T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/76 Esas
KARAR NO: 2021/787
DAVA: Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 25/02/2019
KARAR TARİHİ: 27/10/2021
KARARYAZ.TRH.: 27/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA:
Davacı vekilinin dava dilekçesi ile "... müvekkili ile davalı arasında sigorta sözleşmesi düzenlendiğini, müvekkilinin sigorta primlerini ödediğini ve davalı yanın sorumluluğunun başladığını, depoda hırsızların yakalandığını, hırsızlar hakkında cezaya hükmolunduğunu, hırsızlıktan dolayı 212.567-TL zararının olduğunun tespit edildiğini, davalı ... şirketine zararın karşılanması için başvuru yapıldığını, olayın emniyeti suistimal şeklinde değerlendirildiğinden talebin reddedildiğini, emniyeti suistimal suçunun değil hırsızlığın söz konusu olduğunu, poliçede emtianın 350.000-TL bedelle teminat altına alındığını, poliçede emniyeti suistimal suçunun teminat dışı olduğuna ilişkin hüküm yer almadığını, davalının sorumluluktan kurtulma ve ödeme yapmama yoluna gitmeye çalıştığını, kötü niyetli ve somut dayanaktan yoksun savunmanın kabulünün mümkün olmadığını, Sanık Gökhan'ın ifadesinde belirttiği üzere iş yerinden ayrıldıktan sonra iş yerinin anahtarını çalarak hırsızlığı gerçekleştirdiğini, işyerinin anahtarlarının sanıklarda bulunmadığını ve onlara teslim etmediğini, suçun işlendiği saatin gece vakti olduğunu, çalışma saatleri dışında olduğunu, emniyeti suistimal suçunun asli unsurlarının oluşmadığını, görevi kötüye kullanma suçunun oluşabilmesi için işçinin işini yaparken suçu işlemiş olması gerektiğini, dava dışı işçinin görevinin perakende şubesinde satış elemanlığı olduğunu, hırsızlığın ise başka bir adreste bulunan müvekkiline ait depoda yapıldığını, elemanın görev ve yetki alanında olmayan yerde hırsızlık olayının olduğunu, zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmuşsa da davalının olumsuz yanıt verdiğini belirterek, davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000-TL'nin davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine ..., " karar verilmesini istediği görülmüştür.
SAVUNMA:
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle " işyerinin teminat altına alındığını, hasar ihbarı üzerine hasar dosyası açıldığını ve inceleme başlatıldığını, ... ... ve kardeşinin ürün çalarken yakalandıklarının anlaşıldığını, depodan ürün getirmesi için anahtar verilen ... tarafından yedek anahtar yaptırılmış olduğunu, işten çıkarıldığı 5 aylık süreçte depodan ürünler çaldıklarının anlaşıldığını, giriş kapısı üzerinde zorlama emaresine rastlanılmadığını, hadisenin emniyeti suistimal klozundan değerlendirilmesi gerektiğini, poliçede emniyeti suistimal teminatı bulunmadığından hasarın teminat haricinde olduğundan davanın reddi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek üzere belirlenen miktardan poliçe şartları gereği iskonto uygulanması gerektiğini, hakkaniyete aykırı davanın reddi gerektirdiğini,..." belirttiği görülmüştür.
DELİLLER:
Taraflar arasındaki Y-95267763-0-0 seri numaralı 18.04.2017-18.04.2018 tarihleri arası geçerli Akişyeri Paket Sigorta Poliçesi ve hasar getirtilmiş , sigorta Bedelinin 350.000,00 TL sı olduğu Emtea, Makine, Demirbaş Kayıt Klozunda " Poliçe teminatına giren bir hasar gerçekleştiğinde tazminat ancak sigortalının beyanının, giriş çıkış ve envanter kayıtları ile diğer bütün kanuni defter ve evrakın incelenmesi ve saptanması sonucunda ödenebilir. Sigortalı varlığını belge ile kanıtlayamadığı emtia, makine ve demirbaşlar için herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz." düzenlemesinin , Eksik Sigorta Bedeli klozunda " Yangın Sigortası Genel Şartları A.5 maddesi dahilinde sigorta sözleşmesi kapsamında olabilecek herhangi bir hasar sonucu ödenecek azami tazminat poliçede yazılı sigorta bedelleri ile sınırlı olacaktır. Kısmi hasarlarda poliçede belirtilen sigorta bedeli ile sigorta değeri arasındaki fark %10 veya daha az ise eksik sigorta uygulaması yapılmayacaktır, aksi halde bu kloz geçerli olmayıp, Yangın Sigortası Genel Şartlarının A.5 maddesi ile ilgili hükümler tatbik edilecektir." düzenlemesinin, Hırsızlık Güvenlik Önlemleri Şartı klozunda " Hırsızlık teminatı, sigortalı işyerinin zemin ve / veya bodrum katlarında kilitli kepenk, demir parmaklık, panjur, 12 mm veya daha kalın ve darbelere dayanıklı dış cephe camı, alarm sistemi, özel güvenlik, gece bekçisi önlemlerinden en az birinin bulundurulması şartı ile verilmiştir. Sigortalı işyerinin 1.paragrafta sayılan güvenlik tedbirlerinden hiç birine sahip olmaması halinde her bir hırsızlık hasarında 1.000.-TL den az olmamak kaydıyla hasar bedelinin %20 si oranında muafiyet uygulanır. Sigortalı işyerinin, belirtilen güvenlik önlemlerinden en az birine sahip alışveriş merkezi, iş merkezi veya İşhanı içerisinde yer alması halinde bu önlemlere sahip olması koşulu aranmayacaktır.
" düzenlemesinin bulunduğu,Hırsızlık Güvenlik Önlemleri Şartı ile Hırsızlık teminatı, sigortalı işyerinin zemin ve / veya bodrum katlarında kilitli kepenk, demir parmaklık, panjur, 12 mm veya daha kalın ve darbelere dayanıklı dış cephe camı, alarm sistemi, özel güvenlik, gece bekçisi önlemlerinden en az birinin bulundurulması şartı getirildiği
,hasar dosyasında davalı ... şirketi tarafından görevlendirilen sigorta eksperinin hazırladığı raporun içeriğinden iş yerinde herhangi bir sayım ve tespit yapmadan sigortalı tarafın sunduğu listeyi esas alarak eksper raporu hazırlandığı Hırsızlık Sigortası Genel Şartları A. 6.m de Eksik Sigorta başlığında "Aksi kararlaştırılmadıkça, poliçede belirtilen sigorta bedeli sigorta edilen menfaatin hasara uğradığı andaki değerinden düşük olduğu takdirde, tazminat sigorta bedeli ile sigorta değeri arasındaki orana göre ödenir.
"denildiği görülmüştür.
... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin ... K sayılı dosyasının tetkikinde müştekisinin ... ,SSÇ.nin ..., sanığın ..., atılı suçun bina içinde muhafaza altına alınan eşya hakkında hırsızlık, nitelikli konut dokunulmazlığını ihlal olduğu ilam ile ... Sanık ...’ın müşteki ...’ya karşı üzerine atılı kilitlenmek suretiyle bina içinde muhafaza altına alınmış eşya hakkında hırsızlık suçunu işlediğinin sabit olduğu anlaşılmakla ...TCK 142/2-h, 143/1,43,62 m gereği 10 yıl 15 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, konut dokunmazlığını ihlal suçundan TCK 116/4,43 ,62 m gereği 1 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, Suça Sürüklenen çocuk ...’ın müşteki ...’ya karşı üzerine atılı kilitlenmek suretiyle bina içinde muhafaza altına alınmış eşya hakkında hırsızlık suçunu işlediği sabit olmakla 142/2-h, 143/1,43,31/3 ,62 m gereği 6 yıl 18 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, konut dokunmazlığını ihlal suçundan TCK 116/4,43 ,31/3 ,62 m gereği 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, karar verildiği kararın her iki sanık yönünden de 15/01/2018 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış alınan 02/01/2020 tarihli rapor ve 10/02/2020 tarihli ek raporda "... hasar tutarının tespitinde davacı sigortalının şikâyetine ilişkin olarak düzenlenen ifade tutanağında belirttiği zarar miktarının esas alınmasının hakkaniyetli olacağı sonucuna varılmıştır. Buna göre net hasar tutarı 40.000,00 TL olarak belirlenmiştir. Sigorta Genel Şartlarının aşağıya alıntılanan ilgili maddesi gereğince bulunduğu ve teslim alındığı beyan edilen emteanın bedeli hasar tutarından mahsup edilmiştir.
....sigorta değeri 1.750.044,76 TL,Sigorta teminat bedeli (enflasyonlu)
361.506,85 TL,Eksik sigorta tutarı 1.388.537,91 TL,Eksik sigorta oranı %79,34 ,hasar tutarı 40.000,00 TL, çalınan emtia 100.000,00 TL, teslim alınan emtia 60.000,00 TL,kesintiler toplamı 39.736,00
TL, eksik sigorta | 31.736,00TL (40.000,00 X %79,34),muafiyet 8.000,00 TL(40.000,00 X %20) tazminat tutarı 264,00 TL olduğunun belirtildiği görülmüştür.
Mahkememizce alınan 15/06/2021 tarihli bilirkişi raporunda "...Davacı tarafından düzenlenen ve davalı ... şirketine sunulan çalınan mallara ilişkin liste, davacı tarafından tek taraflı olarak düzenlenmiştir. Söz konusu listenin hangi tarihte düzenlendiği belli olmadığı gibi çalındığı iddia edilen malların hırsızlık olayından önce davacının uhdesinde bulunup bulunmadığına ilişkin herhangi bir belge de dosya içerisinde bulunmamaktadır. Bu nedenle savcılık veya mahkeme kanalı ile yapılabilecek bir tespite konu edilmemiş malların sadece davacının beyanına dayanılarak hırsızlığa konu edildiğinin kabul edilmesi mümkün olmamıştır. Davacı vekili, davacının kendisi tarafından hazırlanan ve çalınan malların 212,567,00 TL olduğuna ilişkin delilendirilmemiş bir belgeye itibar edilmesi gerektiğini ileri sürmektedir. Ancak davacının hazırlamış olduğu liste nasıl ki sadece kendi beyanına dayanmakta ise mahkeme nezdinde 100,000,00 TLlik malının çalındığı ve bu malın 60.000,00 TLsinin geri alındığına dair beyanlar da davacıya aittir. Bu kapsamda daha önceki bilirkişi heyeti ile aynı görüşe ulaşılarak davacının ifade tutanağı ve mahkeme nezdindeki beyanları dikkate alınarak 100.000,00 TL bedelindeki malının çalındığı, bunun 60,000,00 TLsinin geri alındığı ve zararının 40.000,00 TL olduğu belirlenmiştir...Türk Ticaret Kanunu'nun 1288- Maddesi ile 1299, Maddesi birlikte değerlendirildiğinde eksik sigortanın varlığından bahsedilebilmcsi için, rizikonun gerçekleştiği anda sigorta hedefinin sigorta değerinden eksik olması gerektiği sonucu çıkmaktadır.... , Dolayısıyla eksik sigortanın söz konusu olduğu durumlarda sigortacı; sigorta bedelinin, sigorta değerine olan oram kadar hasarı eksik ödemektedir. Formülize edersek sigortacı zararı;Sigorta Tazminatı = Zarar x (Sigorta bedeli / Sigorta Değeri) oranına göre karşılayacaktır.Ekspertiz raporunun "sigorta bedeli ve değeri karşılaştırması" başlığı altında; sigortalının 01.01.2017 - 30.06.2017 tarihli mizanın incelenmesi sonucu, ticari mallar rakamından, satılan emtia bedeli tenzil edildiğinde emtia sigorta değerinin 1,750.044,76 TL olduğunun tespit edildiği belirtilmiştir. Poliçenin "enflasyon klozu" başlıklı maddesinde; sigortacı ve sigorta ettirenin iş bu poliçenin diğer hakları saklı kalmak kaydıyla temin edilen kıymetlerin yıllık policede belirtilen oranda enflasyona endeksli olarak sigorta ettirilmesi hususunda peşinen anlaşmış oldukları düzenlenmiştir. 0 halde davacının sigortalı işyerindeki hırsızlığa konu olabilecek mal tutarı 1.750 044,76 TL iken Akişyeri Paket Sigorta Poliçesi ile bu malların sadece 350,000,00 TL (enflasyonsuz) bedelli kısmı teminat altına alınmıştır. TTK'nun 1288, maddesi gereğince geri kalan kısım için sigorta şirketinin sorumluluğu bulunmamaktadır. Buna göre yukarıda belirlenen formülü dava konusu olaya uygularsak ; Sigorta Değeri : 1.750.044,76 TL, Sigorta Bedeli (Enflasyonlu) : 361.506,85 TL Hasar Tutarı : 40.000,00 TL,Sigorta Şirketinin Sorumlu Olduğu Sigorta Tazminatı [40.006,00x ( 361.506,85 / 1.750.044,76) : 8,262,80 TL'dir. Davacıya ait işyeri için düzenlenen poliçenin ''Hırsızlık Güvenlik Ünlemleri Şartı" başlıklı maddesinde; hırsızlık teminatı, sigortalı işyerinin zem in ve/veya bodrum katlarında kilitli kepenk , demir parmaklık, panjur, 12 mm veya daha kalın ve d arb elere dayanıklı dış cephe camı, alarm sistemi, özel güvenlik, gece bekçisi önlemlerinden en az birinin bulundurulması şartı ile verilmiştir Sigortalı işyerinin 1. Paragrafta sayılan güvenlik tedbirlerinden hiçbirine sahip olmaması halinde her bir hırsızlık hasarında 1,000-TL 'den az olmamak kaydıyla hasar bedelinin % 20 si oranında muafiyet uygulanacağı düzenlenmiştir, Dava konusu poliçede açıkça hasar bedelinin % 20'si oranında muafiyet uygulanacağı belirtilmiş ve davacı tarafça bu husus kabul edilmiştir. Buna göre; daha önceki heyet raporunda da belirlendiği üzere, dava konusu poliçeden kaynaklı davalı ... şirketinin muafiyeti; Muafiyet (Hasar bedeli x muafiyet oranı) ; 40,000,00 x 0,20 = 8.000,00 TL/dir.Yani davalı ... şirketi hasarın 8. 000.00 TL've kadar olan kısmından sorumlu değildir. Davalının sorumluluğu 8.000.00 TL 'yi asan kısım içindir. Buna göre davalı ... şirketi, davacıya Ödenmesi gereken 8.262,80 TL tazminatın 262,80 TL sinden (8.262,80TL - 8.000,00 TL) sorumludur." denildiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:
Davacı tarafça hırsızlık klozuda içerir iş yeri sigortası nedeniyle iş yerinden emtiaların çalınması nedeniyle uğranılan zararın poliçe kapsamında tahsili,davalı tarafça davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş olup;
Davacının iş yerinin Y-95267763-0-0 seri numaralı poliçe ile davalı tarafından 18.04.2017- 18.04.2018 tarihleri arası geçerli Akişyeri Paket Sigorta Poliçesi ile 350.000,00 TL limit ile sigortalandığı, poliçenin hırsızlığa karşı teminatı da kapsadığı , davacının iş yerinden 15/08/2017 tarihinde emtiaların çalındığı, emtiaları çalan ...’ın daha öncesi davacıya ait iş şerinde çalıştığı, çalıştığı süreçte davacı rızası dışında deponun anahtarlarının yedeğini yaptırdığı, yedekleri izinsiz ve rıza dışı muhafaza edip yedek anahtar ile hırsızlığı gerçekleştirdiği, bu durumun emniyeti su istimal olarak değerlendirilemeyeceği, bu kapsamda zarar doğuran olayın hırsızlık olduğunun kabulü gerektiği ve hırsızlığın poliçe teminat kapsamında kaldığı, Ceza mahkemesinde davacının çalınan mallarının değerinin 100.000,00 TL ı olduğu, bunun 60.000,00 TL lık kısmının geri alındığını ikrar ettiği, ikrarın aksine davalı ... şirketine sunulan çalınan mallara ilişkin listenin davacı tarafından tek taraflı olarak düzenlendiği, hangi tarihte düzenlendiğinin belirsiz olduğu, çalındığı iddia edilen malların hırsızlık olayından önce davacının uhdesinde bulunduğuna ilişkin herhangi bir belgede ibraz edilemediği gözetildiğinde davacının gerçekleşen zararının 40.000,00 TL olduğunun kabulü gerektiği, davacı mizanın incelenmesi sonucu, ticari mallar rakamından, satılan emtia bedeli tenzil edildiğinde emtia sigorta değerinin 1,750.044,76 ı TL olduğu, hırsızlığa konu olabilecek mal tutarı 1.750 044,76 TL iken Akişyeri Paket Sigorta Poliçesi ile bu malların sadece 350,000,00 TL (enflasyonsuz) bedelli kısmının teminat altına alındığı, davacının iş yerinde bulunan emtianın Sigorta Değeri : 1.750.044,76 TL, enflasyonlu Sigorta Bedelinin 361.506,85 TLı, Hasar Tutarının ise 40.000,00 TL olduğu gözetildiğinde Sigorta Şirketinin Sorumlu Olduğu Sigorta Tazminatı'nın (40.006,00x ( 361.506,85 / 1.750.044,76) ) = 8,262,80 TL ı olduğu, poliçenin ''Hırsızlık Güvenlik Ünlemleri Şartı" başlıklı maddesinde öngörülen önlemlerden en az birinin sigortalı iş yerinde bulunmaması nedeniyle hasar bedelinin % 20 si oranında muafiyet uygulanması gerektiği ,bu halde muafiyet tutarının gerçekleşen 40.000,00 TL zararın %20 i olan 8.000,00 TL ı olduğu, muafiyet sonrası davacının talep edebileceği tazminat miktarının (8.262,80-8.000,00=262,80) 262,80 TL olduğu taraflar arasındaki poliçe, ... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin ...K sayılı dosyası, itibar edilen 15/06/2021 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya içeriği ile anlaşılmakla davacının davasının kısmen kabulü ile aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere;
Davacının davasının kısmen kabulüne, 262,80-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 59,30 TL harcın, dava açılışında alınan 170,78 TL peşin harçtan düşülmesi ile fazla yatırıldığı anlaşılan 111,48 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine, Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 44,40 TL başvurma harcı, 956,70 TL tebligat ücreti, 2.000,00 TL bilirkişi ücreti, toplamı 3.001,10 TL'nin davanın kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 78,87 TL'si ile iade sonrası kalan 59,30 TL harç toplamından oluşan 138,17 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 262,80 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/3 m uyarınca hesaplanan 262,80 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı dikkate alınarak 34,68 TL sinin davalıdan alınarak ,bakiye 1.285,32 TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
9-Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/10/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.