T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/567 Esas - 2023/167
T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/567 Esas
KARAR NO: 2023/167 Karar
HAKİM : ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av. ....
DAVA: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 04/10/2021
KARAR TARİHİ: 03/03/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 15/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkiline ait ... plakalı aracın 16.06.2019 tarihinde kazaya uğraması üzerine ... nolu hasar dosyası açıldığını, bu dosyada görevlendirilen davalı şirket eksperi tarafından yapılan çalışma sonucunda ise dosyaya ilişkin bilgilerin ...'e transfer edildiğini, yapılan bu işleme gerekçe olarak ise Yanlış Sigorta Uygulamalarının Tespiti, Kaydı, ve Bu Uygulamalarla Mücadele Usul ve Esasları hakkında yönetmeliğin gerekçe gösterildiği, davalı tarafından müvekkiline gönderilen 16.07.2019 tarih ve ... sayılı yazıda "Yapılan bilirkişi tespitinde, araç üzerindeki hasar ve kaza tespit tutanağında belirtilen hasarın oluş şekli uyumsuz görülmüş, kazanın beyan edildiği şekilde oluşmayacağı tespit edilmiştir." denildiğini, belirtilen gerekçenin yersiz olduğunu 16.06.2019 tarihli Jandarma tutanağında "aracın yoldan çıkmış vaziyette, orta refüjde park halinde kaza yapmış olarak tespit edildiği, kazanın sürücü ... tarafından gece saat 04:00 sıralarında yapıldığı, sürücüde herhangi bir yaralanmanın olmadığı, havanın aşırı yağışlı ve aracın trafik güvenliğini açısından yoldan geçen araçlara tehlike yaratmadığını düşünerek aracı kilitleyip kaza mahallinden ayrıldığı, kaza neticesinde yol kenarında bulunan yaklaşık 20 adet bordür taşının yerinden çıkarak zarar gördüğü" beyan edildiğini, araç şoförü aşırı yağış sebebi ile kayan aracın kontrolünü kaybederek orta refüje çıkmış ve araçta hasar meydana geldiğini, kaza sonucu aracın tamamı orta refüje çıkmış olduğundan bu şekilde diğer araçlara tehlike yaratmayacağını düşünerek ve aracın da yola devam edemeyecek durumda olması sebebiyle araç şoförü aracı orada bıraktığını, müvekkili şirketin, bünyesindeki araçlarına kasko sigortası yaptırmak istediğinde karşısına dava konusu şerh çıktığını, davalı sigorta şirketi hasar dosyasındaki bilgileri ... (...) sistemine transfer ettiğini, kazayı sigorta suistimali olarak değerlendirildiğini ancak bu husus kesinlikle doğru olmadığını süresiz olarak konulan bu şerh hakkın kötüye kullanılmasına yol açtığını, müvekkilinin aracında meydana gelen zarar aracın bordür taşlarına çarpması sonucu oluşan küçük bir hasar olduğunu müvekkilinin 13 tane aracı bulunduğunu, böyle küçük bir miktar için sigorta sahteciliği yaparak tüm araçlarını etkileyecek menfi bir sonuca yol açma riskine girmeyeceğini, dava konusu kazanın jandarma tutanağında belirtildiği gibi olduğunu, görevli eksperin hatalı bir değerlendirme yaptığını, ... sisteminde müvekkil şirket kaydına konulan şerhin oluşturduğu sonuç, korunan menfaatle karşılaştırıldığında dengesiz ve hakkı aşar nitelikte olduğunu, ayrıca konulan şerhin süresiz olması ve Yanlış Sigorta Uygulamalarına İlişkin Genelge'nin 3.4.m. uyarınca sadece kaydı oluşturan kurumun (sigorta şirketi) bu kaydı silebilmesi de ayrıca hakkın kötüye kullanılmasını kolaylaştırdığını, müvekkili aleyhindeki kayıt çalışmasını olumsuz etkilediğini, müvekkili tarafından dava konusu kayıt ile ilgili olarak ...'ne itiraz edildiğini ancak 23.08.2021 tarihli cevabi e mail ile "Sigorta şirketiniz talebinizi haksız bulmuştur" denilerek davalı tarafından yapılan itirazlarının kabul edilmediğini müvekkilin araçları kasko korumasından faydalanamadığını, bu şerh sebebiyle sigorta şirketlerinin hiçbiri kasko poliçesi düzenleyemediğini, ... bünyesindeki ... (...) tarafından tutulan ... sistemindeki müvekkili ile ilgili kaydın kaldırılmasını ayrıca yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkilli ile davacı taraf arasında 09/05/2019-09/05/2020 vade tarihli ve ... poliçe numaralı olmak üzere ... plakalı araç nezdinde Ticari Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi tanzim edilmiş olduğunu, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları, 6102 Sayılı ... Kanunu ve tanzim edilen sigorta poliçesi özel şartları uyarınca belirlenen rizikolar teminat altına alındığını, davacı tarafından, sigortalı aracın 16/06/2019 tarihinde uğramış olduğu hasara istinaden araçta meydana gelen hasarın giderilmesi ve zarar tutarının karşılanması amacıyla müvekkiline hasar başvurusunda bulunulduğunu, bu hasar başvurusuna istinaden, müvekkili nezdinde 6102 sayılı ... Kanunu uyarınca meydana gelen trafik kazasının araştırılması amacıyla hasar dosyası oluşturulduğunu ve bağımsız eksperlerce ekspertiz raporu tanzim edildiğini, işbu kapsamda meydana gelen trafik kazasının dayanak olarak gösterilen hasarın Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları uyarınca sigorta ettirene yüklenen yükümlülüklerin yerine getirilmediği ve Kara Araçları Kasko Sigortası uyarınca Teminat Dışında Kalan Hallerin tespitinin imkansız kılındığının tespit edildiğini ekspertiz raporu uyarınca yapılan tespitlerle birlikte, Hasara konu trafik kazasının 16/06/2019 tarihinde gece saat 04:00 sularında meydana geldiği, kaza anında sigortalı araç sürücüsünün herhangi bir sağlık kuruluşuna başvurmaksızın kaza mahallini terk ederek evine gittiği, 16/06/2019 tarihinde sabah Jandarma’ya gidilerek kazaya ilişkin 10:30’da tutanak tutulduğu, Kaza anında kolluk kuvvetlerine haber verilmeksizin olay yerinden ayrıldığını bu kapsamda kaza yerinden kolluk kuvvetlerine haber verilmeden ayrılınmış olması sebebiyle kaza anında sigortalı araç sürücüsünün net bir şekilde tespiti ve sigortalı araç sürücüsünün alkollü olup olmadığına ilişkin hususların tespitini imkansız hale geldiğini, müvekkilinin nezdinde tanzim edilen sigorta poliçesi Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları uyarınca tanzim edilmiş olmakla birlikte işbu genel şartlar kapsamında,“Zorunlu haller (tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma vb) hariç olmak üzere bu maddenin .... nolu bendlerdeki ihlaller nedeniyle, sürücünün kimliğinin tespit edilmesini engellemek için kaza yerinden ayrılması” teminat kapsamı haricinde bırakıldığını, İşbu kapsamda meydana gelen hasar neticesinde sigortalı araç sürücüsünün sigortalı aracı kullanmaya ehil bir ehliyetinin bulunup bulunmadığı ve alkollü olup olmadığına ilişkin tespitin yapılması imkansız kılındığını, sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi, açık bir şekilde müvekkilinin dava konusu hasara ilişkin değerlendirme yapması hususunu engellemiş ve müvekkilinden kötü niyetli olarak tazminat talep edildiğini, olay yerinin kasıtlı olarak terkedilmesine rağmen müvekkilinden haksız ve hukuka aykırı bir şekilde tazminat talep edildiğini, müvekkili tarafından işbu husus ... sistemine bildirildiğini,Yanlış Sigorta Uygulamalarının Tespiti, Bildirimi, Kaydı ve Bu Uygulamalarla Mücadele Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 11. maddesi uyarınca, “Sigorta şirketleri yanlış sigorta uygulaması şüphesi nedeniyle tazminat talebini reddettiklerinde durumu ilgiliye yazılı olarak bildirmek ve Merkezde bu amaçla hazırlanan veri tabanına işlemek zorundadırlar.” denilmek suretiyle sigorta şirketleri yanlış sigorta uygulaması nedeniyle ilgili bildirimi yapmak ve veri tabanına işlemek ile yükümlü kılındığını, dava konusu kazanın meydana gelmesi ile birlikte herhangi bir zorunlu hal mevcut olmaksızın kaza mahallinin terk edilmek suretiyle herhangi bir tutanak ve alkol raporu tutulmamış olması, sürücü değişikliği ve alkollü sigortalı araç sürücüsünün mevcudiyeti hakkında yoğun şüphe oluşturulduğunu müvekkiline kazadan saatler sonra tutulan tutanak ile başvurularak tazminat talebinde bulunulması, müvekkili tarafından yanlış sigorta uygulaması olarak kabul edildiğini ... sistemine kaydedilmesi son derece hukuka uygun ve yerinde olduğunu, bu kapsamda davacı tarafından açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir .
YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava ; Davalı sigorta şirketinin ... veri tabanına kayıtlı suistimal kaydının silinmesi istemi davasına ilişkindir.
Ankara trafik tescil şube müdürlüğü tarafından gönderilen ... plakalı aracın trafik kayıtları mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
İstanbul ... tarafından gönderilen ... plakalı araca ait tramer kayıtları ve aracın davacı ... İnşaat Nakliyat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi adına ... sistemindeki kayıtlarına ilişkin bilgi ve belgeler mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Sompo Sigorta tarafından gönderilen 16/06/2019 tarihli kaza nedeniyle ... plakalı araç için açılan ... nolu hasar dosyası mahkememiz dosyası arasına alınmıştır .
Bilirkişi raporunda özetle; Davacıya ait araç sürücüsünün kaza yerini Genel Şartlarda belirtilen zorunlu nedenlerle terk ettiği dolayısıyla; zararın poliçe teminatı kapsamında kaldığı ispatlanamamıştır. Bu nedenle de sigorta şirketinin sözkonusu hasar bedelini karşılama yükümlülüğü olmadığı, ancak davacı tarafın yahut dava dışı araç sürücüsünün sigorta dolandırıcılığı suçunu işlediği hususunun ise ispat edilemediği, ilgililer hakkında ceza soruşturması yapıldığına dair bir bilginin dosyada yer almadığı, bu durumda; ... kaydına işlenen şerh nedeniyle davacı şirket lehine kasko sigorta poliçesi tanziminin mümkün olmadığı yönündeki kanaatini belirtmiştir. Bilirkişi raporunun denetime açık hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmıştır .
Olay tarihinde yürürlükte olan; Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları incelendiğinde;
"A -Sigortanın Kapsamı
A.1. Sigortanın Konusu
Bu sigorta ile sigortacı, sigortalının poliçede belirtilen ve karayolunda kullanma izni olan motorlu ve motorsuz kara araçlarından, römork veya karavanlardan iş makinelerinden, lastik tekerlekli traktörler, diğer zirai tarım makinelerinden doğan menfaatin aşağıda belirtilen risklerin gerçekleşmesi sonucunda doğrudan uğrayacağı maddi zararları teminat altına alır.
a) Aracın karayolunda veya demiryolunda kullanılabilen motorlu, motorsuz araçlarla
çarpışması,
b) Gerek hareket gerek durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar,
c) Üçüncü kişilerin kötü niyet veya muziplikle yaptıkları hareketler, ile fiil ehliyetine sahip olmayan kişilerin yol açacağı zararlar,
d) Aracın yanması,
e) Aracın veya araç parçalarının çalınması veya çalınmaya teşebbüs edilmesi
Kasko sigortası uygulamasında aşağıdaki ürün isimleri altında ve içeriklerinde teminat verilir.
A.5. Teminat Dışında Kalan Zararlar
Aşağıdaki hallerde araçta meydana gelen zararlar sigorta teminatının dışındadır:
5.4.Poliçede gösterilen aracın, ilgili mevzuat hükümlerine göre gerekli sürücü belgesine sahip olmayan kimseler tarafından kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,
5.5.Aracın, uyuşturucu madde veya Karayolları Trafik Yönetmeliğinde belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,
5.10.Zorunlu haller (tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği
nedeniyle uzaklaşma vb) hariç olmak üzere bu maddenin ... nolu bendlerdeki ihlaller nedeniyle, sürücünün kimliğinin tespit edilmesini engellemek için kaza yerinden ayrılması.
" hükümleri yer almaktadır.
Yanlış Sigorta Uygulamalarının Tespiti, Bildirimi, Kaydı ve Bu Uygulamalarla Mücadele Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 11. Maddesi "Bildirim yükümlülüğünü düzenlemektedir:
MADDE 11 – (1) Sigorta şirketleri yanlış sigorta uygulaması şüphesi nedeniyle tazminat talebini reddettiklerinde durumu ilgiliye yazılı olarak bildirmek ve Merkezde bu amaçla hazırlanan veri tabanına işlemek zorundadırlar."
MADDE 13 – (1) Sigorta şirketleri iş kabullerinde ve her türlü risk değerlendirmelerinde Merkezin bu amaçla hazırlanan veri tabanında yer alan bilgileri dikkate alırlar.
İlgili mercilere bildirim
MADDE 14 –(1) Merkez sistematik kontroller sonucunda veya kendisine iletilen bildirimler çerçevesinde yanlış sigorta uygulamasının suç mahiyetinde olduğunu tespit ettiği durumlarda keyfiyeti ilgili adli mercilere ve Müsteşarlığa iletmekle mükelleftir.
" hükümleri yer almaktadır.
Tüm dosya kapsamında yapılan incelemeler neticesinde; davanın, davalı sigorta şirketinin ... veri tabanına kayıtlı suistimal kaydının silinmesi istemi davasına ilişkin olduğu,16.06.2019 tarihinde davacıya ait ... plakalı araç ile dava dışı sürücünün tek taraflı trafik kazasının meydana geldiği, araç sürücüsünün olay yerini terki nedeniyle ... kaydının işlendiği, araç sürücüsünün kaza yerini genel şartlarda belirtilen zorunlu nedenlerle terk etmediği, sigorta şirketinin hasar bedelini tazmin yükümlülüğünün bulunmadığı anlaşılmaktadır. Diğer taraftan araç sürücüsünün sigorta dolandırıcılığı matuf eylemleri nedeniyle oluşan bir ceza soruşturmasının bulunmadığı, yanlış sigorta uygulamalarının tespiti, bildirimi, kaydı ve bu uygulamalarla mücadele usul ve esasları hakkında yönetmeliğin 11 inci maddesindeki ... veri tabanına kayıtlı suistimal kaydının sigorta dolandırıcılığını engellemeye yönelik olduğu, yine aynı yönetmeliğin 14 üncü maddesinde yanlış sigorta uygulamalarının suç mahiyetinde olduğunun tespiti durumunda durumun adli mercilere bildirilmesi gerektiğinin hüküm altına alındığı, eldeki olayda suç duyurusunda bulunulmadığı, dava konusu kayıt nedeniyle davacı şirket lehine kasko poliçesi tanzim edilemediği, neticenin yönetmeliğin amacına aykırı olduğu ve ağır bir yaptırım olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; Davalı tarafından ... plakalı davacıya ait araç ile ilgili olarak 16/06/2019 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle Sigorta Bilgi Paylaşım Sistemi (...) veri tabanına yapılan kaydın kaldırılmasına,
2- 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 179,90TL harçtan, dava açılışında alınan 59,30-TL peşin harcın düşülmesi ile bakiye 120,60-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-6102 sayılı ... Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4- Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 59,30-TL peşin harç, 59,30-TL başvurma harcı, 105,50-TL tebligat ücreti, 800,00-TL bilirkişi ücreti, 1,20-TL posta gideri, 3,50-TL diğer giderler olmak üzere toplam 1.028,80-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 9.200,00-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341 ve devamı maddeleri gereğince kararın tebliğinden itibaren Mahkememize Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine gönderilmek üzere verilecek dilekçe ile iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/03/2023
Katip ...
☪e-imzalı
Hakim ...
☪e-imzalı