T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/474 Esas - 2024/672
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/474 Esas
KARAR NO : 2024/672
HAKİM : .....
KATİP : .....
DAVACI : .....
VEKİLİ : Av. .....
DAVALI : .....
VEKİLLERİ : Av. .....
Av. .....
Av. .....
Av. .....
Av. .....
Av. .....
Av. .....
Av. .....
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 18/07/2022
KARAR TARİHİ : 23/10/2024
KAR.YAZ.TAR. : 23/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA:
Davacı vekilinin dilekçesi ile " ... Müvekkili ile davalı arasında 13/01/2022 tarihli ve 30/03/2022 yenilenme tarihli hafriyat işleri sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme kapsamında müvekkilinin ..... adresinde yer alan ...... İnşaat işinin hafriyat-kazı-nakliye işlerini üstlendiğini, müvekkili tarafından üstlenilen işin eksiksiz bir şekilde yerine getirdiğini, ancak davalı tarafından müvekkilin hak edişinden 170.000,00-TL döküm bedeli kesintisi yapıldığını, bahse konu kesintinin herhangi bir dayanağının olmadığını, 170.000,00-TL+KDV tutarında ki kesintiye müvekkili tarafından itiraz edildiğini, ihtarname ile durumu bildirdiğini, davalının ihtarnameye herhangi bir cevap vermediğini, taraflarca imza edilen 30/03/2022 tarihli sözleşmede şantiyeden naklettirilen malzemenin nakliye ve döküm yerine dökülmesinden yüklenicinin sorumlu olduğunun yazıldığını, müvekkilinin hiç bir şekilde belediyenin göstermediği alana döküm yapmayıp her zaman gösterilen yerlere hafriyat dökümü yaptığını, iş boyunca işveren tarafından tespit edilen eksiklik ya da müvekkili adına başka döküm sahasına döküm yaptığına ilişkin tutulan herhangi bir tutanak olmadığını, açıklanan nedenlerle müvekkilinin hak edişinden yapılan haksız kesintilerin HMK madde 109 uyarınca şimdilik 20.000,00-TL'sinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini, davalı yan tarafından müvekkilin süresinde işe başlatılmaması sebebiyle uğranılan maddi zararın ve yoksun kalınan karın işleyecek ticari reeskont faizi ile HMK 109 maddesi uyarınca şimdilik 100,00-TL'sinin davalıdan tahsili ile müvekkiline verilmesini, her türlü yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini..." talep ve dava ettiği görülmüştür.
SAVUNMA:
Davalı vekilinin cevap dilekçesi ile "... Müvekkili şirket ile davacı yan arasında ...... İnş. Yap. İşi için arsada yapılacak temel hafriyatların yapılması ve toprağın araçlı ya da araçsız taşınıp belirtilen yere taşınması işi ile ilgili olarak 13/01/2022 ile 30/03/2022 tarihli 2 adet hafriyat işleri sözleşmesi bulunduğunu, bu kapsamda davacının müvekkilinin şantiyesinde bir takım hafriyat çalışmaları sürdürdüğünü, davacının hak edişinden haksız kesinti yapıldığı iddialarının tarafların karşılıklı olarak alacak tutarları ve yapılacak kesintiler hakkında mutabık dosyada mübrez hak ediş raporunu imza altına aldıklarını, davacı tarafça öne sürülenin aksine müvekkili şirket tarafından zorlandığı yönünde ki iddiaların asılsız olduğunu, taraflar arasında münakit sözleşme ile hüküm altına alınan birim fiyatlar davacını dökümü 3. Şahısların, belediyenin veya hazinenin arazisine yapmayacağı kararlaştırılarak belirlendiğini, davacının müvekkili şirket süresinde işe başlatılmaması sebebiyle uğranılan maddi zararın ve yoksun kalınan karın da işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte tahsilini talep ettiği ancak bunun sebebininde yine davacıdan kaynaklandığını, artan akaryakıt fiyatlarıyla birlikte davacı tarafından m3 birim fiyatının artırılmasını talep ettiğini, talebine itibar edilmeyince de şantiyedeki faaliyetlerini durdurduğunu, bu durumun sanki davacının müvekkili şirketten kaynaklanan nedenlerle süresinde iş başı yapamamış olduğu şeklinde lanse edilmeye çalışıldığını, hal böyleyken müvekkili şirketçe süresinde işe başlatılmaması gibi bir durumun söz konusu olamayacağını, aksine müvekkili ilk sözleşmenin imza altına alınmasına müteakip süresinde şantiye alanında faaliyetlerine başladığını, ve hak edişlerden herhangi bir kesinti yapılmadığı üzere yargılamaya konu edilen ihtilafa ilişkin olarak itirazlarının kabulü ile davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini..." talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER:
Taraflar arasındaki 13/01/2022 tarihli sözleşme ibraz edilmiş, 30/03/20222 tarihli yenileme sözleşmesinde taraflar ve amaç balıklı 1. Maddesinde " Bu sözleşme, bir taraftan ... San. ve Tic. Ltd. Şti. Bundan böyle, (İşveren olarak anılacaktır.) ile diğer taraftan ..... (Bundan böyle Yüklenici olarak anılacaktır.) arasında, sözleşme konusu teşkil eden iş ile ilgili haklar, yükümlülükler ve diğer her türlü münasebetleri düzenlemek için aşağıdaki şartlar dahilinde tanzim kabul ve imza edilmiştir. " sözleşmenin konusu başlıklı 2. Maddenin " Bu sözleşmenin konusu; İşveren tarafından yapılacak ...... İnş. Yap. İşi için arsada yapılacak temel hafriyatlarının yapılması ve toprağın araçlı yada araçsız taşınıp belirtilen yere taşınması işidir."sözleşmenin konusu işin fiyatıbaşlıklı 5.maddenin "Hertürlü zeminde işmakinesi ile kazı yapılması, Fiyatlara KDV. Hariçtir. Toprağın kazı yükleme ve dökümü yerine nakliyesi m3 birim fiyatı: 42,50 TL/M3 (30.000M3'e kadar) Toprağın kazı yükleme ve dökümü yerine nakliyesi m3 birim fiyatı: 50,00 TL/M3 (30.000M3'e den sonrası) Ekskavatör çalışması 800 TL/SAAT ,Kamyon nakliye 800 TL/SEFER.Yüklenici bunun dışında herhangi bir fiyat farkı talebinde bulunmayacaktır." ödeme başlıklı 9.maddenin "İşverenin şantiye yetkilisi ve Yüklenicinin teknik sorumlusu yapılan hafriyat işinin metrajını birlikte yapacaklardır. Ödeme şekli iş makinası ve ekipmanın şantiyeye getirilip işe başlamasından müteakip başlangıç için yaklaşık bedelin 250.000 TL. döküm bedeli karşılığı avans ödemesi yapılacaktır. bu tutar iş programını aksatmayacak şekilide 50.000 tl. olarak yapılacaktır. kalan bakiye iş bitiminde 30-60-90 günlük 3 eşit çek ile ödenecektir." düzenlemelerinin bulunduğu görülmüştür
Davacı tarafça davalıya gönderilen ....noterliğinin 14/03/22 tarihli ihtarında Ancak, Firmanızca müvekkilin hakkedişinden 170.000,00 TL döküm bedeli kesintisi yapılmıştır. Bahse konu kesintinin herhangi bir dayanağı yoktur. Bu sebeple 170.000,00 TL + KDV tutarındaki kesintiye itiraz etmekteyiz. Taraflarca imza edilen 30/03/2022 tarihli sözleşmede “Şantiyeden naklettirilen malzemenin nakliye ve döküm yerine dökülmesinden yüklenici sorumludur. Yüklenici hafriyat / malzemesini üçüncü şahısların, belediyenin ya da hazinenin arazisine dökerse ve bu husus sonradan tespit edilirse işveren yükleniciyi yazılı olarak uyarır, işlemini düzeltmesini talep eder, Yüklenicinin bu işleme ve yapılacak kesintiye itiraz hakkı yoktur. Ayrıca, hafriyat malzemenin özel veya kamunun mülkiyetinde olan arazilere döküldüğü tespit edildiktensonra açılacak dava ve takiplerden işveren sorumlu tutulamaz. Sorumluluk tamamen yükleniciye aittir.” Denilmişse de, bu husus uygulamada kaçak dökümü engellemek amacıyla öngörülmüştür. Müvekkilin hakedişinden yapılan döküm bedeli kesintisine dayanak olarak bu madde gösterilse de, müvekkil belediyenin göstermiş olduğu döküm sahasına döküm yapmıştır. Müvekkilin döküm yaptığı saha özel mülk veya hazineye ait bir arazi de değildir. Bu bakımdan sözleşmeye aykırı herhangi bir davranışı olmadığı açık ve nettir. Öte yandan iş boyunca işveren tarafından tespit edilen eksiklik ya da müvekkil adına başka döküm sahasına döküm yaptığına ilişkin tutulan herhangi bir tutanak bulunmamaktadır. Müvekkil döküm yaptırdığı sahada döküm fişleri aldırmış olduğundan şantiye- döküm sahası güzergahı açıkça ortadadır. " denildiği görülmüştür.
..... yazılan müzekkereye verilen 07/04/2023 tarihli müzekkere cevabında "... 'nde yapılan kontrollerde tonaj ortalaması verilerine göre ... sicil numaralı ... firması tarafından 24/01/2022 ile 10.03.2022 tarihleri arasında ..... döküm sahasına ..... ton hafriyat, dolgu ve rehabilitasyon alanlarına 39924 ton hafriyat, döktüğü tespit edilmiştir. 11.03.2022 ile 08.04.2022 tarihleri arasında ... döküm sahasına 5894 ton hafriyat, dolgu ve rehabilitasyon alanlarına ..... ton hafriyat döküldüğü tespit edilmiştir...." denildiği görülmüştür.
Taraflarca hak ediş belgelerinin ibraz edildiği, taraflarca düzenlenilen fatura suretlerinin getirtildiği görülmüştür.
Davacı Şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde talimat yolu ile inceleme yaptırılmış alınan raporda "...Davacı ... m 2022 yılı ticari defterleri usulüne uygun düzenlendiği görülmektedir. Davacı ... a ait 2022 yılı na ait ticari defterlerinin incelenmesi suretiyle yukarıdaki d ve e maddelerindeki tablolardan da anlaşılacağı üzere, Davacı ... ile davalı ... taah.inş.tic. İtd.şti. arasında ticari bir ilişkinin varlığının mevcut olduğu tespit edilmiştir.Davalı tarafından ,davacı ... ın hakedişinden 170.000,00 TL döküm bedeli kesintisinin yapıldığına dair dava dosyasında herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanmamıştır.Davacı ... ait 2022 yılı ticari defter kayıtlarına göre ;Davacı ... ın davalı ... taah.inş.tic. Ltd.şti den toplam alacağı 2.561.544,00 TL ve davalı ... taah.inş.tic. İtd.şti nin 2022 yılında davacı ... a yapmış olduğu ödemeler toplamının 2.561,000,00 TL olduğu,davalı ... Taah.inş.tic. İtd.şti nin davacı ... 2022 yılı sonu itibari ile 544,00 TL (2.561.544,00-2.561.544,00) borcu oldugu tespit edilmiştir." denildiği görülmüştür.
Davalının ticari defter ve kayıtları üzerinde talimat yolu ile bilirkişi incelemesi yaptırılmış alınan raporda "...Faturaların dökümünden de anlaşılacağı gibi, ...-...'ın, ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alacağı, yukarıdaki tabloda görüldüğü üzere, 2.561.544,00 TL.dır.Davacı şirket, dava konusu yaptığı ve davalı tarafın hakediş bedelinden drüştüğü 170.000,00 TL.yi faturasına dahil etmemiştir. Bu durumda, 170.000,00 TL. tutarında eksik fatura düzenlemiştir...Takdir ve değerlendirme Sayın Mahkemenize ait olmak üzere, dosyada bulunan bilgi ve belgelerin ve yasal defter ve belgelerin incelenmesi ve yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde; Davacı; ... şirketinin sahibi ...'ın, istihikakından kesilen 170.000,00 TL. nin, sözleşmenin 9.ncu maddesinde belirtilen ve Belediyeye veya Belediye şirketine ödenmesi gereken. hafriyat döküm ücretinin istihkak bedeline dahil edilmeden kesinti yapıldığından ve Yüklenicinin hafriyatın döküm yerine dökülmediğini ispat eden bir yazı veya tespit bulunmadığından, kesintinin haklı bir nedene dayanmadığı," denildiği görülmüştür.
Taraf ticari defter ve kayıtları üzerinde yaptırılan inceleme sonucu alınan raporlar üzerinde mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi üzerine alınan raporda "...Dosyada mevcut 2 adet hakediş bulunmaktadır. Her 2 hakedişte de tarih bulunmamaktadır. Hakedişlerden birinde tarafların imzası bulunmamaktadır. Taraflarca imzalı olmayan hakedişte toplam imalat 2.343.100 TL + 421.758 TL KDV olmak üzere yapılacak toplam ödeme miktarı 2.764.858 TL dir...Her iki tarafça imzalı olan hakedişte ise, toplam imalat miktarı 2.289.871 TL, bir önceki hakedişmiktarı 1.275.000 TL, hakedişteki imalat miktarı 1.014.871 TL + 182.676,78 TL KDV , döküm bedeli kesintisi 170.000 TL olmak üzere toplam tutarı 1.027.547,78 TL olarak görünmekte ve buna bir önceki hakedişten kalan alacak olarak 51.238,72 TL eklenerek yapılacak ödeme tutarı 1.078.786,50 TL olarak görülmektedir. ...Dolayısıyla 2 hakediş birbiri ile uyumsuzdur. Taraflarca imzasız hakediş ilk hakediş ve taraflarca imzalı hakediş sonradan yapılmış bir hakediş gibi görünmesine rağmen, taraflarca imzalı hakedişteki önceki hakediş tutarı, taraflarca imzasız olan hakedişle uyumlu değildir, ayrıca hakedişteki metrajlarda birbiri ile uyumlu değildir. Bu sebeple taraflarca imzasız olan hakediş, taslak mahiyetinde olup, değerlendirmede dikkate alınmayacaktır. Taraflarca imzalı olan hakediş içeriğindeki ekskavatör ve kamyon çalışmalarının tarihlerine bakıldığında, bu çalışmaların 03.02.2022 ile 05.04.2022 arasında yapıldığı görülmektedir... ..... A.Ş yazılarında dava konusu hafriyatın usulsüz olarak döküldüğüne dair bir ibare bulunmamaktadır. 23.03.2018 tarihli ..... kararı ile hafriyat ve döküm sahalarının işletilmesini 10 yıl süre ile ... A.Ş “ ye verildiği haricen araştırmalarımızdan anlaşılmaktadır. Bu firmaca işletilen döküm sahaları arasında ..... döküm sahasının da bulunduğu görülmektedir. Dava konusu hafriyatların 71.056 tonunun Belediye döküm sahalarına bedeli mukabilinde döküldüğü anlaşılmaktadır. İnşaat sahasından nakledilerek dökülen hafriyatlar Belediye arazisine dökülmüştür. Ancak bu döküm yapılan arazilerin Belediyece, döküm sahası olarak belirlenen araziler olduğu görülmektedir. Bu açıklamalar ışığında, sözleşme hükümleri göz önüne alındığında döküm bedeli için kesinti yapılmasını gerektirir bir husus bulunmamaktadır. Diğer yandan, dosyada mevcut olan ve taraflarca imzalanan hakedişte 170.000 TL döküm bedeli olarak kesinti yapıldığı ve bu hakedişin davacı tarafından itiraz edilmeksizin imzalandığı görülmektedir. İtirazsız olarak imzalanan hakedişte döküm kesintisinin de hakedişte herhangi bir itirazi kayıt bulunmadığından, davacı tarafından kabul edildiği görülmektedir. Hakedişte tarih bulunmamaktadır. Taraflarca imzalı hakedişteki hakediş tutarı 1.027.547,78 TL'dir, düzenlenen 14.04.2022 tarihli son fatura da 1.027.544 TL'dir. Fatura tutarı ile hakediş tutarı arasında 3,78 TL fark bulunmaktadır. Ancak davacı tarafından, son faturanın düzeme tarihi olan 14.04.2022 tarihinde gönderilen ihtarname ile döküm kesintisine itiraz edilmekte ve döküm kesintisi bedeli olan 170.000 TL'nin ödenmesi talep edilmektedir. Bu durumda; ... yazıları, sözleşme hükümlerine uygun olarak hafriyatın usulsüz olarak 3. Şahısların, Belediyenin, hazinenin arazisine döküldüğüne dair yazılı uyarı bulunmaması göz önüne alındığında döküm bedelinin kesilmemesi gerektiği, Bununla birlikte döküm bedeli kesintisini içeren hakedişin itirazsız kabul edildiği ve çok cüzi bir miktar farkla hakedişe göre 14.04.2022 tarihinde fatura düzenlendiği buna göre de döküm bedeli kesintisinin davacı tarafından kabul edilmiş olduğu, ancak faturanın düzenlendiği aynı tarihte yani 14.04.2022 de davalıya gönderilen ihtarname ile döküm bedelinin ödenmesinin talep edildiği dikkate alındığında; Döküm bedelinin iade edilip edilmeyeceği hususunda takdir sayın mahkemenindir. Dava kapsamında döküm bedeli kesintisinin iade edilmesi talebinin yanında işe geç başlatılma nedeniyle uğranılan maddi zararın ve yoksun kalınan kar'ın işleyecek ticari reeskont faizi ile tahsili talep edilmektedir. Taraflar arasındaki ilk sözleşmenin tarihi 13.01.2022 ve yenileme sözleşmesinin tarihi ise 30.03.2022 dir. Taraflarca imzalı olan hakediş içeriğindeki ekskavatör ve kamyon çalışmalarının tarihlerine bakıldığında, bu çalışmaların 03.02.2022 ile 05.04.2022 arasında yapıldığı görülmektedir. ..... den gelen yazıda ise Belediye döküm sahasına dökülen hafriyatların döküm tarihinin başlangıcı 24.01.2022 dir. Bu durumda 13.01.2022 tarihli sözleşmenin akdedilmesini müteakip 11 gün içerisinde işin başlamış olduğu görülmektedir. Bunun yanında dosya kapsamında davacı tarafından davalıya gönderilmiş, işe geç başlatıldığı yönünde bir uyarı - ihtar - yazı bulunmamaktadır. Bu durumda, hafriyat döküm tarihleri, hakedişteki ekskavatör ve kamyonların çalışma tarihleri dikkate alındığında işe geç başlanıldığına dair bir bilgi belge bulunmamaktadır." denildiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:
Davacı tarafça taraflar arasındaki sözleşmeler gereği sözleşmeye aykırı olarak kesilen döküm bedeli kesintisinin iadesi ve işe davalının kusurlu hareketi ile geç başlanılması nedeniyle uğranılan zararın tazmini,davalı tarafça davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş olup:
Taraflar arasında 13/01/2022 tarihli hafriyat sözleşmesi bulunduğu sözleşme şartlarının bedel yönünden 30/03/2022 tarihli yenileme sözleşmesi ile güncellendiği, davacı tarafça usulsüz döküm işlemi yapıldığına dair bir tespit ve ihtar bulunmamasına rağmen hak edişinden 170.000,00 TL tutarlı kesinti yapıldığı, taraflar arasında iki hak ediş düzenlendiği, hak edişlerden birisinde imza bulunmadığı, taraflarca imzalanan hak ediş ile imzasız hakedişin birbiri ile uyumlu olmadığı, bu kapsamda imzasız hak edişe itibar edilmesinin mümkün olmadığı, dosyada mevcut olan ve taraflarca imzalanan tarihsiz 1.027.547,78 TL bedelli hakedişte 170.000 TL döküm bedeli olarak davacıdan kesinti yapıldığı bu hakedişin davacı tarafından itiraz edilmeksizin imzalandığı ve aynı tarihte davacı tarafça 14.04.2022 tarihli 1.027.544 TL fatura düzenlendiği bu şekilde davacı tarafça hak edişin benimsenmesi nedeniyle davacının döküm bedeline hak kazanamayacağı, taraflar arasındaki sözleşme tarihinin 13/01/2022 tarihi, davacının ilk hafriyat döküm tarihinin 24.01.2022 olduğu dikkate alındığından 11 gün içerisinde işin başlamış olduğu, sözleşme yenileme tarihinin de 30/03/2022 tarihi olduğu dikkate alındığında davalının işi geç tesliminin ve davacının işe geç başlamaktan kaynaklı zararının bulunamayacağı, tarafların ticari defter ve kayıtları, bilirkişi raporu,davacı imzasını içerir hak ediş ve tüm dosya kapsamı ile anlaşılmakla aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı üzere;
1-Davacının Hak ediş alacağı ve işe geç başlamasından kaynaklı tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60-TL harçtan, dava açılışında alınan 343,26-TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 3.085,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 3.428,26-TL harcın düşülmesi ile fazla yatırıldığı anlaşılan 3.000,66-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
3-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 32.096,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair Taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde ..... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/10/2024
Katip .....
¸e-imzalıdır.
Hakim .....
¸e-imzalıdır.