T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/314 Esas - 2022/116
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/314 Esas
KARAR NO: 2022/116
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ: 28/05/2021
KARAR TARİHİ: 16/02/2022
KARARYAZ.TRH. : 17/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA:
Davacı vekilinin dava dilekçesi ile "... Trafik kazası sebebiyle davacı müvekkilinin karışmış olduğu iki taraflı kazada karşı araçta bulunan şahısın yaralanmış olduğunu, kendisine SGK tarafından geçici iş göremezlik ödeneği ödendiğini, SGK tarafından ödenen bu bedeli müvekkiline rücu ederek tahsil ettiğini, ... plakalı aracın ... Motor Tic.A.Ş den ... Yazılım Ltd.Şti için kiralandığını, aracın davalı tarafından ihtiyari mali mesuliyet sigortası ve ZMMS ile sigortalı olduğunu bu bedelin davalı ... Sigorta AŞ tarafından karşılanması gerektiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davacı müvekkili tarafından haksız olarak ödenen 8.287,07-TL'nin ödemelerin yapıldığı tarih itibariyle işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı müvekkiline verilmesini, şirketinin düzenlemiş olduğu sigorta poliçeleri teminatları uyarınca, müvekkilinin haksız olarak ödemek zorunda kaldığı 8.287,07-TL'nin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile her bir kesintinin ödendiği tarihten itibaren başlayacak avans faizi ile ayrı ayrı hesaplanıp davalıdan alınarak davacı müvekkiline verilmesini, yargılama ve arabuluculuk giderleri ve vekalet ücretlerinin davalı üzerine bırakılmasına... " karar verilmesini istediği görülmüştür.
SAVUNMA:
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle " dava konusu kazaya sebebiyet verdiği iddia olunan ... plaka sayılı aracın, sigortalı ... Motor Tic.AŞ tarafından uzun süreli olarak dava dışı ... Yazılım Ltd.Şti'ye kiralanmış olduğunu, sigortalının işleten sıfatının bulunmaması sebebiyle ... plakalı aracın kaza tarihi itibariyle ZMMS(TRAFİK) sigortacısı müvekkili ... Sigorta A.Ş' nin dava konusu taleplerden herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “hukuki sorumluluğa” ilişkin 85.maddesi 1.fıkrasına göre: “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bir teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan ortalakşa ve zincirleme sorumlu olurlar.” 85.maddenin son fıkrasına göre “İşleten, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” 2918 sayılı KTK'nun 3.maddesindeki tanıma göre: “İşleten, araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği veya araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.” dendiğini, uzun süreli araç kiralamalarında, kiracı, aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiğinden ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğundan, işleten sıfatıyla sorumlu olacağını, davaya konu mezkur kazaya karışan ... plaka sayılı aracın bu kapsamda sigortalının fiili hakimiyetinde bulunmakta olduğunu, bu kapsamda “işleten” sıfatıyla sorumlu tutulabilecek kişi de “aracı uzun süreli kiralayan davalı işveren olduğunu..., haksız olarak açılmış bulunan davanın dava şartı yokluğu sebebiyle reddine, esastan reddine, müvekkili şirkete dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunmakla, tüm dava masrafları , faiz ve sair fer'i taleplerinin reddine; ücreti vekaletin ve masrafların davacı tarafa tahmiline karar verilmesini "talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER:
Davacı tarafça SGK'a tarafından düzenlenilen 21/12/2018 tarihli tahakkuk bildirim belge suretinin, 07/01/2019 tarihli davacıya hitaben yazılan sigorta şirketi ile müşterek ve müteselsil sorumluluk gereği şirketçe borçun ödenmemesi halinde davacı tarafından borcun ödenmesi talebi içerir yazı sureti,davacı tarafından davalı sigorta şirketine ...yevmiyeli ihtar sureti ile emekli maaşından toplam 8287,07 TL nin ...'nın trafik kazasında yaralanması nedeni ile yapılan kesinti belgelerinin ibraz edildiği ,mahkememizce SGK dan davacının maaşından yapılan kesinti belgelerinin getirtildiği görülmüştür.
Ankara ....Asliye Ceza Mahkemesinin ... K sayılı ilam sureti getirtilmiş, katılanın ...,sanığının ... ,atılı suçun taksirle yaralanmaya sebebiyet olduğu ilam ile sanığın asli kusurlu olarak taksirle yaralanmaya sebebiyetten TCK 89/1,2-b-son,62 maddeleri gereği 112 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ,TCK52/2 maddesi gereği para cezasına cevrilerek neticeten 2.240,00 TL para cezası ile cezalandırılmasına, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği görülmüştür.
Ankara ... Ticaret Mahkemesinin ... E,2020/541 K sayılı ilam ve ekleri getirtilmiş, davacısının ..., davalılarının ... Sigorta, ... ve ... Yazılım.... Ltd. Şti., dava konusunun tazminat olduğu, 06/11/2020 tarihli ilam ile "....Davacının kalıcı maluliyeti olmadığı belirlendiğinden davacı lehine kalıcı maluliyete dayalı tazminat hesaplanmasının gerekmediği ancak geçici iş göremezlik dönemi için tazminat talep edebileceği değerlendirilmiş, mahkememizce atanan bilirkişi 17/06/2019 tarihli raporda SGK ödemesi düşülüp kusur durumu da gözetildiğinde davacının 6.556,19 TL geçici iş göremezlik hakkı bulunduğu tespit edilmiş ise de davacının çalıştığı iş yerine tekrar müzekkere yazılarak geçici iş göremezlik dönemini kapsayan 2017 yılı Nisan-Mayıs-Haziran aylarında maaşın ödenip ödenmediği sorulmuş, verilen cevapta raporlu olduğu dönemde kısmi ödemeler aldığı ve bu ödemelerin ek haklardan ibaret olduğu ek haklar mahsup edildiğinde net maaşının 3.297,22 TL olduğu belirlenmiş ve müzekkere cevabına göre aktüer bilirkişiden 22/01/2020 tarihinde ek rapor alınmıştır. Ek raporda davacıya ödenen ek ödemeler dışlanarak net ücret üzerinden hesaplama yapılmış ve davacının geçici iş göremez kaldığı dönemde zararı 9.122,30 TL olarak belirlenmiş ve bu tutar SGK tarafından ödenen 9.974,53 TL geçici iş göremezlik ödeneğinden daha az olduğundan davacının geçici iş göremezlik tazminatı da talep edemeyeceği mahkememizce kabul edilmiştir. Davacı tarafın diğer bir talebi manevi tazminat olup araç işleteni davalı ile sürücü davalının TBK 56 ve devamı maddeleri gereğince sorumlulukları tartışmasızdır. Davalı sigorta şirketince düzenlenen kasko filo sigorta poliçesi kapsamında 750.000,00 TL limitle manevi tazminat dahil ihtiyari mali mesuliyet teminatı bulunduğu anlaşıldığından davalı sigorta şirketinin manevi tazminattan sorumlu olduğu kabul edilmiştir. Davacının kalıcı maluliyetinin olmayışı, 4 ay süreyle iyileşebilecek şekilde yaralanması, davacıya kusur izafesinin yolcu olması nedeniyle mümkün olmaması, davalı sürücünün %75 oranında kusurlu olması, gerçek kişi tarafların araştırılan mali ve sosyal durumlarına göre orta gelir düzeyinde bulunmaları bir arada değerlendirildiğinde 6.000,00 TL manevi tazminatın takdirinin gerektiği değerlendirilerek manevi tazminatın kısmen kabulüne, maddi tazminat talebinin reddine, hükmedilen tutara sigortalı aracın ticari şirket adına kayıtlı olması nedeniyle avans faizi yürütülmesine...Davanın KISMEN KABULÜNE, Davacının maddi tazminat talebinin reddine,6.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, Hükmedilen tutara davalılar ... ve ... Yazılım.......Ltd. Şti yönünden kaza tarihi olan 28/03/2017 tarihinden, davalı ... Sigorta A.Ş yönünden ise dava tarihi olan 24/04/2017 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlı avans faizi yürütülmesine, Fazlaya ilişkin istemin reddine," karar verildiği görülmüştür.
Davalı sigorta şirketinden araç kiralayan ... Motor Ticaret A.Ş. Lehine düzenlenen 14/07/2016 başlangıç tarihli 0001-0210-16712063 poliçe numaralı ZMMS poliçe suretinin, sigortalısı ... Motor Ticaret A.Ş. Olan 01/01/2017 başlangıç tarihli 0001-0210-19593407 numaralı (genişletilmiş kasko) İhtiyari Mali Mesuliyet sigorta poliçesinin ibraz edildiği,hasar dosyasının bulunmadığının bildirildiği görülmüştür.
Davacı tarafça dava dışı kiralayan ... Motor Ticaret A.Ş. İle kiracı ... Yazılım.... Ltd. Şti. Arasında düzenlenilen 21/06/2016 başlangıç tarihli uzun süreli araç kiralama sözleşme suretinin dosyaya ibraz edildiği görülmüştür.
Karayolları Trafik Kanunun "İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu " başlığını taşıyan 85/1.maddesinin " Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyinzarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. " hükmünü "Mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu " balığını taşıyan 91/1 maddesinin " İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur. " hükmünü içerdiği görülmüştür.
ZMMS genel şartlarının " sigortanın kapsamı" başlıklı A.3 maddesinin " Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır..." hükmünü içerdiği görülmüştür.
Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın "sigorta teminatının kapsamı" başlığını taşıyan 1.maddesinin "Sigortacı, işbu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafık Kanununa ve Umumi Hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder. İşbu sigorta, sigorta ettirenin haksız taleplere karşı müdafaasını da temin eder. " hükümlerini içerdiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:
Davacı tarafça araç işleten sıfatı bulunmayan araç sürücüsü tarafından, çift taraflı trafik kazası sonucu karşı araçta bulunup yaralanan şahıs için ödenen miktarın SGK tarafından kendisinden tahsili üzerine ödenen bedelin ZMMS ve ihtiyari Mali Mesuliyet Sigortası kapsamında sigorta şirketinden rucüen tahsili, davalı tarafça davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş olup;
... plakalı aracın dava dışı ... Motor Tic.A.Ş tarafından ,dava dışı ... Yazılım Ltd.Şti e uzun süreli araç kiralama sözleşmesi ile kiralandığı, aracın ZMMS poliçesi ve ihtiyari mali mesuliyet sigortalarınında dava dışı ... Motor Tic.A.Ş tarafından yaptırıldığı, 28/03/2017 tarihinde davacının sevk ve idaresindeki araç ile çift taraflı kaza yaptığı, kaza sonrası karşı araçta bulunan zarar gören ...'için SGK tarafından yapılan geçici iş göremezlik ödemelerinin davacının emekli maaşından kesildiği, davacının Karayolları Kanunun 85 ve 91. Maddeleri, genel şartların A.3 maddesi gereği işleten veya sigortalı sıfatının bulunmadığı, sıfat yokluğu yedeniyle davacının ZMMS poliçesine dayalı hak elde etmesinin mümkün olmadığı, keza davacının ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesi yönünden de işleten veya sigortalı sıfatının bulunmadığı bu nedenle ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesine dayalı hak elde etmesinin de mümkün olmadığı, işleten sıfatının olduğu düşünülse dahi kaza tarihi itibariyle ZMMS poliçe limitinin 310.000,00 TL olduğu ,Ankara ... Ticaret Mahkemesinin ... E,....K sayılı ilamı ile maddi tazminata hükmedilmemesi de dikkate alındığında , SGK ya geçici iş göremezlik karşılığı ödenen bedelin (dava konusu) ZMMS poliçe limitleri dahilinde kaldığı, ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesi ile ZMMS police limitleri üzerinde kalan miktarın teminat altına alınmış olması nedeni ile davacının ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesi kapsamında hak elde etmesinin de mümkün olmadığı, Karayolları Trafik Kanunu, ZMMM genel şartları, ihtiyari mali mesuliyet sigortası genel şartları ve tüm dosya kapsamı ile anlaşılmakla davacının davasının reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere;
Davacının davasının reddine,
492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 80,70 TL harçtan, dava açılışında alınan 141,53 TL peşin harcın düşülmesi ile fazla yatırıldığı anlaşılan 60,83 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde YATIRANA İADESİNE,
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin DAVACIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
Davalının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,
Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANLARA İADESİNE,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/02/2022