T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/234 Esas
KARAR NO: 2022/884
DAVA: İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/04/2021
KARAR TARİHİ: 23/11/2022
KARARYAZ.TRH : 23/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA:
Davacı vekilinin dava dilekçesi ile "... Davalıdan 70.560,00.-TL. otobüs satın aldıklarını ve fatura bedelini ödediklerini, ...Bankası kanalıyla 67.000,00-TL toplam ödeme yapıldığını, kalan ödemenin müvekkili adına şoför olarak yanlarında çalışan ... tarafından yapıldığını, ... İstanbul Firması olduğunu, otobüs İstanbul’a gittikçe kazandığı paradan ödemelerin yapıldığını, sonrasında bu çeki aldığını müvekkiline vermediğini, bedelsiz kalan çekin kullanılmaya başlandığını, Ankara ...Asliye Ceza Mahkemesinin ... E. Şikayetleri neticesinde sanık olarak yargılanan ... ve ... ...’ın ceza aldıklarını, son ciranta ... ...’ın çeki icraya koyarak haklarında icra takibi başlattığını, Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı menfi tespit davasında davalıya borçlu olmadıklarına karar verildiğini, ancak ... ...’a kısmen borçlu olduklarına karar verildiği için 13.02.2012 tarihinde Ankara ...İca Müdürlüğünün ... E. dosyasında 01.07.2020 tarihinde mahkeme kararı kesinleşince, ödeme yapmak zorunda kaldıkları için ödedikleri meblağ nedeniyle davalıya istirdadı için icra takibinde bulunduklarını ve Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı kararı ile davalıya borçlu olmadıklarına karar verildiğini, çek nedeniyle ödemek zorunda kaldıkları miktar yönünden davalıya icra takibinde bulunduklarını ve Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyaya davalının itirazı üzerine ...bu davanın ikame edildiğini, açıklanan nedenlerle hakları saklı kalmak kaydıyla davalının haksız itirazının iptalini, takibin devamı ve icra inkar tazminatına mahkum edilmesini..., " karar verilmesini istediği görülmüştür.
SAVUNMA: Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle "... alınan otobüsün alım satım ve tesliminin ...’ça yapıldığını, ... ile davacı arasında ticari ortaklık olduğunu, aracın tescilinin ... adına yapıldığını, bu araç alım satımı ile müvekkiline verilen çekin arkasında ...’ın cirosunun bulunduğunu, çek hamili müvekkilinin de yapılan ödeme ve çek karşılığı otobüsü ...’a teslim ettiğini, müvekkilinin ödemelerin yapılması ile son ciranta kim ise onu çeki ona teslim ettiğini, müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını , davacının ... ...’a yaptığı çekin sorumlusunun da müvekkilinin olmadığını, haksız davanın reddi ve %20 inkâr tazminatı talep ettiğini, alınan otobüsün alımı alım satım ve tesliminin ...’a yapıldığını, ... ile Davacı arasında ticari ortaklı olduğunu, aracın tescilinin ise ... adına yapıldığını, bu araç alım satımı ile müvekkiline verilen çekin arkasında ...’ın cirosunun bulunduğunu, çek hamili müvekkilinin de yapılan ödeme ve çek karşılığı otobüsü ...’a teslim ettiğini, müvekkilinin ödemelerin yapılması ile son ciranta kim ise onu çeki ona teslim ettiğini, müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığı Davacının ... ...’a yaptığı çekin sorumlusunun da müvekkilinin olmadığını, haksız davanın reddi ve %20 inkar tazminatına karar verilmesini ..." talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER:
Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının tetkikinde takip alacaklısının davacımız, takip borçlularının davalımız ve ...,takip konusunun Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasına yapılan 50.320,37 TL asıl alacak ,2.710,00 TL işlemiş faiz olmak üzere 53.030,37 TL nın tahsili olduğu, davalı borçlumuzun itirazı üzerine takibin durdurulduğu görülmüştür.
Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının tetkikinde takip alacaklısının ... ..., takip borçlusunun davacımız,takip konusunun 0012405 serili çekten kaynaklı 40.000,00 TL asıl alacak ,2.000,00 TL çek tazminatı olmak üzere 42.000,00 TL ı olduğu, Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E,2018/184 K sayılı ilamı uyarınca takiple kesinleşen miktarda gözetilerek takip alacaklısına 21/12/2020 tarihinde 50.320,37TL nin ödendiği, takibe konu çekin tetkikinde; ... Bank Ankara Şubesine ait keşidecisi ... olan 08/02/2012 tarihli 0012405 seri numaralı hamiline yazılan 40.000-TL meblağlı çek olduğu, çekin ilk cirantasının dosyamızın davalısı ... Otomotiv... Ltd. Şti. Olup üstünün çizildiği,ikinci cirantasının ..., hamilinin ... ... olduğu görülmüştür.
Ankara ...Asliye ceza mahkemesinin ... esas 2014/156 karar sayılı dosyasının tetkikinde katılanın dosyamızın davacısı ..., ... sanıkların ... Kayahan ve ... atılı suçun bedelsiz senedi kullanmak olduğu 12/03/2014 tarihli karar ile "... Yapılan yargılama neticesi, toplanan delillerden ve tüm dosya içeriğinden anlaşılacağı üzere; şikayetçiler ... ve ...'nın 15 Eylül 2008 tarih ve 15023 yevmiye nolu araç satış sözleşmesi ile ... Otomotiv Taşımacılık İç ve Dış Ticaret Ltd Şirketinden ... plaka sayılı ...otobüs satın aldıkları, aracın 70.560,00-TL'ye alındığı, bir miktar nakit ödemede bulunulduğu, ayrıca ... tarafından 08/02/2012 tarihli 40.00,00-TL bedelli çek verildiği, çek bedelinin aylık taksitler halinde parça parça ödendiği, ödeme tamamen bittikten sonra ... Ltd Şirketi tarafından otobüste işçi olarak çalışan ...'a iade edilen çekin ...'ya verilmesi gerektiği halde sanığın bu çeki vermediği, aksine çek bedelinin tamamen ödendiğini bildiği halde çeki ... ...'a bir borcuna karşılık verdiği, ... ...'ında yine ...'tan alacağı olmamasına rağmen ve yine çekin bedelinin ödendiğini bilecek durumda olmasına rağmen bunu icra dairesinde takibe koydurduğu, bu suretle her iki sanığın eylem birliği içerisinde hareket ederek bedelsiz kalan senedi icraya koymak suretiyle atılı suçu işledikleri anlaşılmıştır. Sanık ... hakkında hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan dava açılmış ise de, sanığın eyleminin ... Ltd Şirketi tarafından verilen bedeli ödenmiş çekin sahibi olan ...'ya verilmesi gerekirken yine bedelinin ödendiğini bildiği halde vermeyerek yeniden tahsile konulması maksadıyla hareket ettiği anlaşılmış, sanık ve müşteki arasında herhangi bir hizmet ilişkisine dayalı olarak güvenin kötüye kullanılması söz konusu olamayacağından bu sanığın eyleminin de bedelsiz senedi kullanma suçu olarak oluştuğu kabul edilmiş, sübut bulan eylemlerinden dolayı her iki sanığın... TCK37/1 maddesi delaletiyle TCK156/1, 62/1 maddeleri uyarınca 5 er ay hapis ve 80'erTL adli para cezası ile cezalandırılmalarına karar verildiği" görülmüştür.
Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E,2018/184 K sayılı dosyasının tetkikinde davacısının davacımız, davalılarının ... ..., ... Otomotiv... Ltd. Şti., ..., dava konusunun Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında takibe konu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti olduğu, mahkemenin ilamı ile "... Her ne kadar davacı tarafından, davalı ... ...'ın da, diğer davalılar ile eylem birliği içinde kötüniyetle hareket ederek, çekin bedelsiz olduğunu bildiği halde çeki iktisap ettiği ileri sürülmüş ise de, Davalı ... ...'ın dava konusu çeki kötüniyetli olarak iktisap ettiği bu dava dosyasındaki delillerle ispat edilememiştir. Öte yandan, davalı ... ... hakkında başlatılan ceza soruşturması sırasında savcılıkta alınan ifadesinde, kendisinin davalı ...'tan olan alacağının 20.000,00 TL olduğunu, ancak çek üzerinde 40.000,00 TL yazdığı için bu tutar üzerinden takip başlatıldığını beyan ettiği anlaşılmış olmakla, davalı ... ...'ın, iyiniyetli hamil olmakla birlikte, Ankara 31 İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına esas, 08/02/2012 keşide tarihli, 40.000,00 TL bedelli çek nedeni ile alacağının 20.000 TL sınırlı olduğu anlaşılmış, bu nedenle davalı ... ... hakkındaki davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davacı ve davalı ... ... Vekilleri tarafından, kötüniyet tazminatına hükmedilmesi talep edilmiş ise de, gerek davacının gerekse davalı ... ...'ın kötüniyetli olarak takip yaptıkları ve /veya eldeki menfi tespit davasını açtıkları ispat edilemediğinden her iki taraf vekilinin kötüniyet tazminatları taleplerinin reddine karar verilmiş, davalılar ... Oto. Taş. İç. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile ... hakkındaki davanın kabulüne dair kararımızın, Yargıtay 19 Hukuk Dairesi 29/02/2016 tarih 2015/13979 E ve 2016/3372 K sayılı ilamı ile onandığı, yine Yargıtay 19 Hukuk Dairesi 14/12/2017 tarih 2016/11778 E ve 2017/7989 K sayılı karar düzeltme taleplerinin reddine dair kararı ile kesinleştiği anlaşılmış olmakla ... Mahkememizce davalılar ... Oto. Taş. İç. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile ... hakkındaki davanın kabulüne dair kararımızın Yargıtay 19 Hukuk Dairesi 29/02/2016 tarih 2015/13979 E ve 2016/3372 K sayılı ilamı ile onandığı, yine Yargıtay 19 Hukuk Dairesi 14/12/2017 tarih 2016/11778 E ve 2017/7989 K sayılı karar düzeltme taleplerinin reddine dair karar ile kesinleştiği anlaşılmış olmakla bu davalılar hakkında yeniden karar verilmesine yer olmadığına, Davalı ... ... hakkındaki davanın kısmen kabulü ile Ankara ...İcra Müdürlüğü'ne ait ... E sayılı takip dosyasında davacının dava ve takip konusu olan 08/02/2012 keşide tarihli, ...t tarafından hamiline keşide edilen 40.000,00 TL bedelli, 12405 numaralı çek ve takip nedeniyle çek bedelinin 20.000,00 TL'sinden borçlu olmadığının tespitine, " karar verildiği ,kararın Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 29/01/2020 tarih 2018/3405 E,2020/141 K sayılı ilamı ile onanarak 01/07/2020 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış alınan raporda "... Davacının Müterafik kusurunun bulunup bulunmadığı yönünden değerlendirme: Dava dışı ...’ın dava konusu olayda, Davacının yanında 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 66. ve 116. Maddeleri uyarınca çalışan olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği konusunda aşağıda değerlendirme yapılmıştır; Türk Borçlar Kanunun 66. Maddesindeki düzenleme, çalışanın ( yardımcı kişi ) üçüncü kişiye sözleşmeya zararın sözleşme dışı sorumluluk çerçevesinde zarar vermesini, bir başka deyişle; zarar gören üçüncü kişi ile adam çalıştıran arasında hiçbir hukukî, özellikle de sözleşmeye dayalı ilişki bulunmaması gerektiği şeklindedir.Türk Borçlar Kanunun 116. Maddesindeki düzenleme ise, Zarar gören ile adam çalıştıran arasında kurulmuş bir sözleşme ilişkisi mevcut olması halinde bu maddenin uygulanması sözkonusu olacaktır. Dava konusu olay 6098 sayılı TBK’nun 66. Ve 116. Maddelerini uymamaktadır. Dava konusu olayda; Davacı ile çalışanı ... arasındaki ilişkide borcun ifasına borcun ifasına yardımcı olan ...’ın çalışan olarak yaptığı eylem ceza mahkemesinin kararı da gözönüne alındığında haksız fiil olarak tarafımca değerlendirilmektedir. Bu durumda adam çalıştıran olarak Davacının 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 18/2. maddesi uyarınca (Tacir, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli iş adamı gibi hareket etmesi lazımdır), kalan 3.560,00.-TL. nın Davalıya ödenmesi konusu ve sonuçlanmasına takip etmediği ortaya çıkmaktadır. Bu hale göre; Davacının TBK’nun 52/1. Maddesi zarar gören olarak gereken talimatı vermemesi veyahut işinin sonucunu tam takip etmemesi veya zararın ortaya çıkmasına engellememesinden dolayı müterafik kusurunun bulunup bulunmadığı noktasında takdirin Yüce Mahkemeye aittir (Bilirkişi olarak Kanaatimin ise TMK madde 2 uyarınca dürüstlük kuralı gereği Davacı adam çalıştıran olarak gereken özeni göstermiş olsaydı zararın oluşumuna engel olabileceği yönünde olduğu)... Ankara ...ATM. Yönünden de değerlendirme; Dava dosyasının içeriğinde görüleceği üzere taraflar arasında araba alım satımında Davacı tarafından Davalı ... Şirketine çekin teminat olarak verildiği, bakiye borç ödemesi bitince ... Şirketi tarafından çekin ...’a verildiği konularında bir ihtilaf bulunmamaktadır. İhtilaf teminat olarak Davalı ... Şirketine verilen çekin borç ödemesi bitince Davacıya mı doğrudan iade edilmesinin gerektiği, yoksa ... Şirketinin arada güven ilişkisine dayalı olarak ...’a vermesinin yerinde olup olmadığı noktası olduğu yönünden değerlendirilmesi; Davalı ... Şirketi TTK.nun 18. Maddesi uyarınca tacir olduğu değerlendirdiği takdirde, Davacı tarafından kendisine teminat olarak verilen çekin ödemesinin bitmesi üzerine çekin üzerine iptal veya tahsiledilmiştir gibi ibare koyarak Davalı ...’a verilmesini uygun olacağı ve böylece Davalı ...’ın da çeki bir başkasına ciro edemeyeceği değerlendirildiğinde, Davalılardan ... Oto.Taş.İç ve Dış Tic.Ltd.Şti’nin kusurlu olup olmadığı konusunun değerlendirilmesi Yüce Mahkemeye aittir. ...Ankara ...İcra Müdürlüğünün 13.2.2012 başlangıç tarihli ve ... E. Sayılı icra dosyasına davacı tarafça 26.08.2020 tarihinde 50.320,37.-TL. Ödemenin yapıldığının dosya içeriğinden anlaşıldığı,.... Müterafik (Ortak) kusur konusunun yukarıda işbu Raporun 3. Sayfasında ...Maddede değerlendirildiği, Ankara ...ATM’nin kesinleşen ilamı dikkate alınarak işbu raporun 4. Sayfasında 9. Maddesinde değerlendirildiği, Davacının alacak miktarı yönünden ise işbu raporun 4. Ve ...sayfalarında 10. Maddesinde değerlendirilerek yaptığım hesaplamada icrada takip tarihi itibariyle (14.12.2020 Tarihi itibariyle) 51.679,01.-TL. olarak hesaplandığı" belirtildiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:
Davacı tarafça davalı şirkete teminat amacıyla verilen , karşılığı ödenen çekin 3. Kişi tarafından icraya konulması üzerine ödenmek zorunda kalan tutarın davalıdan tahsili için başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali,davalı tarafça davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş olup;
Davacının davalı şirketten araç satış sözleşmesi ile 70.560,00-TL'ye otobüsü aldığı, bir miktar nakit para ile 08/02/2012 tarihli 40.00,00-TL bedelli çek verildiği, çek bedelinin kısmen havale yolu ile kısmende otobüsü kullanan davacı çalışanı ... tarafından elden teslim edilmek sureti ile ödendiği, çekin karşılıksız kaldığı, davacı çalışanı ...'ın yelden yaptığı son ödeme üzerine davalı şirket temsilcisinin çek üzerindeki davalı cirosunu çizerek ...'a teslim ettiği , davacı çalışanı ...'ın ise karşılıksız kalan çeki aldıktan sonra ciro ederek ... ... 'a devrettiği, ... ... tarafından ibraz edilip icra takibine konu edildiği, davacı tarafça davalı şirkete, ... ve ... ...'a menfi tespit davası açılmış isede davanın ... ... yönünden kısmen red edildiği, davacı tarafça Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında takip alacaklısına (... ...) 21/12/2020 tarihinde 50.320,37TL nin ödendiği, bedeli ödenmesi nedeniyle karşılıksız kalan çek nedeniyle yeniden ödeme yapmasında bir tacir olarak yanında çalıştırdığı ,para gönderdiği, çalışanını seçmekte gerekli özen ve ihtimamı göstermeyen dikkatli davranmayan davacı ile , çek bedelinin ödenmesine rağmen üzerine ödendi ( -iptal) ibaresi düşmeyen, kendi cirosunu çizmekle yetinen , ...'ın davacı adına çek alma yetkisi olup olmadığına dikkat etmeyen davalının müterafik kusurlu bulundukları, bu kapsamda tarafların eşit kusurlu oldukları, davacının talep ettiği ödediği bedelin ancak yarısını davalıdan talep edebileceği, bilirkişi raporu, icra dosyaları, ceza dosyası, çek sureti ve tüm dosya kapsamı ile anlaşılmış olmakla davacının davasının kısmen kabulü ile, kusur oranları hakimliğimizce resen takdir olunması alacağın belirli olup olmadığı yönünden , davalının icra takibinden önce temerrüde düşürülmemesi takipteki faiz talebi yönünden gözetilerek aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere;
Davacının davasının kısmen kabulüne,
Davalının Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasındaki itirazının kısmen iptaline, takibin 25.160,00-TL asıl alacak üzerinden asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte takibin devamına, bakiye talebin reddine,
Tarafların şartları oluşmayan icra inkar ve kötü niyet tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine,
492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.718,68 TL harçtan, dava açılışında alınan 640,48 TL peşin harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 1.078,20 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, 693,73 TL'sinin davacıdan; 626,27 tl'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 59,30 TL başvurma harcı, 46,10 TL tebligat ücreti, 1.200,00 TL bilirkişi ücreti, toplamı 1.305,40 TL'nin davanın kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 619,34 TL'si ile dava açılışında alınan 640,48 TL peşin harç toplamından oluşan 1.259,82 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin ...maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair Taraf vekillerini yüzüne karşı, tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/11/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.