T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/45 Esas - 2025/58
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2021/45 Esas
KARAR NO : 2025/58
....
DAVA : Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ : 22/01/2021
KARAR TARİHİ : 22/01/2025
KAR.YAZ.TAR. : 22/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA:
Davacı vekilinin dilekçesi ile " ... Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında muhtelif il ve ilçelerde kablolu TV altyapısının yapılması, işletilmesi ve bakım, onarım hizmetlerinin yerine getirilmesi için yapılan ihaleler neticesinde gelir paylaşım ortaklığı sözleşmeleri akdedildiğini, söz konusu sözlemelerde gelir paylaşım ortaklığı sisteminin 10 yıl süreyle devam edeceğinin öngörüldüğünü, bu sözleşmeler kapsamında davalı şirkete toplam 2.605.000-ABD doları tutarında ki teminat mektuplarının tevdi edildiğini, sözleşmelerin süresinin bitmesine kısa bir süre kala mevzuat değişikliği olduğunu, müvekkili şirketin ... Kurumundan kablo tv işletmecisi lisansı alması suretiyle ve sözleşmelerde öngörülen fesih sebebi ile dahilinde müvekkili ile davalı şirket arasında ki sözleşmelerin 24/04/2006 tarihinde sona erdiğini, müvekkili şirket davalı şirketi muhatap 21/02/2014 tarihli yazısı ile teminat mektuplarının iadesini talep etmişse de davalı şirket teminat mektuplarını haksız olarak elinde tutmaya devam ettiğini ve bir kısmını tahsil ettiğini, bu durumdan ötürü müvekkili şirket bankalara 28/02/2020 tarihi itibarıyla toplam 380.750,25-TL tutarında komisyon ödemek zorunda kaldığını, .... Noterliğinin 28/02/2020 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile müvekkilinin fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmak kaydıyla haksız yere davalı şirket nezdinde tutulan banka teminat mektupları için fazladan ödenen 380.750,25-TL tutarında ki komisyon bedelinin ödenmesi talep edildiğini, ödenmemesi halinde yasal yollara müracaat edileceğinin ihtar edildiğini, bu nedenle karşı tarafın haksız olarak nezdinde tuttuğu banka teminat mektupları sebebiyle 21/02/2014 tarihli talebimizden bugüne kadar bankalara fazladan ödeme yapılmasına sebebiyet verdiği teminat mektubu komisyon tutarı zararları olan 380.750,25-TL (HMK md. 107'ye göre) tutarının 3095 sayılı kanun md. 2/2 uyarınca kısa vadeli avanslar için uygulanan avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini..." talep ve dava ettiği görülmüştür.
SAVUNMA:
Davalı vekilinin cevap dilekçesi ile "... Davacı tarafça delil gösterilen ... esas sayılı dosyasının henüz kesinleşmeyerek istinaf aşamasında olduğunu, ... sayılı kararının iş bu davada delil olarak gösterilemeyeceği ve hukuki dayanak olamayacağını, müvekkilinin sözleşmede bulunan yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğini, müvekkili şirket tarafından ... yevmiye numaralı ihtarname ile davacı tarafın sözleşmelerin 22.4 maddesinde belirtildiği üzere müvekkili şirkete geçen sistemin minimum iki yıl süre ile daha yedek malzemesini ücretsiz olarak temin etmesine dair ve sözleşmelerin 24. Maddesinde belirtilen "gelir paylaşım süresinin sona ermesini takiben ...devredilecek sistemin 2 yıl süre için gerekli olan yedek malzemesi firma tarafından ücretsiz olarak sağlanacağını, teslim edilecek yedek malzeme miktarı (ölçü aletleri dahil) 10 yıl boyunca arıza ve hasar sonucu değiştirilen malzemenin ortalaması baz alınarak hesaplanacaktır..." hükümleri kapsamında yedek malzeme yükümlülüklerinin karşılanmadığı ve şebekenin devri sırasında şebekede ki işlerin yürütülmesini temin edecek ölçü aletlerinin müvekkili şirkete teslim edilmediğinin tespit edildiği belirtilerek akdi yedek malzeme yükümlülükleri ve şebeke işlerinin yürütülmesi için gerekli ölçü aletleri bedelleri toplamı olan 4.557.056,20-TL ve 435.981,89-USD borcun ihtarnamenin tebliğ alındığı tarihten itibaren 3 gün içerisinde ve ödeme tarihine kadar hesaplanacak olan gecikme faizi ile birlikte ödenmesini talep ettiklerini, davacı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, asıl borçlu tarafın davacı olduğunu, davacının açmış olduğu iş bu davanın haksız ve hukuka aykırı olup reddedilmesi gerektiğini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini..." talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER:
... Karar sayılı dosyasının tetkikinde davacısının davacımız, davalısının davalımız ,dava konusunun teminat mektuplarının iadesi ve teminat mektuplarının nakde çevrilmesi nedeniyle bedelin tahsili olduğu, mahkemenin 10/10/2019 tarihli kararı ile "....Toplanan deliller ve dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde, 24/01/1997 ve 18/02/1998 tarihli sözleşmelerin davacı tarafın Kablo TV işletmecisi lisansı alması nedeniyle, 24/04/2006 tarihinde kendiliğinden sona erdiği, taraflar arasında ... Mahkemesinde görülen davada, davalı tarafından davacının sözleşmenin sona ermesinden itibaren, 2 yıl süreyle yedek malzemeyi ücretsiz sağlamayı taahhüt ettiği, 24/04/2006 tarihinden itibaren servislerin sürekliliğinin sağlandığı dönemde yaptığı işler için ücret talep edilemeyeceğini savunduğu, dolaylı olarak davacı tarafından servis hizmetlerinin sağlandığının kabul ettiği, anılan mahkemece 24/04/2006 tarihinden sonra tarafların hangi ağırlıkta hizmet verdiğinin belirlenemediği, verilen kararın ... denetiminden geçerek kesinleştiği, sözleşmelerin, süresinden önce mevzuat değişikliği nedeniyle sona erdiği, davalı tarafın davacıya elde ettiği gelirden pay vermemesi nedeniyle açılan davanın reddedildiği ve sözleşmenin 22.4. maddesinde gelir paylaşım süresinin sona ermesini takiben sistemin 2 yıl süreyle daha yedek malzemesinin ücretsiz olarak temin edileceğinin kararlaştırıldığı ve davalı tarafın, davacı tarafı, dosyamızda savunmasında dile getirilen hususlarda 24/04/2006 tarihinden itibaren geçen 2 yıllık süre içinde temerrüde düşürmediği gibi davacının 2 yıllık süre içerisinde hangi malzeme ve ölçüm cihazlarını tedarik etmediğini ve edimlerini yerine getirmediğini kanıtlayamadığı, belirtilen nedenlerle teminat mektuplarının iadesi koşulları oluştuğu halde davalı tarafın bir kısım teminat mektuplarını sebepsiz yere nakde çevirerek irat kaydettiği, bir kısmını elinde tuttuğu anlaşıldığından,... Davanın KABULÜ ile, a).... şubesine ait 27.04.2007 tarihli ve ... nolu 300.000 USD, ... nolu 300.000 USD, ... nolu 300.000 USD, ... nolu 300.000 USD, ... nolu 100.000 USD, ... nolu 300.000 USD, ... nolu 100.000 USD, .. Nolu 100.000 USD, ... nolu 300.000 USD, ... nolu 300.000 USD, ... nolu 100.000 USD, 1607 nolu 100.000 USD bedelli süresiz kesin teminat mektupları ile ...) ait 22.09.1998 tarihli ve 958/1495 nolu 5.000 USD bedelli süresiz kesin teminat mektupları nedeniyle, davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, b) Yargılama sırasında tamamı tazmin olunan ... ... Şubesine ait 27.04.2007 tarihli ...nolu 300.000 USD, ... Nolu 300.000 USD, ... nolu 100.000 USD, ... nolu 300.000 USD, ... nolu 300.000 USD, bedelli süresiz kesin teminat mektupları bedelleri ile kısmen tazmin olunan ... kozyatağı şubesine ait 27.04.2007 tarihli ... nolu 300.000 USD bedelli kesin teminat mektubundan 75.708,85 USD, ... nolu 300.000 USD bedelli kesin teminat mektubunda 100.000 USD, .... nolu 300.000 USD bedelli kesin teminat mektubunda 115.000 USD, olmak üzere toplam 1.590.708,85 USD'nin, 22.11.2017 tazmin tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca Devlet bankalarının USD cinsi yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanmak suretiyle davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, c) Yargılama sırasında kısmen tazmin olunan ...AŞ ...şubesine ait 27.04.2007 tarihli ... nolu 300.000 USD bedelli, ... nolu 300.000 USD bedelli, 1601 nolu 300.000 USD, bedelli süresiz kesin teminat mektupları ile ... .... şubesine ait 27.04.2007 tarihli ... nolu 100.000 USD, 1603 nolu 100.000 USD, ... nolu 100.000 USD, ... nolu 100.000 USD bedelli süresiz kesin teminat mektuplarının ve ... ait 22.09.1998 tarihli ... nolu 5.000 USD bedelli kesin teminat mektuplarının davalıdan alınarak davacıya iadesine, " karar verildiği, karara yönelik davalı istinafının ... Karar sayılı ilamı ile red edildiği, red kararının temyizi üzerine.... kararının onanmasına karar verildiği, kararın 12/12/2013 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
... Esas Sayılı Dosyası getirtilmiş tetkikinde takip alacaksının davacımız,takip borçlusunun davalımız takip konusunun ... Karar sayılı ilamının icrası olduğu 13.12.2023 tarihinde başlatılan ilamlı icra takibinde gönderilen icra emrinde toplam alacağın 1.989.764,97 USD olarak gösterildiği, alacak kalemlerinin anılan kararda hükmedilen tutarlardan oluştuğu ve içinde teminat teminat mektup komisyonu bulunmadığı görülmüştür.
... yevmiye numaralı ihtarının tetkikinde ihtar edenin davacımız,muhatabının davalımız,konusunun teminat mektupları olduğu ihtar ile ".... Bilindiği üzere müvekkilim şirket ile tarafınız arasında muhislif İh ve e ilçelerde kablolu TV alt- yapısının yapılması, işletilmesi ve bakım/ 'onarım/ yenileme hizmetlerinin yerine getirilmesi için...)| düzenlenmiştir. Bu sözleşmeler kapsamında tarafınıza aşağıda dökümü yapılan toplam 2.605.000 USD tutarında banka teminat mektupları tevdi edilmiştir.....Bunlardan ... Şubesince düzenlenen 27.04.2007 tarihli ... sayılı 8 adet toplam teminat mektubunun 1.590.708,85 ABD Doları tutarındaki kısmı tarafınızca 22.11.2017 tarihinde nakde çevrilmiştir. Bunun üzerine ... E sayılı dosyası ile aleyhinize açılan davada mahkemenin ...sayılı ve 10.10.2019 tarihli kararı ile müvekkilim şirketin tarafınıza borçlu olmadığının tespitine, tahsil edilen tutarın tazmin tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte müvekkilime ödenmesine, diğer teminat mektuplarının da iadesine karar verilmiştir. Davanın halen istinaf sürecinde olduğu malumunuzdur. Bundan önce 21.02.2014 tarihli yazımız ile teminat mektuplarının iadesi istenilmesine rağmen teminat mektuplarını haksız olarak elinizde tutmak ve bir kısmının ise tazmin edilmesi sureti ile ilgili bankalara haksız yere fazladan toplam 380.750,25.-TL tutarında komisyon ödenmesine neden olunmuştur. Nakte çevrilmeyen teminat - mektupları halen nezdinizde tutulduğundan bundan sonra tahakkuk edecek teminat mektupları komisyonları açısından fazlaya ilişkin haklarımızı saklı tutmaktayız.... Yukarıda açıklanan nedenlerle haksız olarak nezdinizde tutulan teminat mektupları sebebi ile 21.02.2014 tarihli talebimizden bu güne kadar bankalara fazladan ödenmesine sebep olunan toplam 380.750,25.-TL tutarındaki teminat mektubu komisyonu tutarının işbu ihtarnamemizin tarafınıza tebliğini takip eden işgünü şirketimize ödenmesini, aksi takdirde teminat mektuplarının tamamının iade edildiği tarihe kadar ödenecek komisyon bedelleri de dahil olmak üzere tarafınızdan tahsili için yasal yollara müracaat edileceğini bilgilerinize sunarız. " denildiği, ihtarın muhatabına 04/03/2020 tarihinde tebliğ edildiği görülmüştür.
Davaya konu Teminat mektuplarının verildiği ...Kredi bankası ve ...'tan davaya konu teminat mektuplarının nakde çevrilme veya bankaya iade tarihleri ile davacı tarafça ödenmek zorunda kalınan zorunlu komisyon tutarlarının getirtildiği görülmüştür.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış alınan raporda "...Dosya kapsamında bulunan belgelerin incelenmesi sonucunda, Raporumuzun önceki bölümlerinde yer verilen tespit, açıklama ve değerlendirmelerimiz uyarınca, hukuki değerlendirme ve takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; Davacının talep edebileceği toplam tutar 588.512,35 TL olmakla birlikte talep uyarınca 380.750,25 TL olarak dikkate alınması gerektiği," belirtildiği görülmüştür.
Davacı vekilinin 19/11/2024 tarihli dilekçesi ile talebini 588.512,35 TL'e yükselttiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:
Davacı tarafça haksız nakte çevrilen ve bankaya geç iade edilen kesin teminat mektupları nedeniyle ödenmek zorunda kalınan komisyon tutarlarının davalıdan tahsili, davalı tarafça davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş olup:
Taraflar arasında 24/01/1997 ve 18/02/1998 tarihli sözleşmeler bulunduğu, sözleşmeler uyarın davacı tarafça davalıya davaya konu edilen 13 adet kesin teminat mektuplarını verdiği, davacı tarafın Kablo TV işletmecisi lisansı alması nedeniyle, 24/04/2006 tarihinde sözleşmelerin kendiliğinden sona erdiği, taraflar arasında ... Mahkemesi kararı ile davacı tarafından servis hizmetlerinin sağlandığının kabul edildiği, 24/04/2006 tarihinden sonra tarafların hangi ağırlıkta hizmet verdiğinin belirlenemediği, verilen kararın ... denetiminden geçerek kesinleştiği, sözleşmelerin, süresinden önce mevzuat değişikliği nedeniyle sona erdiği, davalı tarafın davacıya elde ettiği gelirden pay vermemesi nedeniyle açılan davanın reddedildiği , ... Karar sayılı ilamı ile davacının davamıza konu süresiz kesin teminat mektupları nedeniyle borçlu olmadığının, nakte çevrilen teminat mektup bedellerinin tahsiline, nakde çevrilmeyenlerin iadesine karar verildiği, kararın .... denetiminden geçerek 12/12/2013 tarihinde kesinleştiği, davamıza konu ... şubesine ait 27.04.2007 tarihli ve ... nolu 300.000 USD,... nolu 300.000 USD, ... nolu 300.000 USD, ... nolu 300.000 USD, ... nolu 100.000 USD, ... nolu 300.000 USD tutarlı teminat mektuplarının 22/11/2017 tarihinde nakde çevrildiği, ... nolu 100.000 USD,... Nolu 100.000 USD tutarlı teminat mektuplarının 14/09/2020 tarihinde bankaya iade edildiği, ...nolu 300.000 USD, ... nolu 300.000 USD tutarlı tutarlı teminat mektuplarının 22/11/2017 tarihinde nakde çevrildiği, ... nolu 100.000 USD, 1607 nolu 100.000 USD tutarlı teminat mektuplarının 14/09/2020 tarihinde bankaya iade edildiği, ... ait 22.09.1998 tarihli ve ... nolu 5.000 USD bedelli süresiz kesin teminat mektubunun ise 17/01/2024 tarihinde bankaya iade edildiği, nakde çevrilme ve iade tarihleri de dikkate alındığında davacı tarafça dava dışı bankalara 588.512,35 TL komisyon tutarları ödemek zorunda kaldığı, teminat mektuplarının haksız nakde çevrilmesi, geç iadesi nedeniyle davacının yaptığı komisyon ödemelerini talepte haklı olduğu, taraflar arasındaki kesinleşen ... Karar sayılı ilamı, banka müzekkere cevapları, icra dosyası, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı ile anlaşılmakla , davacı ihtarının tebliğ tarihi, tanınan 1 günlük süre ve temerrüt oluşma tarihi dikkate alınarak aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulüne, 588.512,35-TL'nin 06/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 40.201,28-TL harçtan, dava açılışında alınan 6.502,27-TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 3.548,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 10.050,27-TL harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 30.151,01-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
3-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 6.502,27-TL peşin harç, 3.548,00-TL ıslah harcı, 59,30-TL başvurma harcı, 77,50-TL tebligat ücreti, 4.000,00-TL bilirkişi ücreti, 8,50-TL diğer giderler olmak üzere toplam 14.195,57-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 92.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair Taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/01/2025
...