T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/632 Esas - 2023/248
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/632 Esas
KARAR NO: 2023/248
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : 1- ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : 2- ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 02/11/2021
KARAR TARİHİ: 04/04/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ TALEBİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; ... Müdürlüğünün 08.06.1984 tarih 233 sayılı ... hükümlerine tabi olarak kurulan tüzel kişiliğe sahip kamu iktisadi kuruluşu olduğunu yapılan ihaleler sonucunda 2006-2018 döneminde...Havalimanında teknik işletimi destek hizmetleri muhatap firmalar tarafından yürütüldüğünü davalılar bünyesinde çalışmakta olan dava dışı işçi ...'un işçilik alacakları için müvekkili firma ve ... .. Ltd Şti tarafından 107.833,40TL ödeme yapıldığını , davalılar ile imzalanan muhtelif tarihli sözleşme eklerinde yer alan teknik şartnamelerin ilgili maddelerinde "Yüklenicinin istihdam ettiği İşçilerin; İş Kanunu, ...Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da yüklenicidir. Yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin herhangi bir sorumluluk...'ne yüklenemez. Yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin Iş Kanunu, ...mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarda belirlenen tüm hak ve alacaktan, Yüklenici tarafından karşılanır. ...bu gibi konularda sorumlu sayılmayacaktır. "şeklinde düzenleme bulunduğunu, bu nedenle dava dışı işçiye ödenen bedelin rücuen tahsilini talep etme zorunluluğu doğduğundan bahisle fazlaya ilişkin haklan saklı kalmak kaydıyla şimdilik 29.226,16TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan kendi sorumluluk dönemleri ve miktarları dikkate alınarak tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVACI VEKİLİ 09/06/2022 TARİHLİ ISLAH DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Dava dilekçesi ile talep ettikleri 29.226,16TL alacak bedelini 245,66TL ıslah ettiklerini, 29.471,82TL’den davalı ... Müh.Elekt.San.Tic.Ltd.Şti. yönünden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 13.810,39TL’nin ve davalı ... A.Ş. yönünden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 15.661,43TL’nin 02.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Üst işveren ile aralarında imzalanmış olan hizmet alım sözleşmesi ve ekleri teknik, idari şartnamelerde sadece işçiye ödenecek fiyat farkları, ücret, yol, yemek, giyecek ücretlerinin belirlendiğini, genel şartnamede işçi haklarıyla ilgili herhangi bir düzenleme bulunmadığını, sözleşme ve eklerinde bulunan hükümlerden kendi dönemlerdeki kısımla sınırlı olmak üzere sorumlu olduklarını, Rücu davalarında ÎK.nu hükümlerinin değil .... .... ve .... nu hükümlerinin uygulanması gerektiğini, Sözleşme ve eklerinde yer almayan, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin, hafta tatili, ... gibi işçilik haklarından alt işverenin üst işverene karşı sorumluluğu bulunmadığını, Devlete güven ilkesi gereği, sözleşmede yer almayan bir hizmet bedelinin alt işverene ödetileceğinin düşünülmemesi gerektiğini, Bir kısım ... karalarında sözleşmede yer almayan işçilik alacaklarından alt işverenin kendi dönemiyle sınırlı olmak kaydıyla, üst işveren ile yan yarıya sorumlu olduğu vurgulanmış olsa da, Yaklaşık Maliyet Hesap Cetvelinde yer almayan işçilik alacaklanndan Tek başına üst işverenin sorumlu olmasının hukuka ve hakkaniyete uygun olacağını düşündüklerini ve bu sebeple davanın öncelikle zaman aşımı nedeniyle, zamanaşımı itirazının kabul görmemesi halinde esastan reddine, yargılama giderlerinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI ...İNŞ. LTD. ŞTİ. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ... tarafından ihale edilen...Havalimam teknik işletim hizmetleri işini 01.01.2008-31.12/2009 tarihleri arasında üstlendiklerini, 11/09/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6552 sayılı Kanunun 8.maddesi ile 4857 sayılı Kanunun 112.maddesine eklenen fıkralar uyarınca 1475 sayılı İş Kanununun 14. Maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesi gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatlarının ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından, yine 4734 sayılı kanunun 62. Maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum ve kuruluşu tarafından işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir hükümleri bulunduğunu, 1475 Sayılı İş Kanunu’nun 14. Maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona eren işçilerin kıdem tazminatının kamu kurumu tarafından ödenmesi gerektiğini alt işverene yöneltilen rücu talebinin kıdem tazminatı yönünden dayanağı bulunmadığını, 4857 sayılı İş Kanununun 6 maddesine göre, İş yeri veya işyerinin belirli bir bölümü hukuki bir işleme dayalı olarak başka birine devredildiğinde, devir tarihinde işyerinde veya bir bölümünde mevcut olan iş sözleşmeleri bütün hak ve borçlan ile devralana geçtiğini, devreden işverenin sorumluluğunun devir tarihinden itibaren iki yıl ile sınırlı olduğunu bu nedenle müvekkili şirketin sorumluluğunun iki yıllık süre dolduğundan sona erdiğini, 4734 sayılı ... Kanunu’nun 7. Maddesi uyarınca ihale dokümanın da belirtilen şartlara aykırı sözleşme düzenlenemeyeceğinin belirtilmesine rağmen bu kuralın ihlal edildiğini, Davacı ... ‘nin işçilerin kıdem tazminatı taleplerinden asıl işveren olması nedeniyle tek başına sorumlu olduğunu davacının işçisi kabul edilmesi gerektiğini aksi halde dahi kıdem tazminatı sorumluluğunun davalıların işçiyi çalıştırdıkları dönemle ve ücret ile sınırlı olmak üzerinden ayrı ayrı hesaplanarak talep edilmesi gerektiğini, bu nedenler ile Davanın öncelikle husumetten reddine, zamanaşımından reddine, esastan reddine, kararın aksi yönde tecelli etmesi halinde her bir davalının sorumluluklarının ayrı ayrı tespit edilmesini, yargılama harç ve giderlerin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRME:
Dava, asıl işveren davacı ... Müdürlüğünün davalı şirketler nezdinde çalıştırılan işçinin açmış olduğu dava sonrasında ödemek zorunda kaldığı işçilik alacaklarının rücuen tazmini istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatı ile yıllık izin ücreti, fazla çalışma ve genel tatil ücret alacağından davalıların sorumlu olup almadığı , sorumlu iseler ne oranda sorumlu olduklarına ilişkindir.
Her ne kadar davalılar vekili tarafından zamanaşımı itirazında bulunulmuş ise de dava konusu alacağın 02.12.2020 tarihinde ödendiği , davanın 02.11.2021 tarihinde açıldığı ve ... 'nun 73. Maddesi gereğince iki yıllık sürenin geçmediği anlaşıldığından davalıların zamanaşımı itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
... Mahkemesinin 2017/337 Esas - 2019/10 Karar sayılı dosyası, ... Müdürlüğü’ nün 2020/3662 Esas sayılı dosyası , taraflar arasında düzenlenen Teknik İşleri Destek Hizmetleri Alımına ait sözleşme ve idare Şartnamesi, ödeme belgeleri getirtilmiş ve dava dışı işçi ... tarafından işçilik alacaklarının tahsili için ...Müdürlüğü ile ... Organizasyon ...Ltd.Şti. aleyhine ... Mahkemesinde dava açıldığı , mahkemece davanın kabulü ile Brüt 44.669,67-TL kıdem tazminatının, 10.227,91TL fazla çalışma ücretinin, 546,15TL brüt hafta tatil çalışma ücretinin ve 1.185,00TL brüt yıllık izin ücretinin davalılardan müştereken ve müteseisilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verildiği , istinaf talebinin ... Dairesinin 29.09.2020 tarih 2019/1093-2020/847 sayılı kararı ile red edildiği ve kararın kesinleştiği, ... Müdürlüğü’ nün 2020/3662 Esas sayılı dosyasına 02.12.2020 tarihinde 107.833,40TL ve vergi dairesine stopaj olarak 2.917,85TL ödendiği anlaşılmıştır.
Davacı şirket ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmeleri imzalandığı sözleşmelerde " yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin altıncı bölümünde belirlenmiş olup yüklenici bunlara uymakla yükümlüdür " hükmünün bulunduğu görülmüştür.
Mahkememizce alınan ve bilirkişi ...tarafından düzenlenen bilirkişi rapor ve ek raporunda özetle; Davacı tarafından dava dışı işçi ... için ... Mahkemesinin 2017/337 Esas - 2019/10 Karar sayılı ile ... Müdürlüğü’ nün 2020/3662 Esas sayılı dosyasına toplam 104.915,55TL ödeme yapıldığını , dava dışı işçinin 15.04.2006- 31.12.2007 tarihleri arasında davalı ... ....Ltd. Şti. bünyesinde , 01.01.2008-31.12.2009 tarihleri arasında davalı ...İnş. ...Ltd.Şti. bünyesinde çalıştığını, ana raporunda davacının davalı ... Müh. 13.436,61TL işçilik alacağı ve 51,26TL damga vergisi olmak üzere toplam 13.446,61TL , ...İnş. ....Ltd. Şti .'den 15.237,76TL işçilik alacağı ve 58,14TL damga vergisi olmak üzere toplam 15.295,90TL alacaklı olduğu, ek raporunda ise ... Müh. 13.436,61TL işçilik alacağı ve 373,87TL gelir vergisi stopajı olmak üzere toplam 13.810,39TL , ...İnş. ....Ltd. Şti .'den 15.237,76TL işçilik alacağı ve 423,67TL gelir vergisi stopajı olmak üzere toplam 15.661,43TL alacaklı olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Tarafların itirazı ve raporlar arasında çelişki olması nedeni ile tekrar başka bir bilirkişiden rapor alınmış olup bilirkişi ... tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda özetle; Davacı tarafından dava dışı işçi ... için ... Mahkemesinin 2017/337 Esas - 2019/10 Karar sayılı ile ... Müdürlüğü’ nün 2020/3662 Esas sayılı dosyasına toplam 104.915,55TL ödeme yapıldığını , dava dışı işçinin 15.04.2006- 31.12.2006 tarihleri arasında 256 gün ve 01.01.2007-31.12.2007 tarihleri arasında 355 gün davalı ... ....Ltd. Şti. bünyesinde , 01.01.2008-31.12.2009 tarihleri arasında 700 gün davalı ...İnş. ...Ltd.Şti. bünyesinde çalıştığını, çalıştığı dönemler esas alındığında davacının davalı ... ....Ltd. Şti.'den 13.493,76TL 'nin ve davalı ...İnş. ...Ltd.Şti.'den 15.732,41TL 'nin rücuen tahsilini talep edebileceği görüş ve kanaati bildirilmiş , bilirkişi raporu mahkememezci yeterli bulunmuştur.
Müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan ... teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir. ...'nin 28.01.2014 tarih ve 2013/22286 E., 2014/2147 K; 25.02.2014 tarih ve 2013/23685 E., 2014/5067 K., sayılı ilamları ile Dairemizin 23.06.2014 tarih ve 3992 E., 4794 K.; 13.11.2014 tarih ve 9000 E., 7235 K; 30.10.2014 tarih ve 1137 E., 677 K; 26.10.2015 tarih ve 5859 E., 6854 K. sayılı ilamları da bu yöndedir.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirket ile davalı şirketler arasında imzalanan sözleşme ve eki teknik şartnamelerde işcilerin kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı ve yıllık izin ücretlerinin ödenmesinden yüklenicinin sorumlu olacağına ilişkin hükümlerin bulunduğu , davacı şirket tarafından dava dışı işçi ödenen kıdem tazminatından tüm alt işverenlerin işciyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak üst işverene karşı bilirkişi raporunda hesaplandığı şekilde sorumlu olduğu, davacının davalı ... ....Ltd. Şti.'den 13.493,76TL 'nin ve davalı ...İnş. ...Ltd.Şti.'den 15.732,41TL 'nin rücuen tahsilini talep edebileceği anlaşıldığından davanın kabulüne karar varmak gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile toplam 29.226,16TL işçilik alacağının 13.493,76TL lik kısmının davalı .....Ltd. Şti 'den , 15.732,41TL lik kısmının davalı .... A.Ş 'den ödeme tarihi olan 02.12.2020 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine ,
2- Karar tarihinde yürürlükte olan harçlar kanunu gereğince alınması gerekli 1.996,43 TL karar ve ilam harcından mahkememiz veznesine peşin yatırılan 516,11TL'nin mahsubu kalan 1.480,32 TL'nin davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına ,
3-Dava açılmadan önce yapılan 1.320,00TL arabuluculuk giderinin ( 609,44TL lik kısmından davalı .....Ltd. Şti 'den, 710,55TL lik kısmından davalı .... A.Ş sorumlu olmak üzere ) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına ,
4-Davacı tarafından bu yargılama nedeni ile yapılan 22 adet tebligat gideri 164,00-TL, bilirkişi masrafı 2.200,00-TL, 1 Posta ücreti 26,00TL olmak üzere toplam 2.390TL ile dava açılışında alınan 516,11TL peşin harç ve 59,30TL başvurma harcı olmak üzere toplam 2.965,41 TL'nin 1.369,13TL lik kısmının davalı .....Ltd. Şti 'den, 1.596,28TL' lik kısmının davalı .... A.Ş 'den alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı davada kendini vekille temsil ettirmiş olduğundan, kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte olan Av. Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. Maddesi gereğince taktir edilen 9.200,00TL vekalet ücretinin (4.247,65TL'sinin davalı .....Ltd. Şti 'den, 4.952,35TL'sinin .... A.Ş 'den alınarak ) davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK'nın 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı ...vekilinin yüzüne karşı , Davalı ... vekilinin yokluğunda kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/04/2023
Katip ....
E-İmzalıdır
Hakim ...
E-İmzalıdır