T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/482 Esas - 2023/708
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/482 Esas
KARAR NO: 2023/708
HAKİM: ....
KATİP:....
DAVACI : ....
VEKİLİ: Av. ....
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA İHBAR OLUNAN: ...
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/07/2022
KARAR TARİHİ: 31/10/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 31/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ TALEBİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; müvekkili ile davalı arasında 30/06/2021 tarihinde ruhsat devir sözleşmesi imzalandığını, davalı tarafından sözleşme konusu taahhütlerine aykırı hareket ettiğini ve süresinde maden devir işleminin gerçekleşmediğini müvekkili tarafından noter vasıtasıyla ihtarname çekildiğini davalı tarafından noter kanalıyla sözleşmeden kaynaklı ifa imkansızlığına atıfta bulunulduğunu yine müvekkili tarafından noter vasıtasıyla cevap verildiğini davalı tarafından geçerli bir neden olmadan sözleşmenin tek taraflı olarak feshettiğini ve feshi ... bildirdiğini müvekkili ile davalı arasındaki sözleşmenin 10. Maddesi uyarınca 3.000.000,00USD cezai şart ödenmesi gerektiğinden ruhsat devir sözleşmesine aykırılık dolayısıyla sözleşmenin 10. Maddesi gereği cezai şartın işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100.000,00TL'nin davalıdan tahsiline, ... ve ... ve davalı tarafından ruhsatın devredildiği ... ... Ltd Şti'ne ihbar edilmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir
DAVALININ CEVABI: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında ruhsat devir sözleşmesi imzalandığını devir için tüm evrakların ... ... başvuru yapıldığını ancak devrin uygun görülmediğini , müvekkili tarafından davacı tarafa gönderilen ihtarnamede her ne kadar iyi niyet okuyuculuğu ile itham edilmiş ise de müvekkili ile ... Müh ... Ltd Şti ile yapılan sözleşmenin Bakanlık tarafından uygun görüldüğünü , müvekkili tarafından tüm edimlerin yerine getirildiğini ancak başvurunun 08/02/2022 tarihinde reddedildiğini, davacı şirketin yatırması gereken ücretler ve devlet haklarının ödenmesinin yapılmadığını, davacı şirketçe maden sahasının iptaline sebep olacak şekilde davranıldığını müvekkilinin tacir olmaması nedeniyle sözleşme bedelinde kararlaştırılan bedelin müvekkilinin mahvına neden olacağından davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İHBAR OLUNAN ... adına usulüne uygun meşruhatlı davetiye tebliğ edilmiş, beyan dilekçesi vermemiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRME:
Dava sözleşmeden kaynaklanan cezai şart alacağının tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasında 30.06.2021 tarihinde, ... ruhsat nolu maden sahasının devrine ilişkin sözleşme imzalanmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık bu sözleşme gereğince davalının edimini yerine getirip getirmediği, davacının cezai şart alacağının doğup doğmadığı ve doğmuş ise ne kadar olduğu hususlarında toplanmaktadır.
Taraflar arasındaki sözleşmenin 6. Maddesinde devralan davalının yükümlülüklerinin , 7. Maddesinde devreden davacının yükümlülüklerinin düzenlendiği ve sözleşmenin 10. Maddesinde cezai şart başlığı altında ""Devreden sözleşmede belirtilen yükümlülüklerini yetine getirmez ve iş bu sözleşme bu sebeple fesholursa devreden 3.000,000,00 Amerikan Doları ceza ödemeyi kabul ve taahhüt eder. Devralan ayrıca doğacak her türlü zararı ve uğrayacağı doğrudan ve dolaylı kâr kayıplarını talep etme hakkına sahiptir. Devreden bu konuda herhangi bir itirazda veya zarar ziyan talebinde bulunamaz." ve sözleşmenin 11. Maddesinde Mücbir Sebep başlığı altında düzenleme bulunduğu anlaşılmaktadır.
Sözleşme gereğince davalı kendisine ait maden ruhsatını devreden konumunda , davalı ile devralan konumundadır.
Davacı şirket tarafından davalıya gönderilen .... Noterliğinin 18.05.2022 tarihli ihtarnamesinde özetle; taraflar arasında imzalanan maden ruhsatı devir sözleşmesi gereğince davalının ruhsatın devrine ilişkin edimini yerine getirmesi aksi hale sözleşmenin 10. Maddesinden kaynaklanan haklar olmak üzere her türlü yasal hakların kullanılacağının ihtar edildiği,
Davalı tarafından davacıya gönderilen .... Noterliğinin 25.05.2022 tarihli ihtarnamesinde özetle; ruhsatın devri için yapılan müracaatın ... 08.02.2022 tarihli yazısı ile uygun görülmediğini, ayrıca sözleşmenin 4. Maddesinde "....maden hakkı vs gibi gecikmiş borçların tamamı..." devralan tarafından ödenecektir hükmünün mevcut olduğu, ... sicil sayılı maden sahasının güncel borcunun faizler hariç 423.420,00 TL olduğu , yapılan kısmi bir ödeme haricinde hiçbir ödemenin yapılmadığı, bu ödenmesi Haziran 2022 tarihine kadar yapılmaması halinde devri istenen ruhsatın iptalinin söz konusu olduğu, bu nedenle ödemelerin 25/05/2022 tarihi itibariyle yapılmaya başlandığı ve edimlerin yerine getirilmemesi , devir talebinin uygun bulunmaması nedeni ile sözleşmenin hükümsüz hale geldiği, ifası imkansız hale gelen sözleşmenin fes edildiği ihtar edilmiştir.
Dosyada mevcut ... 18.10.2021 tarihli cevabi yazısından davalı ve davacını 05.10.2021 tarihinde devir sözleşmesi gereğince ... sicil nolu ruhsatın davacı şirkete devrini talep ettiği ancak talebin 14.12.2021 tarihinde red edildiği ve bu hususun 08.02.2022 tarihli yazı ile taraflara bildirildiği anlaşılmış olup red sebebi bildirilmemiştir.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda özetle; davalının sözleşmeye göre, gayrimenkul gibi tescile tabi olan bu devir işlemi nedeni ile devri gerçekleştirecek ve tescil edecek kurum olan ... 'e usul ve yasaya uygun olarak başvurduğu, buraya kadar yapılan işlemler sözleşmeye uygun olduğu, genel hali sözleşmede ki düzenlemeler ve red kararının verilmiş olmasında davalının, bu kararın alınmasında bir rolü olduğunun ve sözleşmeye aykırı davrandığını söylemenin mümkün olmadığı, konu ile ilgili ...den bilgi istenmiş ise de,ilgili cevapta da sözleşmeye aykırılık doğuracak bir ifadeye rastlanılmadığı, davalının ruhsatın devri sırasında evrakları eksiksiz sunduğu, devir için ...de bulunduğu ve Maden Kanunu ve Yönetmelik gereği, evrakları usulüne uygun imzaladığı, ruhsatı devretmek istediği, ancak kendi iradesi dışında , genelgeye dayalı olarak talebin ret edilmesi ile ilgili olarak sözleşmeye doğrudan aykırı bir eylemi tespit edilmediği bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde , davalının davacı ile birlikte sözleşme gereğince edimini yerine getirmek için süresi içinde ve uygun şekilde 05.10.2021 tarihinde ... ... başvuruda bulunduğu ancak başvurunun red edildiği, sözleşmenin 12/c bendinde düzenlenen mücbir sebebin gerçekleştiği, davalının kusurunun bulunmadığı ve davalının bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmediği bu nedenle sözleşmenin 10. Maddesinin uygulanmasının hukuken mümkün olmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 269,85 TL'nin harçtan dava açılışında alınan 80,70TL 'den mahsubu ile eksik yatırıldığı anlaşılan 189,15TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Alınması gereken 1.560,00TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davalı davada kendini vekille temsil ettirmiş olduğundan, red edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte olan Av. Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. Maddesi gereğince taktir edilen 17.900,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK'nın 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341 ve devamı maddeleri gereğince kararın tebliğinden itibaren Mahkememize Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine gönderilmek üzere verilecek dilekçe ile iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 31/10/2023
Katip ...
E-İmzalıdır
Hakim ...
E-İmzalıdır