T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2019/255 Esas - 2025/212
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2019/255 Esas
KARAR NO : 2025/212
....
DAVA : Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/09/2018
KARAR TARİHİ : 26/03/2025
KAR.YAZ.TAR. : 26/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA:
Davacı vekilinin dilekçesi ile " ... Elektrik Enerjisi satın alacak serbest müşterilerle davalı şirket arasında toptan elektrik enerjisi satış sözleşmeleri yapılmasına aracılık edilmesi ile ilgili haklar, yükümlülükler ve diğer her türlü ilişkilerinin düzenlenmesi için davalı şirket ile müvekkilİ arasında bayilik sözleşmesi imzalandığını, bayilik sözleşmesi gereğince 01.01.2014 tarihinden itibaren davalı adına perakende elektrik satışı yapılmaya başlandığını, müvekkili tarafından sözleşme gereği elektrik tüketicisi olan müşterilerle davalı şirket arasında tüketim sözleşmesi yapılmasına aracılık edilerek sözleşme hükümleri yerine getirildiğini, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi’nin 10.maddesinin x.bendi; “Şirket fiili elektrik ticaretini başlamasını takip eden ayın başında müşteriye keseceği faturayı tahsil ettikten ( bayinin birden fazla müşterisi varsa bütün müşterilerinden faturanın tahsil edilmesinden) 7 gün sonra bayinin prim bedelini fatura karşılığında öder.” şeklinde olduğunu, müvekkili tarafından 01.07.2016 tarihine kadar taraflar arasındaki sözleşmenin eki olan bayilik tarifesinde yer alan oranlarda tahakkuk eden prim bedellerinin müvekkiline ödendiğini, ancak 01.07.2016 tarihinden itibaren müvekkilin aracılık hizmetleri ve bayilik aracılığıyla davalı şirketin elektrik satışını sağlayan sözleşmelere tekabül eden prim hak edişleri müvekkiline ödenmediğini, davalı şirketin müvekkilinin bulduğu müşteri portföyünden yararlanmaya devam ettiğini, müvekkili tarafından bu nedenle davalı tarafa 03.08.2017 tarihli ödeme ihtarlı yazı gönderdiğini ve yazı 07.08.2017 tarihinde davalı tarafa teslim edildiğini, davalı tarafından dava tarihine karar müvekkiline hak etmiş olduğu prim alacaklarının ödenmediğini beyanla, davanın kabulü ile; ödenmemiş prim alacaklarının, davalının temerrüde düştüğü tarihlerden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte şimdilik 20.000,00-TL’nin müvekkile ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini..." talep ve dava ettiği görülmüştür.
SAVUNMA:
Davalı vekilinin cevap dilekçesi ile "... Davacı ile müvekkili arasında perakende elektrik satışı yapmak üzere Bayilik Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 12, 16, 17, 20. Madde hükümleri dikkate alındığında müvekkili şirketin davacıya borcu olmadığının görüleceğini, müvekkili şirket tarafından sözleşmenin 20. Maddesi kapsamında davacının mail adresine prim sistemi hakkında yazılı bir bildirimde bulunulduğunu, bu bildirimde primlendirme kurallarına yer verildiğini, buna göre prim tahakkuk etmesi şartlarından birinin iş ortağının bayilik faaliyetlerine devam ediyor olması olarak düzenlendiğini, yine aynı bölümde "bayilik faaliyetlerine devam ediyor olmak demek; o ay minimum 5 elektrik satış sözleşmesi veya aylık minimum 100.000-TL'lik kontrat almış olmak olmak demektir. Yapılmamış olması halinde o ayın primi hak edilmemiş olur." denilmek suretiyle bu hususa açıklık getirildiğini, davacı tarafından ayda minimum 5 elektrik satış sözleşmesi veya aylık 100.000TL'lik kontrat alma şartına uyulmadığını, dolayısıyla kendi yükümlülüğünü yerine getirmeyen davacının müvekkilinden alacak talebinde bulunmasının hukuka aykırı olduğunu, ayrıca söz konusu bu alacağın zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini..." talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER:
Taraflar arasındaki bila tarihli "Kolen Bayilik Sözleşmesi" nin tetkikinde “Konu" başlıklı 3. Maddesinde;" Taraflar arasında bir (1) nüsha olarak imzalanan işbu Elektrik Enerjisi Satışında Bayilik Sözleşmesi (Sözleşme) , ilgili Bayi'nin görev bölgesindeki "Serbest Tüketici Belgesi' sahibi ve indirimli fiyattan elektrik enerjisi satın alabilecek kapasite ve abone grubundaki özel/tüzel kişilerle Şirket arasında "toptan Elektrik Enerjisi Satış Sözleşmesi' 'imzalanabilmesi için gerekli tüm çalışma ve sunumları kapsamakta olup buna ilişkin hizmetlerin yerine getirilmesinde Taraflarca uyulması gereken yükümlülüklere dair hükümler ile Sözleşme ile Sözleşme şartlarına uyulmaması halindeki yaptırımları kapsar. “Tanımlar” başlıklı 4. Maddesinde;" v. Prim Bedeli: Elektrik Satış Anlaşmasında yer alan indirim oranının işbu Sözleşme Ekindeki (Ek.I) tabloda karşılığı olan 96 prim oranının net enerji bedeli çarpılması sonucu bulunan bedeli," “Görev Bölgesi" başlıklı 5. Maddesinin 3. Fıkrasında; "Bayi ve/veya alt bayileri, Şirket'e yazılı bildirimde bulunup, onayını almaksızın, bu bölgelerin haricinde faaliyette bulunamaz. Aksi halde Şirket bölge dışında yapılan anlaşmalar ile ilgili primleri ödememe, sözleşmeyi tek taraflı fesih etme, oluşabilecek zarar ve ziyanı talep etme hakkına sahiptir." düzenlemelerinin "Görev Bölgesi" başlıklı 9. Maddesinin 3. Fıkrasında " Bayi ve/veya altbayileri, Şirket'e yazılı bildirimde bulunup, onayını almaksızın, bu bölgelerin haricinde faaliyette bulunamaz. Aksi halde Şirket bölge dışında yapılan anlaşmalar ile ilgili primleri ödememe, sözleşmeyi tek taraflı fesih etme, oluşabilecek zarar ve ziyanı talep etme hakkına sahiptir." düzenlemesinin "Yükümlülükler" başlıklı 10. Maddesindesi İ. Bendinde " Bayi, işbu sözleşme ile bulacağı müşterileri sadece Şirket'e vereceğini, Sözleşme konuları ile ilişkili olarak, Şirket ile benzer faaliyet alanında çalışan başka bir özel/tüzel kişi ve kurumları ile çalışmayacağını, aksi halde Şirketçe Sözleşme'nin tek taraflı olarak feshedileceğini, ayrıca bu durumda Şirket'in yasal haklarını saklı tuttuğunu ve yine şirketin uğrayacağı ve kendisine bildireceği tüm zarar ve ziyanı ödemeyi kabul, ibra ve taahhüt etmektedir." X. Bendinde " Şirket, fiili elektrik ticaretinin başlamasını takip eden ayın başında müşteri'ye keseceği faturayı tahsil ettikten (Bayi'nin birden fazla müşterisi varsa bütün müşterilerinden faturanın tahsil edilmesinden) 7 gün sonra Bayi'nin prim bedelini fatura karşılığında öder." düzenlemelerinin "Yükümlülükler" başlıklı 11. Maddesinde "Müşterilere elektrik enerjisi verilmesi, elektrik piyasası koşulları ve mevzuatı gereği mümkün ve ekonomik olmadığı takdirde, ya da elektrik satış sözleşmesinin belirli bir müşteri için herhangi bir nedenle fesih olması durumunda, bu durum Şirket tarafından Bayi'ye bildirilecektir. Diğer taraftan Şirket bir müşteri ile çalışıp, çalışmama veya çalışmaya devam edip, etmeme kararı hakkını saklı tutar. Her ne sebeple olursa olsun müşteri ile çalışmama durumunda, satışın durduğu ay itibari ile Bayi'ye o müşteri ile ilgili olan prim ödemesi de durdurulacaktır. Bayi'ye Şirket'ten her ne nam altında olursa olsun tazminat isteme hakkı doğurmayacaktır." düzenlemesinin "Prim Sistemi, Prim Bedeli ve Tespiti" başlıklı 12. Maddesinde "Bayi; kendi bölgesinde anlaşma sağladığı ve Şirket tarafından da uygun bulunarak Elektrik Satış Sözleşmesi imzalanarak, satışına başlanan Müşteri'nin aylık tüketim miktarına bağlı olarak prim hak eder. Bu prim, prim bedeli ve prim sisteminin detayları Ek.1'de verilmiştir. Primler ilgili müşteri ile yapılan "elektrik satış sözleşmesi" ve Bayi ile Şirket arasında imzalanan iş bu "bayilik sözleşmesi" devam ettiği sürece ödenir. Her ne sebeple olursa olsun sözleşme imzalanmış müşteri ile ticari faaliyetlerinin başlamaması halinde prim ödemesi yapılmaz. Her ne sebeple olursa olsun herhangi bir müşteriye elektrik satışı durduğu ve/veya sözleşme fesih olduğu takdirde Bayi'ye prim ödemeleri durdurulur."düzenlemesinin "Sözleşme Süresi, Fesih ve Yenilenme Halleri" başlıklı 16. Maddesinde " İşbu sözleşme yürürlük tarihinden itibaren 24 (YirmiDört) aylık dönemi kapsamaktadır. Sözleşmeye devam etmek istemeyen taraf sözleşme bitiminden en az 90 (doksan) gün önce bu durumu yazılı olarak karşı tarafa bildirir. Aksi yazılı olarak 90 (doksan) gün öncesinden bildirilmedikçe sözleşme 12 aylık sürelerle yenilenmiş kabul edilir. Herhangi bir sebeple bayilik sona ermiş ve/veya işbu sözleşmenin geçerliliği kalmamış ise Bayi'ye prim ödemeleri durdurulur." düzenlemesinin "Sözleşme Süresi, Fesih ve Yenilenme Halleri" başlıklı 17. Maddesinde "Şirket tarafından belirli sürelerde Bayi'nin iş bu sözleşmeye konu faaliyet alanındaki performansı değerlendirilerek, sözleşme'nin uzatılıp, uzatılamayacağına Şirket tarafından karar verilecektir. Hedeflerin tutturulmaması durumunda şirketin Sözleşme'yi süresinden önce geri bildirimsiz olarak fesih etme, görev bölgesi için yeni bir Bayi belirleme hakkı saklıdır. Bu durumda Bayi'nin uğrayacağı doğrudan ve/veya dolaylı hiçbir zarar, ziyan, tazminat ve benzeri cezalardan Şirket sorumlu tutulamaz." düzenlemelerinin bulunduğu görülmüştür.
Davacı tarafından davalıya gönderilen 03.08.2017 tarihli ihtarnamede "..., Şirketinizle 01.01.2014 tarihinden itibaren perakende elektrik satışı yapmak üzere bayilik sözleşmesi tanzim etmiştim ve bu tarihten itibaren yapılan bahse konu sözleşme muvacehesinde elektrik tüketicisi olan müşterilerle bayiliğim aracılığıyla şirketinizle tüketim sözleşmesi yaptırarak firmanızdan elektrik alımını sağlamış ve aramızdaki sözleşmenin eki olan bayilik tarifesinde belirtilen oranlarda tahakkuk eden primlerimi 01.07.2016 tarihine kadar faturalarımız düzenleyerek prim hakedişlerimi firmanızdan tahsil etmiştim. Ancak 01.07.2016 tarihinden itibaren firmanıza bayiliğim aracılığıyla öteden beri tanzim ettirdiğim sözleşmelere tekabül eden prim hakedişlerimi yaklaşık 13 aydan bu yana alamamaktayım. Şirketinizde ilgili kişilerle telefon görüşmelerinde hakediş tutarlarımın tarafınızca hesaplamalarının yapılarak bildirilmesinin ve buna göre fatura düzenleyeceğimi talep etmeme rağmen ödeme yapamayacaklarını buna neden olarak firmanın holding olduğunu sözleşme tarihinden bu yana aracılığımla sözleşme yapılan firmalardan kazanılmış primlerimin söz konusu olmadığını firmanın bu yönde karar verdiğini belirttiler. Bahse konum bayilik sözleşmesi yapılırken aracı olduğum firmalara dolayısıyla prim hakkımın baki olacağı ve bir vergi mükellefiyeti tesis ettirmemi ve bu mükellefiyetim üzerinden kazandığım primlerimin fatura düzenleyerek tahsilatlarını yapabileceğimde belirtilmişti ve bunun üzerinde vergi dairesinde mükellefiyet tescili yaptırdım ve tarafıma hem vergi hemde bağkur primleri tahakkuk etti ancak mateessüf yaklaşık 13 aydan bu yana tahakkuk eden prim hak edişlerimi firmanızdan tahsilat yapamamam nedeniyle mağduriyetim ortaya çıktı. Bu hususda firmanızın bilinen imail adresine konuyu ifade yazı göndermeme rağmen bir cevap alamamıştım. Bu cihetle 13 aydan bu yana firmanızda tahakkuk eden prim alacağımın anlaşmamız kapsamında prim tablosunu dikkate alarak ödenip ödenmeyeceğini bildirmenizi; şayet ödemeyeceğiniz hususunda menfi kararınız bahis konusu ise gerek ... bakımından ve gerekse hukuki süreçleri başlatma bakımından bir irade koyacağımı saygılarımla rica ederim." denildiği ihtarın muhatabına 07.05.2017 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Tarafların Ticari defter ve kayıtları ile dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış alınan 17/05/2021 tarihli raporda "...Davalı yan davacının prim alacağının bulunmadığını iddia etmekle bu iddiasını müvekkili firma tarafından davacıya sözleşmenin 20.maddesi uyarınca gönderilen bir maile dayandırmaktadır. Dosya kapsamında davacıya gönderildiği iddia olunan mail içeriğine rastlanılmamakla davalı bu bildirimde primlendirme kurallarına yer verildiğini, buna göre prim tahakkuk ettirilme şartlarından birinin "iş ortağının bayilik faaliyetlerine devam ediyor olması" olarak düzenlendiğini, aynı bölümde bayilik faaliyetlerine devam ediyor olmak ifadesinin 0 ay minimum 5 elektrik satış sözleşmesi veya aylık minimum 100.000,00 TL'lik kontrat almış olmak anlamına geldiğini, bu şartların sağlanmaması halinde o ay prime hak kazanılamayacağının belirtildiğini iddia etmiştir. Yukarıda yer verilen sözleşme hükmünde de açıkça belirtildiği üzere davacının prime hak kazanabilmesinin ön koşulu sözleşme yapılmasıdır. Mali müşavir heyet üyesi tarafından davalı işyerinde yapılan tetkiklerde 01.07.2016-06.09.2018 tarihleri arasında davacının Elektrik tüketicileri yapmış olduğu Elektrik Satış sözleşmeleri talep edilmiş ise de şirket yetkilileri bu tarihler arasında sözleşme olmadığı yönünde tarafımıza bilgi verilmiştir. Ayrıca prim tutarı davacının yapmış olduğu sözleşmeler karşılığında elektrik tüketim miktarına göre değişken olduğu anlaşılmakla Elektrik Tüketim miktarı, prim tutarları ve sözleşme adedi bakımından dosya içerisinde herhangi bir bilgiye dosyada rastlanılmadığından herhangi bir hesaplama yapılamamıştır." denildiği görülmüş, Davacı tarafından 07.06.2021 tarihli beyan ve itiraz dilekçesi ekinde dosyaya davalıya kazandırıldığı bildirilen 48 müşteri isim listesinin sunulduğu, 19/12/2022 tarihli ,07/03/2023 tarihli ek raporları takiben davalı tarafça istenilen davacının davalıya kazandırdığı abonelerin tükettiği elektrik miktarlarını, aboneliklerin iptal edildiği tarihlerini ve yapılan ödemeleri gösterir ek hesap ekstreleri ile cari hesap ekstrelerinin 12.04.2023 tarihli beyan dilekçesi ile dosyamıza kazandırıldığı, asıl sözleşmenin 12.maddesi uyarınca prim hesabına ilişkin bilgilendirmelerin yer aldığı anlaşılan sözleşme ek-1 in ibraz taraflarca edilmediği görülmüş alınan 16/082023 tarihli ek raporda "...Ayrıca anılan sözleşmenin 12.maddesinde prim bedeli ve prim sisteminin detaylarına ek.1'de yer verildiği belirtilmiş ise de sözleşmenin ek-1 ine de rastlanılmamıştır. Kök raporda ve sonrasında tanzim olunan 4 ek raporda davalı tarafından davacıya gönderildiği iddia olunan primlendirme kurallarını içerir e-mail ve de sözleşmenin 12.maddesi uyarınca prime ilişkin bilgilendirmelerin yer aldığı anlaşılan sözleşme ek-1 inin dosyaya ibrazı halinde değerlendirme yapılabileceği belirtilmesine karşın taraflarca bu eksiklik giderilmemiştir. İş bu raporun "3. Ek Rapor Sonrası Dosyaya Kazandırılan Belgeler" başlıklı kısmında abonelerin tükettiği elektrik miktarları, aboneliklerin iptal edildiği tarihler ve yapılan ödemeleri gösterir belgelerin tetkiki neticesinde davacı yanın devam eden sözleşmeler yönünden prime hak kazanabilmesi için ön koşulun gerçekleştiği görüş ve kanaatine varılmakta birlikte hukuki takdir ve değerlendirme sayın mahkemenindir. Ancak prim hesaplama yöntemine ilişkin dosyada herhangi bir veriye rastlanılmadığından hesap yapılamamıştır." denildiği görülmüştür.
Davacı tarafa yemin deliline dayanma hakkı hatırlatılmış,davalı şirket temsilcisinin yemin beyanında "... Ben 15 Kasım 2021 yılında Kolin enerjide işe başladım, ilgili dava dosyası benden önceki döneme aittir, davacı şahsı ...'u tanımam, davacı ile davalı şirket arasındaki ticari ilişkiye ilişkin bir bilgim yok, bana okuduğunuz bilirkişi listesinin 15/12/2022 tarihli listesinde belirtilen tüketici şirketler ile davacı vekili tarafından bildirilen tarihsiz listedeki 20 adet şirkete ilişkin bilgim yok" dediği görülmüştür.
Davalı vekilinin yemin beyanı sonrası yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu alınan 19/09/2024 tarihli raporda "...Yukarıdaki maddelerden de anlaşıldığı üzere; Davacı, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin" Prim Sistemi, Prim Bedeli ve Tespiti" başlıklı 12. Maddesinde; Bayinin Elektrik Satış Sözleşmesi imzalanarak, satışına başlanan Müşteri'nin aylık tüketim miktarına bağlı olarak prim hak ettiği, bu prim, prim bedeli ve prim sisteminin detayları Ek.l'de verildiği, Primler ilgili müşteri ile yapılan "elektrik satış sözleşmesi" ve Bayi ile Şirket arasında imzalanan iş bu "bayilik sözleşmesi" Her ne sebeple olursa olsun sözleşme imzalanmış müşteri ile ticari faaliyetlerinin başlamaması halinde prim ödemesi yapılmayacağı, Her ne sebeple olursa olsun herhangi bir müşteriye elektrik satışı durduğu ve/veya sözleşme fesih olduğu takdirde Bayi'ye prim ödemeleri durdurulacağı açıkça belirtilmişti. Yine prim ödemelerinin gerçekleşmesi için 2 şartın gerçekleşmesi gerektiği de belirtilmiştir. Bu hali ile Prim ödeme şartlarından birinin davacı bayi ile davalı şirket arasındaki "bayilik sözleşmesi" devam etmesidir. Davacı bayi ile davalı şirket arasında bila tarihli sözleşmenin imzalandığı, sözleşme süresinin 2 yıl olduğu, taraflardan birinin fesh etmediği sürece sözleşmenin yenilendiği, sözleşmenin 06/08/2019 dava tarihine kadar da devam ettiği anlaşılmıştır. Bu hali ile prim ödeme şartlarından 1.cisi gerçekleşmiştir. Diğeri de müşteri ile davalı şirket arasında "elektrik satış sözleşmesi"nin başlaması ve devam etmesidir. Aşağıda 4.Maddede firmaların abonelik başlangıç ve bitiş tarihleri işlenmiştir. Abonelik başlangıcının 2014 yılı itibari ile başladığı, 2016, 2017,2018 yıllarında da sonlanmadığı görülmüştür. Bu hali ile prim ödeme şartlarından 2.cisi de gerçekleşmiştir. Prim hesaplamaları, davacının dava dilekçesinde yer alan 01/07/2016 ile dava tarihi 06/09/2018 arasında yapılacaktır. Ancak dosya kapsamında "bayilik sözleşmesinin eki olan ve prim sistemlerinin detaylarının anlatıldığı EK-İ bulunmamaktadır. Bu nedenle hesaplamalar Davacı tarafından düzenlenen faturadaki tüketim bedeli ve ödenen primin oransal değeri alınarak hesaplamalar yapılacaktır... Davacının 07/06/2021,04/09/2023 ve 22/02/2024 tarihli itiraz ve beyan dilekçeleri içeriğindeki firmalar ile Davalı tarafından 20/10/2022 tarihli dilekçe ile abonelik sözleşmeleri, dosyaya sunulan müşteri listesi ve Davalı vekili tarafından 12/04/2023 tarihinde bir adet USB içerisinde abonelerin tükettiği elektrik miktarlarını, aboneliklerin iptal edildiği tarihlerin ve yapılan ödemeleri gösterir ek hesap ekstreleri ile cari hesap ekstreleri mukayese edildiğinde, tespite konu olacak firmaların listesi ve sözleşme başlangıç ve bitiş tarihlerini içerir tablo tarafımızca hazırlanmıştır. Her ne kadar Sayın Mahkeme bilirkişi görevlendirme yazısında “Davacı vekilinin tarihsiz dilekçesi ile belirtilen 20 adet şirket ile bilirki tesinde belirtilen 38 adet şirket yönünden “ davacının primi hak edip etmediği yönünden incelenmesini talep edilmişse de dosya kapsamında tespiti yapılan 60 firma üzerinden inceleme yapılacaktır/yapılmıştır. Taraflar arasında Davacının 01/01/2014 tarihinden itibaren davalıya müşteri kazandırdığına ilişkin taraflar arasında bir ihtilaf bulunmadığı da anlaşılmıştır. Davacı tarafından 07/06/2021 tarihinde verdiği beyan dilekçesinde davacı tarafından davalı şirkete kazandırılan müşteri listesi ve yapılan ödemelere ilişkin kayıtlar mahkemeye sunulmuştur. Ödemeler tablosu incelendiğinde; Davalı şirket ile Davacı ... arasında toptan elektrik Enerjisi satışı sözleşmesi yapılmasına aracılık edilmesi ile ilgili haklar yükümlülükler ve diğer her türlü ilişkilerin düzenlenmesi için bayilik sözleşmesi imzalanması neticesinde; 01.04.2014 tarihinden itibaren davalı adına perakende elektrik satışı yapılmaya başlandığı, 30.06.2016 tarihine kadar sözleşmenin eki olan bayilik tarifesinde yer alan oranlarda tahakkuk eden pirim bedellerinin ödendiği, bu tarihten sonrada ödenmediği, iddiaları neticesinde mahkemenin vermiş olduğu görev neticesinde davalı şirketin merkez adresinde yerinde yapılan incelemede Tüketici firmaların Muavin Defterleri ve listelerinin bulunduğu USB bellek ile dökümleri fiziki olarak alınmıştır. Buna göre yapılan hesaplamalar aşağıda çizelge halinde gösterilmiş olup aynı zamanda USB bellek ile ekte dosyaya sunulmuştur. Tüketici firmaların Elektrik tüketim ve bu tüketim bedellerinin ödeme kayıtları 01.01.2016- 30.06.2016 ve 01.07.2016-06.09.2018 dava tarihleri arası için ayrı ayrı listelenmiştir. Yaptığımız bu çalışma neticesinde davacının; 01.01.2016 ile 30.06.2016 tarihleri arasında hak edilen primlerin ödendiği, alacağının kalmadığı bu tarihten sonra dava tarihine kadar alacak iddiaları ile dava açılmış olduğu görülmektedir. USB bellekle sunulan tüketici firma listeleri ve Müşteri-Cari hesap incelenmiş 2016, 2017 ve 2018 yılları tüketici firmalar aşağıdaki şekilde listelenmiş ve bazı firmaların sözleşmelerinin alacağın olmadığı, 01.07.2016 tarihinden önce bittiği tespit edilmiştir. Diğer firmalarda ise tüketim ve ödemenin belirtilen tarihlerine kadar devam ettiği tespit edilmiştir....01.01.2016 tarihi ile 30.06.2016 tarihler arasında-168.592,72 Eksik Tahsilatın bulunduğu daha sonra bu rakam kadar gelecek ay ve yıllarda tahsil edilmiş olduğu tespit edilmiştir. Sonuçta 01.01.2016 ve 06.09.2018 tarihine kadar 14.343.092,55 TL Tahakkuka karşılık 14.343.092,55 TL tahsilat yapılmış olduğu tespit edilmiştir. Çalışmamızda; Davacının 01.01.2016 ile 30.06.2016 tarihine kadar alacağının kalmadığını dava dilekçesinde beyan etmiş ve bu dönemle ilgili olarak inceleme neticesinde Davacıya iki defada 01.02.2016 tarihinde A-5 numaralı Fatura karşılığı 7.542,00 TL ile 26.09.2016 tarihinde de A-6 numaralı fatura karşılığında 14.823,00 TL ile birlikte toplam 22.365,00 TL ödenmiş olduğu, ... un 320.08.01.001 0052 Muhasebe kodu ile açılan hesaba kaydedilmiş olduğu tespit edilmiştir. Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin Ek 1 de tanımı yapılmış pirim ödeme şartlarının açıklanmış olduğu belge, inceleme sırasında davalı taraftan istenilmesine rağmen kendilerinde olmadığı gerekçesi ile belgeye ulaşılamamış olup, Dava Dosyasında da mevcut olmadığından Hak edilen primlerin nasıl hesaplandığına dair bir verinin olmadığı tespit edilmiştir. Tarafımızdan yapılan çalışmada, davacının borcunun olmadığı dönemlerde tüketicilerin kullandığı elektrik miktarı ile Davacıya ödenen pirim miktarı arasında bir orantı kurmamız neticesinde alınacak prime ulaşılacağı görüşü ile 01.01.2016 ile 30.06.2016 tarihleri arasındaki hesaplar listelenmiş ve aşağıdaki gibi hesaplama yapılmıştır. 01.01.2016 ile 30.06.2016 Tarihleri Arasında elektrik tüketimi ve tahsilat miktarları şöyledir. Elektrik Tüketim 2.568.513,71 TL Tahsilat Miktarı 2.399.920,99 TL olduğu, Taraflar arsındaki yapılan sözleşmede, pirim hak etmenin şartı olarak tahsilatın yapılma tutarına dayandırılmış ve 01.01.2016 ile 30.06.2016 tarihine kadar tahsil edilen Elektrik bedeline karşılık davacı bayiye ödenen pirim miktarı ise 22.365,00 TL olduğu kayıtlardan tespit edilmiştir. Bu düşünceden hareketle ödenen pirim miktarının bu tarihler arasındaki tahsilata oranlanması neticesinde alınacak pirime ulaşılacağı düşünülmektedir. Bu minvalde, Bayiye 01.01.2016 - 30.06.2016 tarihine kadar Ödenen Pirim 22.365,00 TL Davalının 01.01.2016 -30.06.2016 Elektrik Bedeli tahsilat Tutar 2.399.920,99 TL= 0,009319057 olduğu tespit edilmiştir. Bu oranı, 01.07.2016 ile 06.09.2018 dava tarihine kadar tahakkuk etmiş ve tahsilatı yapılmış Tüketim bedeline uygulandığında; Elektrik Tüketim 11.943.171,56 TL X 0,009319057- 111.299,09 TL sonucuna ulaşılacaktır. Bu oran kabul edilmediği takdirde tarafların sözleşme Eki ( EK 1) Dava dosyasına sunduklarında, davalının 01.07.2016 ile 06.09.2018 dava tarihine kadar tahakkuk edilmiş ve tahsilatı yapılmış 11.943.171,56 TL tutar üzerinden hesaplamanın yapılacağı mahkemenizin takdirindedir." denildiği, itirazlar üzerine alınan 21/11/2024 tarihli ek raporda "...01.01.2016 ile 30.06.2016 tarihine kadar tahsil edilen Elektrik bedeline karşılık davacı bayiye ödenen pirim miktarı ise 22.365,00 TL olduğu kayıtlardan tespit edildiği, bu düşünceden hareketle ödenen pirim miktarının bu tarihler arasındaki tahsilata oranlanması neticesinde alınacak pirime ulaşılacağı düşünüldüğü, bu minvalde; Bayiye 01.01.2016 - 30.06.2016 tarihine kadar Ödenen Pirim 22.365,00 TL /Davalının 01.01.2016 -30.06.2016 Elektrik Bedeli tahsilat Tutar 2.399.920,99 TL = 0,009319057 olduğu tespit edildiği,Bu oranı 01.07.2016 ile 06.09.2018 dava tarihine kadar tahakkuk etmiş ve tahsilatı yapılmış Tüketim bedeline uygulandığında; Elektrik Tüketim 11.943.171,56 TL x 0,00931905= 111.299,09 TL sonucuna ulaşılacağı, Bu oran kabul edilmediği takdirde tarafların sözleşme Eki ( EK1) Dava dosyasına sunduklarında, davalının 01.07.2016 ile 06.09.2018 dava tarihine kadar tahakkuk edilmiş ve tahsilatı yapılmış 11.943.171,56 TL tutar üzerinden hesaplamanın yapılacağı," denildiği görülmüştür.
Davacı vekilinin 30/01/2025 tarihli dilekçesi ile talebini 111.299,09 TL ne yükselttiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:
Davacı tarafça davalı şirkete kazandırılan abonelerin tükettiği elektrik bedeli üzerinden taraflar arasındaki tarihsiz bayilik sözleşmesine dayalı olarak 01.07.2016 ile 06.09.2018 tarihleri arası hak kazanılan pirim alacağının tahsili, davalı tarafça yükümlülüğünü yerine getirmeyen davacının alacak talebinde bulunmasının mümkün olmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş olup:
Taraflar arasında tarihsiz ,davalı şirkete kazandırılan abonelerin tükettiği elektrik bedeli üzerinden davacının prim alacağına hak kazanmasını düzenleyen 2yıl süreli bayilik sözleşmesi bulunduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin fesh edildiğine dair bir iddia ve delil de sunulmadığı, bu kapsamda dava tarihi itibariyle sözleşmenin yürürlükte olduğu, 01.04.2014 tarihinden itibaren davacı tarafından davalı adına perakende elektrik satışı yapılmaya başlandığı, 30.06.2016 tarihine kadar sözleşmenin eki olan bayilik tarifesinde yer alan oranlarda tahakkuk eden pirim bedellerinin ödendiği, davacının hak kazanacağı prim tutarını gösterir hesap şeklinin bulunduğu Ek 1 de tanımı yapılmış pirim ödeme şartlarının taraflarca dosyaya kazandırılmadığı, taraflar arasında davacının 01.01.2016 - 30.06.2016 tarihleri arasında kazandırdığı abonelerden kaynaklı prim alacağı ve yaptığı tahsilat tutarı hususunda tartışma bulunmadığı, bu tarihler arasında davacının kazandırdığı abonelerin Elektrik bedeli tahsilat Tutarın 2.399.920,99 TL olup, davacıya 22.365,00 TL prim ödendiği, ödenen primin tahsilata oranının 0,009319057 olduğu, davamıza konu 01.07.2016 ile 06.09.2018 tarihleri arası davacının davalıya kazandırdığı 53 adet aboneden, davalının 11.943.171,56 TL tahsilatta bulunduğu, 01.01.2016 - 30.06.2016 tarihleri arasındaki oranın uygulanması sureti ile davacının 11.943.171,56 TL x 0,00931905= 111.299,09 TL prim alacağının bulunduğu, bu durumun aksinin ispat edilemediği, taraflar arasındaki sözleşme, taraf ticari defter ve kayıtları, davalı şirketin merkez adresinde bilirkişiçe yapılan inceleme ile Tüketici firmaların Muavin Defterleri ve listelerinin bulunduğu USB bellek üzerinde incelemeye dayalı 19/09/2024 tarihli rapor ve 21/11/2024 tarihli ek rapor ve tüm dosya kapsamı ile anlaşılmakla, sayaç okuma bilgilerinin ve tahsilat tutarlarının davalı tarafça gerçekleştirilmesi, tahsilat tutarı ve buna bağlı prim alacağının davacı tarafça bilinmesinin mümkün olmaması nedeniyle davanın belirsiz alacak davası niteliğinde olduğu da gözetilerek aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kabulüne, 111.299,09-TL'nin dava tarihi 06/09/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2- 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 7.602,84-TL harçtan, dava açılışında alınan 341,55-TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 1.559,16-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.900,71-TL harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 5.702,13-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
3-Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 341,55-TL peşin harç, 1.559,16-TL ıslah harcı, 35,90-TL başvurma harcı, 301,00-TL tebligat ücreti, 21.000,00-TL bilirkişi ücreti, 170,00-TL posta gideri, 1,85-TL diğer giderler olmak üzere toplam 23.409,46-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair Taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde ...yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/03/2025
...