T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/531 Esas - 2021/984
T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2020/531 Esas
KARAR NO: 2021/984
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/10/2020
KARAR TARİHİ: 21/12/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 22/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ TALEBİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Davacının bir iktisadi devlet teşekkülü olup 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na tabı olduğunu, Alparslan 1 Hidroelektrik Santralı İşletme Müdürlüğünün enerji üretimini gerçekleştirmek üzere işletme periyodik bakım, onarım, revizyon işi ile ilgili olarak bazı işlerin 2016 ila 2018 döneminde ihale neticesinde imzalanan sözleşme ile davalıya verildiğini, davalının sözleşme konusu çalıştırdığı işçilerin yasadan ve TİS'den kaynaklanan haklarını tam olarak ödememesi nedeniyle çocuk yardımı, yakacak yardımı, bayram yardımı, ücret zammı, ikramiye alacağı için Ankara ... Mahkemesinde dava açıldığını, dava sonunda mahkeme tarafından hükmedilen tutarların ödemesinin müvekkili tarafından yapıldığını, müvekkili tarafından yapılan ödemelerden sözleşme gereğince davalı şirketin sorumlu olduğunu bildirerek fazlaya ilişkin hakları saldı kalmak kaydıyla 1.000,00TL’nın ödeme tarihinden işleyecek avans faizi de birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ CEVABI : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle davanın zamanaşımına uğradığını, dava dışı işçiler tarafından ikame edilen davaların davalı firmaya ihbar edilmediğini bu nedenle bu davalar nedeni ile doğan vekalet ücreti , yargılama gideri, icra vekalet ücreti , icra yargılama gideri ve faizlerin müvekkili şirketten talep edilemeyeceğini, dava dışı işçilerin tüm işçilik alacaklarından davacının asıl işveren sıfatıyla sorumlu olduğunu, davacı tarafından hukuka aykırı sözleşme hükümlerine dayanak gösterilerek dava dışı işçilere yapılan ödemelerin tamamının yüklenici firmalara rücu edilmeye çalışılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu sözleşme gibi diğer tüm sözleşmelerde alt işveren şirketlerin borç ilişkisini diledikleri gibi düzenleyemediğini , sözleşme metni içeriğini ve iradelerinin konusunu belirleyemediğini, davalı firmanın sendikal alacaklardan sorumlu olmadığını, işçilerin TİS ile elde ettikleri ilave ücret ve haklara ilişkin bedellerin ihale bedeli veya imzalanan sözleşme bedeli içerisinde bulunmadığını, 6552 sayılı Yasa de değişik 4735 sayılı yasanın 8. Maddesi ile 4857 sayılı yasanın 2/7 maddesindeki müteselsil sorumluluk personel çalıştırılmasına dayak hizmet alım ihalelerinde toplu iş sözleşmelerinden kaynaklı işçilik alacakları bakımından ortadan kaldırıldığını ve bu sorumluluğun kamuya yüklendiğini, mevzuat, sözleşme hükümleri, örf adet, dürüstlük kuralları ve kararlar ışığında davacının toplu iş sözleşmesinden kaynaklı alacakları davalıdan talep edemeyeceğini, müvekkilinin bu alacaklardan sorumluluğunun bulunmadığı bildirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRME:
Dava, asıl işveren davacı ... A.Ş'nin, davalı şirket nezdinde çalıştırılan işçilerin açmış olduğu dava sonrasında ödemek zorunda kaldığı işçilik alacaklarının rücuen tazmini istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava dışı işçilere ödenen ve TİS'den kaynaklanan alacaklar yönünden davalının sorumlu olup almadığı , sorumlu ise ne oranda sorumlu olduğu hususlarında toplanmaktadır.
Her ne kadar davalı vekili tarafından zamanaşımı itirazında bulunulmuş ise de dava konusu alacakların 04.07.2019 ve 07.08.2019 tarihlerinde ödendiği , davanın 27.10.2020 tarihinde açıldığı ve BK 'nun 73. Maddesi gereğince iki yıllık sürenin geçmediği anlaşıldığından davalının zamanaşımı itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Ankara ... Mahkemesinin dava dosyaları , Ankara ... Müdürlüğüne ait takip dosyaları taraflar arasında düzenlenen Hizmeti Alımına ait sözleşme ve idare Şartnamesi, ödeme belgeleri getirtilmeş ve dava dışı işçiler tarafından Toplu İş Sözleşmesinden kaynaklanan işçilik alacaklarının tahsili için davacı aleyhine Ankara ... Mahkemesinde ayrı ayrı toplam 36 adet dava açıldığı, mahkemece davaların kabulüne karar verildiği, kararların Ankara ... Müdürlüğünün 36 adet dosyasında ayrı ayrı takibe konu edildiği ve davacı tarafından icra dosyalarına 04.07.2019 ve 07.08.2019 tarihlerinde ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasında. Alpaslan-1 Hes İşletme Müdürlüğünün işletilmesi için 2 yıl süre ile ... Satın Alma ve İhale Yönetmeliğine Göre (4734/3-g) Açık İhale Usulü ile İhale Edilen Hizmet Alımlarına Ait Sözleşme imzalandığı, sözleşmenin "Yüklenicinin Sözleşme Konusu İş İle İlgili Olarak Çalıştıracağı Personele İlişkin Sorumlulukları" başlıklı 23. maddesinin 17. bendinde; "iş bu sözleşme kapsamında yüklenicinin istihdam ettiği işçinin muhatabı ve sorumlusu yüklenicidir Bu konuda ... AŞ kesintide muhatap değildir." düzenlemesi yer aldığı,
Alpaslan 1 Hidroelektrik Santralinin İşletilmesine İlişkin Teknik Şartnamenin 9.12. maddesinde “yüklenicinin çalıştırdığı personel ve kendi firması ile ilgili İş Kanunu. SGK ile ilgili Kanunlar, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunun, İş mevzuatı, Umumi Hıfzısıhha Kanunu ile bu konudaki diğer yasa, tüzük, yönetmeliklerde emredilen SGK primleri, işsizlik Sigortası ve fazla mesai ödemeleri, vergi vb diğer bütün yasal yükümlülükler Yükleniciye aittir'" hükmünün mevcut olduğu görülmüştür.
Dosyada mevcut deliller üzerinde yapılan inceleme sonucunda hazırlanan denetime elverişli bilirkişi ön rapor ve raporunda özetle : taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 23. maddesinin 17 . bendinde ve Teknik şartnamenin 9.12.maddesinde yüklenicinin çalıştırdığı işçilerin sorumlusu ve muhatabı olduğuna ve yüklenicinin çalıştırdığı personel ve kendi firması ile ilgili İş Kanunu. SGK ile ilgili Kanunlar, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunun, İş mevzuatı, Umumi Hıfzısıhha Kanunu ile bu konudaki diğer yasa, tüzük, yönetmeliklerde emredilen SGK primleri, işsizlik Sigortası ve fazla mesai ödemeleri, vergi vb diğer bütün yasal yükümlülükler Yükleniciye ait olduğuna dair hüküm bulunduğu, 4734 Saydı Kamu İhale Kanunu de; kamu hukukuna tabı olan veya kamunun denetimi akında bulunan veyahut kamu kaynağı kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usuller belirlendiği, Kanunun 2. maddesinde; Kanun kapsamına giren idareler sayılmıştır, "istisnalar” başlıklı 3. maddesinin (g) bendinde ise. istisna kapsamında yapılan ihalelerin ceza ve ihlallerden yasaklama hukumlen hariç olmak üzere 4734 Saydı Yasaya tabı olmadığı düzenlendiği, 473S Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu nun amacının Kamu İhale Kanununa göre yapılan ihalelere ilişkin sözleşmelerin düzenlenmesi ve uygulanması ile ilgili esas ve usullerin belirlenmesi olduğunun L maddede düzenlendiği, 8. maddede ise 4734 Sayılı Kanunun 62. maddesinin (e) bendine göre ihale edilen işlerde TİS ile belirlenen ücret ve sosyal haklardan kaynaklanan bedel artışı kadar idarece fiyat farkı ödeneceği belirtildiği, 4735 sayılı Kanunun 8. maddesi dayanağında TIS ile belirlenen ücret ve sosyal haklardan kaynaklanan bedel artışışı kadar idarece fiyat farkı ödenebilmesi için ihalenin 4734 Sayıh Kanunun 62. maddesinin (e) bendine göre ihale edilmesi yanı istisna kapsamında olmaması gerektiği, taraflarca imzalanan sözleşme ve idari şartnamenin başlık kısmında bu sözleşmenin 4734 /3-g kapsamında olduğu; yine imzalanan ek protokolün son paragrafında; iş bu protokolün 4734 sayılı Kanunun 3-g maddesi kapsamında gerçekleştirilen Alpaslan-1 Hes İşletme müdürlüğünün güvenlik hariç, enerji üretimini gerçekleştirmek üzere işletme, periyodik bakım, onanm ve revizyon işlerinin toplam 38 kişiyle 2 yıl süreyle yaptırılması hizmet alımı için 16.06.2016 tarihinde ... Enerfi Ltd Şti. İle imzalanan ana sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olduğunun belirtildiği, Dolayısıyla dava konusu sözleşme ve ihalenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 3/g bendi (istisna) kapsamında yapıldığı, yasa gereği, istisna kapsamında yapılan ihalelerin , yasaklama hükümleri hariç 4734 sayılı Yasaya tabi olmadığı, taraflarca imzalanan sözleşmelim 23.17. , teknik şartnamenin 9.12. maddeleri gereği davalının çalıştırdığı personele dair tüm yasal yükümlülüklerden sorumlu olduğunun kabulüne göre yapılan hesaplama sonucunda davacının dava dışı işçilere ödenen toplam 249.620,67-TL davalıdan rücuen talep edebileceği, görüş ve kanaati bildirilmiş , bilirkişi raporu mahkememezci yeterli bulunmuştur.
Müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir. Yargıtay 13. HD'nin 28.01.2014 tarih ve 2013/22286 E., 2014/2147 K; 25.02.2014 tarih ve 2013/23685 E., 2014/5067 K., sayılı ilamları ile Dairemizin 23.06.2014 tarih ve 3992 E., 4794 K.; 13.11.2014 tarih ve 9000 E., 7235 K; 30.10.2014 tarih ve 1137 E., 677 K; 26.10.2015 tarih ve 5859 E., 6854 K. sayılı ilamları da bu yöndedir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;Davacı tarafından dava dışı işçilere Toplu İş sözleşmesinden kaynaklanan alacakları yönünden 04.07.2019 ve 07.08.2019 tarihlerinde toplam 249.620,67-TL ödeme yapıldığı, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin ve ihalenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 3/g bendi (istisna) kapsamında yapıldığı ve yasa gereği istisna kapsamında yapılan ihalelerin yasaklama hükümleri hariç 4734 sayılı yasaya tabi olmadığı, 4734 saydı Kamu İhale Kanununun 3/g bendi (istisna) kapsamında olduğu anlaşılan dava konusu sözleşme yönünden TİS'ten kaynaklanan bedel artışları için fiyat farkı ödenmemesinin, dava dışı işçilere ödenen işçilik alacağının sözleşme hükümleri gereğince rücuen tahsiline engel teşkil etmediği, ödenen bedellerden davalının sorumlu olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar varmak gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile 249.620,67TL işçilik alacağının 212.191,92TL lik kısmının ödeme tarihi olan 04.07.2019 tarihinden, 37.428,75Tl lik kısmının ödeme tarihi olan 07.08.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiszi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine ,
2-Alınması gereken 17.051,58TL harçtan peşin yatırılan 4.300,40TL nin mahsubu ile bakiye 12.751,18TL' nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir yazılmasına ,
3-Davacı tarafından bu yargılama nedeni ile yapılan bilirkişi masrafı 10,000,00-TL, 7 E-Tebliğat 38,50TL, 1 dosya kapağı 2,00TL olmak üzere toplam 10.048,50TL ile 4.300,40TL peşin harç olmak üzere toplam 14.348,90TL 'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacı davada kendini vekille temsil ettirmiş olduğundan, kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte olan Av. Asgari Ücret Tarifesinin 13/2. Maddesi gereğince taktir edilen 25.923,45TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Dava açılmadan önce arabuluculuk aşamasında yapılan 1.320,00 TL giderin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK'nın 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda HMK'nun 341 ve devamı maddeleri gereğince kararın tebliğinden itibaren Mahkememize Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine gönderilmek üzere verilecek dilekçe ile iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/12/2021