T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/337 Esas - 2022/676
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2020/337
KARAR NO: 2022/676
DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/07/2020
KARAR TARİHİ: 29/09/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 11/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 30.03.2018 tarihinde, teknik özellikleri Teknik Şartname’de düzenlenen 2.000 ton gergi çeliği, ihale dökümanı ile bu Sözleşme’de belirlenen şartlar dahilinde Yüklenici tarafından temini ve İdare’ye teslimi işidir.” konulu 2000 Ton Gergi Çeliği Mal Alımı’na ait Sözleşme bağıtlandığını, sözleşme’nin 10.1. maddesine göre 2000 ton gergi çeliğinin 400’er ton şeklinde 5 parti halinde imal edilmesi ve teslimatı konusunda anlaşıldığını,1. Partinin 45 gün içerisinde ... Beton Travers Fabrikası’na,2. Partinin 30 gün içerisinde ... Beton Travers Fabrikası’na,3. Partinin 30 gün içerisinde ... Beton Travers Fabrikası’na,4. Partinin 30 gün içerisinde ... Beton Travers Fabrikası’na, 5. Partinin 30 gün içerisinde ... Beton Travers Fabrikası’na teslim edileceğinin kararlaştırıldığını, ancak müvekkili tarafından 16.08.2018 tarihli yazı ile OHAL uygulaması dolayısıyla yerli ve yabancı firmalardan hammadde temininde yaşanan zorluklar, döviz kurundaki dalgalanmalar, makinelerin ARGE ve üretim çalışmalarının zaman alması sebepleriyle İdare’den cezasız süre uzatımı talebinde bulunulduğunu, teslim tarihlerinin 1. Parti 30.09.2018, 2. Parti 30.10.2018, 3. Parti 30.11.2018, 4. Parti 30.12.2018, 5. Parti 30.01.2019 olarak revize edilmesinin talep edildiğini, ilk 3 partinin Sözleşme’de belirlenen yerlere teslimi sonrası, 4. partinin teslim tarihinden 5 gün önce davalı tarafın müvekkiline göndermiş olduğu yazı ile “yer sıkıntısı sebebiyle ... Beton Travers Fabrikasındaki gergi çeliği stok durumuna göre İdare tarafından belirlenecek olan tarihlerde sevkiyata başlanılması gerektiği” bildirildiğini, bunun üzerine müvekkilince teslimatların durdurulduğunu, İdarenin 13.02.2019 tarihli yazısı ile 5. Parti 400 ton gergi çeliğinin 15.03.2019 tarihinde ... Beton Travers Fabrikası’na teslim edilmesi gerektiğini bildirdiğini, müvekkilinin 4.ve 5. Parti teslimatları da belirtilen sürelerde başarıyla gerçekleştirdiğini ve taraflar arasında 29.03.2019 tarihinde kesin kabul yapıldığını, ancak devam eden süreçte idarenin, ...04.2019 tarihli yazısı ile teslimatlarda yaşanan gecikme nedeniyle 1. Partiye 114 gün için 246.240,00 TL, 2. Partiye 132 gün için 285.120,00 TL 3. Partiye 151 gün için 326.160,00 TL, 4. Partiye 135 gün için 291.600,00 TL, 5. Partiye 105 gün için 226.800,00 TL olmak üzere toplam 1.375.920,00 TL gecikme cezası uyguladığını bildirdiğini, 30.04.2019 tarihli yazı ile İdare’nin süre uzatım talebine cevap vermeyip malların teslimi için yeni teslimat tarihi belirterek süre uzatım talebini zımnen kabul ettiği, dolayısıyla karşılıklı rıza ile cezasız sürede anlaşılarak işin bitirildiği, bu sebeple gecikme cezasının kabul edilmediğininin bildirildiğini, son olarak .... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle Sözleşme’den kaynaklı 1.375.920,00 TL’lik alacağın ödenmesinin talep edildiğini ancak İdare’ce ihtarnameye herhangi bir cevap verilmediğini gelinen aşamada; İdarenin, Müvekkili tarafından tanzim edilen 24.10.2018 tarihli, 2.548.800,00 TL bedelli, ...12.2018 tarihli, 2.548.800,00 TL bedelli, 31.12.2018 tarihli 2.548.800,00 TL bedelli, 11.03.2019 tarihli 2.548.800,00 TL bedelli ve 04.04.2019 tarihli 2.548.800,00 TL bedelli faturalardan kaynaklanan toplam 12.744.000-TL’lik borcun 11.368.080 TL’sini ödediğini, bakiye 1.375.920,00 TL ise gecikme cezası uygulandığı gerekçesiyle ödenmediğini, alacağın tahsili için Ankara ...İcra Müdürlüğü’nün ... E. Dosyasında başlatılan icra takibinin davalı tarafın itirazı sonucu durdurulduğunu, borca karşı haksız ve kötü niyetle itiraz edildiğini, alacak likit olduğundan ve davalının, şartları hiçbir şekilde oluşmadan gecikme cezası uygulamaktaki kötü niyeti açıkça ortada olduğundan davalı borçlu aleyhine %20 icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiğini belirterek davalının itirazının iptali ile takibin devamına, icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
21/04/2022 tarihli duruşmada davacı vekiline faize ilişkin itirazın iptali talep ediyorsa icra takip dosyasında bildirmiş olduğu 64.114,05 TL üzerinden hesaplanan 1.094,90 TL peşin harcı yatırması için bir hafta kesin süre verilmiş, davacı vekili 26/04/2022 tarihinde 1.094,90 TL harcı tamamlamıştır.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflarar asındaki 30.03.2018 tarihli sözleşme ile davacı tarafa 165 takvim günü içerisinde 800 tonu ... Beton Travers fabrikasına olmak üzere 5 parti halinde teslim edilmek üzere 10.800 TL bedel üzerinden 2000 ton gergi çeliği alımı işi sipariş edildiğini, davacının 5 partide teslim edilmesi gereken malzemeleri muhtelif tarihlerde ilgili beton travers fabrika müdürlüklerine tamamı cezalı olarak geç teslim ettiğini, bu nedenle sözleşme 34. Md gereği her parti için ceza uygulandığını, davacı şirket, her ne kadar cezasız süre uzatımı talep etmiş olsa da, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin, “Süre uzatımı verilebilecek haller ve şartları” başlıklı 25. maddesindeki hükmün şartlarını taşımayan davacı şirkete cezasız süre uzatımı verilmesinin müvekkili tarafından uygun bulmadığını, davacı şirketin sözleşme gereğince doğan yükümlülüklerini, zamanında yerine getirememiş olduğunu, davacı şirketin, 17/01/2019 tarih ve 30659 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren "7161 sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" ile 4735 sayılı Kamu İhaleleri Sözleşmeleri Kanunu’na eklenen "Sözleşmelerin Tasfiyesi veya Devri" konulu Geçici 4.madde hükümlerine göre, herhangi bir müracaatı olmadığını savunmuş, davanın reddine, kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, ilamsız icra takibine itirazın iptali ve inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Taraf vekilleri delillerini sunmuşlar, takip dosyası getirtilmiştir.
Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında; alacaklı ... Demiryolu Bağlantı Elemanları Sanayi ve Ticaret AŞ tarafından TCDD Genel Müdürlüğü aleyhine 30.03.2018 tarihli 2000 ton gergi çeliği mal alımına ilişkin sözleşme, faturalar, ihtarnameler, cari hesap dökümüne dayalı olarak 1.375.920,00 TL asıl alacak, 64.114,05 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.440.034,05 TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı tarafın borca ve ferilerine itirazı sonucu takibin durdurulduğu, davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasında 30.03.2018 tarihli 2000 ton Gergi Çeliği Mal Alımına Ait sözleşme imzalanmış olduğu, Sözleşmenin konusunu İdarenin ihtiyacı olan teknik özellikleri teknik şartnamede düzenlenen 2000 ton gergi çeliğinin ihale dökümanı ile bu sözleşmede belirlenen şartlar dahilinde davacı yüklenici tarafından temini ve idareye teslimi işi olduğu, sözleşme bedeli, sözleşme konusu çeliğin sözleşmede kararlaştırılan teslim tarihlerinden sonra davacı tarafça davalı tarafa teslim edildiği konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık ürünlerin geç tesliminden dolayı gecikme cezası uygulanıp uygulanmayacağı konusundadır.
Tarafların kabulünde olan sözleşmenin 34.1. Maddesi; "İdare tarafından, bu sözleşmede belirtilen süre uzatımı halleri hariç, Yüklenicinin, sözleşmeye uygun olarak mali veya malları süresinde teslim etmemesi halinde 30 gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikme cezası uygulanır." 34.2. Maddesi; "Yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak malın kısmi kabule konu olan kısmını süresinde teslim etmemesi halinde, İdare tarafından en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için teslim edilmeyen kısmın bedelinin Bindebir oranında gecikme cezası uygulanır." şeklinde düzenlenmiştir.
Bilirkişi kurulundan alınan rapor ve ek raporda özetle; davacı yüklenicinin 30.03.2018 tarihli sözleşme ile üstlendiği 2000 ton gergi çeliği teminini geciktireceğinden bahisle idareye 16.08.2018 tarihinde yazı ile bildirimde bulunmuş olduğu, davalı idarenin bu tarihten önce veya sonra yükleniciye cezai şart uygulanacağı hususunda bildirim yapmadığı ve idarenin sözleşme gereği teslim edilen ürünlerin tesliminde ihtirazi kayıt da koymadığının anlaşıldığı, sadece kesin kabul yapıldıktan sonraki tarihte (...04.2019) davacı yüklenicinin hakedişlerinden yaptığı ceza kesintisine ilişkin bilgi verdiği, davalı idarenin sözleşmenin 34. Md gereğince yükleniciye gecikme halinde 10 günlük ve 30 günlük süreleri de vermemiş olduğu nazara alındığında davacıya gecikme cezası uygulanma koşullarının oluşmadığından 1.375.920,00 TL nın davacıya iadesi gerektiği, anılan bedelin ödenmesi için davacı yüklenicinin idareye 21.02.2020 tarihinde çektiği ihtarın 24.02.2020 tarihinde tebliğ edildiği, ihtarda verilen 3 gün sonu 27.02.2020 tarihinden icra takip tarihi 01.07.2020 tarihi ne kadar hesaplanan faizin 49.665,06 TL olduğu bildirilmiştir.
Dosya kapsamına uygun düşen bilirkişi kurulu raporu Mahkememizce kabul edilmiştir.
Dosya kapsamına, toplanan delillere, iddia, savunma ve bilirkişi raporuna göre; taraflar arasında 30.03.2018 tarihinde, 2.000 ton gergi çeliği alımına ait sözleşme imzalandığı, sözleşme’nin 10.1. maddesine göre 2000 ton gergi çeliğinin 400’er ton şeklinde 5 parti halinde teslimatının kararleştırıldığı,1. Partinin 45 gün içerisinde ... Beton Travers Fabrikası’na, 2. Partinin 30 gün içerisinde ... Beton Travers Fabrikası’na,3. Partinin 30 gün içerisinde ... Beton Travers Fabrikası’na,4. Partinin 30 gün içerisinde ... Beton Travers Fabrikası’na, 5. Partinin 30 gün içerisinde ... Beton Travers Fabrikası’na teslim edileceğinin kararlaştırıldığı, davacı tarafın 16.08.2018 tarihli TCDD Genel Müdürlüğüne yönelik yazısında; "Ülkemizde OHAL uygulamasından dolayı Yerli yabancı firmalardan hammadde temininde yaşanan zorluklar, döviz kurundaki dalgalanmalar, yurtdışında üretilen hammaddelerin dünya piyasasının içinde bulunduğu durum nedeni ile üretiminde aksamaların olması ve buna paralel olarak ithalinde yaşanan sıkıntılar hammadde teminindeki sıkıntıların ortadan kaldırılması ve ülkemiz ekonomisinde katkı sağlanması amacıyla yerli piyasaya yaptırdıkları makinelerin Arge ve üretim çalışmalarının zaman alması nedenleri ile partilerin teslim süreleri revize edilerek 1. Parti 30.09.2018, 2. Parti 30.10.2018, 3. Parti 30.11.2018, 4. Parti 30.12.2018, ve 5. Parti ürünlerin 30.01.2019 tarihlerinde teslim edilecek şekilde cezasız süre uzatımı verilmesini" talep ettiği, davalı idarenin bu tarihten önce veya sonra yükleniciye cezai şart uygulanacağı hususunda bildirim yapmadığı ve idarenin sözleşme gereği teslim edilen ürünlerin tesliminde ihtirazi kayıt da koymadığı, sadece kesin kabul yapıldıktan sonraki tarihte (...04.2019) davacı yüklenicinin hakedişlerinden yaptığı ceza kesintisine ilişkin bilgi verdiği, davalı idarenin sözleşmenin 34. Md gereğince yükleniciye gecikme halinde 10 günlük ve 30 günlük süre vererek yazılı ihtar yapmamış olduğu nazara alındığında davacıya gecikme cezası uygulanma koşulları oluşmadığından davalı idarece davacı hakedişinden cezai şart olarak kesilen 1.375.920,00 TL tutarın davacıya iadesi gerektiği, anılan bedelin ödenmesi için davacı yüklenicinin idareye 21.02.2020 tarihinde çektiği ihtarın 24.02.2020 tarihinde tebliğ edildiği, ihtarda verilen 3 gün sonu 27.02.2020 tarihinde davalı tarafın temerrüte düştüğü, davacı tarafın temerrüt tarihinden icra takip tarihi olan 01.07.2020 tarihi ne kadar hesaplanan 49.665,06 TL işlemiş faiz alacağı talep edebileceği, davalı tarafın asıl alacak tutarına ve 49.665,06 TL işlemiş faiz alacağı tutarına itirazında haksız olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne, Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasında davalı tarafın 1.375.920,00 TL asıl alacak ve 49.665,06 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.425.585,06 TL alacak tutarına yapmış olduğu itirazın iptaline, asıl alacak tutarına takip tarihinden itibaren yıllık %13,75 oranını geçmeyecek şekilde avans faizi yürütülmek suretiyle yukarıda belirtilen toplam alacağın davalıdan tahsili için takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, sözleşmeden kaynaklanan alacak likit nitelikte olduğundan kabul edilen asıl alacak tutarı üzerinden İİK.67.maddesi uyarınca %20 oranında belirlenecek icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,koşulları oluşmadığından davalı tarafın kötü niyet tazminatı isteminin reddine dair aşağıda yazılı kararın verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kısmen Kabulüne,
Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasında davalı tarafın 1.375.920,00 TL asıl alacak ve 49.665,06 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.425.585,06 TL alacak tutarına yapmış olduğu itirazın iptaline,
Asıl alacak tutarına takip tarihinden itibaren yıllık %13,75 oranını geçmeyecek şekilde avans faizi yürütülmek suretiyle yukarıda belirtilen toplam alacağın davalıdan tahsili için takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
Kabul edilen asıl alacak tutarı üzerinden İİK.67.maddesi uyarınca %20 oranında belirlenen icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Koşulları oluşmadığından davalı tarafın kötü niyet tazminatı isteminin Reddine,
3-Alınması gerekli 97.381,71 TL harçtan peşin alınan ...392,24 TL'nin mahsubu ile kalan 79.989,47 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir yazılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan ...392,24 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvuru harcı, 2.400,00 TL bilirkişi ücreti, 100,50 TL tebligat, müzekkere gideri olmak üzere toplam 2.554,90 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre 2.529,30 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-AAÜT uyarınca belirlenen 162.046,80 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
7-AAÜT uyarınca belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,
8-Dava öncesi zorunlu ara buluculuk gideri olan 1.320,00 TL'nin kabul ve ret oranına göre 1.270,20 TL'sinin davalıdan kalan 49,80 TL'sinin davacıdan ayrı ayrı alınarak hazineye gelir yazılmasına,
9-Davalı tarafından masraf yapılmadığından hükmedilmesine yer olmadığına,
10-HMK 333. maddesi uyarınca artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
İşbu mahkeme kararına karşı HMK 341 ve 345. maddesi uyarınca taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yoluna başvuru yapma hakkı bulunduğuna dair tarafların yüzüne karşı oy birliği ile karar verildi.29/09/2022