T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/476 Esas
KARAR NO: 2022/453
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/09/2019
KARAR TARİHİ: 08/06/2022
KARARYAZ.TRH : 09/06/2022
İDDİA: Davacı vekilinin dava dilekçesi ile "... Müvekkili Şirketin ... Dağıtım A.Ş., Türkiyenin en köklü markalarından biri olmanın yanı sıra aynı zamanda 700'ü aşkın bayilik ağı ile yine Türkiye'nin en önde gelen akaryakıt dağıtım firmalarından birisi olduğunu, müvekkili Şirket ile davalı arasında 19.12.2016 tarihli Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi ve eki niteliğinde Protokol ile Ariyet Sözleşmesi akdedilerek, Davalı'ya, .... m2yüz ölçümü ile kayıtlı taşınmaz üzerinde 5 yıl süre ile akaryakıt bayiliği ve işletmecilik hakkı verildiğini, taraflar arasında akdedilen Protokol’ün 5.7'nci maddesi uyarınca, akaryakıt işletmeciliği yapabilmesi ve bayilik faaliyetini eksiksiz gerçekleştirebilmesini teminen, müvekkili Şirket tarafından, Davalı Şirket’e, otomasyon Sistemi, totemli LED Aydınlatmalı Kurumsal Kimlik Uygulaması, 4 adet 3X6 Dispensır Akaryakıt Pompası, 4 adet Dalgıç Pompa , 1 adet kompresör, 1 adet hava su ünitesi, 1 adet Yıkama Ünitesi, 1 adet Yağlama Ünitesi, 1 adet Market Rafı ve Akaryakıt istasyonunda gerekli olan TP amblemi taşıyan levha, giriş çıkış tabelası gibi yatırım faturaları ve teslim tesellüm tutanağı münderecatında olan malzeme ve teçhizatlar temin ve teslim edildiğini, davalı Şirket’in bayilik lisansı, gerek mevzuat gerekse Sözleşme ve Protokol hükümlerine aykırı olarak 2018 yılının ağustos ayından itibaren Müvekkili Şirket’ten akaryakıt ve madeni yağ alımı yapmaması üzerine, EPDK’nın 28.03.2019 tarih ve 15356 sayılı kararı ile, Petrol Piyası Lisans Yönetmeliği’nin (PPLY) 17’nci maddesinin 1’inci fıkrasının (g) bendi gerekçe gösterilerek sonlandırıldığını, davalı bayinin lisansının iptal edilmiş olması, mevzuat gereği bayilik sözleşmesinin sürdürülmesine engel teşkil ettiği gibi bayilik sözleşmesi uyarınca Sözleşmelerin haklı feshi için haklı neden olarak sayılmadığını, EPDK tarafından bayilik lisansı iptal edilerek, sözleşmenin süresinden evvel feshine sebebiyet veren davalı Şirket’e, bu kez ...Y.evmiye Numaralı ihtarnamesi keşide edilererek, erken fesihten kaynaklanan cezai şart ve asgari ürün alım taahhüdünden kaynaklanan cezai şart ile muaccel hale gelen cari hesap borcunun ödenmesi gerektiğini, müvekkili Şirket tarafından ariyet olarak verilen tüm menkullerin iadesi, mümkün olmaması durumunda bedelinin ödenmesi, ihtar edildiğini, davalı Şirketin temerrüde düşürüldüğünü, davalı Şirket’in bayilik lisansının sona erdiğini, sözleşmenin sona ermesi üzerine, müvekkili Şirketçe görevlendirilen teknik ekip tarafından, Protokol’ün 5.7’nci maddesi ile Davalı’ya ariyet olarak verilen tüm menkullerin demontajı için istasyona gidilmiş, lakin Davalı Şirket yetkilisinin söküme izin vermemesi sebebiyle yalnızca tutanak tutulmak suretiyle istasyondan ayrılmak durumunda kalındığını..., davaya konu ariyetlere istinaden ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, davalı Şirket’in kullanımına tahsis edilen ve Müvekkili Şirkete iade edilmeyen her türlü taşınır mal, teçhizat, kurumsal kimlik ve demirbaşın müvekkili Şirket’e veya Müvekkili Şirket'in göstereceği 3. Kişiye eksiksiz ve hasarsız teslimine, ariyetlerin Müvekkili Şirket’e teslim edilmemesi halinde ariyet bedellerinin şimdilik 10.000 TL'sinin, davalının temerrüde düştüğü tarih olan, 27/04/2019 tarihinden itibaren, 3095 Sayılı Kanun'un 2'inci maddesi gereğince TCMB'nin kısa vadeli avanslar için uyguladığı değişen oranlı faizi ile birlikte tazminine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine... " karar verilmesini istediği görülmüştür.
SAVUNMA: Davalının cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.
DELİLLER: Taraflar arasındaki sözleşme suretleri getirtilmiş , davacının ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış alınan rapor da " Dava dosyası, inceleme günü davacı tarafın sunduğu; ticari defter, belgeleri ile muhasebe hesap ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme, neticesinde: Davacı şirket 2016-2017-2018-2019 Yıllarına ait ticari defterlerinin, HMK 222/...maddesine göre delil teşkil ettiği,Davacı ticari defterleri ile muhasebe hesap ve kayıtlarına göre; 08.05.2019 tarihinde davalının banka teminat mektubunun tahsil edildiği, davalının davacıya olan 7.376,00.-TL cari hesap borcu düşüldükten sonra 28.06.2019 tarihinden itibaren davalının davacıdan 142.624,00.-TL alacağının olduğu, Davacı tarafından davalıya teslim edilen ve geri alınamadığı iddia edilen, 174.331,25.- TL demirbaş ve malzeme tutarının davalı alacağından düşüldükten sonra 174.331,25- 142.624,00=31.707,25.-TL’sının davacı alacağı olduğu, 22.05.2017 tarihli fatura içeriği tabela revizyonlarının davalıya teslim ve tesellümün ispatlanması halinde davacının davalıdan 31.707,25+30.612,58= 62.319,83 alacağı olacağı, sonucuna ulaşılmıştır denildiği itirazlar üzerine alınan ek raporda "...Teminat Mektubu değerinin 150.000,00.-TL olduğu, Teminat Mektubunun Ankara ...ATM 2019/946 Esas doyası ile ilgili olduğunun kabul edilmesi halinde,...Davacı ticari defterleri ile muhasebe hesap ve kayıtlarına göre; 8.5.2019 tarihinde davalının banka teminat mektubunun tahsil edildiği, davalının davacıya olan 7.376,00.-TL cari hesap borcu düşüldükten sonra 28.06.2019 tarihinden itibaren davalının davacıdan 142.624,00.-TL alacağının olduğu, Ankara ...Asliyeye Mahkemesi ... Esas Dosyası ile görülen davanın; davacının davalıdan talep ettiği cezai şart alacağının tahsiline ilişkin bir dava olduğu, bu nedenle bizim uzmanlık alanımızın dışında, hukuki değerlendirme gerektiren bir durum olduğu, ayrıca Yüce Mahkemeniz tarafından Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesinden ... Esas sayılı dosyanın yerine ... Esas sayılı dosyası istendiği, Zaten, Ankara ...Asliye Mahkemesi ... Esas Dosyası ile görülen davanın davacı lehine çıkması durumunda zaten davacı cezai şart alacağının o ilamla ayrıca tahakkuk edeceği Huzurdaki davanın Yüce Mahkemeniz tarafından sadece Ariyet sözleşmesini ekli, davalının zilyetliğine teslim edilen demirbaş eşya bedeli ile ilgili olduğunun kabul edilmesi halinde;Davacının davalı zilyetliğine teslim ettiği, demirbaş tutarının 189.437,54.-TL olduğu, davalı talebinin ise 174.331,25.-TL ile sınırlı olduğu, ... REKLAM SAN. TİC. A.Ş. tarafından düzenlenen 22.5.2017 Tarih, OSM2017000001028 numaralı, 15.506,29 .-TL, bedelli Tabela faturası içeriğinin davalıya teslim edildiğinin kabulü halinde davacının davalıdan 174.331,25.-TL alacağının olacağı, aksi halde davacının davalıdan (189.437,54-15.506,29=)173.931,25.-TL alacağının olacağı,Davalının davacıdan (davacı ticari defterlerine göre) alacağı olan 142.624,00.-TL nin mahsup edilmesi halinde (173.931,25-142.624,00= ) 31.307,25.-TL davacının davalıdan talep edebileceği sonucuna ulaşılmıştır."denildiği görülmüştür.
Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı dosyasın tetkikinde davacısının dosyamızın davacısı, davalısının davalımız, dava konusunun davamıza konu sözleşmeye dayalı olarak sözleşmenin haksız feshinden kaynaklı sözleşme cezai şartı, eksik ürün alımından kaynaklı cezai şart alacağı ile cari hesap alacağından kaynaklı alacak davası olduğu, 07/04/2021 tarihli bilirkişi raporu alındığı, bilirkişi raporunda "... Davacı yanın cezai şart ile ilgili taleplerinin ayrı ayrı, Rapor içinde tafsilen anlatımı yapılmış olduğu üzere, incelendiği; her biri cihetinden değerlendirmesi ile hesaplamasının yapılarak onların yüce Mahkemeye sunulduğu, Rapor içinde yer bulan seçeneklerin, bu alana dair ilmi ve kazai görüşlerin irdelenmesi sayın Mahkemeye ait olmak kaydı ile; Heyetimiz Sektör Bilirkişisince de kanaat olunduğu üzere, Davalı'nın Bayi'lik Lisans yükümlülüklerini ihlal ileLisansını kaybettiği ve Taraflar arasındaki sözleşme feshine sebebiyet verdiği hususları da dikkate alınarak sözleşme ve eklerinde yer alan ve başta cezai şart ve feshe bağlı sonuçlara dair anılan hükümlerin içerik denetimi açısından Dürüstlük Kuralına aykırı olmadığı sonucuna varılabileceği kanaatimiz ile, davacının cezai şart talepleri ile ilgili değerlendirme (davacının sözleşme hükümlerinin davalı yanca yerine getirilmemiş olması sebebiyle kendisinin cezai şart istemeye hak kazandığı savının) sonucu, sayın yargı makamınca -Rapor içinde izahı verilen izahat kapsamında keyfiyetin tavsifi nihayetinde ve cezai şart talep koşullarının oluştuğu kabul edildiği takdirde ise, varsa tenkis koşullarının takdiri de somut durumda hakeza tamamen yüce Mahkemeye ait olmakla- davacının cezai şart talep edebileceği benimsenirse, davacının talep ettiği her bir cezai şart kalemine dair hesaplama. Rapor bünyesinde kapsamlı surette mevcut bulunmakla; Davacı şirketin davalı şirketten talep edebileceği Asgari Ürün Alım Taahhüdünü ihlal Cezai Şartı olarak Eksik Beyaz ürün'den kaynaklı 299.594,68 USD ve Eksik Madeni Yağ'dan kaynaklı 10.000.00 USD ve Erken Fesih Cezai Şartı olarak 162.500.00 USD olduğu. Cari Hesap (Cari İşlem Kaydı Akışı) ile ilgili olarak da, yine, Rapor içinde izahat yapılmış, davada gündeme gelen banka teminat mektuplarının akıbeti ve bunların cari hesap ilişkisine tesiri ile davadaki bu talep kalemine tesiri irdelenmiştir. Bu alanda da nihai takdir Rapor muhtevasında yer verilen izahatın gözetilmesinin takdiri de hakeza sayın yargı makamına ait kalarak, Muhterem Mahkemeye ait olmak üzere, davacı şirketin davalı şirketten Açık Cari Hesap' tan kaynaklı olarak 5.358,20 TL, Ariyet Sözleşmesi gereğince verilen menkullerin iadesine ilişkin servis bedeli hizmeti olarak Demontaj Gideri Yansıtma Faturasından kaynaklı olarak ...017.80 TL olmak üzere Toplamda 7.376,00 TL Alacaklı durumda bulunduğu. Davacının varsa Hüküm altına alınacak Alacaklarından Nakde dönüştürülmüş 150.000.-TL Teminatın mahsup edilmesi gerekeceği..." belirtildiği dosyanın derdest bulunduğu, duruşmasının ileri bir tarihe bırakıldığı ,dava açılış tarihinin davamızdan önce 03/09/2019 olduğu görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:
H.M.K.'nun 166/1 maddesi " Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve safattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar diğer mahkemeyi bağlar " şeklindedir.
Davacı tarafından bayılık sözleşmesi kapsamında sözleşmenin haksız feshi nedeniyle davalıya verilen ariyetlerden kaynaklı alacağın tahsili talebinde bulunulmuş olup; Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı dosyasında aynı sözleşme ve sözleşmenin feshine dayalı ,tarafları aynı olan , sözleşmenin haksız fesihten kaynaklı sözleşme cezai şartı, eksik ürün alımından kaynaklı cezai şart alacakları ile cari hesaptan kaynaklı alacaklar için açılan alacak davası bulunduğu, her iki dosyada da davacı tarafça sözleşme kapsamında alınan ve nakde çevrilen 150.000,00 TL teminat mektubunun mahsubunun hesapta dikkate alınması gerektiği ,bu kapsamda dosyalar arasında fiili ve hukuki bağlantı bulunduğu ,Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı dosyasının halen derdest olduğu, dosyalardan bi hakkında verilecek karın diğerini de etkileyecek nitelikte olduğu da dikkate alınarak H.M.K.'nun 166/1 maddesi gereğince mahkememiz dosyasının Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... dosyası ile BİRLEŞTİRİLMESİNE dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere;
Dosyamızın Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine,
Dosyamızın işlemlerinin birleştirilen dosya üzerinden yürütülmesine,
Yargılama harç ve giderlerinin birleştirilen dosya üzerinden karara bağlanılmasına
Dair tensiben asıl dosya üzerinde verilecek hüküm ile birlikte hükmün tebliğ tarihinden itibaren ...hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi 08/06/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.