T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/216 Esas - 2023/138
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/216 Esas
KARAR NO: 2023/138
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 25/03/2022
KARAR TARİHİ: 22/02/2023
KARARYAZ.TRH: 23/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA:
Davacı vekilinin dava dilekçesi ile "... ..., ..., ... adlı kişilerin Tapunun Van ili Özalp İlçesi Tepedam Mahallesi 201 parsel sayılı maliki bulunduklarını taşınmaz üzerinden davalı tarafından kamulaştırma yapılmadan enerji nakil hattı geçirildiğini, bundan dolayı Özalp Asliye Hukuk Mahkemesinde kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat davası açıldığını, Mahkemenin 2013/43 E. 2016/157 K. Sayılı davanın kabul edilmesi üzerine aynı mahkemenin 2018/97 E. sayılı dosyası ile ek dava açıldığını, Mahkemenin 07.06.2018 tarih ve 2018/97 E. 2018/292 K. Kararıyla 24.200-TL kamulaştırmasız el atmadan kaynaklı tazminatın dava tarihinden itibaren faizi ile birlikte müvekkili şirketten tahsiline karar verildiğini, yerel Mahkeme kararı hakkında müvekkili şirket tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, İstinaf Mahkemesi tarafından esastan reddilerek kesinleştiğini, ..., ..., ...'nin vekilleri tarafından mahkeme kararında hükmedilen bedelleri müvekkili şirket aleyhine Özalp İcra Müdürlüğü'nün 2018/216 E. Sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, müvekkili şirketin 08.12.2020 tarihinde icra tehdidi altında 50.081,65 TL ödemek zorunda kaldığını, Özelleştirme Yüksek Kurulunun 02.04.2004 tarih ve 2004/22 sayılı kararı ile davalı ...Dağıtım A.Ş.'nin ilk önce özelleştirme kapsamına alındığını, daha sonra özelleştirme kapsamına alınan KİT'lerin anonim şirkete dönüştürüldüğünü, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı kararı ile TEDAŞ'ın % 100 Hissesine sahip olduğu 21 elektrik dağıtım şirketi kurulduğunu, bu şekilde kurulan 21 dağıtım şirketinden biri olan Müvekkili ... Elektrik Dağıtım A.Ş., 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve Şirket Ana Sözleşmesine göre sermayesinin tamamının davalı ...Dağıtım A.Ş.'ne ait bağlı ortaklık konumunda bir devlet kuruluşu iken 26.07.2013 tarihinde Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile ... Enerji Yatırım A.Ş. arasında imzalanan Hisse Satış Sözleşmesi ile %100 oranındaki hissesinin tamamının ...... Holding bünyesinde kurulan ... Enerji Yatırım A.Ş.’ne satılarak özelleştirildiğini, 26.07.2013 tarihli Hisse Satış Sözleşmesinin 8.6 maddesi; "... Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin 24.07.2006 tarihinde TEDAŞ ile imzalamış olduğu İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi Sözleşme tarihi itibariyle yürürlükte ve geçerlidir." şeklinde olduğunu, iş bu nedenle özelleştirme işlemi öncesi taraflar arasında imzalanmış olan İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi, sözleşmenin imza tarihi olan 24.07.2006 tarihinden itibaren başlamak kaydıyla özelleştirme işleminden sonra da taraflar arasında geçerliliğini sürdürdüğünü, Taraflar arasında imzalanmış 24.07.2006 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesinin 7. Maddesinde, dağıtım faaliyetinin yürütülmesi amacıyla gerçekleştirilen iş ve işlemlerden kaynaklanan olaylarda sorumluluk paylaştırıldığını, müvekkili şirket ile TEDAŞ'ın ayrı ayrı sorumluluklarının belirlendiğini, sözleşmenin 7.1 maddesinde; “Dağıtım tesislerinin mülkiyetine ilişkin olarak sözleşmenin imza tarihinden önce başladığını, idari ve hukuki ihtilafların takip edilmesi ve çözüme kavuşturulması ve bundan kaynaklanan her türlü sorumluluğun TEDAŞ’a ait olacağı”, 7.2 maddesinde de; “Dağıtım tesislerinin mülkiyetine dair sözleşmenin imza tarihinden sonra da ortaya çıkacak idari ve hukuki ihtilaflarda her türlü sorumluluğun TEDAŞ’a ait olduğu, bu takip ve davalar nedeniyle şirket tarafından yapılan ödemelerin belgelendirilmesi ve makul olması şartıyla TEDAŞ tarafından karşılanacağı” düzenlendiğini, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 19. Maddesinde de aynı şekilde dağıtım tesislerinin mülkiyetine ilişkin olarak ortaya çıkacak hukuki ihtilaflarda dönemsel olarak sorumluluk paylaştırıldığını, müvekkili şirket ile TEDAŞ'ın dönemsel olarak ayrı ayrı sorumluluklarının belirlendiğini, 19 uncu maddenin 2 inci fıkrasının (c) bendinde; "Özel hukuk tüzel kişileri tarafından faaliyette bulunma hakkı edinilen dağıtım bölgelerinde özelleştirme tarihi itibarıyla mevcut olan dağıtım tesislerinin bulunduğu ve bu tarih itibarıyla kamulaştırma kararları alındığını, kamulaştırma kararı alınmakla birlikte kamulaştırma işlemleri tamamlanmamış taşınmazların kamulaştırmasının TEDAŞ tarafından yapılacağı, tapuda TEDAŞ adına tescil edileceği, Kamulaştırma Bedelleri İle Bu İşlemlere İlişkin Diğer Giderlerin Tedaş Tarafından Ödeneceği" hüküm altına alındığını, ..., ..., ... tarafından, mahkeme kararına dayanılarak başlatılan icra dosyasına müvekkili şirket tarafından icra tehdidi altında ödenen 50.081,65-TL'nin İşletme Hakkı Devir Sözleşmesinin 7.1 ve 7.2 maddeleri kapsamında ...Dağıtım A.Ş. tarafından müvekkili şirkete ödenmesi için 13.02.2021 tarih ve 91157 sayılı yazı ile başvuru yapıldığını, ...Dağıtım A.Ş. tarafından bugüne kadar ödeme yapılmadığını beyan ederek 50.081,65-TL alacağın ödeme tarihi olan 08.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek T.C. Merkez Bankası Avans Faizi ile birlikte davalıdan tahsiline..., " karar verilmesini istediği görülmüştür.
SAVUNMA:
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle " .. “Bilançolar kesinleşmiştir" başlığı altında; devre esas bilanço düzenlemesi ile her türlü borç ve alacak işlemlerinin kesinleştiğini, davanın kabulü yönünde bir karar verildiği taktirde TEDAŞ tarafından mükerrer ödeme yapılacağına ilişkin emsal karar teşkil eden Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/1006 E. Dosyasında vermiş olduğu davanın reddi kararının Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2017/192 E. ve 2020/1718 K. Sayılı kararı ile onandığını, bahsi geçen kararın 24.07.2006 tarihinden önceki dönemde bilanço çalışmaları yapılarak şirket tarafından devre esas bilanço düzenlendiğini, bu suretle geçmişe yönelik borç ve alacak işlemleri kesinleştiğinden TEDAŞ'tan herhangi bir talepte bulunulmasının İhale Şartnamesi ve Hisse Satış Sözleşmesi hükümlerine ters düştüğünü, yönündeki açıklamaları ile paralel olduğunu, huzurdaki davanın bilançolarının kesinleşmiş olması nedeniyle reddi gerektiğini, Elektrik dağıtım şirketlerinin özelleştirilmesinde, hisselerin belli bir tarihte alıcıya devrinin yapıldığını, bu yönteme göre özelleştirme öncesinde ve sonrasında şirketin hak, borç ve yükümlülüklerinde herhangi bir değişiklik olmadığı, devir tarihinden önce kamuya ait olan hisselerin, devir tarihinden itibaren özel sektöre geçmesinin sağlandığını, elektrik dağıtım şirketlerinin tüzel kişiliği, hakları, borçları ve yükümlülüklerinde herhangi bir değişiklik olmaksızın sadece hisselerinin el değiştirmesinin söz konusu olduğunu, davanın mali sorumluluğunun TEDAŞ'a ait olmadığını, İşletme Hakkı Devir Sözleşmesinin 7.maddesinde şirket yatırımları çerçevesinde oluşan dağıtım tesislerinin mülkiyetine ilişkin her türlü idari ve hukuki ihtilafın TEDAŞ tarafından yürütüleceği ancak her türlü mali külfetin şirket tarafından karşılanması gerektiğinin ifade edildiğini, davacı şirketin de dahil olduğu 20 şirketin Türkiye’deki dağıtım bölgelerinde dağıtım lisansına sahip olarak 01.03.2005 tarihi itibariyle sermayesinin tamamı müvekkili kuruma ait olmakla birlikte müvekkili kurumdan ayrı bir tüzel kişiliğe sahip olarak faaliyet göstermeye başladığını, davacının da ayrı bir tüzel kişiliğe sahip bir anonim şirket olduğunu, Özelleştirme İdaresi Başkanlığının özelleştirme ile ilgili mali konulardaki talimatları doğrultusunda, ... EDAŞ tarafından düzenlenen ve beyan edilen devre esas mizan kayıtları esas alınarak "devre esas bilanço" düzenlemeleri yapılamak suretiyle geçmişe yönelik borç ve alacak işlemlerinin kesinleştirildiğini, dağıtım şirketinin muhasebe kayıtlarında yer alan son ay faturası dışında kalan EÜAŞ ve bağlı şirketleri, TETAŞ ve TEİAŞ'a olan ticari borçların şirketlerine aktarıldığını, aktarılma sırasında hazır değerler tutarı ticari borçlardan mahsup edilerek bu suretle oluşan aktif-pasif farkı sermaye artışının yapılması/zarar hesabına kayıt yoluyla engellenmesi vb. çerçevesinde devir sürecinin mali yönüyle ilgili işlemler ikmal edilerek ... EDAŞ'ın özel sektöre devrinin gerçekleştirildiğini, TEDAŞ ve dağıtım şirketleri arasında 24.07.2006 tarihinde İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi imzalanmadan önceki ve sonraki sürecin, özelleştirmeyi düzenleyen yasal çerçeve içinde Özelleştirme İdaresi Başkanlığının talimatları doğrultusunda gerçekleştirildiğini, özelleştirmeye ilişkin iş ve işlemleri yerine getirmekle yükümlü olan TEDAŞ’ın 24.07.2006 tarihinde Şirketlerle imzalamış olduğu İşletme Hakkı Sözleşmesi’nin İhale Şartnamesi ve Hisse Devir Sözleşmesi ile bütünlük arz ettiğinden, her üç doküman hükümlerinin birlikte yorumlanması gerektiğini, özelleştirme kapsam ve programında bulunan TEDAŞ ve bağlı şirketlerin, 4046 sayılı Kanunun 37. Maddesinde yer alan “Bu kanun hükümleri gereğince özelleştirme programına alınan kuruluşlar özel hukuk hükümlerine tabi olup, bunlar hakkında varsa kendi kuruluş kanunları ile diğer kanunlarda yer alan bu kanuna aykırı hükümler ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uygulanmaz.” hükmüne tabi, tüzel kişiliğe sahip olarak faaliyetlerini sürdürmekte olduğunu..., devre esas bilançoların yapılması sebebiyle geçmişe yönelik borç ve alacak işlemlerinin kesinleştiği, bu nedenle geçmiş yıllara ilişkin olarak TEDAŞ'tan herhangi bir talepte bulunulamayacağını, davanın şirket tarafından derhal kendilerine bildirilmesi gerektiği halde bildirilmediğini, davanın reddine karar verilmesini..., " talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER:
Özalp Asliye hukuk Mahkemesinin 2013/43 E esas 2016/157 karar sayılı dosyasının tetkikinde davacısının ... ve arkadaşları, davalısının ... Edaş Müessese müdürlüğü, ihbar olunanın TEDAŞ, dava konusunun kamulaştırmasız el atma olduğu mahkemenin 24/02/2016 tarihli kararı ile "Van ili, Özalp ilçesi, Tepedam Mahallesi 201 parselde tapuya kayıtlı taşınmazın fen bilirkişisi ... tarafından düzenlenen14/09/2015 havale tarihli rapor ve krokisinde pilon yeri olarak kırmızı renk ile gösterdiği 11,36 m2’ lik kısmının tapu kaydının iptali ile son parsel numarası verilmek suretiyle 4628 Sayılı Kanunun 09/07/2008 tarih ve 5784 sayılı kanunun 5. maddesi ile değişik 15.maddesinin C fıkrası uyarınca kullanım hakkı davalı idareye ait olmak üzere TEDAŞ Genel Müdürülüğü adına tapuya kayıt ve tesciline, Van ili, Özalp ilçesi, Tepedam Mahallesi 201 parselde tapuya kayıtlı taşınmazın fen bilirkişisi ... tarafından düzenlenen14/09/2015 havale tarihli rapor ve krokisinde ENH olarak taralı kısım ile gösterdiği 692,14 m2’ lik irtifak hakkının 4628 Sayılı Kanunun 09/07/2008 tarih ve 5784 sayılı kanunun 5. maddesi ile değişik 15.maddesinin C fıkrası uyarınca kullanım hakkı davalı idareye ait olmak üzere TEDAŞ Genel Müdürülüğü adına tapuya tesis ve tesciline, Davacılarca bu kısımlara ilişkin açılan kamulaştırma bedeli ve ecrimisil değeri yönelik davanın kısmen kabulü ile; toplam 996,14 TL' nin dava tarihi olan 30/01/2013 tarihiden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara tapudaki payları oranında ödenmesine, fazlaya ilişkin taleplerin REDDİNE, Davacılar tarafından irtifak kamulaştırma bedeli yönünden açılan davanın kabulü ile;davacıların fazlaya ilşkin talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL irtifak kamulaştırma bedelinin dava tarihi olan 30/01/2013 tarihiden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte dadavalı idareden tahsili ile davacılara tapudaki payları oranında ödenmesine," karar verildiği kararın Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2016/24059 Esas 2018/339 karar sayılı ilamı ile onanarak 09/03/2018 tarihinde kesinleştiği ,Özalp Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/97 E,2018/292 K sayılı ilamında aynı tarafların davada taraf oldukları mahkemenin 07/06/2018 tarihli ilamı ile aynı taşınmaz yönünden "Davanın KABULÜ ile, Mahkememizin 2013/43 Esas, 2016/157 Karar sayılı dosyasında belirlenen ve davacıların fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulduğu; Van İli Özalp İlçesi Tepedam mahallesinde kain 201 parsel sayılı taşınmaz için toplam 24.200,00 TL irtifak değer düşüklüğü bedelinin ilk dava tarihi olan 30/01/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı taraftan tahsili ile davacılara tapudaki payları oranında verilmesine," karar verildiği, Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 4.Hukuk Dairesinin 2018/2886 E,2020/1098 K sayılı ilamı ile istinaf talebinin reddi üzerine ilamın 14/10/2018 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
Özalp İcra Müdürlüğünün 2018/216 esas sayılı dosya sureti getirtilmiş davacı tarafça 08/12/2020 tarihinde 50.081,65-TL ödemede bulunduğu görülmüştür.
Taşınmazın tapu kaydını Özalp Tapu Sicili Müdürlüğünden getirtildiği görülmüştür.
Taraflar arasında 24.7.2006 tarihinde imzalanan İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi'nin; 7.1 maddesinde; “İşletme Hakkı TEDAŞ tarafından devredilen Dağıtım Tesislerinin mülkiyetine ilişkin olarak sözleşmenin imza tarihinden önce başlamış idari ve hukuki ihtilafların takip edilmesi ve çözüme kavuşturulması ve bundan kaynaklanan her türlü sorumluluğun TEDAŞ’a aittir."7.2. maddesinde; "İşletme hakkı TEDAŞ tarafından devredilen Dağıtım Tesisleri'nin MÜLKİYETİNE İLİŞKİN OLARAK sözleşmenin imza tarihinden sonra ortaya çıkacak idari ve hukuki ihtilaflar Şirket tarafından derhal TEDAŞ'a bildirilir. Söz konusu dağıtım tesislerinin MÜLKİYETİNE DAİR bu idari ve hukuki ihtilafların takip edilmesi, çözüme kavuşturulması ve bunlardan doğacak her türlü yükümlülük TEDAŞ'a aittir. Şirket gecikmesinde tehlike olan durumlarda TEDAŞ'a bildirimde bulunmakla birlikte TEDAŞ adına ve/veya hesabına gerekli tedbirleri almak ve işlemleri yapmakla yükümlüdür. Şirket tarafından alınan tedbirler ve gerçekleştirilen işlemlere ilişkin masraflar belgelendirilmek ve makul olmak şartıyla TEDAŞ tarafından karşılanır."7.3. Maddesinde "4628 Sayılı Kanunun 15.maddesinin (c) bendinde yer alan düzenleme saklı kalmak kaydıyla, Şirket yatırımları çerçevesinde oluşan Dağıtım Tesisleri'nin mülkiyetine dair olarak ortaya çıkacak idari ve hukuki ihtilaflar TEDAŞ tarafından takip edilerek çözüme kavuşturulur. Bunlardan doğacak her türlü mali yükümlülük Şirket'e ait olup, TEDAŞ buna dair rücu hakkına sahiptir. Bu ihtilafların Dağıtım Tesisleri'nin geri devri sırasında devam ediyor olması halinde, TEDAŞ Şirket'ten muhtemel yükümlülüklerini karşılayacak tutarda ve nitelikte teminat talebinde bulunabilir. Bunlara karşılık olmak üzere Şirket'e karşı olan yükümlülüklerini yerine getirmekten kaçınabilir. TEDAŞ'ın muhtemel zararları sebebiyle Şirket'ten tazminat talep etme hakkı saklıdır" Sözleşme’nin “Üçüncü Kişilerin Hak İddiaları” başlıklı 7.4. maddesinde; “Dağıtım Faaliyeti’nin TEDAŞ tarafından yürütüldüğü dönemde bu faaliyetin yürütülmesi amacıyla gerçekleştirilen her türlü iş ve işlemlerin bütün sorumluluğu TEDAŞ’a aittir. TEDAŞ tarafından yürütülmüş bulunan bu faaliyetler nedeniyle üçüncü kişiler tarafından ileri sürülecek her türlü talebin muhatabı TEDAŞ’tır. Bu talepleri konu alan icra takibi ve davalar TEDAŞ tarafından yürütülür ve sonuçlandırılır. Bu takip ve davalardan doğacak her türlü mali yükümlülük TEDAŞ tarafından karşılanır.”7.6. maddesinde; “Sözleşmenin imza tarihinden önce Dağıtım Tesisleri ile Dağıtım Tesislerinin işletmesinden kaynaklanan her türlü hukuki ve cezai sorumluluk TEDAŞ’a aittir. Bu dönemde yürütülmüş bulunan bu faaliyetler nedeniyle üçüncü kişiler tarafından ileri sürülecek her türlü talebin muhatabı TEDAŞ’tır. Bu talepleri konu alan icra takibi ve davalar TEDAŞ tarafından yürütülür ve sonuçlandırılır. Bu takip ve davalardan doğacak her türlü mali yükümlülük TEDAŞ tarafından ödenir.” "Alıcının Taahhütleri" başlıklı 9. Maddesinin; 3. bendinde; "ALICI, basiretli bir tacir gibi davranmak suretiyle ŞİRKET ile ilgili gerekli gördüğü her türlü teknik, hukuki, finansal, vergisel ve diğer bütün incelemeleri yaparak ve ŞİRKET'in SÖZLEŞME tarihi itibariyle mevcut ve fiziki durumunu bilerek HİSSELER'i devir ve teslim aldığını, ŞİRKET hakkında kendisine verilen bilgilerin gerçek durumu yansıtmadığını veya benzer iddiaları ileri sürmeyeceğini, HİSSELER'in devrinin gerçekleşmesinin ardından, ayıba ve zapta karşı tekeffül hükümleri başta olmak üzere yürürlükteki mevzuat kapsamında herhangi bir fiili ve/veya hukuki nedene dayanarak, İDARE'den veya TEDAŞ'tan talepte bulunmayacağını kabul ve taahhüt eder." Sözleşmenin 9. maddesinde; “ALICI, ihale konusu HİSSELERİ devraldığı tarihten önceki döneme ilişkin olarak İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi’ndeki hükümler saklı kalmak kaydıyla, Şirket’te yapılmış olan her türlü işlemden kaynaklanan borç ve yükümlülüklerden, kayıtlara intikal etmemiş olsa dahi ŞİRKET’in sorumlu olduğunu, bu hususlarda alınmış karar ve yapılmış sözleşmelerle ilgili olarak kendisinin veya ŞİRKET’in İDARE’yi ve TEDAŞ’ı ilzam edecek hiçbir başvuru ve rücu hakkının bulunmadığını kabul, taahhüt ve garanti eder.” 11.bendinde "Alıcı, İşletme Hakkı Devir Sözleşmesinden doğan bütün yükümlülükleri Şirketin zamanında ve gereği gibi yerine getireceğini kabul, taahhüt ve garanti eder” "Diğer Hususlar" başlıklı 18.6 maddesinde; "Şirket, yürürlükteki mevzuat'a göre kurulmuş ve faaliyetlerini yürüten bir anonim şirket olduğunu, TEDAŞ'ın ayrı ve bağımsız bir tüzel kişiliği bulunduğunu, TEDAŞ hisselerinin kamuya ait olmasının, başka bir kamu kurum veya kuruluşunun fiillerinin TEDAŞ'ın hiçbir şekilde sorumlu tutulamayacağını bu kararlar gerekçe gösterilerek TEDAŞ'tan talepte bulunulamayacağını, genel olarak Türkiye Cumhuriyeti Devleti de dahil olmak üzere herhangi bir kamu kurum veya kuruluşunun iş ve işleminden TEDAŞ'ın sorumlu tutulamayacağını, bu Sözleşme' ye dayanarak Türkiye Cumhuriyeti Devleti de dahil olmak üzere başkaca bir kamu kurum veya kuruluşundan talepte bulunulamayacağını, TEDAŞ'ın belirli iş ve işlemlerinin idari yargının denetimine tâbi olmasından ve bunun sonucu idari yargıda verilecek bir yürütmeyi durdurma veya iptal kararı neticesinde TEDAŞ'ın Sözleşmeden doğan yükümlülüklerini hiç veya gereği gibi yerine getirememesinden, bu Sözleşme'nin veya Sözleşme'nin dayanağını oluşturan herhangi bir işlemin yürütmesinin durdurulması veya iptalinden dolayı herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, TEDAŞ'tan masraf, zarar veya herhangi bir isim altında hiçbir talepte bulunmayacağını gayrikabili rücu ve kayıtsız şartsız olarak beyan, kabul ve taahhüt eder." düzenlemesinin
İhale Şartnamesinin “Diğer Hususlar" başlıklı 22. Maddesinin; (d) bendinde "Alıcı, basiretli bir tacir gibi davranmak suretiyle Şirket ile ilgili gerekli gördüğü her türlü teknik, hukuki, finansal, vergisel ve diğer bütün incelemeleri yaparak ve Şirket'in Hisse Satış Sözleşmesi tarihi itibariyle mevcut ve fiziki durumunu bilerek hisseleri devir teslim aldığını, Şirket hakkında kendisine verilen bilgilerin gerçek durumu yansıtmadığını veya benzer iddiaları ileri sürmeyeceğini; hisselerin devrinin gerçekleşmesinin ardından, ayıba karşı tekeffül hükümleri başta olmak üzere yürürlükteki mevzuat kapsamında herhangi bir fiili ve/veya hukuki nedene dayanarak idare'den veya TEDAŞ'dan talepte bulunmayacağını kabul ve taahhüt eder." (f) bendinde; "Alıcı, ihale konusu hisseleri devraldığı tarihten önceki döneme ilişkin olarak İşletme Hakkı Devir Sözleşmesindeki hükümler saklı kalmak kaydıyla, Şirkette yapılmış olan her türlü işlemden kaynaklanan borç ve yükümlülüklerden, kayıtlara intikal etmemiş olsa dahi Şirketin sorumlu olduğunu, bu hususlarda, alınmış karar ve yapılmış sözleşmelerle ilgili olarak kendisinin veya Şirketin İdare'yi ve TEDAŞ'ı ilzam edecek hiçbir başvuru rücu hakkının bulunmadığını kabul eder" 26.07.2013 tarihli Hisse Satış Sözleşmesinin 8.6 maddesinde; "... Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin 24.07.2006 tarihinde TEDAŞ ile imzalamış olduğu İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi Sözleşme tarihi itibariyle yürürlükte ve geçerlidir." düzenlemelerinin yer almaktadır.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırtılmış alınan raporda "..Davacı dışı ..., ..., ... açmış olduğu kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat davasında hükmedilen tazminat tutarından, İşletme Hakkı Devir Sözleşmesinin 7.1 ve 7.2 maddeleri ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 19/2-c maddesi kapsamında davalının sorumluluğu bulunduğu kanaatine varılması durumunda, Özalp Asliye Hukuk Mahkemesi 2018/97E. 2018/292 K. sayılı, 07.06.2018 tarihli kararının konu edildiği Özalp İcra Müdürlüğü'nün 2018/216E. Sayılı dosyasına ilişkin olarak davacı tarafından 08.12.2020 tarihinde 50.081,65TL ödeme yapıldığı tespit edilmektedir.." denildiği görülmüştür.
Ankara Bölge Adliye mahkemesi 21.Hukuk Dairesinin 2021/345 E,2022/1480 K sayılı ilamında "...Ayrıca, rücuen tazminat talebi, başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin mal varlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelik tazminat niteliğinde olup, davacının mal varlığındaki eksilme ödeme tarihinde gerçekleştiğinden ödeme gününden itibaren her iki tarafta tacir olduğundan avans faizi talep edebilir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 13/04/2016 tarih ve 2016/2239-2016/4044 E.-K. Sayılı emsal kararı). Bu nedenle davalının vekilinin buna yönelik istinaf başvurusuna da itibar edilmemiştir. Rücuen alacağa dayanak davadaki uyuşmazlık kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat isteminden kaynaklanmakta olup, dağıtım tesislerinin mülkiyetine ilişkin olduğundan, İHDS'nin 7.2 maddesi uyarınca davacının davalıya ihbar yükümlülüğü bulunmaktadır. Davacı yan ise rücuya dayanak davada sözleşmede yer alan ihbar yükümlülüğünü yerine getirmemiştir. Bu durumda davacının kendi ihmaline dayanarak hak iddia edemeyeceğinden rücu edebileceği alacak karar tarihindeki borç miktarıyla sınırlıdır. Bir başka anlatımla sözleşmenin 7.2 maddesi kapsamına giren ve taşınmaz mülkiyetini ilgilendiren uyuşmazlıklarda davalıya ihbar yükümlülüğünü yerine getirmeyen davacının rücuya dayanak ilamda yer alan alacak, karar tarihine kadar işlemiş faiz, yargılama giderlerini ve vekalet ücretini talep edebilecektir (Emsal Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 13/04/2016 tarih ve 2016/2241 Esas 2016/4049 Karar sayılı ilamı). Rücuya dayanak olan Bismil Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/456 Esas 2013/127 Karar sayılı kararında 23.214,75 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı Diyarbakır Dedaş Müessese Müdürlüğünden tahsiline karar verilmiş, ayrıca 24,30 TL harç, 776,50TL yargılama gideri, 1.320,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsilline hükmedilmiştir. Dava 10/08/2010 tarihinde açılmıştır. Buna göre karar tarihindeki borç miktarına ilişkin yapılacak hesaplama teknik hesaplamayı gerektirmediğinden Dairemizce yapılan hesaplama ile; Dava tarihinden karar tarihine kadar 952 gün için 23.214,75 TL alacağa %9 yasal faiz işletilmiş, 23.214,75 TL x 952 gün x %9 / 365=5.449,42 TL karar tarihindeki işlemiş yasal faiz miktarıdır. Davalıya ihbar yükümlülüğünü yerine getirmeyen ve icra dosyasına 37.586,46 TL ödeme yapan davacı, davalıdan ilamda yer alan 23.214,75 TL alacak, 5.449,42 TL karar tarihine kadar işlemiş yasal faiz, 24,30 TL harç, 776,50 TL yargılama gideri, 1.320,00 TL vekalet ücreti olmak üzere toplam 30.784,97 TL'yi talep edebilecektir. Her ne kadar, davalı vekili müvekkili lehine tescil işleminin gerçekleşip gerçekleşmediğinin belli olmadığını belirtmiş ise de,Bismil Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/456 Esas 2013/127 Karar sayılı ilamının temyizi üzerine Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2013/10611 Esas 2013/16538 Karar sayılı ilamı ile dava konusu taşınmazların kullanım hakkı davalı idareye ait olmak üzere TEDAŞ Genel Müdürlüğü lehine tapuya kayıt ve tesciline karar verildiğinden davalı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf sebeplerine itibar edilmemiştir. Hal böyle olunca, mahkemece rücuya dayanak davada dava konusunun dağıtım tesislerin mülkiyetine ilişkin olduğu, İHDS'nin 7.2 maddesi uyarınca davacının davalıya ihbar yükümlülüğü bulunduğu, davacının ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediği, davacının rücu edebileceği alacağın karar tarihindeki borç miktarıyla sınırlı olduğu gözetilerek hüküm kurulması gerekirken takip öncesi işlemiş faiz hesabında takibe konu ilamın karar tarihi yerine takip tarihi dikkate alınarak ayrıca takipten tahsile kadar işleyen faiz ve feri'leri hesaplanarak yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir. " denildiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:
Davacı tarafça davalı kurum lehine tapu kaydı tescil edilen ve davalı lehine irtifak hakkı tesis edilen taşınmaza haksız el atılması nedeniyle yapılan takip sonucu ödenmek zorunda kalınan bedelin rücuen tahsili,davalı tarafça davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş olup;
24.7.2006 tarihinde imzalanan İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi ile davacının davalıdan işletme hakkını devir aldığı, devir tarihinden önce el atılan Van ili, Özalp ilçesi, Tepedam Mahallesi 201 parselde sayılı taşınmaz ilişkin davacı aleyhine açılan dava nedeniyle Yargıtay'dan geçerek 09/03/2018 tarihinde kesinleşen Özalp Asliye hukuk Mahkemesinin 2013/43 E esas 2016/157 karar sayılı ilamı ile davalı idare lehine kısmi tapu iptal ve tescil ile davalı idare lehine irtifak hakkı tesis edildiği, aynı taşınmaz için Özalp Asliye hukuk Mahkemesinin 2013/43 E esas 2016/157 karar sayılı Özalp Asliye hukuk Mahkemesinin Erzurum Bölge Adliye Mahkemesinden geçerek 14/10/2018 tarihinde kesinleşen 2018/97 E, 2018/292 K sayılı ilamı uyarınca 24.200,00 TL irtifak değeri takdir edildiği, davalı idare lehine tesis edilen tapu kaydı ve irtifak hakkı nedeniyle Özalp İcra Müdürlüğünün 2018/216 esas sayılı dosyasına davacı tarafça 08/12/2020 tarihinde 50.081,66 TL ödemede bulunulduğu, Özalp Hukuk Mahkemesindeki davanın davalı kurum'a ihbar edildiği, davacı tarafça tapu iptal ve tescili ile irtifak hakkı tesisi için ödediği tutardan taraflar arasındaki sözleşmenin 7.maddesi gereği davalı idarenin sorumlu olduğu bilirkişi raporu ,taraflar arasındaki sözleşme ve tüm dosya içeriği ile anlaşılmakla aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere;
Davacının davasının kabulüne,
50.081,65-TL'nin ödeme tarihi olan 08/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 3.421,07 TL harçtan, dava açılışında alınan 855,27 TL peşin harç harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 2.565,80 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 80,70 TL başvurma harcı, 855,27 TL nispi harç 88,75 TL tebligat ücreti, 1.200,00 TL bilirkişi ücreti, toplamı 2.135,97 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair Taraf vekillerini yüzüne karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/02/2023