T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/183 Esas - 2025/744
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/183 Esas
KARAR NO : 2025/744
....
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat), Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 16/03/2023
KARAR TARİHİ : 23/10/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/10/2025
...
DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 30/12/2024
KARAR TARİHİ : 03/01/2025
KARAR Y.TARİHİ : 03/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat), Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ TALEBİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ;13.04.2022 tarihinde müvekkili ... ...'ın, hemşire olarak ilk çalışma günü ... Diyaliz Merkezindeki işine gitmek için ... Bulvarında bulunan ... köprüsü altındaki otobüs durağında beklediği esnada, davalılardan ....Şirketine zorunlu trafik sigortalı ile sigortalı ... plakalı ticari araç sürücüsünün otobüs durağına hızla girerek müvekkiline çarpıp sürüklemesi sonucu meydana gelen kazada, müvekkili ... ...'ın ağır şekilde yaralandığını, ...kaldırıldığını, yoğun bakıma alındığını, ölümden döndüğünü, defalarca ameliyat edilerek vücudunun çeşitli yerlerine platin takıldığını, güç ve efor kaybına uğradığını, yürüyemez olduğunu, kazanın oluşumunda müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, araç sürücüsünün ise müvekkilini ezdikten sonra olay yerinde ağır yaralı olarak bırakıp kaçtığını belirterek, HMK 107/1 uyarınca fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL geçici iş göremezlik, 1.000,00 TL sürekli iş göremezlik, 1.000,00 TL... tarafından karşılanmayan tedavi gideri olmak üzere toplam 3.000,00 TL maddi tazminatın her iki davalıdan, 300.000,00 TL manevi tazminatın ise sadece davalı araç işleteninden müştereken ve müteselsilen olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVACI VEKİLİ 04/06/2024 TARİHLİ ISLAH DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; davalı sigorta şirketi yönünden : 1.000,00-TL geçici iş göremezlik zararına ilişki taleplerini 97.896,73-TL arttırarak, 98.986,73-TL olarak, 1.000,00-TL kalıcı iş göremezlik zararına ilişki taleplerini sigorta poliçe limitinden bakiye kalan limit dikkate alınarak 400.013,27-TL arttırarak, 401.013,27-TL olarak , 1.000,00-TL ...'ca karşılanmayan tedavi gideri zararına ilişkin taleplerini, sigortanın tedavi giderlerine ilişkin limiti dikkate alınarak 4.891,12-TL arttırarak, 5.891,12-TL olarak, poliçe limiti dikkate alınarak toplam 500.000,00-TL geçici ve sürekli iş göremezlik bedensel zarara ilişkin maddi tazminat ile 5.891,12-TL...'ca karşılanmayan tedavi gideri olmak üzere toplam 505.891,12-TL maddi tazminatın sigortanın temerrüte düştüğü tarihten itibaren işletilecek avans faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesine, davalı araç işleten yönünden,1.000,00-TL geçici iş göremezlik zararına ilişki taleplerini 97.896,73-TL arttırarak, 98.986,73-TL olarak davalı araç işleteni yönünden , 1.000,00-TL kalıcı iş göremezlik zararına ilişki taleplerini, araç işleteni hesaplanan maddi tazminatın tamamından sorumlu olduğu için 1.980.617,18-TL arttırarak, 1.981.617,18-TL olarak, 1.000,00-TL ...'ca karşılanmayan tedavi gideri zararına ilişkin taleplerini, 4.891,12-TL arttırarak, 5.891,12-TL olarak davacının geçici iş göremezlik zararı için 98.986,73-TL, davacının kalıcı iş göremezlik zararı için 1.981.617,18-TL , davacının...ca karşılanmayan tedavi zararı 5.891,12-TL olmak üzere toplam 2.086.405,03-TL çıkardıklarını ve n olay tarihinden tarihten itibaren işletilecek "avans" faizi ile müştereken ve müteselsilen araç işleteni olan davalıdan alınarak davacıya ödenmesine , ayrıca 300.000,00TL manevi tazminatın davalılardan sadece araç işleteni olan davalıdan tahsiline, karar verilmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DAVALILARIN CEVABI :
Davalı ... ....A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin aracı dava dış... 'ye uzun süreli kira sözleşmesi ile kiraladığını ve teslim ettiğini , aracın işleteni olmadığını bu nedenle müvekkili şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, olayın meydana gelişinde kimin kusurlu olduğunun ve kusur oranları ile davacının maluliyet durumunun tespiti gerektiğini, manevi tazminat talebinin fahiş olduğunu bildirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan aracın kaza tarihi itibariyle müvekkili sigorta şirketi nezdinde sigortalı olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalının kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, öncelikle kusur durumunun belirlenmesi gerektiğini, mevcut ise hatır taşıması , müterafik kusur indirimlerinin mahkemece yapılmasını talep ettiklerini, davacının kaza sebebi ile meydana gelmiş bir maluliyetinin olup olmadığının ve varsa oranının belirlenmesi gerektiğini, geçici iş göremezlik dönemindeki bakıcı gideri taleplerinin poliçe kapsamında olmadığını, davacıya rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, davacının uzlaşmanın sağlanması halinde soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açamayacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Dava .... ESAS SAYILI DOSYASINDA;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; eldeki davanın birleştirme talepli bir ek dava olduğunu, aynı konuya ilişkin olarak daha önce açılmış ve yargılaması devam eden ...isimli araç kiralama şirketi olduğunu, davalı sigorta şirketinin aracın hem...poliçelerini düzenleyen şirket oluğunu işbu davanın aynı sigortanın kasko ve İMM poliçesinden kaynaklı ek tazminat istemine ilişkin olduğunu beyan ederek eldeki davanın ... sayılı dosyası ile birleştirilmesini ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00TL maddi ve 500.000,00TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.
Tensiben karar verildiğinden cevap dilekçesi sunulmamış, birleştirme kararından sonra davalılara usulüne uygun meşruhatlı davetiye tebliğ edilmiş olmasına rağmen cevap dilekçesi sunmayarak HMK'nın 128.maddesinde belirtildiği üzere dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılmışlardır.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRME:
Ana dosyada ve birleşen dosyada dava trafik kazasından doğan maddi ve manevi tazminat davası niteliğindedir.
Davalı ... ....A.Ş vekili tarafından zamanaşımı itirazında bulunulmuş ise de ; 2918 sayılı KTK'nun 109/1 maddesine göre, motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Dava konusu kazanın 13/04/2022 tarihinde meydana geldiği, davanın 16/03/2023 tarihinde 2 yıllık süre içinde açıldığı anlaşıldığından davalı şirketinin zamanaşımı itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacı tarafından davalı sigorta şirketine yargılama sırasında 31/05/2023 tarihinde başvuru yapılmıştır.
... sayılı dosyası ile davalı şirketlere ait belgeler getirtilmiştir.
Dosyada kaza tespit tutanağı bulunmadığı , kaza sonucunda kaza tespit tutanağı düzenlenmediği, savcılık evraklarından kazanın 13/04/2022 tarihinde sabah saat 6.10 sıralarında ... plaklı aracın çarpması sonucunda meydana geldiği, araç sürücüsünün aracı kaza yerinde bırakarak yaya olarak olay yerinden kaçtığı ve kaza sonucu davacını yaralandığı, savcılık soruşturması sırasında aracın Muammer Yıldırım tarafından kullanıldığının tespit edildiği ve sanık hakkında dava açıldığı anlaşılmıştır.
Dosyada mevcut .... plakalı araca ait Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ve ruhsat bilgilerinden aracın davalı sigorta şirketi tarafından 01.03.2022 tarihinde tanzim edilen sigorta poliçesi ile 01.03.2022- 01.03.2023 tarihleri arasında sigortalandığı, sigortalayanın ... olduğu ve şahıs başı sakatlık ve ölüm tazminat limitinin 500.000,00TL , tedavi gideri tazminatının 500.000,00TL olduğu ... adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.
... plakalı araca Kosko Poliçesinin ve İhtiyarı Mali Mesuliyet poliçelerinin bulunmadığı anlaşılmıştır.
Davacının sosyal ve ekonomik durumları araştırılmış, ...dan gelen yazıda; davacıya rücuya tabi herhangi bir gelir yada aylık bağlanmadığı bildirilmiştir.
Davacının maluliyet oranını tespiti için davacı tarafından alınan ve ... tarafından düzenlenen 28/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda kaza tarihinde yürürlükte olan "Erişkinler için Engellilik Değerlendirilmesi Hakkındaki Yönetmelik " gereğince kaza nedeniyle davacının vücut genel çalışma güçünü % 9 oranında kaybettiği ve iyileşme süresinin 9 ay olduğu bildirilmiştir.
... soruşturma nolu dosyasında alınan bilirkişi raporunda özetle; ... plakalı firari araç sürücüsünün olayın meydana gelişinde aslı kusurlu olduğu, otobüs durağında yaya olarak bekleyen davacının kusurunun bulunmadığı bildirilmiştir. Mahkememizce alınan kusur raporunda da olayın meydana gelişinde olay yerinde firar eden ... plakalı araç sürücüsü Muammer Yıldırım 'ın %100 kusurlu olduğu, davacının kusurunun bulunmadığı bildirilmiş, her iki rapor birbirini teyit ettiğinden ... dosyası sonucunun beklenmesine gerek görülmemiştir.
Mahkememizce alınan ve bilirkişiler ... tarafından düzenlenen 28/01/2023 tarihli bilirkişi raporun dikkate alınarak prorasif rant yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda davacının talep edebileceği geçici iş görememezlik tazminatının 98.986,73TL , sürekli iş görememezlik tazminatının 1.981.617,18TL SGK tarafından ödenmeyen tedavi giderinin 5.891,12 TL olduğu , bu bedellerin talep edilebileceği bildirilmiştir.
Ana dosyada davalı ... ....A.Ş vekili aracın birleşen dosyanın davalısı .... kiralandığını, bu nedenle müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığı bildirerek kira sözleşmelerini dosyaya ibraz etmiştir. İbraz edilen 31/03/2021 tarihli kira sözleşmesinde; ...kiralandığı, araç başına aylık kira bedelinin KDV hariç 2.700TL olarak belirlendiği, kira süresinin 31/03/2022 tarihinde sona erdiği, sözleşmenin 17. Maddesinde damga vergisinin kiracıya ait olduğunun hüküm altına alındığı, 27/09/2022 tarihli kira sözleşmesinde ; ....'ye kiralandığı, araç başına aylık kira bedelinin KDV hariç 8.250TL olarak belirlendiği, kira süresinin 27/12/2022 tarihinde sona erdiği, sözleşmenin 17. Maddesinde damga vergisinin kiracıya ait olduğunun hüküm altına alındığı görülmüştür.
Mahkememizce alınan ve bilirkişiler ...tarafından 25 adet aracın bir yıl için araç başına 30 günlük 2.700TL + KDV kira bedeli ile filo şeklinde ... Kiralandığı, damga vergisi kiralayan şirkete ait olduğunun sözleşmede yazılı olmasına rağmen kiralayan tarafından ödendiği, dosyaya ibraz edilen ve kaza tarihinden sonra kesilen faturalara göre araçların 31 günlük kira bedelinin sözleşmeyle çelişkili olarak KDV dahil 1.000,00TL olarak düzenlendiği, dolayısıyla günlük kira bedelinin 27,00TL olduğu, yapılan kiralamadan dolayı elde edilen semerenin ticari amaç ve teamüllere aykırı olduğu, filo şeklinde onlarca arabanın kiralanmasına ilişkin adi yazılı kira sözleşmeleri ile araçların teminatsız olarak kiralandığı, ... 'nin şirket merkezinde yapılan incelemede güçlü bir sermaye ve şirket yapısının olduğu, çok sayıda araca malik olduğu, çok geniş bir filo ticari araç park alanı bulunduğu ayrıca bir çok önemli traktör ve ağır vasıta araç markasının satış ve pazarlama bayisi olduğunun tespit edildiği, ...in ise sermayesinin 20.000,00TL olduğu, yapılan yerinde incelemede iş yerinin tefal küçük ev aletleri tamir servisi olduğu, araç kiralama faaliyeti bulunmadığı, çalışanın beyanına göre bu iş yerinde 5-6 yıldır çalıştığı ve bu süre içinde araç kiralama işine tanık olmadığını ve bu konu ile ilgili bilgisinin bulunmadığını bildirdiği, şirketin resmi defter niteliğinde hiç bir kaydının bulunmadığı, 2022 yılı en ucuz araç kiralama bedelleri incelendiğinde kiralama bedelinin çok düşük olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
... ait iş yerinde yerinde inceleme yapıldığı ve iş yeri çalışanı ... ile görüşüldüğüne dair tutanak ve şirket yetkilisi ... 'in şirket kaşıtlarının bilirkişi ...iletildiğine ait tutanaklar rapora eklenmiştir.
Maddi tazminat talebi yönünden :
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde: kazaya karışan ... plakalı aracın davalı ... ....A.Ş adına kayıtlı olduğu, davalı vekili tarafından bu aracıda kapsar şekilde iki adet kira sözleşmesinin dosyaya ibraz edildiği, 31/03/2021 tarihli kira sözleşmesi 12 aylık yapılmış olup sözleşmenin 31/03/2022 tarihinde sona erdiği, 2. Kira sözleşmesinin 27/09/2022 tarihinde 3 ay süre ile yapıldığı , aracın kaza yaptığı 13/04/2022 tarihini kapsar şekilde kira sözleşmesi bulunmadığı gibi , sözleşmelerde filo şeklinde araç kiralayan ... aletleri tamir servisi olduğu, ticari defterlerinde araç kiralamaya ilişkin bir kaydın bulunmadığı , şirketin mali gücü dikkate alındığında bu şekilde araç kiralayabilecek bir şirket olmadığı , sözleşmeler ve sözleşme bedellerin dikkate alındığında da ... ....A.Ş gibi mali yapısı güçlü bir şirketin ticari teemmüllere aykırı olacak şekilde hiç bir teminat almaksızın .. şeklinde küçük ölçekli kiralayan şirkete araç kiralamış olmasınında hayatın olağan akışına aykırı olduğu , olayın meydana gelişinde ... plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu , davacının olayın meydana gelişinde kusurunun bulunmadığı , kaza nedeni ile vücut genel çalışma güçünü % 9 oranında kaybettiği ve iyileşme süresinin 9 ay olduğu ve bu nedenle talep edebileceği geçici iş görememezlik tazminatının 98.986,73TL, sürekli iş görememezlik tazminatının 1.981.617,18T... tarafından ödenmeyen tedavi giderinin 5.891,12TL olduğu anlaşıldığından ana dosyada davanın davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Birleşen dosyada , davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen bir ihtiyari mali mesuliyet sigortasının bulunmadığı ,davalı ... plakalı aracı kaza tarihi itibarıyla kiraladığına dair kira sözleşmesi bulunmadığı gibi araç kiralama işi ile uğraşmadığı, ticari defterlerinde araç kiralama işi ile ilgi her hangi bir kaydın bulunmadığı , davalı ... ....A.Ş 'den filo şeklinde araç kiralayacak mali gücünün de bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Manevi Tazminat talebi yönünden ; tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kazanın oluş şekli , kazanın meydana gelişinde tarafların kusurları , davacıların kaza nedeniyle yaşadığı acı, elem ile hakkaniyet kuralları MK’nın 24. ve BK'nın 58. maddelerinde düzenlenen manevi tazminat hükümleri çerçevesinde ve yerleşmiş... içtihatları birlikte değerlendirildiğinde manevi tazminatın yasal şartları oluştuğu ancak bu durumun sebepsiz zenginleşme yaratmaması durumu da dikkate alınarak 300.000,00TL manevi tazminatın olay tarihi olan 03.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikten davalı ... Grup ...A.Ş 'den tahsiline karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Ana dosyada fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla Maddi tazminat yönünden davanın KABULÜ ile
A) 98.986,73TL geçici iş görmezlik tazminatı , 1.981.617,18TL sürekli işgörmezlik tazminatı olmak üzere toplam 2.080.603,91TL'nin ( 500.000,00TL lik kısmından davalı sigorta şirketi sorumlu olmak kaydıyla ) davalı ... Sigorta A.Ş yönünden dava tarihi olan 16/03/2023 tarihinden davalı ... Grup ...A.Ş yönünden kaza tarihi olan 13.04.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
B) 5.891,12TL tedavi gideri tazminatının davalı ... Sigorta A.Ş yönünden dava tarihi olan 16/03/2023 tarihinden davalı ... Grup ...A.Ş yönünden kaza tarihi olan 13.04.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Manevi tazminat yönünden davanın kabulü ile 300.000,00TL manevi tazminatın olay tarihi olan 03.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikten davalı ... Grup ...A.Ş 'den tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Birleşen .... esas sayılı dosyasında açılan maddi ve manevi tazminat davasının reddine,
4-Ana dosyada maddi tazminat davası yönünden alınması gereken 142.528,46TL harçtan yatırılan 1.034,90TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 7.115,90TL ıslah harcının mahsubu ile eksik yatırıldığı anlaşılan 134373,66TL'nin ( 34557,52TL' lik kısmından davalı ... A.Ş sorumlu olmak kaydıyla ) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Ana dosyada manevi tazminat davası yönünden alınması gereken 20.493,00TL harcın davalı VSB ... ... A.Ş'den tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-Birleşen .... Esas sayılı dosyasında alınması gereken 615,40TL harcın peşin yatırılan 8.555,83TL harçtan mahsubu ile fazla yatırıldığı yatırıldığı anlaşılan 7.940,43TL'nin davacıya iadesine ,
7-Davacının ana dosyada yargılama sırasında yapmış olduğu 25.400TL bilirkişi ücreti, dosya kapak ücreti 35,00TL, 6 Kep ücreti 11,50TL, 27 e tebliğat gideri 310,00TL, 8 normal tebliğat ücreti 1.036,00TL , 2 posta gideri 112,00TL toplamı 26.904,50TL ile 7,115,90TL ıslah harcı , 1.034,90TL peşin harç ve 179,90TL başvurma harcı olmak üzere toplam 35.235,20TL'nin ( 8.443,63TL' lik kısmından davalı ... A. Ş sorumlu olmak üzere ) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine ,
8-Ana dosyada Maddi tazminat davası yönünden davacı kendisini vekille temsil ettiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1 maddesi uyarınca hesaplanan 289.514,45 TL vekalet ücretinin ( 79.833,67TL' lik kısmından davalı ... Sigorta A.Ş sorumlu olmak kaydıyla ) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafına verilmesine,
9- Ana dosyada Manevi tazminat davası yönünden davacı kendisini vekille temsil ettiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1 maddesi uyarınca hesaplanan 48.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Grup ...A.Ş'den alınarak davacı tarafına verilmesine,
10-Birleşen dosyada maddi tazminat talebi yönünden davalı ... Sigorta kendisini vekille temsil ettiğinden red edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1 ve 4. Maddeleri uyarınca hesaplanan 30.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta A.Ş tarafına verilmesine,
11-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı ... ... A.Ş vekilinin yüzüne karşı , davalı... sigorta vekilinin ve ...i'nin yokluğunda HMK'nun 341 ve devamı maddeleri gereğince kararın tebliğinden itibaren Mahkememize Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine gönderilmek üzere verilecek dilekçe ile iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/10/2025
....