T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/539 Esas - 2024/505
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/539 Esas
KARAR NO: 2024/505 Karar
HAKİM : ....
KATİP: ....
DAVACI : ....
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ....
VEKİLLERİ: Av. ....
Av. ....
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16.08.2022
KARAR TARİHİ: 17.07.2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :17.07.2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili kurumca ihale edilen ... İhale Kayıt Numaralı “154-400 kV toplam 668 adet trafo merkezinin 3. Etap olarak 38 kısım halinde işletilmesi işi” ihalesine ilişkin olarak, müvekkili şirket ile davalı kurum arasında akdedilen 24.11.2020 tarihli sözleşmenin davalı kurumun kusuru sebebiyle iptal edilmesi sonucu müvekkili şirket ile davalı idare arasında akdedilen sözleşmenin tasfiye edilmesi sebebiyle, fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili şirkete şimdilik Sözleşme Damga Pulu Bedeli olarak 20.000,00-TL(Yirmi bin Türk Lirası), Sözleşme Karar Pulu Bedeli olarak 20.000,00-TL (Yirmi bin Türk Lirası), Kamu İhale Kurumu Payı olarak 8.000,00-TL(sekiz bin Türk Lirası), Geçici ve Kesin Teminat Mektubu Giderleri olarak 10.000,00-TL(on bin Türk Lirası) Demirbaş ve Sarf Malzeme Bedeli olarak 25.000,00-TL (Yirmi beş bin Türk Lirası), Bakım ve Onarım Giderleri olarak 10.000,00-TL(on bin Türk Lirası), OSGB Hizmet Bedeli olarak 15.000,00-TL
(on beş bin Türk Lirası) olmak üzeretoplam 108.000,00-TL(yüz sekiz bin Türk Lirası)'nın, sözleşmenin tasfiye edildiği tarihten itibaren işlemiş avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini ayrıca yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir .
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle : Öncelikle davaya bakmakta görevli mahkemenin genel görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olması sebebiyle davanın görev yönünden reddine karar verilmesini ve somut uyuşmazlık konusu olaya ilişkin müvekkili ile davacı firma arasında imzalanan "154-400 kV Toplam 668 Adet Trafo Merkezinin 3.Etap Olarak 38 Kısım Halinde İşletilmesi İşi Hizmet" kapsamında hizmet alımlarının yapılacağı yerler; ... Alımına Ait Sözleşme .... olması sebebiyle davaya yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, ayrıca davanın yasal süresinde açılmadığı gerekçesi ile davanın zaman aşımı yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu hizmet alımı işi ihalesine ait ihale ilanı 19.06.2020 tarihinde Kamu İhale Bülteninde yayımlanmasının ardından, içlerinden ... Taah. Turz. San. ve Tic. A.Ş. firmasının da bulunduğu 11 firma dokümana ilişkin İdaremize şikayet başvurusunda bulunulduğunu, şikayet başvurularının İdaremizce değerlendirilip reddedilmesi sonrasında aralarında ... Taah. Turz. San. ve Tic. A.Ş.’nin de bulunduğu 4 firma Kamu İhale Kuruluna itirazen şikayet başvurusunda bulunduğunu, dokümana ilişkin yapılan itirazen şikayet başvurularının tamamı .... reddedildiğini, anılan ihale, 17.07.2020 Cuma günü saat 14.30’da yapılmış, ihaleye ilişkin süreçlerin tamamlanması ardından 34 kısım için en avantajlı teklif sahibi isteklilerle sözleşme imzalandığını, ancak ... Taah. Turz. San. ve Tic. A.Ş. firmasının ihale dokümanına ilişkin .... Mahkemesinde açtığı dava sonucu alınan 10.03.2021 tarih ve.... sayılı Karar gereği Kamu İhale Kurulunun 08.07.2021 tarihli ve 2021/MK-281 sayılı Kararıyla, Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptal edilmesine karar verildiğini bu nedenle, bahse konu yargı ve kurul kararları gereği müvekkili idarece ihaleye ilişkin imzalanan sözleşmelerin feshedilmesi zorunluluğunun doğduğunu, sözleşme kapsamındaki işlerin yürütülmesiyle ilgili olarak müvekkili teşekkülün herhangi bir bozucu iradesinin bulunmadığını, davacı firma ile imzalanan sözleşmelerin tasfiye işlemi, mahkeme kararı üzerine verilen KİK kararları neticesinde gerçekleştirildiğini, . Nitekim Anayasanın 138. maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlandığını, bahse konu zorunluluk yalnızca müvekkili idare açısından değil, hizmet alımı sözleşmelerine taraf olan firmalar için de aynı derecede bağlayıcı olduğunu, bununla birlikte bu konuda, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununda da herhangi bir tazminat şartı da öngörülmediğini, dolayısıyla, ... Taah. Turz. San. ve Tic. A.Ş. firmasının dokümana ilişkin yapmış olduğu itirazen şikayet başvurusunun Kamu İhale Kurulunca alınan 12.08.2020 tarihli ve .... sayılı kararı ile reddedilmesi de dikkate alındığında, davacı firma ve müvekkili idare arasında imzalanan sözleşmenin yargı kararı nedeniyle tasfiye edilmesi ile ilgili müvekkili idarenin tek taraflı iradesi ile gerçekleşmediğini, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununda tazminat ödemesi gerektiğine ilişkin herhangi bir düzenleme ve kayıt bulunmadığından, yüklenicinin menfi ve müspet zararının İdaremizden tazmin edilmesi talebi uygun bulunmadığını, belirtilen nedenlerle davanın reddine karar verilmesini ayrıca yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava; Taraflar arasında ... ihale numaralı ihale neticesinde akdedilen 24.11.2020 tarihli sözleşmenin anılan ihalenin iptal edilmesi nedeniyle sözleşmenin tasfiye edilmesi sonucunda davalıya ödenen sözleşme ve karar pulu bedeli, kamu ihale kurum payı bedeli, OSGB hizmet bedeli geçici ve kesin teminat mektubu gideri, bakım ve onarım gideri, demirbaş ve sarf malzeme bedeli alacak istemi davasına ilişkindir.
Garanti bankası tarafından gönderilen davacı .... Şirketi ... ihaleye ilişkin almış olduğu geçici ve kesin teminat mektubu komisyon tutarlarına ilişkin bilgi ve belgeler mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
... tarafından gönderilen, ... ihale kayıt numaralı "154-400kw toplam 668 adet trafo merkezinin 3. Etap olarak 38 kısım halinde işletilmesi işi" ihalesine ilişkin tüm bilgi ve belgeler mahkememiz dosyası arasına alınmıştır .
Taraf delilleri dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişi kök ve ek raporunda özetle; Davalı idarenin ihalenin feshinden dolayı kusurlu bulunmadığı, Sözleşmede ifa imkansızlığının doğduğu, davacının sebepsiz zenginleştiği oranda davalıdan zararını talep edebileceği, davacının Damga Pulu Bedeli olarak sözleşme pulu bedeli 288.769,14-TL talep edebileceği, taleple bağlılık ilkesi çerçevesinde 20.000,00-TL talep edebileceği, davacının Sözleşme Karar Pulu Bedeli olarak 173.322,40-TL' talep edebileceği, taleple bağlılık ilkesi çerçevesinde 20.000,00-TL talep edebileceği, davacının Kamu İhale Kurumu Payı olarak 15.230,44- TL'nın ödendiği, taleple bağlılık ilkesi çerçevesinde 8.000,00-TL talep edebileceği, davacının Geçici ve Kesin Teminat Mektubu Giderleri olarak 26.441,63-TL ödediği, taleple bağlılık ilkesi çerçevesinde, 10.000,00-TL talep edebileceği, davacının Demirbaş ve Sarf Malzeme Bedeli olarak 603.143,99 TL harcamasının bulunduğu, ancak yukarıda ilgili bölümde izah edildiği üzere bu bedeli talep edemeyeceği, davacının Bakım ve Onarım Giderleri olarak 23.252,91-TL 'nın ödendiği, ancak yukarıda ilgili bölümde izah edildiği üzere bu bedeli talep edemeyeceği, davacının OSGB Hizmet Bedeli olarak 68.595,60 TL ödediği, ancak yukarıda ilgili bölümde izah edildiği üzere bu bedeli talep edemeyeceği, davacı tarafça talep edilen masraf kalemlerine ilişkin olarak, (örneğin; Demirbaş-Sarf Malzeme Gideri, Bakım Onarım Gideri, OSGB gideri) davalı idare kayıtlarında bu masrafların tespitinin mümkün olamayacağından, davalı ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılamayacağı, yönündeki kanaatini belirtmiştir. Bilirkişi raporunun denetime açık hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmıştır .
Somut olayda, taraflar arasında ... ihale numaralı ihale neticesinde akdedilen 24.11.2020 tarihli sözleşmenin .... sayılı kararı ve Kamu İhale Kurumunun 08.07.2021 tarih ve 2021/MK-281 sayılı kararı ile anılan ihalenin iptal edildiği anlaşılmaktadır.
Türk Borçlar Kanunun "İfanın İmkansızlığı" başlığı altında düzenlenen 136. maddesinde; "Borcun ifası borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle imkânsızlaşırsa, borç sona erer. Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde imkânsızlık sebebiyle borçtan kurtulan borçlu, karşı taraftan almış olduğu edimi sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri vermekle yükümlü olup, henüz kendisine ifa edilmemiş olan edimi isteme hakkını kaybeder. Kanun veya sözleşmeyle borcun ifasından önce doğan hasarın alacaklıya yükletilmiş olduğu durumlar, bu hükmün dışındadır. Borçlu ifanın imkânsızlaştığını alacaklıya gecikmeksizin bildirmez ve zararın artmaması için gerekli önlemleri almazsa, bundan doğan zararları gidermekle yükümlüdür" hükmü yer almaktadır.
Yine aynı kanunun 112. Maddesine göre; "Borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür." hükmü yer almaktadır.
Davacının, davalıdan kısmı ifa bedelini aldığı, sözleşmenin yapılması sebebi ile uğradığı zararları olarak Sözleşme Damga Pulu Bedeli, Sözleşme Karar Pulu Bedeli, Kamu İhale Kurumu Payı, Geçici ve Kesin Teminat Mektubu Giderlerini sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca talep edebileceği anlaşılmaktadır. Demirbaş ve Sarf Malzeme Bedeli, Bakım ve Onarım Giderleri ve OSGB Hizmet Bedeli kapsamında yapılan incelemede, davacı şirketin defterlerinde giderlerin hangi işe ait olduğu ile ilgili net kayıtların olmadığı, davacının defterlerine göre; davacının başka işlerinin de olduğu tespit edildiği anlaşıldığından uyuşmazlığa konu sözleşme kapsamında yapıldığı ispat edilemeyen istemin reddine, hükme esas bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; 288.769,14-TL sözleşme damga pulu bedeli, 173.322,40-TL sözleşme karar pulu bedeli, 15.230,44-TL kamu ihale kurumu payı bedeli, 26.441,63-TL teminat mektubu bedeli olmak üzere toplam 503,763,61-TL'nin 08.07.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine , fazlaya dair istemin reddine ,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 34.412,09-TL harçtan, dava açılışında alınan 1.844,37-TL peşin harcın düşülmesi ile bakiye 32.567,72-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin, 119,18-TL'sinin davacıdan; 1.200,82-TL'sinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4- Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 80,70-TL başvurma harcı, 484,00-TL tebligat ücreti, 15.000,00-TL bilirkişi ücreti, 1,25-TL posta gideri, 7,50-TL dosya kapak ücreti toplamı 15.573,45-TL'nin davanın kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 14.167,30-TL'si ile dava açılışında alınan 1.844,37-TL peşin harç toplamından oluşan 16.011,67-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 76.526,91-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341 ve devamı maddeleri gereğince kararın tebliğinden itibaren Mahkememize Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine gönderilmek üzere verilecek dilekçe ile iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17.07.2024
Katip ...
¸ e-imzalıdır
Hakim ....
¸ e-imzalıdır