T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/44 Esas
KARAR NO: 2021/822
DAVA: Alacak (Emanet Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Ticari Nitelikteki Emanet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/01/2021
KARAR TARİHİ: 10/11/2021
KARARYAZ.TRH. : 11/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Emanet Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Ticari Nitelikteki Emanet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA:
Davacı vekilinin asıl dava dilekçesi ile "... Davacının taraflar arasında 2019 yılında akdedilen '' Et Muhafaza Sözleşmesi '' kapsamında '' kurum tarafından parçalaması yapılmış etlerin, depolanması yaptırılacak paletli donuk ürünlerin hizmet bedeli karşılığında donuk depolanması'' konulu sözleşme ile kurumun istediği miktarda etin depolanması edimini yüklendiğini, ,sözleşme süresi boyunca da edimini gereği gibi ifa ettiğini, ... 2019 yılının ilk aylarından itibaren davalı yöneticilerinin müvekkil şirkete olan tutumu nedeniyle zarar gördüğünü,Et ve Süt Kurumu Sincan Et Kombinası Müdürlüğü'nün .... yevmiyeli ihtarnamesiyle, taraflar arasında imzalanan 2019 yılına ait sözleşmenin 11. maddesinin '' iş bu sözleşme, imzalandığı tarihten itibaren 31.12.2019 tarihinde kadar geçerlidir. Sürenin sona ermesinden en az 1 ay önce, tarafların sözleşmenin feshine ilişkin yazılı ihbarda bulunmadıkları taktirde süre sözleşme süresi kadar uzamış sayılır'' hükmüne dayanarak sözleşmenin sonra ereceğini ve uzatılmayacağının bildirildiğini,Sözleşmenin sona eriş tarihi 31.12.2019 tarihi olmasına rağmen davalının kendi kusurundan kaynaklanan nedenlerle müvekkil şirkete ait depolarda bulunan emtiayı bu tarihe kadar tahliye etmediği, depolardaki tüm emtiannın ekte bulunan 27.03.2020 tarihli tutanaktan da anlaşılacağı üzere, bu tarihe kadar müvekkile ait depolarda bulundurulmaya devam ettiğini, taraflar arasında akdedilen 2019 yılına ait sözleşmenin 5. maddesinin "SÖZLEŞMENİN MİKTARI VE FİYATI'' başlığı altındaki hükmünün :"Firma, kuruma iş bu sözleşme hükümleri çerçevesinde en az 4000 bin ton kapasiteli depo tahsis edecektir. Ürünlerin depolaması, 100x120x180 cm ebatlarında maksimum 1 ton ağırlığında ambalajlı paletlerde olacak ve depolama ücreti 2019 yılı kurum cari fiyatlarına göre aylık 0,45tl/kg+kdv olacaktır. Soğuk Depoculuk Hizmetleri Ücret Tarife'si üzerinden değerlendirilecek aştığı durumlarda Genel Müdürlükten onay alınacaktır. 0,55 tl/kg+kdv olacaktır. Elektriğe gelen zammın %50'si ilgili dönemin fiyatına ilave edilecektir. Palet depolama bedeli giriş günü itibariyle günlük bazda hesaplanarak ay sonunda kurum ile karşılıklı yapılacak mutabakat sonucunda firma zararından kuruma fatura edilecektir. Depolamaya gelen ürünler üretimden sonra şoklanmış olarak frigorifik soğutmalı araçlarla firma deposunda teslim edilmesi kurum sorumluluğundadır. Aksi durumlarda sorumluluk kuruma aittir." şeklinde düzenlendiği., taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümlerinden de açıkça anlaşılacağı üzere, davalının sözleşme kapsamındaki asıl iş bedelinin yanında elektrik fiyatlarına gelen zam farklarını da müvekkile ödemesi gerekmekte olduğunu. Bu konudaki sözleşmesel ilişki ve hukuki durum açık olmasına rağmen davalı, elektrik zam farklarını müvekkile ödemediğini, ekteki tutanaktan da anlaşılacağı üzere müvekkil şirkete ait depolarda bulunan tüm emtia, 27.03.2020 tarihinde tahliye edildiğini, ... Taraflar arasında akdedilen 2019 yılına ait sözleşmeden kaynaklanan elektriğe gelen %50 zam farkı alacağının şimdilik 10.000 TL kadarının, davalıdan ticari işlerde uygulanacak temerrüt faizi ile Zamanında yapılmayan ödemeye bağlı olarak müvekkil şirketin mahrum kaldığı kar nedeniyle uğramış olduğu zararın şimdilik 1.000,00 TL kadarının tazminine ..., " karar verilmesini istediği görülmüştür.
Davacı vekilin birleşen Ankara ... Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı dosyasındaki dava dilekçesi ile "... Fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla taraflar arasında akdedilen 2019 yılına ait sözleşmeden kaynaklanan Kasım ayına ilişkin elektrik zam farkı alacağının, şimdilik 10.000 TL kadarının, hakkın doğum tarihinden itibaren işleyecek ticari işlerde uygulanacak temerrüt faiziyle davalıdan tahsili ile zamanında yapılmayan ödemeye bağlı olarak davacı şirketin mahrum kaldığı kâr nedeniyle uğramış olduğu zararın şimdilik 100,00 TL kadarının tazminini" talep ettiği görülmüştür.
SAVUNMA:
Davalı cevap dilekçeleri ile "... akitlerine nispi hak ve sorumluluklar yükleyip yıllar içerisinde yenilenen alelâde bir ticari sözleşme ilişkisini kaotik sürece dönüştürüldüğünü, kendisine sözleşmenin sonlandırılmasından çok öncesinde yapılan ihtarla iş gücü ve ekipman desteği dahi verileceği yönünde teklifte bulunulmasına rağmen depolarında bulunan kurumlarına ait emtiayı teslim etmemiş olduğunu, türlü gerekçelerle teslim ediminini ihlâl ettiğini, sözleşmenin sonlandırılmasını takiben kendileriyle yeniden bir sözleşme yapılmaz ise soğutmanın durdurulacağı ihtarında bulunulduğunu, kantar tartısından tereddüte düşüldüğünün kendilerine bildirildiğinde kantarı kullanıp kullanmamaktaki sorumluluğun taraflarında bulunduğunu, bu menfi tutumunu tevsik eden sayısız tutanak düzenlenmesine sebebiyet verildiğini, depolanan emtiaların mevcut halinin tespiti yolunda delil tespiti taleplerine muhatap olduğunu, teslimi durma noktasına getirdiğini, bir İktisadi Devlet Teşekkülü olan Kurumlarını kendi eşyasını teslim alabilmek adına kolluğa başvurmaya mecbur bırakıldığını ve üstelik eksik teslimatta bulunulduğunu, kurumun yöneticilerinin olumsuz tutumu nedeniyle yürürlükte olan bir sözleşmeye ve ticari ilişkiye zarar vermiş oldukları yönündeki davacı tezinin dayanaksız olduğunu, Sözleşmenin ve ticari ilişkinin zarar gördüğünü bu durumun sebebinin davacı olduğunu,.. davacı tarafa 2019 yılının 6. ayında (yani henüz 2019 yılı sözleşmesi yürürlükteyken ve sözleşmenin sona erme tarihinin 6 ay öncesinden) Kurumca Noter kanalıyla keşide edilen ihtarname ile lüzumu halinde (sözleşme uyarınca uhdelerinde bulunan) yükleme boşaltma işçiliği ve ekipman desteği sağlanabileceği de teklif edilerek bir program dahilinde soğuk depolardaki tüm emtianın "27.06.2019 - 28.09.2019 tarihleri arasında yürütülecek tahliye işlemleriyle" teslim almayı talep ettikleri bildirilmiş ise de sözleşmenin son bulduğu 31.12.2019 tarihine kadar depolar boşaltılamadığını, Davacı, iade noktasında tam manasıyla direnmekte olduğunu Davacı, karşılıklı edimler içeren bu sözleşmede muhafaza ve teslim edimini yükümlendiğini, borçlu sıfatını da bu edimlere nazaran kazanacağını. Yani davacı muhafaza, teslim (ve iade) borçlusu olduğunu. Ne var ki teslim ve iadede bulunmamakta olduğunu.Sözleşmenin nihayete erdiği 31.12.2019 tarihinden 27.03.2020 tarihine kadar yaşanan süreç, davacının teslim edimini durma noktasına getirmesinin bir neticesidir. Borcunu ifa etmeyen davacı, TBK 114. maddesi uyarınca her türlü kusurundan sorumlu olduğunu... Ankara ... Ticaret Mahkemesi'nin ... Esası ile davacı aleyhinde derdest (ve anılan dava ile birleşerek esas kaydı kapatılan Ankara ... Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı) dava dosyasına taraflar arasındaki sözleşmenin yürürlüğü safhasında yaşanan fiiliyatı gösterir evrakların olduğunu, bahse konu dava dosyasının incelenmek üzere celbini talep ettiklerini..., Ankara ... Ticaret Mahkemesi'nin ... Esası ile davacı aleyhinde derdest (ve anılan dava ile birleşerek esas kaydı kapatılan Ankara ... Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı) dava dosyasına taraflar arasındaki sözleşmenin yürürlüğü safhasında yaşanan fiiliyatı gösterir evrak taraflarınca sunulduğunu..., davaların reddi ile yargılama giderleriyle bu kapsamdaki vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini.., " talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER:
Ankara ... Ticaret Mahkemesi’nin derdest olan ... Esas, sayılı dosyasının tetkikinde davacısının dosyamızın davalısı, davalının dosyamız davacısı, dava konusunun muhafaza sözleşmesinden kaynaklı tazminat olduğu, davacının dava dilekçesi ile "... Davalı şirketin 2015 yılından itibaren yenilenen (2015, 2016, 2017, 2018 ve 2019 yıllarında bağıtlanan) "Et Muhafaza Sözleşmeleri" ile karkas ve kutulu et preparatının bedeli mukabili donuk muhafazası edimini yükümlendiğini, davalı şirkete ait deponun tek don karkas deposu özelliği taşıması nedeniyle stoklarda bulunan karkas ve dondurulmuş et preparatlarının en eski tarihlileri (2016-2017-2018'de ithal edilmiş taze soğutulmuş et preparatları) ve ekseri lop et ve baton kıymaların ilk üretilenleri davalı nezdinde muhafaza edildiğini,... sipariş ve taleplerin öncelikle davalıya ait depodan karşılanması, Kurumumuzun yürürlükte bulunan Etleri Soğutma, Dondurma, Muhafaza ve Taşıma Yönetmeliği'nin (FÎFO yöntemine göre düzenlenen) 29. maddesindeki "önce dondurulanlar önce tüketilir" hükmünün icabı olduğundan bahse konu depoda bulunan emtiaya göre talep programlamasına gidildiğini,2019 yılı başından itibaren davalı şirkete yönelik yükleme taleplerinin tesiste ağaç dikme çalışması yapıldığı, kantarın bakımda olduğu, forklift çalışanının görevi başında olmadığı gibi keyfî gerekçelerle geri çevrildiğini, kimi taleplere ise eksik yükleme ile karşılık verilerek sözleşme esaslı düzeyde ihlâl edilmeye başlandığınğ. Davalı şirket yetkililerinin tutumu, emtiayı teslim almakla görevli personelimizi fiilen engellemeye, belgelere el koymaya, içeriği okutulmayan bir takım belgeleri imzalamaya zorlamaya, personelimize ve onların nezdinde Kurumumuz idarecilerine hakaret ve tehdide kadar vardığını...Davalının sözleşmeyi ihlali dolayısıyla Kurumun stok yönetiminde ciddi aksamalar baş gösterdiği; taleplerin yeni tarihli ürünlerden karşılanmak zorunda kalındığını ve gelinen bu aşamada raf ömürleri dolmadan öncelikli olarak tüketilmesi iktiza eden emtianın ticari kalitesini yitirme riski belirdiğini, ... davalıya ait soğuk hava depolarına 04.12.2015 tarihinden itibaren başlayan emtia girişi ve 27.03.2020 tarihinde gerçekleştirilen nihai emtia çıkışma ilişkin kayıtların don depo muhafaza fireleri de dikkate alınmak kaydıyla Kurumca yapılan incelenmesinde dondurulmuş gövde sığır karkas yönünden 79.407kg, dondurulmuş gövde kuzu karkas yönünden 11.140 kg, dondurulmuş gövde toklu -koyun karkas yönünden 1.620 kg ve dondurulmuş kutulu kemiksiz lop et yönünden 1.855 kg'lik teslim / tesellüm farkı doğduğu- Davalı ortaklık, Kurumun (Sincan Et Kombinası Müdürlüğü'nün) 07.08.2020 tarih ve E.44580 sayılı yazısı ile eksik emtia tesliminden bahisle dondurulmuş gövde sığır karkas yönünden 2.818.948,50 TL, dondurulmuş gövde kuzu karkas yönünden 367.731,40 TL, dondurulmuş gövde toklu - koyun karkas yönünden 51.532,20 TL ve dondurulmuş kutulu kemiksiz lop et yönünden 85.330,00 TL ki toplam 3.323.542,10 TL'yi 10 iş günü içerisinde ödenmeye davet edildiğini ve takiben Kurumumuzun (Sincan Et Kombinası Müdürlüğü'nün) 10.08.2020 tarih ve E.45334 sayılı yazısı ile de 07.08.2020 tarih ve E.44580 sayılı yazıya konu edilen alacağın 156.599,51 TL'lik kısmının şirketin alacağından mahsup edildiği bildirilerek nihai bakiye 3.166.942,59 TL'nin 10 gün içerisinde ödenmesi lüzumu ifade edildiğini , Bu süreçlerle belirlenen ve eksik teslimattan kaynaklanan alacağımız KDV dahil;3.420.297,99 TL'olduğu,..davalı yanca kuruma eksik teslim edilen emtianın bedelinin (3.420.297,99 TL'nin) 3095 sayılı Kanun'un 2. maddesi uyarınca ihtar tarihinden itibaren ticari temerrüt (avans) faiziyle birlikte 6100 sayılı HMK'nın 109. maddesi uyarınca fazlaya ilişkin talep, ıslah ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL olarak Kuruma ödenmesinin hüküm altına alınmasına" karar verilmesini istediği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:
H.M.K.'nun 166/1 maddesi " Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve safattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar diğer mahkemeyi bağlar " şeklindedir.
Bu kapsamda davacı tarafça asıl ve birleşen dava ile taraflar arasındaki muhafaza sözleşmesi gereği elektrik fark bedeli ve bedelin ödenmemesinden kaynaklı zararın tahsili, davalı tarafça ürünlerin geç teslim alınmasına davalının tutum ve davranışlarının sebebiyet verdiği belirtilerek davanın reddi talep edilmiş olup; davacısı dosyamızın davalısı, davalısı da dosyamızın davacısı olan ,Ankara ...ATM'nin ... esas sayılı dosyasında aynı sözleşmeye istinaden davalının kusurlu tutum ve davranışlarının muhafaza altındaki ürünlerde kayba sebebiyet verdiği iddiası ile açılan tazminat davası bulunduğu, bu kapsamda dosyamız ile Ankara ...ATM mahkemesinin dosyasının tarafları ve konusu ve özellikle dosyamız davacısının ürünlerin geç tesliminden sorumlu olup olmadığı noktasında dosyalar arasında fiili ve hukuki bağlantı bulunduğu, davalardan biri hakkında verilecek kararın diğerini etkileyecek nitelikte olduğu tüm dosya kapsamı anlaşılmakla usul ekonomisi de dikkate alınarak H.M.K.'nun 166/1 maddesi gereğince mahkememiz dosyasının, Ankara Ankara ...ATM'nin ... esas sayılı dosyası ile BİRLEŞTİRİLMESİNE dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Dosyamızın Ankara ...ATM'nin ... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine,
2-Dosyanın işlemlerinin birleştirilen dosya üzerinden yürütülmesine,
Dair Taraf vekillerini yüzüne karşı, asıl dosya üzerinden verilecek hüküm ile birlikte İstinaf Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/11/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.