T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/276 Esas - 2023/176
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/276 Esas
KARAR NO: 2023/176
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/04/2022
KARAR TARİHİ: 08/03/2023
KARARYAZ.TRH : 10/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA:
Davacı vekilinin dava dilekçesi ile "... davalı ... Sigorta tarafından müvekkili şirket aleyhine Ankara 11. İcra Dairesi 2021/15703 Esas sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin icra takibine elektronik tebligat sistemindeki bir hata nedeniyle itiraz edemediğini, bu nedenle takibin kesinleştiğini, ve müvekkilinin haksız alacağı haciz baskısı altında ödemek zorunda kaldığını, müvekkili tarafından haciz baskısı altında ödenen bedelin iadesi için öncelikle arabuluculuğa başvurulduğunu, 21.03.2022 tarihinde yapılan ikinci görüşmede anlaşma sağlanılamadığını, işbu nedenle huzurdaki davayı açma zorunluluğu hasıl olduğunu, müvekkili şirkete ait ..... seri numaralı aracın takip cihazı, ... Org. Gay. Hiz. A.Ş.'ye ait olan... plakalı araca 30.01.2020 tarihinde takıldığını, ... şirketi aracı kiralama amacıyla kullanmakta olduğunu, 03.09.2020 tarihinde aracın ...isimli şahıs tarafından kiralandığını, 03.09.2020 tarihinde ...'in kontrolünde iken araçta yangın meydana geldiğini, aracın zararının sigorta şirketi ... Sigorta A.Ş. tarafından karşılandığını, ... Sigorta tarafından...... No'lu hasar dosyası kapsamında bir bilirkişi raporu tanzim edildiğini, bu raporda... plakalı araçta meydana gelen yangının kaynağının müvekkili şirkete ait araç takip cihazı olduğunun iddia edildiğini, rapora karşı müvekkili ...A.Ş. tarafından kapsamlı bir cevap yazısı hazırlandığını, ... Sigorta cevap yazısına itibar etmeyerek, Ankara 11. İcra Dairesi 2021/15703 Esas sayılı dosya kapsamında müvekkili aleyhine haksız olarak icra takibi başlattığını, icra emrinin müvekkili şirketin elektronik tebligat adresine gönderildiğini, ancak sistemsel bir hata nedeniyle müvekkilinin elektronik tebligat adresine erişim sağlayamadığını, bu nedenle icra takibine itiraz süresinin geçtiğini, takibin kesinleştiğini, müvekkilinin ise icra takibinden alacaklı olduğunu, icra dosyalarına konulan hacizlerle haricen haberdar olduğunu, müvekkilinin haciz baskısı altında kaldığından 17.01.2022 tarihinde borcun tamamını ödemek zorunda kaldığını, davalı ... Sigorta'ya haciz baskısı altında ödenen miktarın haksız olduğundan bu bedelin müvekkiline iade edilmesi gerektiğini, davalı sigortanın haksız icra takibine dayanak yaptığı... plakalı araçta meydana gelen yangının kesinlikle müvekkili tarafından takılan araç takip cihazından kaynaklı meydana gelmediği..., tüm hususlar göz önünde bulundurulduğunda müvekkilinin... plakalı araçta meydana gelen yangın olayın herhangi bir kusuru bulunmaksızın, davalı tarafça başlatılan icra takibine haciz baskısı nedeniyle ödemek zorunda kaldığını, 67.976,10-TL'nin huzurda açılan dava ile istirdatını talep etme zarureti hasıl olduğunu davanın kabulü ile müvekkilinin haciz baskısı altında ödemek zorunda kaldığı 67.976,10-TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizinin, icra inkar tazminatı ile yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine...., " karar verilmesini istediği görülmüştür.
SAVUNMA:
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle "... Dava dışı ... Org. Gay. Hiz. İnş. Tur. Rek. Prod. Ltd. Şti. adına kayıtlı ......plakalı aracın müvekkili şirket tarafından genişletilmiş kasko poliçesiyle sigortalandığını, sigortalı ..... plakalı aracın 03/09/2020 tarihinde ...idaresinde hareket halinde iken aniden stop ettiğini, önce dumanlar çıktığını ve ardından aracın alev aldığını, yapılan müdahalelerle yangın söndürülmüş olsa da kolluk tarafından tutulan tutanakta ve itfaiye ekiplerince düzenlenen yangın raporunda aracın motor bölümde elektrik kabloların ve plastik aksamların tamamen yandığının tespit edildiğini, 03/09/2020 tarihinde meydana gelen yangında sigortalı aracın ciddi şekilde zarar görmüş olduğunu, bu zararın tespitine yönelik yapılan incelemelerde yangının elektrik kaynaklı olduğu ve yangına davacı tarafından takılan araç takip cihazının sebep olduğunun tespit edildiğini, Araç üzerinde yapılan incelemeler neticesinde düzenlenen ve dava dilekçesi ekinde de sunulan bilirkişi raporunda "...Araçta oluşan yanma hadisesinin elektrik kısa devre/kızışma neticesinde meydana geldiği ve aracın yetkili servis kaydı , garanti kapsamında olması, model yılı, kilometresi ve söz konusu yangının oluşmasında etkisi olabilecek sistemlerin yapısı incelendiğinde böyle bir durumun oluşmasında araçtan sökülmüş olan araç takip sisteminin yazılımsal hataya yol açtığı ve yanma hasarının meydana geldiği..." tespitlerine yer verildiğini, sigortalı araçta meydana gelen yangının aracın mevcut niteliklerinden kaynaklanmamış olması, yangının mekanik bir parça nedeniyle oluşmaması ve özellikle araca monte edilen cihazın yangından hemen sonra sökülmüş olması hususları birlikte değerlendirildiğinde davacıya ait cihazın yangına sebep olduğunun anlaşıldığını, davacı tarafın araç üzerine monte edilen cihazın yangın nedeniyle zarar görmediğini, kısa devre yapmadığını, cihazın aktivite gösterdiğini, bir başka araca monte edilerek çalışma devam ettiğinden bahisle yangının araç takip cihazından kaynaklı olmadığını ileri sürmekte ve bilirkişi incelemesinin tamamen yanlış ve baştan savma olduğunu iddia ettiğini, davacının bu soyut iddialarının kabul edilebilir bir yanı bulunmadığını, yapılan incelemelerde yangına sebep olabilecek herhangi bir olumsuz durumun araç üzerinde bulunmadığının ortaya konulduğu, ancak araç üzerine takılan araç takip cihazının olayın hemen akabinde sökülmüş olmasını, cihazın elektrik kaynaklı çalışması ve araca doğrudan müdahale edebilme niteliğinin bulunması hususları gözetildiğinde bu cihazın yangına sebep olduğu görülebilmekte olduğunu, araç takip cihazlarının araca entegre edilen, sürekli çalışan, aracı durdurma ve çalışmasını engelleme gibi özelliklere sahip elektronik parçalar olduğunu, bu cihazların aracın elektriksel akımını kullandığından araçla uyumlu çalışması gerektiği, aksi durumda olası hasarlara yol açabileceğinin kuşkusuz olduğunu, yargılama konusu uyuşmazlıkta araç sürücüsünün araç hareket halinde iken aniden durduğu, dumanla başlayan ve alevlenen bir yangın oluştuğu, bu yangının oluştuğu esnada davacıya ait cihazın araç üzerine bulunduğunun ortada olduğu, davacı her ne kadar araç sürücüsünün beyanında yangının 20.35 de oluştuğunu, araç takip cihazının 20.38 ve 20.39 da aktivite gösterdiğini ve dolayısıyla yangının cihaz kaynaklı olmadığını iddia etse de yangının tam olarak 20.35 de başladığı hususunun somut bir tespite dayanmadığını..., davacı tarafından ileri sürülen iddiaların somut bir dayanağa ve tespite dayanmadığını..., müvekkili şirket adına açılan davanın reddine karar verilmesini, kabul manasına gelmemek kaydıyla davacı tarafından müvekkili aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi yönündeki istemlerin de hukuken kabul edilebilir bir yanı bulunmadığını, davacının bu isteminin de reddi gerektiğini, davanın reddine, davacı tarafın %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini..., " talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER:
Ankara 11. İcra Dairesi 2021/15703 Esas sayılı dosyasının tetkikinde takip alacaklısının davalımız, takip borçlusunun davacımız, takip konusunun .....plakalı araçta meydana gelen yangın hasar bedeli olan 54.000,00 TL ı olduğu, davacı tarafça 17/01/2022 tarihinde 67.976,10-TL ödeme de bulunulduğu görülmüştür.
Davalıdan hasar dosyasının getirtildiği hasar dosyasının içerisinde Ankara Büyükşehir Belediyesi itfaiye daire başkanlığının 03/09/2020 tarihli yangın raporunun 03/09/2020 tarihli kollukça tanzim edilen tutanağın bulunduğu görülmüştür tutanağın ve 07/10/2020 tarihli ekspertiz raporunun bulunduğu Ankara Büyükşehir Belediyesi itfaiye daire başkanlığının 03/09/2020 tarihli yangın raporunda " aracın motor bölümündeki elektrik kablolarında meydana gelen ark (şase) sonucu çıkan ısı ve alevden kablo izolasyonunu tutuşturarak yangının bu şekilde çıktığı kanaati oluştuğunun" belirtildiği görülmüştür.
Davacı tarafça davaya konu olan ....plakalı araç sahibi ile düzenlenen abonelik sözleşmesi ile yangına sebebiyet verdiği belirtilen araç takip cihazının halen kullanılmakta olduğu ... plakalı araca ait abonelik sözleşmesi ve araç aktive rapor suretinin ibraz edildiği görülmüştür.
Yenimahalle İlçe Emniyet Müdürlüğünden 03/09/2020 tarihinde meydana gelen ...plakalı araçta ki yangın olayına ilişkin hazırlık evrak suretinin getirtildiği görülmüştür.
Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığından 03/09/2020 tarihli yangın rapor suretinin getirtildiği görülmüştür.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış ibraz edilen raporda "...03.09.2020 tarihinde dava konusu yangının geldiği ... plakalı araca takılı durumda olan 2074660 seri numaralı Queclink marka GV55 model araç takip cihazı 19.11.2020 tarihinde ... plakalı araca takılmış ve halen faal olarak kullanılmaktadır. Araç takip cihazları yapıları itibari ile pille dahi belli bir süre çalışabilen düşük güçlü ve dolayısı ile düşük elektrik akımı çeken elektronik cihazlardır. Queclink marka GV55 model araç takip cihazının kullanıcı kılavuzunda yer alan cihaz iç kısmı aşağıda gösterilmektedir.Davacı dava dilekçesinde araç takip cihazında 5 Amperlik bıçaklı sigorta bulunduğu için takip cihazında meydana gelebilecek kısa devre esnasında cihazın kendi kendine kapanmakta olduğunu ve elektrik kaçağının bu şekilde engellenmekte olduğunu belirtmiştir. Düşük güçlü elektronik cihazların içerisinde koruma amaçlı 5 Amperlik bıçaklı sigorta bulunması beklenmez. Yukarıda gösterildiği gibi cihaz içerisinde de herhangi bir bıçaklı sigorta yer almamaktadır. Bu nedenle yerinde incelemeye gitmeden önce davacı vekiline dava konusu olaydaki araç takip cihazının elektronik olarak incelenmek istendiği belirtilmiştir. Bunun üzerine yerinde incelemede 2074660 seri numaralı Queclink marka GV55 model araç takip cihazı ile aynı model bir araç takip cihazı ve bağlantı kabloları üzerinde inceleme yapılmıştır.
Yapılan incelemede yukarıda beklenmediği ifade edildiği üzere araç takip cihazı içerisinde herhangi bir bıçaklı sigorta bulunmadığı ancak davacı firma tarafından hazırlanan bağlantı kablolarına bıçaklı sigorta eklendiği görülmüştür. Örnek cihaz elektronik ölçüm cihazına bağlandığı zaman çekilen akımın 100 ma altında olduğu görülmüştür. Araç takip cihazında aracın çektiği maksimum akım değeri verilmemiş ancak iki tane dijital çıkışlarda 150 ma’de devreye giren elektronik sigorta ile korunduğu ve bunun standart uygulamaları olduğu bilgisi verilmiştir. Davacı firmanın teknik yetkilisi araç takip cihazının maksimum 150ma çektiğini belirtmiştir ki elektronik aksamı itibariyle bu verinin makul olduğu değerlendirilmektedir.Araç takip cihazları düşük akım çeken elektronik cihazlardır. Cihaz beslemesini sigorta panelinden alır ve kontak anahtarı ile bağlantılıdır. Davacı dava konusu araç takip cihazının aracın içinde, direksiyonun sol tarafına monte edildiği, cihazın kaput içerisinden geçen herhangi bir elektrik bağlantısı bulunmadığını belirtmiş ve montaj yerine ilişkin resimleri sunmuştur. Dava dosyasına kazandırılmış olan bilirkişi raporunda araç takip cihazının davacının beyanı aksine başka bir şekilde bağlanmış olduğu tespiti yapılmamıştır. Araç takip cihazının enerjisini aldığı olduğu sigorta paneline sadece araç takip cihazı değil araç içindeki diğer aksesuarlar da (klima, radyo/teyp vs) bağlıdır. Çünkü diğer aksesuarlar da enerji almak durumundadır. Bu durumda kısa devre veya yüksek akım çekme kaynaklı bir yangının aynı yerden beslenen diğer cihazlardan değil de mutlaka araç takip cihazından kaynaklandığını söylemenin mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. Ayrıca düşük akım çeken araç takip cihazlarının elektronik devrelerindeki bir kısa devre veya arıza nedeniyle yüksek akım çekmesi durumunda ilk zarar görecek yer cihazın kendisidir. Cihaz zarar görmeden yüksek akım çekmesi teknik olarak mümkün değildir. Yazılım içeren herhangi bir elektronik cihazın yazılımındaki olası bir sorun nedeniyle aşırı akım çekmesi teknik olarak mümkün değildir. Bir an böyle bir durumun söz konusu olabileceği varsayılsa dahi böyle bir durumda cihazın kendisinin aşırı akım nedeniyle kendisinin zarar görmesi gerekir. Cihaz zarar görmeden yüksek akım çekemez, nihayetinde çekilecek yüksek akım cihazın kendi üzerinden geçmek durumundadır. Yangının oluşması için yangın üçgeni adı verilen üç etkenin varlığı gereklidir. Bunlar; oksijen, yanıcı madde ve ısıdır. Yanma reaksiyonun oluşması için ısı, yanıcı madde ile buluşur. Alevin yayılmasına ise havada bulunan oksijen yardımcı olur. Araçlardaki elektrik tesisatlarında; aracın aküsündeki + kutup başından çıkan elektrik; bir kart, bir direnç, elektrikle çalışan bir aygıt üzerinden geçerek akünün – kutup başına dönmesi ile elektrik devresi tamamlanmış olur. Elektrik kontaklarından kaynaklanan yangınların en büyük sebebi de aşırı ısınma ve titreşim sonucu bağlantı noktalarındaki gevşekliktir. İletkenler, kaldırabilecekleri seviyenin üzerinde voltaj akımına maruz kaldıklarında ısınmaya başlarlar. Bu ısınma, kablonun etrafındaki plastiğin erimesine sebep olur ve en nihayetinde “elektrik kontağı” olarak bilinen arıza gerçekleşir. Davaya konu araçta meydana gelen yangın olayının ortaya çıkmasındaki başlıca neden aracın elektrik tesisatının şase (kısa devre) yapmasıdır. Söz konusu şase (kısa devre) olayı; yukarıda da anlatılan şekilde bir elektrik hattının ya da bir elektronik devre yolunun beklenmedik bir şekilde/plan dışında başka bir noktaya temas etmesi demektir. Diğer bir deyişle elektrik kaçağı meydana gelmesi; normalde bir aygıt, kart, direnç vb. üzerine giden elektriğin aküye geri dönmesi ve kabloların oluşan direnç ile ısınarak yangına sebep vermesidir. Davaya konu araçta meydana gelen yangın da aracın ön kaput içerisinde meydana geldiği, ancak bahsi geçen araç takip cihazı ve bağlantı hattının araç içerisinde bulunduğu, mevcut hali ile de halen aktif olarak çalıştığı, heyetimizce yapılan değerlendirme de yangının başlangıç noktasının seyir halindeki araç motor kısmındaki elektrik tesisatında elektriksel bir nedenle meydana gelen ark sonucu çıkan ısı ve kıvılcımlarda kablo izolasyonunu tutuşturarak kablolar da meydana gelen şase veya aşırı akım sonucu yangının başladığı değerlendirilmiştir.Yangın çıkan ... plakalı araçta bulunan araç takibi cihazının söküldükten sonra zarar tespiti amaçlı yapılan incelemede dava konusu yangına neden olduğu bahis edilen araç takip cihazının araç üzerinde olmadığı halde iken yangına neden olduğu tespiti yapıldığı,... plakalı araca seyir halindeyken meydana gelen yangına neden olarak gösterilen 2074660 seri numaralı Queclink marka GV55 model araç takip cihazının yangından sonra söküldüğü, 19.11.2020 tarihinde ... plakalı araca takıldığı ve halen faal olarak kullanılmakta olduğu, araç takip cihazlarının düşük güçlü cihazlar olup dava konusu yangın olayına araca bağlı araç takip cihazının neden olduğu yönünde veri bulunmadığı, Yangının başlamasında araca sonradan takılan araç takip cihazının etkisinin olmadığı, yangının başlamasıyla ilgili illiyet bağının kurulamadığı, İtfaiye raporunda aracın motor bölümündeki elektrik kablolarında meydana gelen ark (şase) sonucu çıkan ısı ve alevden kablo izolasyonunu tutuşturarak yaktığını yangınında bu şekilde çıktığı kanaatinin belirtildiği, Yangının seyir halindeki araç motor kısmındaki elektrik tesisatında elektriksel bir nedenle meydana gelen ark sonucu çıkan ısı ve kıvılcımlarda kablo izolasyonunu tutuşturarak yakması, yanan kablo izolasyonundan çıkan ısı ve alevlerin kablo ve plastik aksamlarını yaktığı ve yangının da bu şekilde çıktığı " denildiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:
Davacı tarafça davacıya ait araç takip sisteminden kaynaklanmayan araç yangını nedeniyle icra baskısı altında ödenmek zorunda kalınan bedelin istirdadı, davalı tarafça araç yangınının davacıya ait araç takip sisteminden kaynaklandığı ve hasardan davacının sorumlu olduğu belirtilerek davanın reddi talep edilmiş olup;
Davacıya ait 2074660 seri numaralı Queclink marka GV55 model araç takip cihazının davalı şirkete sigortalı ... plakalı araca 30/01/2020 tarihinde takıldığı, ... plakalı araçta 03/09/2020 tarihinde yangın meydana geldiği, ekspertiz raporunda yangının davacıya ait takip cihazından kaynaklandığının belirtilmesi üzerine davalı tarafça başlatılan Ankara 11. İcra Dairesi 2021/15703 Esas sayılı dosyasına davacı tarafça 17/01/2022 tarihinde 67.976,10-TL ödeme de bulunulduğu, ancak davaya konu araç takip sisteminin 19.11.2020 tarihinde ... plakalı araca takıldığı ve halen faal olarak kullanılmakta olduğu, arızalı olmadığı, araç takip cihazlarının yapıları itibari ile pille dahi belli bir süre çalışabilen düşük güçlü ve dolayısı ile düşük elektrik akımı çeken elektronik cihaz olması dikkate alındığında dava konusu yangın olayının araca bağlı araç takip cihazından kaynaklandığına dair veri bulunmadığı, yangının başlamasında araca sonradan takılan araç takip cihazının etkisinin olmadığı, takip sistemi ile yangının başlaması arasında illiyet bağının kurulamadığı, aksine Ankara Büyükşehir Belediyesi itfaiye daire başkanlığının 03/09/2020 tarihli yangın raporunu doğrulayan şekilde yangının seyir halindeki aracın motor kısmındaki elektrik tesisatında elektriksel bir nedenle meydana gelen ark sonucu çıkan ısı ve kıvılcımlarda kablo izolasyonunu tutuşturarak yanması, yanan kablo izolasyonundan çıkan ısı ve alevlerin aracın kablo ve plastik aksamlarını yaktığı ve yangının da bu şekilde oluştuğu, oluşan hasarda davacının kusur ve sorumluluğunun bulunmadığı, Ankara Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığının 03/09/2020 tarihli yangın raporunu doğrulayan mahkememiz bilirkişi raporu, tüm dosya kapsamı ile anlaşılmakla, davacının davalıyı dava tarihinden önce temerrüde düşürmemesi faiz başlangıcı yönünden gözetilerek aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere;
Davacının davasının kabulüne,
67.976,10-TL'sinin dava tarihi olan 18/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 4.643,45 TL harçtan, dava açılışında alınan 1.160,87 TL peşin harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 3.482,58 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 1.160,87 TL peşin harç, 80,70 TL başvurma harcı, 42,50 TL tebligat ücreti, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam 4.284,07 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 10.876,18 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair Taraf vekillerini yüzüne karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/03/2023