T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/637 Esas
KARAR NO: 2021/802
DAVA: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/12/2020
KARAR TARİHİ: 05/11/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 11/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; 17.09.2014 tarihinde müvekkil, sahibi bulunduğu ... Ders Kitapları Basım Yayın Reklam Kırtasiye Gayrimenkul Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ve bünyesinde bulunan Özel ... İlkokulu’nun yarı hissesini ... yevmiye numaralı işlemiyle davalı ...’ye devrettiğini ancak davalının hileli tutum ve davranış ve işlemleri ile müvekkiline ait okul ve okulun yönetimi kısım kısım elinden aldığını, okulun içerisinde çeşitli sorunlar çıkararak müvekkilinin okula girmesini engellediğini, okulun zarar ettiği gerekçesi ile okula bir alıcı çıktığı söyleyerek müvekkilinin hisselerini devretmesini sağlamıştır. Okulun devrinin yapıldığı aynı gün ve aynı noterde (devirden hemen önce) yeni bir şirket kurulduğunu ve yeni kurulan bu şirkete okulun devredildiğini, okulun 40.000,00 TL'ye devredildiğini söylenmesine ve müvekkiline 20.000,00 TL ödenmesine rağmen bildirilen rakamın tam olarak %1.750 fazlası rakamla satış yapıldığını. Satış parasının 350.000,00 TL'si nakit olarak ödenirken kalan kısım için ... nolu dükkan davalı ...'nin annesi olan davalı ...'e 24/12/2015 tarihinde tapudan devredilerek davalının müvekkilinden mal kaçırdırdığını iddia ederek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere 330.000 TL’nin 18.11.2015 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte, mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davacı ile müvekkili arasında akdedilen ... Ders Kitapları Basım Yayın Reklam Kırtasiye Gayrimenkul San. Ve Tic. Ltd.Şti.'nin hisse devri karşılığında davacıya belirttiği gibi 20.000,00 TL ödenmediğini, Taraflar arasında mezkur hisselerin devri için düzenlenen sözleşme ve yapılan anlaşma ile davacıya 150.000 USD (Amerikan Doları) ödenceği kararlaştırıldığını ayrıca şirket hisseleri ve okulun devri ile okulun kira borcunun da devralan tarafından ödeneceği kararlaştırılmıştır. Şirket hisselerinin ve okulun müvekkiline devrinden sonra birçok borcunun olduğu müvekkilince anlaşıldığını, Davacı, söz konusu şirket hisselerinin ve okulun devri karşılığında kendisine ödemesi gereken miktar bakımından Ankara ... Müdürlüğü'nün ... sayılı icra takibine giriştiğini, sonrasında müvekkili tarafından, Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı davası ile, şirketin beyan edilen ve bilgi verilenden daha fazla borcu bulunduğu, bu nedenle esasında hisselerinin değerinin satış bedelinden çok daha az olduğu ve müvekkilinin kandırılarak zarara uğratıldığını ,dolayısıyla davacının şirket hisse devrini 20.000,00 TL karşılığında yaptığına ilişkin beyan ve açıklaması gerçeği yansıtmadığını, şirketin %50 hissesini yaklaşık 300.000,00 TL'ye devreden davacının, kalan %50 hissesini 20.000,00 TL karşılığında devrettiğini beyan etmesi hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, Söz konusu devir ile şirketin tüm hisseleri 600.000,00 TL karşılığında devretmiş, davalı %50 hissesini yaklaşık 300.000,00 TL + kira borçları karşılığında almış ise de şirketin ve okulun borçlarından bunalması ve bu borçlar nedeniyle bir türlü işletmeyi bir düzene sokamaması nedeniyle kendi hisselerini zararına devretmiştir. , ...'e yapılan taşınmaz devrinin bu bahse konu sözleşme ve devirler ile hiçbir ilgisinin bulunmadığını ve sözleşme tarihi 18/11/2015 olup 5 seneyi aşkın süre sonrasında davanın açıldığını hak düşürücü süre yönünden itirazlarınında bulunduğu gerekçesi ile huzurdaki davanın reddine karar verilerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir .
CEVAP :
Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; ... adına kayıtlı gayrimenkulün Müvekkil ...'e satılının yapıldığını ... ile davacı arasında imzalanan sözleşmeye istinaden alacaklı olduğunu hisse devrinin müvekkilin iradesinin sakatlandığını, bu nedenle tazminat ve alacaklı olduğunu iddia ederek müvekkil ...' i davaya dahil ettiğini , müvekkilinin taraflar arasındaki hukuki uyuşmazlılarında herhangi bir ilişkisi bulunmadığını bu nedenle husumet itirazının ve zamanaşımı yönünden itirazının bulunduğunu, belirtilen nedenlerle davanın reddine karar verilerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava ; Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasına ilişkindir.
Ticaret Sicil Müdürlüğünce dava dışı ... Ders Kitapları Basım Yayın Reklam Kırtasiye Gayrimenkul Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ye ilişkin tüm kayıtlar mahkememiz dosyası arasına alındı .
Türk Borçlar Kanununun Aldatma başlıklı 36.maddesinde; "Taraflardan biri, diğerinin aldatması sonucu bir sözleşme yapmışsa, yanılması esaslı olmasa bile, sözleşmeyle bağlı değildir.2Üçüncü bir kişinin aldatması sonucu bir sözleşme yapan taraf, sözleşmenin yapıldığı sırada karşı tarafın aldatmayı bilmesi veya bilecek durumda olması hâlinde, sözleşmeyle bağlı değildir,"
Türk Borçlar Kanununun İrade bozukluğunun giderilmesi başlıklı 39.maddesinde; "Yanılma veya aldatma sebebiyle ya da korkutulma sonucunda sözleşme yapan taraf, yanılma veya aldatmayı öğrendiği ya da korkutmanın etkisinin ortadan kalktığı andan başlayarak bir yıl içinde sözleşme ile bağlı olmadığını bildirmez veya verdiği şeyi geri istemezse, sözleşmeyi onamış sayılır"
Türk Borçlar Kanununun Aşırı Yararlanma başlıklı 28.maddesinde; "Bir sözleşmede karşılıklı edimler arasında açık bir oransızlık varsa, bu oransızlık, zarar görenin zor durumda kalmasından veya düşüncesizliğinden ya da deneyimsizliğinden yararlanılmak suretiyle gerçekleştirildiği takdirde, zarar gören, durumun özelliğine göre ya sözleşme ile bağlı olmadığını diğer tarafa bildirerek ediminin geri verilmesini ya da sözleşmeye bağlı kalarak edimler arasındaki oransızlığın giderilmesini isteyebilir.
Zarar gören bu hakkını, düşüncesizlik veya deneyimsizliğini öğrendiği; zor durumda kalmada ise, bu durumun ortadan kalktığı tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde sözleşmenin kurulduğu tarihten başlayarak beş yıl içinde kullanabilir." hükümleri yer almaktadır.
İradesi sakatlanan taraf sözleşmeyi iptal hakkını 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde kullanmalıdır. Mülkiyet iyiniyetli 3. Kişiye devredilmişse sebepsiz zenginleşme hükümlerine dava açılabilecektir.
Somut olayda davanın, davacının ... Ders Kitapları...LTD ŞTİ' de bulunan hisselerinin ... yevmiye numaralı 10.11.2015 tarihli devir sözleşmesi ile davalılardan ...'ye devretmesinde davalıların hileli tutum ve davranışları davacının aldatıldığı ve aşırı yararlanma unsurlarının gerçekleştiği iddiası ile dava konusu okulun daha sonra diğer davalı şirkete 24.12.2015 tarihinde satışındaki satış bedelinin davacının payına düşen bakiye bedelin istemine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamında yapılan incelemeler neticesinde; davacının ... Ders Kitapları...LTD ŞTİ 'in( şirket ait Özel ... Koleji)17.09.2014 tarihine kadar tüm hisselerinin sahibi olduğu, anılan tarihte şirket hisselerinin yarısını ...yevmiye numaralı şirket pay devir sözleşmesi ile 10.000,00-TL bedelle davalı ...'ye devrettiği, 26.09.2014 tarihinde davalı ...'nin şirket müdürü olarak seçildiği, aynı Noterliğin 45776 yevmiye numaralı 10.11.2015 tarihli devir sözleşmesi ile davacının yarıya tekabül eden kalan hissesinin davalılardan ...'ye devrettiği, 18.11.2015 tarihinde de şirket uhdesindeki Özel ... İlkokulunun davalı ... Koleji...Ltd.Şti'ye devredildiği anlaşılmaktadır.
Davacının 17.09.2014 tarihinde dava dışı şirket hisselerini 10.000-TL bedelle devrettiği, 26.09.2014 tarihine kadar şirketin müdürü olduğu, limited şirketlerde her ortağın bilgi alma ve inceleme hakkı bulunduğu, müdürlerden şirketin bütün işleri ve hesapları hakkında bilgi isteme ve inceleme yapabilecekleri, belirli şartlarda bu hususta genel kurulunda karar verebileceği, haksız yere genel kurulda da engellenirse ortağın istemi üzerine mahkemece bu hususta karar verebileceği düzenlenmiştir.( ...m.614) Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde davacının hisselerinin Ankara 54. Noterliği'nin 45776 yevmiye numaralı 10.11.2015 tarihli devir sözleşmesi ile davalılardan ...'ye devretmesinde, davalıların hileli tutum ve davranışları davacının aldatıldığı ve aşırı yararlanma unsurlarının gerçekleşmediği ve tüm bu hususlar dikkate alınarak davacının davasını 1 yıllık hakdüşürücü sürede açmadığı kanaatine varılarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE
2- Alınması gereken 59,30 TL harçtan, dava açılışında alınan 54,40 TL peşin harç düşülmesi ile eksik kalan 4,90TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.360,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
4- Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5- Davalıların yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
6- Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalılar vekillerinin yüzüne karşı verilen karar tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/11/2021
Katip ...
☪e-imzalı
Hakim ...
☪e-imzalı