T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/945 Esas
KARAR NO: 2021/567
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/12/2018
KARAR TARİHİ: 23/06/2021
KARARYAZ.TRH: 25/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA:
Davacı vekilinin dava dilekçesi ile "... "Davacı Bankanın temizlik hizmeti alım işlerinin davalı şirketler tarafından yerine getirildiğini, davalı şirketler nezdinde çalışmakta olan ... tarafından kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti ve yıllık ücretli izin alacağının ödenmesi talebiyle banka aleyhine ... Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasıyla dava açıldığını, açılan davaya Ankara .... İş Mahkemesinde devam edilerek dava sonunda ... Esas, ... Karar sayılı 26.12.2017 tarihli karar ile davanın kabulüne karar verildiğini, karara karşı yapılan istinaf başvurusunun Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin .... Karar sayılı ve 13.06.2018 tarihli kararıyla istinaf başvurusunun reddine karar verildiğini, dava dışı işçinin 01.04.2009-12.09.2013 tarihleri arasında çalıştığı firmaları gösterir tabloların ekte sunulduğunu, mahkeme kararın ... Müdürlüğünün ... sayılı dosyasıyla takibe konulması üzerine icra dosyasına 21.000,00-TL’lik teminat mektubunun sunulduğunu, teminat mektubunun 19.649,41-TL’lik kısmının icra müdürlüğünün yazısına istinaden icra dosyasına ödendiğini, ... Mahkemesi ve Ankara .... İş Mahkemesi dosyaları için 1.737,94-TL masraf yapıldığını, sözleşme hükümlerine göre sorumluluğun yüklenici şirketlere ait olduğunu, yüklenici şirketler ile davacı banka arasında imzalanan sözleşmenin 'Yüklenicinin Sözleşme Konusu İş ile İlgili Çalıştıracağı Personele İlişkin Sorumlulukları’ başlıklı 23. maddelerinde, ‘Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları ile ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunlara aynen uymakla yükümlüdür.’ hükmüne yer verildiğini, hizmet işleri genel şartnamesinin 38. maddesinde ise, “Yüklenici çalıştırdığı işçilerin işin yapılmakta olduğu bir iş kolu veya meslekte aynı tipteki bu iş için mevzuatta kabul edilenlerden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaklardır. Ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarının toplu sözleşme veya mevzuatla tespit edilmemiş olması halinde yüklenici, en yakın ve en uygun bir bölgedeki işkolu veya meslekteki aynı tip bir iş için mevzuatla tespit edilenlerden daha az elverişli olmayan ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarım sağlayacaktır. Yüklenici varsa alt yüklenicinin bu çalışma şartlarına uyum sağlamalarını sağlamak için gerekli tedbirleri alacaktır.” hükmüne yer verildiğini, benzer uyuşmazlıklarla ilgili olarak alman bilirkişi raporlarında ve mahkeme tarafından verilen kararlarda yüklenici şirketlerin imzaladıkları sözleşme kapsamında davacı bankaya karşı sorumlu olduklarının belirtildiği ileri sürülerek davanın kabulüne..." karar verilmesini istediği görülmüştür.
SAVUNMA:
Davalı ... Sosyal ve Sağlık ... Ltd.Şti vekilinin cevap dilekçesinde özetle "...daha önce yapılan sözleşmenin kamu ihale kurulu kararı ile iptal edilmesi üzerine davalı şirketin 05.07.2013 tarihinde sözleşme imzalamaya davet edildiğini ve davacı ... ile davalı şirket arasında 15.7.2013 tarihli sözleşme imzalandığını, taraflar arasındaki iç ilişkinin tespiti bakımından sözleşme ve şartname hükümlerinin önem arz ettiğini, Türk Borçlar Kanununun 20-25. maddeleri arasında genel işlem koşullarının düzenlendiği, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 38. maddesinin Borçlar Kanununun yukarıda belirtilen madde hükümlerine aykırı olduğunu, bu nedenle yazılmamış sayılması gerektiğini, sözleşmenin eki idari ve teknik şartnamede davalı şirketin işçilik tazminat ve alacaklarından sorumlu olacağına dair bir düzenlemeye yer verilmediğini, kıdem tazminatı yönünden davalı şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, yıllık izin ücreti alacağının davalı şirketten talep edilemeyeceğini, davalı şirketin yargılama gideri, masraf ile ilgili sorumluluğunun bulunmadığı..." talep ettiği görülmüştür.
Diğer davalıların cevap dilekçesi sunmadıkları görülmüştür.
DELİLLER:
... Mahkemesinin ... Karar sayılı dosyasının tetkikinde, davacının ..., davalısının ... Bankası A.Ş. olduğu, davanın 09.04.2015 tarihinde açıldığı, davanın işbu davanın davalılarına ihbar edildiği, yapılan yargılama sonunda davanın kabulü ile, Brüt 6.050,39-TL kıdem tazminatının akdin feshi tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte, Brüt 2.557,15-TL ihbar tazminatının 1.000,00-TL’sinin dava, bakiyesinin ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, Brüt 1.906,80-TL yıllık izin ücreti alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verildiği, Kararda, 1.980,00-TL vekalet ücretine, 466,00-TL yargılama giderine ve 179,62- TL harca hükmedildiği, Kararın gerekçesinde, dava dışı işçinin 01,04.2009-Ağustos 2013 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde çalıştığının belirtildiği, Karara karşı yapılan istinaf başvurusunun Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin ... Karar sayılı ve 13.06.2018 tarihli karar ile esastan reddine karar verildiği görülmüştür.
... Müdürlüğünün ... sayılı dosyasının tetkikinde, icra takibinin 01.02.2018 tarihinde başlatıldığı, takip alacaklısının ..., borçlusunun olarak ... Bankası A.Ş. , takip dayanağı olarak ... Mahkemesinin ... Karar sayılı ve 26.12.2017 tarihli kararının gösterildiği, takip çıkışının 16.402,17-TL olduğu, takip talebinde mahkeme kararı ile hüküm altına alınan alacak kalemlerinin net miktarlarına yer verildiği, Davalı ...Ş. tarafından icra dosyasına Halk Bankası’na ait 08.02.2018 tarihli 20.000,00-TL bedelli teminat mektubunun sunulduğu, Mahkeme kararma karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddedilmesi üzerine davacı banka tarafından icra dosyasına 26.06.2018 tarihinde 19.649,41-TL yatırıldığı davacı davacı banka tarafından mahkeme ve icra dosyası için 1.737,94-TL masraf yapıldığıgörülmüştür.
Taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri ile teknik şartnameleri getirtilmiş , Davacı ... Genel Müdürlüğü ile tüm davalılar arasında imzalanan sözleşmelerin 22 ve 23. Maddelerinde "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları ile ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür." hükmüne Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin, “Yüklenicinin Çalıştırdığı Personel, Çalışanların Hakları ve Çalışma Şartları” başlıklı Altıncı bölümün 38. maddesinde; “ Yüklenici çalıştırdığı işçilerin, işin yapılmakta olduğu bir işkolu veya meslekte aynı tipteki bu iş için mevzuatla kabul edilenlerden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır. Ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarının toplu sözleşme veya mevzuatla tespit edilmemiş olması halinde yüklenici, en yakın ve uygun bir bölgedeki işkolu veya meslekteki aynı tip bir iş için mevzuatla tespit edilenlerden daha az elverişli olmayan ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarını sağlayacaktır. Yüklenici, varsa alt yüklenicilerinin bu çalışma şartlarına uymalarını sağlamak için gerekli tedbirleri alacaktır. Kontrol teşkilatı işyerinde çalışanlar arasında yüklenici veya alt yüklenicilerce ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığını, vasıflı personel çalıştırılması ihale dokümanında öngörülen işlerde bu personele asgari ücretin üzerinde bir ödeme yapılması istenmişse, belirlenen asgari ödeme tutarının ilgili personele ödenip ödenmediğini kontrol ederek veya bu konuda kendisine gelen talep ve ihbarları değerlendirerek, yükleniciden ve alt yüklenicilerden istenecek bordrolara göre bu ücretlerin yüklenicinin hak edişinden ödenmesini sağlar. Bu amaçla yüklenicinin hak ediş istemesi üzerine, bu istek ve hak edişin ödeneceği tarih (yaklaşık olarak), şantiye şefliği, işyeri ilan tahtası veya işçilerin toplu bulunduğu yerler gibi işçilerin görebileceği yerlere yazılı ilan asılmak suretiyle duyurulur. İlanın yapıldığı, kontrol teşkilatının ve yüklenici veya vekili ile işçi temsilcisinin imzaladıkları bir tutanakla tespit edilerek bu tutanağın bir kopyası hak edişin ödeme yerine gönderilir. Personel alacakları, hak ediş raporunun düzenlendiği tarihten önceki (işçi ücretleri ödeme günü öncesindeki) günler için belirlenmiş sayılır. Bu tür alacakların üç (3) aylık tutarından fazlası hakkında idareye herhangi bir sorumluluk düşmez. Bildirilen alacak iddiaları, yüklenici veya alt yüklenicinin kayıtları ile varsa puantaj ve daha önceki hesap pusulalarından incelenip anlaşmaya varılan miktarların (üç aylık ücret tutarını geçmemek üzere) yüklenici tarafından bordroya bağlanması sağlanır ve bu bordrolar hak ediş raporu ile birlikte ödeme yerine gönderilir. Yüklenicinin hak edişinin ödenmesi gereken kısmından indirilen bu bordro tutarı ayrı bir çekle ödeme biriminin ilgili mutemedine verilir ve bordroda gösterilen alacaklar ilgililere kontrol teşkilatı, yüklenici veya vekili ile işçi temsilcisinin önünde ödenir. Bu husus ayrıca bir tutanakla tespit olunur. Yapılacak tebligata rağmen yüklenici veya vekili ödemede hazır bulunmazsa bu husus tutanakta belirtilir. Yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı veya aylıkçı olarak işyerinde çalıştırdığı işçi, personel ve teknik elemanların tamamı da yüklenicinin elemanları hükmünde olup, bunların ücretlerinin ödenmesinden de doğrudan doğruya yüklenici sorumludur. Yüklenici, bunların ücretleri hakkında da aynen kendi elemanları gibi ve yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapmak zorundadır. Personel alacaklarının kontrol edilebilmesi için yüklenici, teknik ve yönetici personeli ile işçilerine yaptığı ödemelerin bordrolarından birer kopyasını, bordroların düzenlenmesi tarihinden başlayarak en çok bir ay içinde, kontrol teşkilatına verecek ve bu bordrolarda teknik ve yönetici personel ile işçilerin sanatları ve çalıştıkları yerler, ad ve soyadları ile doğum yerleri ve tarihleri belirtilecektir. Bordrolarda yüklenicinin veya vekilinin imzası bulunacaktır.” hükmüne yer verildiği görülmüştür.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış alınan raporda "...Davacı ... tarafından ... Müdürlüğünün ... sayılı dosyasının 26.06.2018 tarihinde 19.649,41-TL yatırılmış olup, raporun inceleme bölümünde belirtildiği üzere davacı banka tarafından mahkeme ve icra dosyası için 1.737,94-TL masraf yapıldığı belirtilmiştir. Bu durumda, davacı Bankanın talep edebileceği toplam miktar 21.387,35-TL olmaktadır....işçinin davalı işyerlerinde çalıştığı süre dikkate alındığında davalıların sorumlulukları tam ve 1/2 olarak alternatifli olarak düzenlenmiş olup ,... ... Temizlik Taşımacılık Eğitim Bilgisayar Gıda İlaçlama Turizm Hizmetleri Taahhüt Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin tam sorumluluğunun 3.789,64-TL, 1/2 sorumluluğunun 1.894,82-TL, Özel ... Temizlik Turizm Servis Taşımacılığı Yemek Tekstil İnşaat Bilgisayar Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin tam sorumluluğunun 6.737,13-TL, 1/2 sorumluluğun 3.368,56-TL, ...İnsan Kaynakları Medikal Temizlik Hizmetleri Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin tam sorumluluğunun 701,78-TL, 1/2 sorumluluğunun 350,89-TL, ... Temizlik ve Taşımacılık Hizmetleri Gıda Taahhüt Pazarlama Sanayi Ticaret Ltd. Şti.nin tam sorumluluğunun131,00-TL,1/2 sorumluluğunun 65,50-TL, ... Turz. Gıda Tem. Taş. Kırt. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tam sorumluluğunun1.834,00-TL, 1/2 sorumluluğunun 917,00-TL, Özel ... Temizlik ....Ltd. Şti- ... Danışmanlık Organizasyon ....Ldt.Şti -... Madencilik Temizlik ...Ltd. Şti iş ortaklığının tam sorumluluğunun 1.244,50 TL, 1/2 sorumluluğunun 622,25 TL , ... Sosyal ve Sağlık .... Ltd.Şti.nin tam sorumluluğunun 6.949,30 TL,1/2 sorumluluğunun 3.474,65 TL" olduğunun belirtildiği görülmüştür.
Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin ... K sayılı ilamında ".... Dava, hizmet alımı sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat talebine ilişkindir. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir...." dendiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:
Davacı tarafça hizmet alım sözleşmesi nedeniyle dava dışı işçi için ödenen işçilik alacağının davalılardan rücuen tahsili, davalı ... Sosyal ve Sağlık ... Ltd.Şti tarafından davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş , diğer davalıların savunmada bulunmaması davanın inkarı olarak değerlendirilmiş olup;
Tüm dosya kapsamı ve deliller ile davacı ile davalılar arasında hizmet alım sözleşmeleri bulunduğu, davalı şirketler nezdinde çalışan dava dışı işçi ...'e işçilik alacağı için ... Mahkemesinin ... Karar sayılı ilamı uyarınca davacı tarafça 26.06.2018 tarihinde 19.649,41-TL yatırıldığı mahkeme ve icra dosyası için 1.737,94-TL masraf yapıldığı, toplam ödeme tutarının 21.387,35 TL si olduğu , dava dışı işçinin davalı iş verenler nezdinde toplam 1599 gün çalıştığı taraflar arasındaki sözleşmeler gereği işçilik alacaklarından davacı idarenin sorumlu olduğuna ilişkin bir ibare bulunmadığı , davalı işverenlerin kendi dönemlerine isabet eden tazminat miktarlarının tamamından sorumlu bulundukları bu kapsamda yapılan ödemenin 3.789,64-TL'sinden davalı ... Temizlik... Tic. A.Ş.'nin, 6.737,13-TL'sinden davalı Özel ... Temizlik ... LTD.ŞTİ'nin, 701,78-TL sinden davalı ... İnsan Kaynakları Medikal ... LTD.ŞTİ'nin, 131,00-TL'sinden davalı ... Temizlik... LTD.ŞTİ'nin, 1.834,00-TL'sinden davalı ... Turz. Tem. ... LTD.ŞTİ'nin, 1.244,50-TL'sinden davalılar Özel .... LTD.ŞTİ, ... Danışmanlık... LTD. ŞTİ, ... Madencilik Temizlik... LTD.Şti.nin 6.949,30-TL'sinden davalı ... Sosyal ve Sağlık ... Ltd .Şti.nin sorumluluğunun bulunduğu dava dilekçesi, bilirkişi raporu, Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin ...sayılı ilamı ve tüm dosya içeriği ile anlaşılmakla aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere;
Davacının davasının kabulüne,
21.387,35-TL'sinden 3.789,64-TL'sinin davalı ... Temizlik... Tic. A.Ş.'den, 6.737,13-TL'sinin davalı Özel ... Temizlik ... LTD.ŞTİ'den, 701,78-TL'sinin davalı ... İnsan Kaynakları, Medikal ... LTD.ŞTİ'den, 131,00-TL'sinin davalı ... Temizlik... LTD.ŞTİ'den, 1.834,00-TL'sinin davalı ... Turz. Tem. ... Ltd. Şti 'den , 1.244,50-TL'sinin davalılar Özel .... LTD.ŞTİ, ... Danışmanlık... Ltd. Şti ., ... Madencilik Temizlik... LTD.ŞTİ, den, 6.949,30-TL'sinin davalı ... Sosyal ve Sağlık ... Ltd. Şti 'den ödeme tarihi olan 26/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,
Kabul edilen miktar üzerinden alınması gereken 1.460,96 TL harçtan peşin alınan 365,25-TL harcın mahsubu ile bakiye 1095,71 TL harcın davalıların sorumluluk miktarı dikkate alınarak 194,14- TLsinin davalı ... Temizlik... Tic. A.Ş.'den, 345,14-TL'sinin davalı Özel ... Temizlik ... Ltd. Şti 'den , 35,95-TL'sinin davalı ... İnsan Kaynakları, Medikal ... Ltd. Şti 'den , 6,71-TL'sinin davalı ... Temizlik... LTD.ŞTİ'den, 93,95-TL'sinin davalı ... Turz. Tem. ... Ltd. Şti 'den, 63,74-TL'sinin davalılar Özel .... LTD.ŞTİ, ... Danışmanlık... Ltd. Şti., ... Madencilik Temizlik... Ltd. Şti' den, 356,08-TL'sinin davalı ... Sosyal ve Sağlık ... Ltd. Şti 'den alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafça yargılama gideri olarak yapılan (Tebligat ,Harç,bilirkişi ücreti, müzekkere gideri) 1.901,50 TL si yargılama giderinin kabul oranları dikkate alınarak 326,66-TLsinin davalı ... Temizlik... Tic. A.Ş.'den, 598,97-TL'sinin davalı Özel ... Temizlik ... LTD.ŞTİ'den, 62,38 -TL'sinin davalı ... İnsan Kaynakları Medikal ... Ltd. Şti 'den , 11,64-TL'sinin davalı ... Temizlik... Ltd. Şti 'den , 163,05TL'sinin davalı ... Turz. Tem. ... Ltd. Şti 'den , 110,63-TL'sinin davalılar Özel .... Ltd. Şti. , ... Danışmanlık... Ltd. Şti , ... Madencilik Temizlik... Ltd. Şti ' den, 628,17-TL'sinin davalı ... Sosyal ve Sağlık ... Ltd. Şti 'den alınarak davacıya verilmesine, Hükmün kesinleşmesi halinde artan avansın yatırana iadesine,
Kabul Edilen miktar üzerinden hesap edilen 4.080,00 TL'si vekalet ücretinin sorumluluk miktarları dikkate alınarak 722,94 -TLsinin davalı ... Temizlik... Tic. A.Ş.'den, 1.285,20-TL'sinin davalı Özel ... Temizlik ... Ltd. Şti 'den ,133,86 -TL'sinin davalı ... İnsan Kaynakları Medikal ... Ltd. Şti 'den , 24,99-TL'sinin davalı ... Temizlik... Ltd. Şti 'den , 349,86TL'sinin davalı ... Turz. Tem. ... Ltd. Şti 'den , 237,38-TL'sinin davalılar Özel .... Ltd. Şti , ... Danışmanlık... Ltd. Şti , ... Madencilik Temizlik... Ltd. Şti 'den ,1.325,77-TL'sinin davalı ... Sosyal ve Sağlık ... Ltd. Şti 'den alınarak davacıya verilmesine,
Dair Tarafların yokluğunda, kabul ve red edilen miktar itibariyle davalılar Özel .... LTD. ŞTİ ve ... Sosyal ve Sağlık ... LTD.ŞTİ' yönünden tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık, davacı ile diğer davalılar yönünden kesin olmak üzere verilen karar açıkça okundu. 23/06/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.