T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/388 Esas - 2022/1021
T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
... MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/388 Esas
KARAR NO: 2022/1021
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 24/06/2016
KARAR TARİHİ: 23/12/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 12/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçelerinde özetle; 12.05.2016 tarihinde Çanakkale Şehitliği'ne düzenlenen gezi esnasında ... plakalı ...'ın sevk idaresinde ki ...'e ait aracın karıştığı tek taraflı trafik kazasında ...'ın hayatını kaybettiğini, yolcu olarak bulunan müteveffa ...'ın kazanın gerçekleşmesinde kusurunun bulunmadığını, aracın işleteninin ... Belediyesi olması sebebiyle davalı Belediyenin de sorumlu olduğunu, kaza yapan ... plakalı aracın davalı sigorta şirketi nezdinde 457767515 nolu poliçe ile genişletilmiş kasko poliçesi ile sigortalı olduğunu, sigorta poliçesinde kombine tek limit 100.000,00-TL manevi tazminat teminatı olduğunu belirterek, trafik kazasında ...'ı kaybeden müvekkilleri için fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik; davacı ... için 100,00-TL, ... için 100,00-TL, destekten yoksun kalma tazminat tutarının davalı sigorta şirketinden temerrüt tarihinden itibaren, davalı ... Belediye Başkanlığı'ndan ise olay tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte ortaklaşa zincirleme tahsiline, müteveffanın babası ... için 25.000,00-TL, annesi ... içn 25.000,00-TL, ablası ... ... için 10.000,00-TL, ağabeyi ... ... için 10.000,00-TL, kardeşi ... ... için 10.000,00-TL manevi tazminatın davalı sigorta şirketinden dava tarihinden, ... Belediye Başkanlığı'ndan ise olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ortaklaşa zincirleme tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... Belediye Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili Belediye'nin 2016 yılı yurt içi kültür gezileri organizasyonu kapsamındaki işi 26.04.2016 tarihli sözleşme ile 28.04.2016-31.12.2016 tarihleri arasında ... Turizm Nakliye ve Gıda Sanayi ve Tic. Ltd. Şti'ne ihale ettiğini, Adı geçen şirketin ise taşıt sahibi ... ile ...Yevmiye No'lu sözleşme ile kazanın meydana geldiği ... plakalı aracı kiraladığını, bu bağlamda, işi devreden ve kamu kurumu olan müvekkilinin 2918 Sayılı KTK hükümleri anlamında işleten sıfatı ile dolayısıyla oluşan zararlardan sorumluluğunun bulunmadığını, dava dışı ... Turizm Nakliye ve Gıda Sanayi ve Tic.Ltd. Şti ile davalı Belediye arasında düzenlenen sözleşmenin 13.Maddesinde, "ihale konusu işin yapılması sırasında oluşabilecek can ve mal kayıplarından idareye rücu etmeyecek şekilde yüklenicinin sorumlu olacağı", 23. Maddesinde ise her türlü kaza ve ceza sorumluluklarının yüklenici firmaya ait olduğunun düzenlendiğini, söz konusu kaza nedeniyle meydana gelen zarardan araç sahibi, kiracısı sıfatıyla ... Turizm Nakliye ve Gıda Sanayi ve Tic. Ltd. Şti ile kaza sırasında aracı kullanan sürücünün müteselsilen sorumlu olduğunu belirterek davanın yargı yolu, husumet ve davalının ikameti İstanbul ... Ticaret Mahkemeleri yetki alanında olduğundan yetki yönünden reddine, aksi halde davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... ... Sigorta A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle; Karayolu Zorunlu Yolcu Taşımacılığı Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları A.5.maddesi gereği, poliçe teminatının ancak araçta yolcu olarak taşınan biletli yolcuları kapsadığını, davacının şehirlerarası yolcu bileti bulunan bir yolcu olmadığını, sigortalı aracın kusuru olmadığını, davacının bölüşük (müterafık) kusurunun bulunduğunu, tarafların kusur oranlarının tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumu ilgili İhtisas Dairesi'ne gönderilmesi gerektiğini, SGK'ndan rücuya tabi bir ödeme alınıp alınmadığının tespiti ile alınmış olması halinde bu tutarın tazminat hesabından mahsup edilmesi gerektiğini, davacı tarafın soruşturma aşamasında olay nedeniyle sanıktan şikayetçi olup olmadığının tespiti gerektiğini, sanıktan şikayetçi olmayan zarar görenin bu tutumunun Yüksek Mahkemeler tarafından tazmnattan feragat olarak değerlendirildiğini, davacının ticari faiz talebinin yerinde olmadığını, belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenilmesine karar verilmesi gerektiğini talep etmiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava; Zorunlu Yolcu Taşımacılığı Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinden kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat davasına ilişkindir.
Mahkememizin 2016/571 esas, 2019/195 karar sayılı kararı, Ankara Bölge Adli Mahkemesi 26. Hukuk Dairesinin 2019/2223 esas, 2022/1135 karar sayılı kararı ile kaldırılarak, mahkememizin iş bu esasına kaydedilerek yargılamaya devam edilmiştir.
Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır.
Müteveffa ...'ın SGK kaydı dosya içerisine alınmıştır.
SGK 04.09.2016 tarih, 13139768 sayılı cevabi yazısında, ...'ın 12.05.2016 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasında vefatı nedeniyle nedeni ile, hak sahiplerinin ölüm aylığına ilişkin müracaatları olmadığı, dolayısıyla hak sahiplerine rücuya tabi peşin sermaye değerli herhangi bir gelir veya aylık bağlanmadığı belirtilmiştir.
Kazaya karışan aracın ruhsat kaydının incelenmesinde .... ait olduğu, ticari nitelikte bulunduğu anlaşılmıştır.
Cevap dilekçesi ekinde ibraz edilmiş olan "Açık İhale Usulü İle İhale Edilen 2016 Yılı Yurt içi Kültür Gezileri Organizasyonu Hizmet Alım İşi" şartnamesinin incelenmesinde davalı ... Belediye Başkanlığı tarafından 130 kalem yurt içi gezileri işinin ihaleye çıkarıldığı ve davamıza konu geziyi de kapsadığı anlaşılmıştır.
Müteveffanın ve davacıların ekonomik ve sosyal durum araştırmalarının kolluk vasıtası ile yaptırılığı anlaşıldı.
Tekstil İşçileri Sendikasına müzekkere yazılarak müteveffanın aylık gelirinin tespitine esas olmak üzere, tekstil sektöründe metocu olarak çalışan bir kimsenin 2016 yılı aylık ortalama geliri hesap ettirilmiştir.
Çanakkale 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında verilen karar ve bilirkişi raporlarının örneği dosya içerisine alınmıştır. 06/06/2016 tarihli bilirkişi raporunda araç s.ürücüsünün tam kusurlu olduğu belirlenmiştir.
Maddi tazminat talebine ilişkin esas yönünden; Davacı vekili 27.02.2019 tarihli duruşmada imzalı beyanı ile maddi tazminat yönünden davanın ödeme nedeni ile konusuz kaldığını, yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin olmadığını beyan etmiştir. Davacının davanın açılmasına sebebiyet vermediği, maddi tazminatın dava devam ederken ödendiği dikkate alınarak maddi tazminat yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, talep bulunmadığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Manevi tazminat istemi, 6098 sayılı TBK'nun 56.maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükme göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır.
Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Somut olayın özelliklerine göre müteveffanın kusurunun bulunmaması, vefat edenin 1981 doğumlu olması, olay tarihindeki yaşı, henüz anne ve baba ile yaşıyor olması göz önüne alınmıştır. Davacılar ... ve ... müteveffanın anne ve babasıdır. Diğer davacılar müteveffanın kardeşleridir. Davacıların aile fertlerini kaybetmekle manevi bir sarsıntı geçirdikleri, anne ve babanın yaşadığı manevi çöküntünün kardeşlere göre daha ileri düzeyde olduğu aile bağları sebebi ile tartışmasızdır. Davacıların taleplerinin manevi huzuru gerçekleştirecek miktarda ve ekonomik sosyal durumlarına göre de zenginleştirici nitelikte olmadığı, makul seviyede kaldığı görülmektedir. Anılan nedenlerle müteveffanın kusursuz oluşu da dikkate alınarak davacıların manevi tazminat yönünden davalarının kabulüne, kaldırma kararı kapsamında KTK.nun 96. maddesi uyarınca Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı dosyasında hükmedilen manevi tazminat miktarları dikkate alınarak garame hesabı yapılarak aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Ayrıca davacılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığı, aralarında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunanların usul ekonomisi ilkesi dikkate alınarak birlikte dava açtıkları durumda da esasen birden fazla dava ve talep olduğundan, davacılar lehine kabul edilen tazminat miktarı üzerinden AAÜT uyarınca ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğinden her bir davacı yönünden ayrı ayrı vekalet ücreti takdir etmek gerekmiş, ayrıca davalı sigorta poliçesindeki poliçe limiti kalan miktarının kazanın niteliği dikkate alındığında davacılar tarafından bilinemeyeceği dikkate alınarak sigorta lehine vekalet ücretine hükmedilmeyerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Maddi tazminat yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,
2-Davacılar ..., ... (adına miraşçıları), ... ..., ... ..., ... ...'ın davacılar desteği ...'ın ölümü sebebiyle manevi tazminat davalarının KABULÜ ile; tarafların ekonomik ve sosyal durumları, kusur durumu ve hakkaniyet uyarınca;
- Davacı ... için tayin ve takdir olunan 25.000,00 TL manevi tazminatın, davalı ... ... ... Sigorta A.Ş. yönünden 12.500,00-TL ile sınırlı olmak üzere,
- Davacı ... ... için tayin ve takdir olunan 10.000,00 TL manevi tazminatın, davalı ... ... ... Sigorta A.Ş. yönünden 5.000,00-TL ile sınırlı olmak üzere,
- Davacı ... ... için tayin ve takdir olunan 10.000,00 TL manevi tazminatın, davalı ... ... ... Sigorta A.Ş. yönünden 5.000,00-TL ile sınırlı olmak üzere,
- Davacı ... ... için tayin ve takdir olunan 10.000,00 TL manevi tazminatın, davalı ... ... ... Sigorta A.Ş. yönünden 5.000,00-TL ile sınırlı olmak üzere,
- Davacı ... için için tayin ve takdir olunan 25.000,00 TL manevi tazminatın (miras payları oranında 6.250 TL'den mirasçı sıfatı ile ..., ... ..., ... ..., ... ...'a verilmesi kaydı ile) davalı ... ... ... Sigorta A.Ş. yönünden 12.500,00-TL ile sınırlı olmak üzere,
- Davalı ... Belediye Başkanlığı yönünden kaza tarihi 12.05.2016 tarihinden itibaren, davalı ... ... ... Sigorta ... Şirketi yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ÖDENMESİNE,
3-Alınması gerekli 5.464,80 TL harçtan peşin alınan 273,93 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.190,87 TL harcın, davalı ... ... ... Sigorta A.Ş. yönünden 2.732,40-TL ile sınırlı olmak üzere davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacılar tarafından yapılan başvurma harcı, peşin harç gideri 303,13-TL, tebligat gideri ve yazı giderleri 618,50-TL olmak üzere toplam921,73-TL'den davanın kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 919,79-TL'si ile dava açılışında alınan 273,93-TL peşin harç toplamından oluşan1.172,93-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine,
5-Bilirkişi masrafının maddi tazminat yönünden yapıldığı anlaşılmakla maddi tazminat yönünden yargılama gideri talebi bulunmadığından 400,00 TL bilirkişi ücretinden ibaret yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı ... kendini vekille temsil ettirdiğinden manevi tazminat yönünden A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan takdiren 3.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
7-Davacı ... kendini vekille temsil ettirdiğinden manevi tazminat yönünden A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan takdiren 3.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacının mirasçılarına miras payları oranında ödenmesine,
8-Davacı ... ... kendini vekille temsil ettirdiğinden manevi tazminat yönünden A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan takdiren 2.725,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
9-Davacı ... ... kendini vekille temsil ettirdiğinden manevi tazminat yönünden A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan takdiren 2.725,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
10-Davacı ... ... kendini vekille temsil ettirdiğinden manevi tazminat yönünden A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan takdiren 2.725,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
11-Maddi tazminat yönünden dava konusuz kaldığından ve davanın açılmasına sebebiyet vermemiş olan davacıların talebi bulunmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
12-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK'nın 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı ... Belediye vekilinin yüzüne karşı diğer tarafların yokluğunda HMK'nun 341 ve devamı maddeleri gereğince kararın tebliğinden itibaren Mahkememize Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine gönderilmek üzere verilecek dilekçe ile iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/12/2022