T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/139 Esas
KARAR NO: 2021/202 Karar
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/03/2020
KARAR TARİHİ: 08/03/2021
KARAR YZL. TRH.: 08/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı ... ... ... İşletme (...) Genel Müdürlüğü vekili 04.03.2020 tarihli dava dilekçesinde özetle; ".... Genel Müdürlüğü hizmet binası ile işletmekte olduğu hava liman/meydanlardaki güvenlik hizmetlerinin piyasaya yaptırıldığını, davalı işçisi olarak İstanbul ... Havalimanı ve ... Havalimanında çalışmakta iken bir kısım işçilik alacaklarının tahsili amacıyla açılan davalar ve bu kararların kesinleşmesi ile İcra Müdürlüklerine Genel Müdürlükleri tarafından yapılan ödemelerin, ..., ..., ... , ... ... , ... ... ile imzalanan sözleşme eklerinde yer alan teknik şartnamelerin 5.1 maddesinde Özel şartnamelerin 8.1.2, veya 7.10 maddelerinde; Yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin; İş Kanunu, SSK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, hak ve alacaklar bakımından muhatabının da sorumlusunın da Yüklenici olduğunu, Yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin herhangi bir sorumluluğun ...'ye yüklenemeyeceğini, yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu, SSK mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarda belirlenen tüm hak ve alacaklarının Yüklenici tarafından karşılanacağını, ...’nin bu gibi konularda sorumlu sayılmayacağı şeklinde düzenleme bulunduğunu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2004/11-254 E., 2004/295 K. Sayılı ilamında yer alan hükmün belirtildikten sonra, davalar sonucunda ... tarafından ödenen tutarlardan, davalı ile Kuruluşları arasında imzalanan güvenlik hizmetleri sözleşmesi hükümleri ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı gereğince, ... Genel Müdürlüğünce ödenen toplam 50.201,73-TL'nin davalıdan rücuan tahsilini talep etme zorunlulukları doğduğunu, ödenen tutarın tahsili için arabulucuya başvurulduğunu, görüşmenin anlaşmazlıkla sonuçlandığını belirterek davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla başlangıç olarak 50.201,73-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı...Özel Güvenlik Hiz. Ltd. Şti. vekili 06.04.2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; "... davacının dava dilekçesinde belirttiği ödemelerin tahsili için işbu rücu davasını açtığını, davacı tarafça dava dışı işçilere yaptığı ödemelere ilişkin rücu isteminin zamanaşımı süresinin dolmuş olması nedeniyle davanın zamanaşımı nedeniyle reddini talep ettiklerini, davaya konu alacaklar zamanaşımına uğramamış olsa dahi davalı şirketin davacı kuruma karşı herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, taraflar arasında düzenlenen sözleşme hükümleri ile kurumun kurduğu komisyonun onay vermesi üzerine davalı şirketçe personel alımı yapılabileceği ve yine kurumun talimatı üzerine personellerin işten çıkarılabileceğinin kararlaştırılmış olduğunu, davaya konu işçilik alacaklarında, dava dışı işçilerin davacı kurum komisyonunun talimatı ile işe başlatıldığını ve işten çıkarılmış olduğunu, davacı kurumdan özel güvenlik hizmet alım ihalesi ile iş alan davalının, davacı tarafça belirlenen işçileri, davacının belirlediği şartlarda çalıştırmış olduğunu, bu işçilerin her ne kadar davalı şirket sigortalısı olsa da işçi alma ve çıkarma yetkisinn davacı kuruma ait olduğunu, işçilerin ücretlerinin de davacı kurum tarafından belirlenmiş olduğunu, Kamu İhale Genel Tebliği 78,maddesinde, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyatlara dâhil olacak giderlerin düzenlemiş olduğunu, bu kapsamda çalışanların tüm mali hak ve alacakları ile tazminat taleplerinin yüklenici karı da dâhil olmak üzere isteklilerin teklif fiyat bedelleri arasında sayılmış olduğunu, gerek Kamu İhale Genel Tebliği, gerekse de ihale dokümanı kapsamında alt işverenlerin sorumlu tutulabileceği tüm bedellerin, teklif fiyat bedelleri kapsamında ödendiğinden bunlar haricinde, taşeronlarının çalışanlarına karşı herhangi bir mali sorumluluğu bulunmadığını, teklif fiyata dâhil edilmeyen alacaklardan davacı kurumun sorumlu tutulacağını, ihale sözleşmesi kapsamında alt taşeron olan davalı şirketin, sözleşme hükümleri gereği asıl işveren ... Genel Müdürlüğü tarafından yapılan ödeme miktarınca çalışanlara ödeme yaptığını, davalının dava dışı çalışanların tüm işçilik alacaklarının sözleşme hükümlerine göre zamanında ve eksiksiz ödendiğini, dava dışı işçilere ödenen işçilik alacaklarından davalı şirketin değil asıl işveren olan davacı idarenin sorumlu olduğunu, dava dışı işçilerin davacı kurum işçileri olması nedeniyle davaya konu işçilik alacaklarından davacı kurumun sorumlu olması nedeniyle davaya konu ödemeler için davalıya rücu davası yöneltilemeyeceğini, dava dışı işçilere ödenecek ücretlerin davacı kurum tarafından belirlendiğini, davalıya bu işçilerin ücretlerinin aksatılmadan ödendiğini, işçilerin iş sözleşmelerinin davacı talimatı ile sonlandırıldığını, sözleşme kapsamında tüm ödemeleri eksiksiz yerine getiren davalıya rücu davası yöneltilmesinin hakkaniyete aykırılık teşkil ettiğini, dava dışı işçilerin davacı işçisi olduğunu, davalı şirketin, davacı kurumun sözleşme kapsamında dava dışı işçileri çalıştırdığını, davalı şirketin sözleşme süresince davacı kurumun talimatı ve belirlediği şartlarda kurumun işçilerini çalıştırdığını, işçi alma ve çıkarmanın kurumun inisiyatifinde olduğunu, işçiye talimat verme yetkisinin de davacı kuruma ait olduğunu, dava dışı işçinin başından beri davacı kurumun işçisi ve tüm işçilik alacaklarından da davacı kurumun sorumlu olduğunu, işçilik alacaklarına ilişkin ödenen vekâlet ücretleri, yargılama giderleri ve icra masraflarından davacı kurumun sorumlu olduğunu, dava dışı işçilerin dava açmasının bu davalara ilişkin kararların icra takibine konu edilmesinin davacının kusurundan kaynaklandığını, dava masrafı, harç, vekalet ücreti, faiz ve fer 'ilerine ilişkin olarak davalının sorumluluğuna gitmenin hakkaniyete aykırı olduğunu, davacının davasının haksız ve hukuki dayanaktan uzak olması nedeniyle reddini, zamanaşımı nedeniyle usulden reddini, Mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddini, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, Alacak (hizmet alımı Sözleşmesinden Kaynaklanan rücuen tazminat) İsteminden İbarettir.
Bakırköy ... İcra Dairesi tarafından gönderilen 2019/16340, İstanbul 33. İcra Dairesi tarafından gönderilen 2018/43590,İstanbul 33. İcra Dairesi tarafından gönderilen 2018/19872, Bakırköy 16. İcra Dairesi tarafından gönderilen 2017/20992, Ankara 10. İcra Dairesi tarafından gönderilen 2018/4774 esas nolu dosya örneği Mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Bakırköy ... İş Mahkemesi tarafından gönderilen 2013/68 esas nolu dosya örneği Mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Bakırköy ... İş Mahkemesi tarafından gönderilen 2013/583 esas sayılı dosya örneği Mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Ankara ... İş Mahkemesi tarafından gönderilen 2017/34 esas sayılı dosya örneği Mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Bakırköy ... İş Mahkemesi tarafından gönderilen 2016/99 esas sayılı dosya örneği Mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Davacı ... ile davalı ... Arasındaki sözleşme ve eki şartnamelere ilişkin bilgi ve belgeler Mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. (Yargıtay ...HD. 2019/1781E.2020/2747K)
Dosya bilirkişiye tevdii edilmiş olup, Bilirkişi raporunda özetle; davacı idarenin dava dışı işçilerin davalı ve dava dışı firmalardaki çalışma dönemleri ile ilgili İş Mahkemesi kararları gereğince ödediği tutarları, taraflar arasında imzalanmış sözleşme hükümleri ve Yargıtay ... Hukuk Dairesi kararları gereği ödediği tutarın 48.376,56-TL'sini...Özel Güvenlik Limited Şirketinden, 1.825,17-TL'sini ise...Özel Güvenlik Limited Şirketi + ... Özel Güvenlik iş Ortaklığından rücuen talep edebileceğini, davacı idarenin dava dışı işçilere ödediği tutarların, ... ... için 11.673,92-TL, ... için 8.759,19-TL, ... için 7.051,55-TL, ... ... için 1.608,00-TL, ... ... için...Öz Güv...Ltd.Şti.+ Vega Tim Özel Güv. İş ört. 1.825,17-TL, ... ... Öz Güv...Ltd.Şti. için 19.283,90-TL, TOPLAM 50.201,73-TL olduğunu, davalı taraftan rücuen talep edebileceği belirtmiştir.
Tüm dosya kapsamında yapılan incelemeler neticesinde; taraflar arasında imzalanan Hizmet alımı sözleşmesi, Kamu İhale Genel Tebliği hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, davacı işverenin dava dışı işçileri çalıştıran davalı yükleniciden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kanaatine varılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, 50.201,73-TL'nin 11.673,92-TL sinin 17/12/2018 tarihinde, 8.759,19-TL'sinin 29/06/2018 tarihinden, 7.051,55-TL sinin 25/12/2018 tarihinden, 1.608,00-TL sinin 27/06/2019 tarihinden, 21.109,07-TL sinin 13/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 3.429,28-TL harcın, peşin alınan 857,33-TL'nin mahsubu ile bakiye 2.571,95-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından peşin yatırılan 857,33-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'nin 13. maddesi gereğince hesaplanan 7.326,22-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan başvuru harcı, posta, tebligat ve bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 1.198,40-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Dava açılmadan önce arabuluculuk aşamasında yapılan 660,00-TL giderin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Davacı ve davalı tarafça yatırılan gider/delil avansının kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi gereğince karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda HMK'nun 341 ve devamı maddeleri gereğince kararın tebliğinden itibaren Mahkememize Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine gönderilmek üzere verilecek dilekçe ile iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
E-İMZALIDIR
Hakim ...
E-İMZALIDIR