şirketten olan alacaklarının şimdilik 15.000,00TL' sinin , 12.01.2016 tarihli sözleşmenin 3/9 maddesi gereğince davalı şirketin müvekkili şirketin iş yaptığı iş yerleri ile 10 yıl süre ile doğrudan ve dolaylı olarak iş yapamayacağı kararlaştırıldığından ve davalı şirket bu yükümlülüğünü yerine getirmediğinden şimdilik 10.000,00TL cezai şartın ve 12.01.2016 tarihli sözleşmenin 3/1 maddesi gereğince davalı tedarikçi şirketin işe zamanında başlamaması ve üretim takviminin gerisinde kalması müvekkili şirketin ... ve ... ile mevcut ticaretinin sonlanmasına sebebiyet verdiğinden doğan zararın şimdilik 10.000,00TL sinin ihtar ile verilen sürenin dolduğu 29.12.2017 tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALININ CEVABI :Davalı vekili cevap ve 2. cevap dilekçesinde özetle ;davacı taraf ile müvekkili firma arasındaki ticari ilişkinin davacının müvekkil firmaya ürün vermesini ve ürün bedellerini talep etmesini gerektirecek bir ilişki olmadığını , davacı tarafın da beyan ettiği gibi, taraflar arasında 12.01.2016 tarihli fason imalat sözleşmesi akdedildiğini ve bu sözleşmeye göre tedarikçi olan müvekkil firmanın ürün imal etmeyi, davacının da bu ürünleri satın almayı taahhüt ettiğini, sözleşmenin 3. maddesinin 2 numaralı fıkrasında hammaddeler de dahil olmak üzere işçilik, sigorta, işletme giderleri gibi tüm imalat giderleri ve lojistik giderlerin tamamının müvekkil (tedarikçi) tarafından karşılanacağı belirlendiğini dolayısı ile davacı tarafın müvekkil firmaya ürün vermesini gerektirecek bir sebep olmadığını, davacı şirket ile müvekkili şirketin arasında bir alım satım sözleşmesi bulunmadığı, davacı şirketin jest amaçlı bir takim ürünleri müvekkili şirkete vermeyi teklif ettiğini , ancak ürünler kontrol edildiğinde ayıplı olduğunun anlaşıldığını ve teslim alınmadığını,
12.01.2016 tarihli fason imalat sözleşmesinin 3.9 maddesini ihlal ederek davacının iş yaptığı işyerleri ile ticari ilişki içine girdiğini iddia etmişse de, davacının kimler ile ticari ilişki içerisinde olduğunun belirtilmediğini, müvekkil firmanın da bunları harfiyen bilebilmesinin mümkün olmadığını , dava dilekçesinde taraflar arasındaki sözleşmenin konusunu ... ve ... 'ya ürün satımı olarak belirtmişse de sözleşmede böyle bir açıklığın bulunmadığını ve 3/9. maddede parantez içerisinde davacının satış yaptığı firmalar ile arasındaki sözleşmenin herhangi birnedenle feshedilmiş olması halinin hariç tutulduğunu, cezai şartın doğması için müvekkil firmanın, davacının halen sözleşmesel ilişki içerisinde bulunduğu kişilere satış yapması gerektiğini ve talep edilen cezai şart bedelinin fahişt olduğunu, müvekkilinin ... mağazalar zinciri ile herhangi bir ticari ilişkisi bulunmadığını, ... mağazalar zinciri ile olan ticari ilişkisini ise taraflar arasındaki fason imalat sözleşmesi akdedilmeden çok önce başladığını , Müvekkili firmanın davacıdan almış olduğu tüm siparişleri süresinde karşıladığını , Davacının hangi siparişinin süresinde teslim edilmediğini ispat etmesi gerektiğini , davacının ... ve Migrosla arasındaki ticari ilişkinin bitmesine müvekkil şirketin sebebiyet verdiği iddiası da asılsız olduğunu bildirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasında sözleşmeden kaynaklı alacak ve cezai şart bedelinin tazmini istemiyle açılan alacak davası niteliğindedir.
Taraflar arasındaki 12.01.2016 tarihinde "Fason İmalat Sözleşmesi" imzalandığı, bu sözleşme ile davalı tedarikçinin davacı iş verene sözleşmede belirlenen şartlar ile mal üretmeyi, iş verenin tedarik zinciri içinde yer almayı kabul ettiği, sözleşmenin ticari koşullar başlıklı 3. Maddesinin 1 bendinde "Tedarikçinin zamanında işe başlamaması ve işverenin verdiği üretim takviminin gerisinde kalması halinde , işveren sözleşmeyi sona erdirme ( feshetme) hakkına haizdir. Sıralama , zamanlama ve şekil dışında yapılan teslimatın kabulü işverenin yazılı iznine bağladır. Bu durumda tedarikçi gecikilen her ... için 1000 TL+KDV cezai şart ödemeyi kabul ve taahhüt etmiştir." , 2. Bendinde "Sözleşme konusu ürünler işverenin bildireceği adresine işverinin bildirdiği tarihte teslim edilecektir. İmalatta kullanılan mallar işçilikler , tüm sigortalar işletme giderleri, her türlü imalat giderleri, yüklemeler, tüm işçilikler ve malın işverence belirlenen adrese teslimatının yapılması vs tüm masraflar Tedarikçiye aittir." ve sözleşmenin 9. Bendinde de " tedarikçi işi yaptığı sürece veya işin bitiminden itibaren 10 yıl İŞVEREN' in iş yaptığı şahıs ve kuruluşlar ile doğrudan veya dolaylı hiç bir iş yapmayacaktır. ( işveren ile satışını yaptığı firma ile arasında oluşabilecek sözleşmenin feshi durumu hariç ) Tedarikçinin bu yükümlülüğünü ihlal etmesi halinde 500.000TL artı KDV cezai şart ödemeyi kabul ve taahhüt etmiştir. " hükümleri bulunmaktadır.
Davacı tarafından 15.01.2018 tarihinde davalının meil adresine gönderilen sözleşme fesih ihbarnamesi ile sözleşmenin 9., 4. ve 11.maddeleri ile Ek1. De belirlenen teslim süresine ilişkin maddeye uyulmaması nedeni ile sözleşmenin fes edildiği davalı tarafa bildirilmiştir.
Davacı şirket tarafından davalı şirkete Ankara 26. Noterliğinin 30.10.2017 tarih 14731 yavmiye nolu ihtarnamesi ile ihtar çekilmiş ve fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak muhatap şirket nezdinde karşılıksız kalan 269.223,00TL 'nin ödenmesi talep edilmiş ve ödeme için 7 ... süre verilmiş , ihtar 31.10.2017 tarihinde davalı şirkete tebliğ edilmiştir.
Ankara 26. Noterliğinin 20.12.2017 tarih 17818 yev. Nolu ihtarnamesi ile davacı tarafından davalı şirketten Fason imalat sözleşmesinin 3/9 md gereğince keşideci şirketin iş yaptığı işyerleri ile muhatabın 10 yıl süre ile doğrudan veya dolaylı olarak hiçbir iş yapmayacağı kararlaştırılmış olduğu halde bu yükümlülüğünü ihlal ettiğinden KDV dahil 590.000 TL cezai şart ve sözleşme 3/1 md gereğince muhatap tedarikçinin işe zamanında başlamaması ve keşidecinin işverenin verdiği üretim takviminin gerisinde kalması halinde gecikilen 477 ... için günlük 1000 TL + KDV üzerinden tahakkuk eden 562.860TL muhatabın keşideci şirketin ... ve ... ile mevcut ticaretinin sonlanma noktasına gelmesine sebebiyet verilmiş olması nedeniyle oluşan asgari 750.000TL manevi tazminat olmak üzere fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak 2.517.890,30 TL mn muhatap tarafından 7 ... içinde ödenmesi talep edilmiş ,ihtar 21.12.2017 tarihinde tebliğ edilmiştir.
Davalı tarafından imha tutanakları ibraz edilmiş ve davacı taraftan satın alınan ve Nedloyt ,,,,,,A.Ş 'nin soğuk hava deposunda bulunan bildirilen ürünlerin satışa uygun olmaması nedeni ile imha edilmesinin talep edildiği, talebin 26.05.2017 tarihinde yerine getirilerek ürünlerin imha edildiği, davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı verdiği itiraz dilekçesinde davalı tarafından düzenlenen 25.04.2016 tarihli 50.405,85TL bedelli ve 28.08.2016 tarihli 183.257,64TL bedelli faturaların bu ürünlere ilişkin iade faturası olduğunu kabul ettiği, faturalar ile stok bilgisine ait belgeleri dosyaya ibraz ettiği görülmüş, davacı tarafından bu ürünlerin davalı şirket tarafından teslim alındığı, buna ilişkin fatura kesildiği, davalı tarafın cari hesabına kayıt edildiği, davalının kendi uhdesinde bulunan ürünlerin imhasının karar verdiği, davalının bu ürünler için kesinlen faturaları tek taraflı olarak kabul etmeyerek iade ettiğini bildirmiştir.
Davacı tarafından dosyaya ibraz edilen ... tedarikçi anlaşma formunda anlaşma başlangıç tarihi olarak 22.05.2017 tarihinin yazılı olduğu, forumda davalı şirketin kaşesi ile tedarikçi yetkilisinin imzasının yer aldığı, ... tedarikçi tanıtım formunda tarih bulunmadığı, davalı şirketin kaşesinin ve kaşe üzerinde imzanın bulunduğu anlaşılmıştır.
... Ticaret A. Ş 'nin cevabi yazılarında ... Ticaret A.Ş 'nin ... tarafından satın alındığı ve 31.08.2018 tarihi itibarıyla iki şirketin birleştiği ve ... Gıda...Ltd. Şti. İle ... Ticaret A,Ş arasında 09.10.2015 tarihinde sözleşme yapıldığı ve ilk faturanın 09.10.2015 tarihinde kesildiği ve ticari ilişkinin 31.07.2017 tarihine kadar ... kanadında devam ettiğini bildirmiş, ekli tedarikçi anlaşma formunda anlaşma başlangıç tarihinin 05.10.2015, anlaşma bitiş tarihinin 05.10.2016 olarak yazılı olduğu ve davalı şirketin kaşe ve imzasının bulunduğu görülmüştür.
Taraflara ait BA ve BS formları getirtilmiş, her iki tarafa da ticari defter ve kayıtları ibraz etmeleri için usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş, taraf vekilleri tarafından ticari defter ve kayıtların bulunduğu yer ile irtibat kurulacak kişilerin iletişim bilgileri dosyaya ibraz edilmiş; ancak yapılan bilirkişi incelemesinde davacı tarafın incelemeye esas olacak şekilde ticari defter ve kayıtlarının bilirkişilere vermediği anlaşılmıştır.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda özetle; davacı şirketin ticari defter ve belgelerini sunmayacağı bildirdiği, dosyaya davacı tarafından sunulan belgeler ile davalı tarafında sunulan belgeler ve davalının ticarin ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucunda ; davacının yaptığı ödeme toplamının 2.180.608,03 TL olduğu, Davacı tarafından düzenlenen faturalardan davacı tarafından düzenlenen iade faturaları ve 02.10.2017 tarihli 11.820,24 TL bedelli iade faturası olmak üzere 5 adet fatura davalının defter kayıtlarında yer almadığı, ( Toplamda: 277.758,04 TL) anılan faturaların dayanağı olmadığından ve taraf defterlerinde karşılıklı olarak teyit edilmediğinden 5 adet faturanın nazara alınmayarak davacı tarafından yapılan ödeme toplamı 2.180.608,03 TL dan bu 5 fatura mahsup edilerek 1.902.842,99 TL davacının toplam ödemesi olarak kabul edileceği , davalının ticari defterlerinde yapılan incelemede davalı tarafından düzenlenen ve alacak olarak kaydedilmiş olan ( 156.038,40 TL+ 12.557,06 TL = 168.595,46 TL) iki adet faturanın davacı tarafından dosyaya sunulan faturalar arasında yer almadığı, davalı kayıtlarında yer alan davacı kayıtlarında yer almayan iki fatura ile davacı kayıtlarında yer alan davalı kayıtlarında yer almayan 5 fatura nazara alınmayarak davalı tarafından davacıya kesilen fatura toplamı 584.099,74 TL olarak kabul edildiği,
- Her iki tarafın kayıtlarında mutabık oldukları faturalar nazara alınarak yapılan inceme sonucu Davacı ... Ltd. Şti. davalı ... Ltd. Şti.'nden 336.344,22 TL alacaklı olduğunun hesaplandığı, ancak davalı defterlerindeki kayıtlar nazara alınarak hesaplama yapıldığında ise ; davacının davalıdan 167.749,76 TL alacaklı olduğu hesaplandığı
-Davacının ilişki içinde olduğu firmalarla davalının da ilişki kurduğu ve sözleşme 3/9 maddesinin uygulanması gerektiğinin kabul edilmesi halinde hesaplanan cezai şart miktarı KDV dahil 545.000 TL olduğu,
-Davacı davalının siparişleri zamanında teslim etmeyerek gecikmeye ve itibarının zedelenmesine neden olduğunu belirtmiş ise de bu hususta belge ve bilgiye rastlanmadığı
Bilirkişi ek raporunda özetle; önceki rapordaki görüş ve kanaatlerinin değişmediği, ancak cezai şart hesabında hesap hatası yapıldığı, her iki tarafın kayıtlarında mutabık oldukları faturalar nazara alınarak yapılan inceme sonucu
-Davacı ... Ltd. Şti. davalı ... Ltd. Şti.’nden 336.344,22 TL alacaklı olduğu ,ancak davalı defterlerindeki kayıtlar nazara alınarak hesaplama yapıldığında ise ; Davacının davalıdan 167.749,76 TL alacaklı olduğu hesaplandığı
-Davacının ilişki içinde olduğu firmalarla davalının da ilişki kurduğu ve sözleşme 3/9 mdsinin uygulanması gerektiğinin kabul edilmesi halinde hesaplanan cezai şart miktarı KDV dahil 590.000 TL olduğu,
-Davacı davalının siparişleri zamanında teslim etmeyerek gecikmeye ve itibarının zedelenmesine neden olduğunu belirtmiş olup bu hususta belge ve bilgiye rastlanmadığı takdirin sayın mahkemeye ait olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde ;
Taraflar arasındaki 12.01.2016 tarihinde "Fason İmalat Sözleşmesi" imzalanmış, bu sözleşme davacı tarafından 15.01.2018 tarihinde davalının meil adresine gönderilen sözleşme fesih ihbarnamesi ile davacı tarafından sözleşme şartlarına uyulmaması nedeni fes edilmiştir. Davalı ile dava dışı ... A,Ş arasında 05.10.2015 tarihinde 1 yıllık süre ile tedarik sözleşmesi imzalanmış yine 22.05.2017 tarihinde yine 1 yıl süre ile geçerli olacak şekilde tedarik sözleşmesi imzalanmıştır. Taraflar arasında imzalanan "Fason İmalat Sözleşmesi" nin 3/2 bendinde bulunan "Sözleşme konusu ürünler işverenin bildireceği adresine işverinin bildirdiği tarihte teslim edilecektir. İmalatta kullanılan mallar işçilikler , tüm sigortalar işletme giderleri, her türlü imalat giderleri, yüklemeler, tüm işçilikler ve malın işverence belirlenen adrese teslimatının yapılması vs tüm masraflar Tedarikçiye aittir." hükmü gereğince davalının davacı tarafından kendisine sipariş edilen ürünleri alıcının adresine teslim yükümlülüğü altına girdiği, bu madde gereğince davalının ... 'ya sözleşme konusu ürünlerin teslimi sırasında davacının bu şirket ile ticari ilişkisinin olduğunu öğrendiği ve taraflar arasındaki sözleşmenin imzalandığı 12.01.2016 tarihinden önce davalı ile ... arasında 05.10. 2015 tarihinde bir yıl süre ile imzalanan sözleşme bulunduğu bu sözleşmenin 05.10.2016 tarihinde sona erdiği ancak sözleşmenin sona ermesinden sonra da ( davacı ile davalı arasında yapılan sözleşme gereğince 12.01.2016 - 15.01.2018 tarihleri arasında ) davalı şirketin ... ile ilişkisinin devam ettiği, bu dönemde davacı şirketin de ... ile alım - satım ilişkisinin bulunduğu ve bu nedenle davacının taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 3/9. Maddesi gereğince cezai şart alacağının doğduğu anlaşıldığından taleple bağlılık ilkesi gereğinc 10.000,00TL cezai şartın alacağının temerrüt tarihi olan 29.12.2017 tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacının ticari defter ve kayıtlarını bilirkişilere inceletmediği ve davalının ticari defter ve kayıtları ile dosyada mevcut belgelere göre davacı ... Ltd. Şti. davalı ... Ltd. Şti.’nden 336.344,22 TL alacaklı olduğu ,ancak davalı defterlerindeki kayıtlar nazara alınarak hesaplama yapıldığında ise davacının davalıdan 167.749,76 TL alacaklı olduğu anlaşıldığından ve her durumda alacak miktarı talep miktarı olan 15.000,00TL nin üstünde a bulunduğundan taleple bağlı kalınarak 15.000,00TL cari hesap alacağının temerrüt tarihi olan 29.12.2017 tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacının davalı tarafından siparişleri zamanında teslim etmediği ispatlanamadığından bu konudaki davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen KABULÜ ile
- 10.000,00TL cezai şart alacağı ile 15.000,00TL cari hesap alacağının temerrüt tarihi olan 29.12.2017 tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Davalı tedarikçi şirketin işe zamanında başlamaması ve üretim takviminin gerisinde kalması davacı şirketin ... ve ... ile mevcut ticaretinin sonlanmasına sebebiyet vermesi nedeni ile talep edilen zarara ilişkin davanın REDDİNE ,
2-Alınması gereken 1.707,75TL harçtan peşin yatırılan 597,72TL nin mahsubu ile bakiye 1.110,03TL' nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir yazılmasına ,
3-Davacı tarafından bu yargılama nedeni ile yapılan 9 adet tebligat gideri 141,00TL, bilirkişi masrafı 1.900,00-TL, 6 E Tebliğat 33,00-TL, 4 Posta Masrafı 15,60-TL , peşin harç 597,72TL , başvurma harcı 35,90TL olmak üzere toplam 2.089,60TL'nin kabul ve red oranına göre 1.492,60TL lik kısmının davalıdan alınarak davacaya verilmesine , bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı davada kendini vekille temsil ettirmiş olduğundan, kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte olan Av. Asgari Ücret Tarifesinin 13/1.Maddesi gereğince taktir edilen 5.100,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı davada kendini vekille temsil ettirmiş olduğundan, red edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte olan Av. Asgari Ücret Tarifesinin 13/1.Maddesi gereğince taktir edilen 5.100,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK'nın 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341 ve devamı maddeleri gereğince kararın tebliğinden itibaren Mahkememize Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine gönderilmek üzere verilecek dilekçe ile iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.22/03/2022
Katip ...
E-İmzalıdır
Hakim ...
E-İmzalıdır