T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2021/772
KARAR NO: 2021/989
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 22/12/2021
KARAR TARİHİ: 22/12/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24.12.2021
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; meşru hamili ... Lehdar kısmı boş olan ... ... Ankara şubesine ait 30/12/2021 vade tarihli, 75.000USD Doları bedelli 0012005 seri numaralı çekin şirket yetkilisi ... tarafından davanın ikame edildiği tarihten 4 gün kadar önce Bursa il sınırları içerisinde kaybedildiğinin farkedildiğini, tüm aramalara rağmen dava konusu çekin bulunamadığını, ...nun 818/1-s atfıyla çeklerde uygulanması gereken 757/1.maddesi gereğince iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemeden men edilmesini isteyebildiğini, keşidecisi ..., lehdarı bulunmayan ... ... Ankara şubesine ait 30/12/2021 vade tarihli, 75.000USD Doları bedelli 0012005 seri numaralı çekin muhatap bankaya ibrazı halinde 3.kişilere ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, Ticaret Sicili Gazetesinde ilanına akabinde; ... ... Ankara Şubesine ait 30/12/2021 vade tarihli, 75.000USD Doları bedelli 0012005 seri numaralı çekin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:Dava hasımsız olarak açılmıştır.
GEREKÇE:Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK 757 madde hükmünde kıymetli evrakın iptali ve önleyici önlemler konusunda düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemede iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi men eden kararında ayrıca muhataba vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdii etmeye izin verir ve tevdii yerini gösterir. TTK. 758 madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmesi durumunda mahkeme dilekçe sahibine halinde iade davası için uygun bir süre verir. Verilen süre içinde dava açılmazsa mahkeme muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. TTK 759 madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmemesi halinde poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.
Kıymetli evrakın iptali isteminde bulunan kişi poliçe elindeyken ziyaa uğradığını inandırıcı delillerle ispatlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Poliçe ile ilgili yapılan bu düzenlemeler TTK 818/1.fıkra (s) bendinde yapılan düzenleme uyarınca çek hakkında ve TTK m 778/1 fıkra (ı) bendi uyarınca bono hakkında da uygulanır.
Zayi nedeniyle çek iptali davalarında amaç; çeki ibraz mecburiyetinde olan ve çekin zilyetliğini kaybetmesi nedeniyle bu zorunluluğu yerine getiremeyen lehtar veya hamile, hakkının mevcudiyetini kanıtlamak bakımından bir imkan sunmak ve çeki ibraz edememekten dolayı alacak hakkını kullanmaktan mahrum kalmasını önlemektir.
TTK 757 madde hükmünde yapılan açık düzenleme uyarınca rızası dışında çek elinden çıkan yetkili hamil zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkına sahiptir. Keşideci yetkili hamil olarak kabul edilemez.
Dosya kapsamına göre, zayii nedeniyle çek iptali talep eden davacı şirketin dava konusu çekin keşidecisi olduğu, çekin zayii nedeniyle iptalini talep etme hakkı sadece yetkili hamil veya lehtara ait olan bir hak olduğundan keşidecinin kendi düzenlediği çekle ilgili iptal talep etme hakkı bulunmadığı, keşidecinin iptal kararı almakta hukuki yararı bulunmadığından davanın dava şartı yokluğu nedeniyle HMK 114. ve 115. Maddeleri uyarınca usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-HMK 114. ve 115. Maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-HMK 333. maddesi uyarınca artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
İşbu mahkeme kararına karşı HMK 341 ve 345. maddesi uyarınca tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yoluna başvuru yapma hakkı bulunduğuna dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu oy birliği ile karar verildi.22/12/2021
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza