T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/554 Esas - 2022/452
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/554 Esas
KARAR NO: 2022/452
DAVA: İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/11/2020
KARAR TARİHİ: 08/06/2022
KARARYAZ.TRH : 09/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA:
Davacı vekilinin dava dilekçesi ile "... Müvekkilinin Ankara 17.İdare Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası kapsamında açılan maddi-manevi tazminat talepli davasının dava dışı ... lehine sonuçlandığını, karar doğrultusunda, müvekkili Kuruluşun, dava konusu asıl alacağın, işlemiş faiz yargılama gideri ve vekalet ücreti olmak üzere tüm ödemeleri yaptığını, kuruluş tarafından ödenen 42.295,87 TL, Kuruluş ile ... Siporta A.Ş. arasında 2012 yılında imzalanan 5479975011 numaralı Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi kapsamında olduğu için ... Sigorta A.Ş. tarafından ödenmesi gerektiğini, İdare Mahkemesi ilamı doğrultusunda, dava dışı ... vekili tarafından Genel Müdürlüğe icra takibi başlatıldığını, ve dava dışı ....in vekiline 09.01.2018 tarihinde ödeme yapıldığını, Ankara 17.İdare Mahkemesi'nin ... F. Sayısına kayıtlı olarak açılan davada, dava konusu olayla ilgili Genel Müdürlükçe gerçekleştirilen herhangi bir çalışma olmadığını, Genel Müdürlüğün, yalnızca kanun ve ilgili yönetmelik gereği, kazı çalışması yapılması için, müracaatta bulunan kuruluşa gerekli evrak ve şartları bulunan diğer iletişim kuruluşlarına olduğu gibi, projelerde belirtilen trafik işaretlerinin eksiksiz olarak uygulanması, trafik güvenliğinin sağlanması aksi halde her türlü kaza vb. olaydan sorumlu tutulacakları kaydıyla trafik açısından izin verdiğini, kuruluşun tazminatla yükümlü tutulmasının hukuka aykırı olduğunu, Av....'nın dilekçesinde belirtildiğini, Ankara 17.İdare Mahkemesi ... E.-2017/747 K. sayılı ilamı doğrultusunda Kuruluşun lehine hükmedilen toplam 3.020,00-TL vekalet ücreti, toplam tazminat miktarından mahsup edildiğini, davalı ... ....ürk Siporta Şirketi tarafından yapılan itiraz üzerine, icra takibinin durduğunu haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olan itirazın iptalini talep amacıyla dava açabilmek veya uzlaşarak icra takibine ilişkin tüm alacaklarını tahsil edebilmek için, zorunlu dava şartı olan arabuluculuk başvurusu yapıldığını, davalı borçlunun 42.295,87 TL asıl alacağa 09.01.2018 tarihinden takip tarihine kadar işlemiş ticari Faize ilişkin itirazlarının ve ferilere ilişkin yapmış olduğu tüm itirazlarının iptaline, davalının Ankara ...İcra Müdürlüğü'nün ..... E. sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, davalı hakkında % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, ücret-i vekalet ve dava masrallarının davalıya yükletilmesine..." karar verilmesini istediği görülmüştür.
SAVUNMA:
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle alacağın zamanaşımına uğradığını, davanın reddine karar verilmesini, hasarın teminat dışı olduğunu, davacının müvekkili şirket nezdinde 547975011 numaralı 31.12.2011 - 31.12.2012 vade tarihli muhtelif sorumluluk poliçesi bulunmadığını, poliçede sigorta konusu, poliçenin 2. sayfasında belirtildiğini..., "...'nun ve taşeronlarının (bugsaş ve özel ışleticiler)T.C. hudutları dâhılındekı trafık kanununa konu araç ışletımı ve kurum tarafından yapılan faalıyetler dahıl hızmetler sırasında (otobüs ankaray, metro vs.) bu hızmetlerın yerıne getırılmesınden kaynaklanan her türlü şahıs, resmı, tüzel kışı, kurum ve sair 3. şahıslara verilecek zararlara karşı maddi, bedeni ve manevi tazminat taleplerini karşılamak üzere, aşağıdaki genel ve özel şartlar doğrultusunda, herhangi bir tazminat limiti ayırımı yapılmaksızın teminat sağlanmaktadır.(kesılen fatura tutarı üzerinden ödeme yapılacaktır.) özel şartlar: 1.bu teminat ile, ...'nun ve taşeronlarının otobüs, fınansal kiralama (leasıng), ankaray, metro ve tüm dığer araçlarının çalışması ve işletilmesi ve diğer tüm işletme faaliyetleri (... inşaat projelerı harıç) sırasında verebileceği hasarlar sonucu sıgortalıya düşecek sorumluluklar temınat kapsamındadır." dendiğini, Müvekkilİ şirketin doğrudan kurum tarafından gerçekleştirilen faaliyetler nedeniyle bir zararın meydana gelmesi halinde teminat verdiğini, idarenin sorumluluğu ile müvekkili şirketin poliçeden kaynaklanan sorumluluğu farklı hükümlere tabi olduğunu, sigortalı idarenin kusurlu bulunması meydana gelen zararın teminat kapsamında olduğu anlamına gelmediğini, somut olayda davacının da kabul ettiğini, sigortalı davacı tarafından değil ... İletişim Hizmetleri A.Ş. tarafından yapılan bir faaliyet neticesinde zarar meydana geldiğini, işbu hususun davacı ile ... firması arasında bahse konu iş ile ilgili olarak yapılan tüm işlemlerin celp edilmesi ile de tespit edileceğini, davacı tarafın kendi eyleminin söz konusu olmadığını Ankara ...İdare Mahkemesi'nin ... Esas ve 2017/747 Karar sayılı dosyasında ve huzurdaki davaya ibraz ettiği dava dilekçesinde kabul ettiğini, idarenin faaliyeti nedeniyle meydana gelmeyen olay ile ilgili olarak müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığından davanın reddini talep ettiklerini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini..., " talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER:
Ankara ...İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasının tetkikinde takip alacaklısının davacımız,takip borçlusunun davalımız,takip konusunun Ankara ...İdare Mahkemesi'nin ... Esas ve 2017/747 Karar sayılı dosyası gereği ödenen 42.295,87 TL asıl alacak,13.851,61 TL faiz olmak üzere 56.147,48 TL nin tahsili olduğu,davalı itirazı üzerine takibin durdurulduğu , takip tarihinin 31/12/2019 olduğu görülmüştür.
Ankara ...İdare Mahkemesi'nin ... Esas ve 2017/747 Karar sayılı dosyasının tetikinde davacısının ..., davalısının ... Genel Müdürlüğü, dava konusunun maddi ve manevi tazminat olduğu, 22/02/2018 tarihinde kesinleşen ilam ile "... Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve hizmet kusuru kavramı tam yargı davaları kapsamında birlikte değerlendirildiğinde; Alt Yapı Koordinasyon Merkezi Çalışma Usul ve Esasları Uygulama Yönetmeliği hükümleri uyarınca dava konusu yaralanmanın meydana geldiği mahalde gece ve gündüz olmak üzere can ve mal emniyeti ile ilgili bütün önlemlerin eksiksiz olarak çalışmayı yaptıran veya yapan kamu kurum ve kuruluşları ile özel ve tüzel kişilerce sağlanacağının hüküm altına alındığı ve davalı ... Genel Müdürlüğü'nün anılan mahalde sorumlu kamu idaresi olduğu, olay mahallinde düzenlenen görgü ve tespit raporunda da çalışmayı yapan firma ya da kuruma ait herhangi bir tabela ya da işarete rastlanılmadığı hususuna yer verildiği, davalı idarenin 05/11/2012 tarih ve 12961-50544 sayılı işlemle, müdahil ... ... İletişim Hizmetleri A.Ş.'ne 03.11.2012 ile 31.12.2012 tarihleri arasında davaya konu altyapı ve kazı çalışmalarının yapılması için gerekli izni verdiği, böylece davalı idarenin can ve mal güvenliğinin sağlanması için alınması gereken önlemleri alması gerekirken altyapı çalışmalarını yürüten firma üzerindeki denetim yükümlülüğünü yerine getirmeyerek ve yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine uygun davranmayarak hizmet kusuruna sebebiyet verdiği ve davacının ise anılan hizmet kusuru sebebiyle zarara uğradığı görülmektedir. Nitekim dava konusu olaya ilişkin Ankara ...Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2014/931 esas ve 2015/453 sayılı kararında yapılan yargılama neticesinde altyapı çalışmaları kapsamında alt yüklenici ... İnş. San. ve Tic. Ttd. Şti.'nde şantiye şefi olarak görev yapan ...'in 2. derece asli kusurlu olduğu, yine Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2013/26864 soruşturma numaralı dosyası kapsamında düzenlenen 01.03.2013 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Asıl işveren ... ... İletişim Hizmetleri A.Ş.'nin 1. derecede asli kusurlu olduğu, Alt İşverenler Focus İnşaat ve ... İnş. San. ve Tic. Ttd. Şti'nin müştereken 1. derecede asli kusurlu olduğu, kamuya açık bir yolda buradan geçenlerin güvenliği için bu çukurlarda alınması gereken tedbirleri belirlemeyen ve takip etmeyen Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin 1. derecede asli kusurlu olduğu, alt yüklenici ... İnş. San. ve Tic. Ttd. Şti'nin şantiye şefinin 2. derecede asli kusurlu olduğu ve davacının yürüdüğü yolda gereken dikkat ve özeni göstermediğinden tali kusurlu olduğu yönünde kanaat bildirildiği görülmektedir. Davacının 70.000-TL maddi tazminat talebine ilişkin olarak açıklama istenilmesine dair Mahkememizce yapılan 14/12/2016 tarihli ara kararımıza verilen cevapta; davacı tarafından maddi tazminata gerekçe gösterilen hususlardan; davacının eşinin çalışmaktayken davacının rahatsızlığı sebebiyle işi bırakmak zorunda kaldığından bahisle maddi zararın oluştuğuna dair iddianın belgelerle ortaya konulamadığı, davacının tedavisi kapsamında özel sağlık kuruluşlarında görülen tedavilere dair harcamaların ve anılan sağlık kuruluşlarına yapılan ulaşım giderlerinin faturalarının istenilmesine karşın anılan hususlara yönelik yapılan harcamaların belgelerle ortaya konulamadığı, davacının raporlu olduğu dönemlerde çalışmadığından dolayı alamadığı taltif ödemelerine ilişkin maddi zarara uğradığına ilişkin iddiasının varsayımsal olduğu ve bu sebeple taltif ödemelerine ilişkin maddi zararın ortaya çıktığının kabulünün mümkün olmadığı, ancak davacının raporlu olduğu dönemde 444,35-TL maaşından kesinti yapıldığı görülmekte olup, maaş kesintisi yönünden davacının 444,35-TL maddi zarara uğradığı görülmektedir. Manevi tazminat, patrimuanda meydana gelen bir eksilmeyi karşılamaya yönelik bir tazmin aracı olmayıp, manevi tatmin aracıdır. Başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı, manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu hale getirmektedir.... Bu durumda; davacının maaşından yapılan kesintiler sebebiyle meydana gelen maddi zararın (444,35-TL'nin) ve davacının yaralanmasına sebebiyet veren davalı idarenin hizmet kusuru sebebiyle davacının duyduğu elem ve manevi zarara karşılık, takdiren 25.000,00-TL manevi tazminat tutarının davalı idarece davacıya ödenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle; davacının maddi tazminat isteminin 444,35-TL'lik kısmının kabulüne ve anılan maddi zararın dayanağı maaş kesintilerinin kesinti tarihlerinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat isteminin ise reddine, manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 25.000,00-TL manevi tazminatın olay tarihinden (11.12.2012) itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin ise reddine..." karar verildiği görülmüştür.
Davacı vekilince ...İdare Mahkemesi'nin ... Esas ve 2017/747 Karar sayılı dosyası nedeniyle 09/01/2018 tarihinde yapılan 38.511,46 TL lık Vakıfbanka ait ödeme dekontunun ibraz edildiği görülmüştür.
Ankara ...Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2014/931 esas ve 2015/453 sayılı karar sayılı dosyasının tetkikinde; katılanın ..., sanığın ... olduğunu, suç tarihinin 11/12/2012, atılı suçun taksirle bir kişinin yaralanmasına neden olma olduğu, sağının, ... İletişim Hizmetleri A.Ş. Firmasının alt yapı çalışmalarında görevli yetkili sorumlu olduğu, alt yapı çalışmaları nedeniyle söz konusu yerde gerekli güvenlik önlemlerini almadığı için " hazırlık aşamasında aldırılan bilirkişi raporuna göre; genele açık yollarda yapılan kazı çalışmalarının, burada yürüyenlere tehlike yaratmaması için çukurların etrafını düzgün, sağlam kapattırmayan şantiye şefi ...'in 2. derece asli kusurlu olduğu, yürüdüğü yola gerekli dikkat ve özeni göstermeyen ...'nin tali kusurlu olduğu açıklanmış olup, olayda sanığın kusur durumu, katılanda meydana gelen yaralanmanın niteliği dikkate alınarak, sanığın üzerine atılı suçtan cezalandırılmasına, katılanın maddi zararı giderilmemiş olduğundan sanık hakkında CMK'nun 231/5 maddesinin uygulanmasına yer olmadığına ... Sanığın TCK 89/1, 62/1, 52/2 maddeleri gereğince neticeten 3.000-TL adli para cezası ile cezalandırılmasına" karar verildiği görülmüştür.
Davacı tarafça dayanılan 547975011 numaralı poliçenin tetkikinde; sigorta konusu başlığında " ...'nun ve taşeronlarının (Bugsaş ve özel işletmeciler) T.C. Hudutları dahilindeki trafik kanununa konu araç işletimi ve kurum tarafından yapılan faaliyetler dahil hizmetler sırasında (Otobüs, Ankaray, Metro vs.) bu hizmetlerin yerine getirilmesinden kaynaklanan her türlü şahıs, resmi, tüzel kişi, kurum ve sair 3. Şahıslara verilecek zararlara karşı maddi, bedeni ve manevi tazminat taleplerini karşılamak üzere aşağıdaki genel ve özel şartlar doğrultusunda her hangi bir tazminat limiti ayrımı yapılmaksızın teminat sağlanmaktadır" denildiği, özel şartlarda ise " bu teminat ile Egonun ve taşeronlarının otobüs, finansal kiralama, Ankaray, Metro ve diğer tüm araçlarının çalışması ve işletilmesi ve diğer tüm işletme faaliyetleri (örneğin, bakım, onarım, işaretleme, sinyalizasyon, yayaya verilen hasarlar, ambülans hizmeti, mahkeme masrafı, avukatlık ücreti ve sair dahil inşaat projeleri hariç) sırasında verebileceği hasarlar sonucu sigortalıya düşecek sorumluluklar teminat kapsamındadır..." düzenlenmesinin bulunduğu görülmüştür.
Davacı tarafça ibraz edilen davalı ile imzalanan 2012 yılı kuruluş varlıklarının muhtelif risklere karşı sigortalanması, birim fiyat listesinin ve Ankara Büyükşehir Başkanlığı ... Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığının 2012 yılı teknik şartnamesinin tetkikinde; ... İşletme dahilinde bulunan kuruluş varlıklarının muhtelif risklere karşı sigortalanması amacıyla yapılan hizmet alımı sözleşmesi olduğu, ... adına iş görmeyen kendi adına iş yapan firmaların yaptığı işlemlerin ve işlerin sigorta kapsamında bulunduğuna dair her hangi bir düzenleme bulunmadığı görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:
Davacı tarafça Ankara ...İdare Mahkemesinin ... esas, 2017/747 karar sayılı ilamı doğrultusunda 3. Kişiye ödenmek zorunda kalan tazminatın poliçe kapsamında davalı sigorta şirketinden rücuen tahsili, davalı tarafça gerçekleşen rizikonun poliçe kapsamında kalmadığı belirtilerek davacının davasının reddine karar verilmesi talep edilmiş olup,
12/12/2012 tarihinde dava dışı ... İletişim Hizmetleri A.Ş.'nin alt yapı çalışmaları sırasında çalışma yapan şirketin gerekli güvenlik önlemleri almaması nedeniyle dava dışı ...'nin yaralandığı, ... İletişim Hizmetleri A.Ş. Firmasının alt yapı çalışmalarından sorumlusu ...'in taksirle yaralanmaya sebebiyet vermekten cezalandırıldığı, ... tarafından hizmet kusuru nedeniyle dosyamız davacısı aleyhine Ankara ...İdare Mahkemesinde tazminat davası açıldığı, alt yapı koordinasyon merkezi çalışma usul ve esasları uygulama yönetmeliği hükümleri uyarınca alt yapı çalışmalarını yürüten firma üzerinde denetim yükümlülüğünü yerine getirmeyen davacı firma aleyhine 444,35-TL maddi, 25.000-TL manevi tazminata hükmedildiği, davacı idare tarafından 09/01/2018 tarihinde ödemede bulunulduğu, davacı tarafça yapılan ödeme tarihi, icra takip tarihi dikkate alındığında BK 154/2 m gereği zaman aşımının kesildiği, davalının zaman aşı itirazının bu itibarla kabulünün mümkün olmadığı, ancak davacı tarafça dayanılan 5479975011 numaralı mesuliyet sigorta poliçesi ile davacı kurumun ve davacı kurum adına çalışan taşeronların sorumluluklarının teminat altına alındığı, tazminata konu olan ... İletişim Hizmetleri firmasının kendi adına yaptığı alt yapı çalışma hizmetlerinin teminat altına alınmadığı, bu kapsamda ...'nin yaralanması olayının ve davacı tarafça yapılan ödemenin poliçe kapsamında kalmadığı, davacının rücuen tazminat talebinde bulunamayacağı taraflar arasındaki 547975011 numaralı sigorta poliçesi, Ankara ...İdare Mahkemesinin ... esas, 2017/747 karar sayılı ilamı, Ankara ...Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2014/931 esas ve 2015/453 sayılı karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı ile anlaşılmakla aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere;
Davacının davasının reddine,
492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 80,70 TL harcın, dava açılışında alınan 678,12TL peşin harçtan düşülmesi ile fazla yatırıldığı anlaşılan 597,42 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Davalının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/06/2022