T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARETMAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2023/211 Esas
KARAR NO: 2024/178
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 02/05/2023
KARAR TARİHİ: 03/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil Şirket ... ... Tic. A.Ş.'nin gemi acenteliği hizmeti verdiğini, davalının ise mermer çıkartma ve ithalat işleri ile iştigal ettiğini, uyuşmazlık konusu olayda, davalı tarafından toplam 261.280.000 kg ağırlığındaki 16 blok mermer emtiasının İzmir, Türkiye’den ..., Hindistan’a taşınması için müvekkili şirketin görevlendirildiğini, müvekkilinin taşımanın İzmir Limanı’ndan ... Limanı’na yapılacak deniz taşıması ayağını ... A.Ş.’ye tevdii ettiğini, dolayısıyla müvekkili şirketin kendisinden talep edilen taşıma işini organize ettiğinden dolayı somut uyuşmazlıkta yalnızca taşıma işleri komisyoncusu olarak yer aldığını, deniz yoluyla yapılan taşıma işlemini asıl gerçekleştiren alt taşıyan, başka bir deyişle fiili taşıyan olan taraf ise ... A.Ş olduğunu, bu taşıma işinin ifasını sağlamak üzere, söz konusu emtia 29 Ocak 2022 tarihinde 10 konteyner içinde İzmir Limanından “... ” adlı gemiye bizzat davalı tarafından “shipper stow, load, count and seal” kaydıyla yüklenerek ... Limanına sevk edildiğini, ilgili emtia davalı tarafından konteynerlara istiflendiğini ve söz konusu konteynerlar mühürlü bir şekilde yine davalı tarafından gemiye yüklendiğini, söz konusu mermer yükü, ... limanında boşaltma esnasında 03.02.2022 tarih ve 16:30 saatinde ... numaralı konteyner panelini yırtarak aşağı düştüğünü, 3.kişilere ait konteynerlere ve gemi gövdesine hasar verdiğini, durumun fiili taşıyan ... Denizcilik A.Ş tarafından müvekkiline bildirilmesi ile aynı anda müvekkilinin yasal yükümlülüğü kapsamında gerek davalıyı gerekse kendi sigorta şirketini durumdan haber ettiğini, kazaya ilişkin surveyin yapılacağını bildirdiğini ve surveye katılması hususunu elektronik posta yolu ile bildirdiğini, müvekkili aynı zamanda ... Noterliğinin ... yevmiye numaralı ve 04.02.2022 tarihli ihtarnamesi ile de kaza günü olan 03.02.2022 tarihinde durumun ivedilikle davalıya elektronik posta yolu ile ihbar edildiğini, davalının surveye katılmasının elzem olduğunu, aksi halde survey raporunun taşıyan ... A.Ş tarafından kendisi ile paylaşılmama riski olduğu ve kaza sonucunda muhatabın sorumluluğunun bulunduğu belirtildiğini, surveye ilişkin bilgi 07.02.2022 tarihinde geldiğini ve ivedilikle davalıya iletildiğini, gemiye ve diğer yüklere zarar verdiği hem Alex Bureau hem de ... Ltd tarafından hazırlanan iki ayrı ekspertiz raporu ile tespit edildiğini, kaza, hasar ve bekleme nedeni ile kaza sonucunda meydana gelen hasar 649.404,51-ABD Doları olarak müvekkili şirkete bildirildiğini ve müvekkili şirket de söz konusu rakamı davalıya ilettiğini, yükün iç bağlamasının davalı tarafından gerçekleştirilmesi nedeni ile kaza ve sonrasında oluşan hasardan doğrudan davalının sorumlu olduğu bu nedenle de ... tarafından müvekkilinden talep edilen bedelin davalı yanca tazmini ihbar ve ihtar edildiyse de herhangi bir sonuç alınamadığını, davalı tarafından ödemeye ilişkin herhangi bir somut yanıt alınamaması, ödeme konusunda niyetin sürüncemede bırakılması nedeni ile müvekkili şirketin, hali hazırda ... tarafından taşınmakta olan yüklerin evrakının verilmemesi, tazminat talebi ile icra takibi açılması ve yine ... nezdinde bulunan teminat mektubunun paraya çevrilmesi riski ile karşı karşıya kaldığını, müvekkili şirket sigorta firması, davalı tarafından herhangi bir ödeme ya da çözüm yoluna başvurulmaması ve zararın her geçen gün artması nedeniyle müvekkili şirket ile birlikte ... ile iletişime geçtiğini, yapılan görüşmeler sonucunda 649.404,51.-ABD Doları olan alacak miktarı 420.000.-ABD Doları tutara düşürüldüğünü, söz konusu bedel de yine davalıya iletilmiş indirim alındığı zararın her geçen gün arttığı bir an önce dosyanın kapatılması gerektiği belirtildiğini, davalıya yapılan bildirimin ardından olumlu sonuç alınacak bir yaklaşımın gösterilmemesi, defalarca ... tarafından, kabul edilen 420.000.-ABD Doları’nın sınırlı bir süre için geçerli olduğu hemen ödeme yapılmaz ise bu teklifin de geçerliliğini yitireceği belirtilmesine karşın, davalı çözüme yönelik herhangi bir yaklaşımda bulunmamış aksine sürüncemede bıraktığını, müvekkili ve sigorta firması ... ile iletişime geçerek 23 Haziran 2023 tarihli bir Sulh ve Alacak Devri (Halefiyet) Protokolü imzaladığını ve ...’e 420.000 ABD Doları müvekkili tarafından ödendiğini, müvekkilinin sorumluluk sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş.’nin ... numaralı poliçesi tahtında söz konusu hasara ilişkin olarak sigortacısından 247.000.-Euro ödeme aldığını ve bu ödeme tahtındaki tüm hak ve alacaklarını sigortacısı ... Sigorta A.Ş.’ye temlik ettiğini beyanla fazlaya ilişkin ve tüm yasal hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulü ile asıl alacak olan 173.000,00USD’nin dava tarihinden itibaren USD birimli alacaklara yıllık kamu bankalarınca USD’ye uygulanan en yüksek mevduat faiz oranın ve değişen oranlarda işleyecek 1 Yıla Kadar Vadeli Kamu Bankalarınca Fiilen Uygulanan Azami Mevduat Faiz Oranlarının uygulanmasını, takip öncesi faiz alacağı, asıl alacağı ve dava sonunda kesinleşecek dava sonrasında belirlenecek olan faiz alacağın TCMB uyarında fiili ödeme günüdeki dolara uygulanan efektif satış kuru uyarınca taraflarına ödenmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ... davaya konu emtiaya yönelik taşıma işleri organizatörlüğü işi yaparak taşıyan sıfatı ile taşıma işine dahiliyetinin olduğunu, fiili taşıyan ...'e karşı yükün taşıtanı konumunda olduğunu, emtiayı temsil eden konişmentoda ...’nin "shipper" olduğu kayıtlı olduğunu, müvekkilinin ise dava konusu yükün yükleteni sıfatında olduğunu, müvekkili ile davacı ... arasında sözleşmesel ilişki bulunmadığını, sözleşmesel ilişki ... ile ... arasında olduğunu, konişmento hükümleri gereğince ortaya çıkabilecek tüm uyuşmazlıkların İngiliz Hukukuna tabi olacağı ve Londra Mahkemelerinde çözüleceği” kayıtlı olduğunu, yetkili mahkemenin Londra Mahkemeleri olduğunu, davacının talep tutarına konu alacak kalemlerinin neye ilişkin olduğu ve nasıl belirlendiği konusunda açıklık olmadığını, kanunen hangi zamanaşımı süresine tabi olduğu ve bu sürenin hangi andan itibaren işlemeye başladığı da belirsiz olduğunu, taşımanın İzmir'den ...'ya ... A.S'ye ait 29.01.2022 tarihli konişmento kapsamında yapıldığını, dava ise 20.02.2023 tarihinde açıldığını, dolayısıyla, 1 yıllık zamanaşımı süresi geçtikten sonra açılan bu davanın zamanaşımı nedeniyle de reddi gerektiğini, müvekkili ... ... A.Ş ile "... Ltd." firması arasında 26.01.2022 tarihli fatura muhteviyatı 261.800 kg. 16 Blok "mermer" cinsi eşyanın 31.614,88 USD/FOB bedelle satışı hususunda anlaştıklarını, ihracat için gerekli olan menşe şahadetnamesi alındıktan sonra ... Gümrük Müdürlüğünde 26.01.2022 tarihli ... sayılı ihracat beyannamesi tescil edildiğini, FOB satışa uygun olarak müvekkilinin yükün ihracat formalitelerini yerine getirdiğini, yükleme limanında yükün gemi küpeştesini geçmesiyle birlikte müvekkili şirketin ihtilafa konu eşya nedeniyle hiçbir hukuki ve maddi sorumluluğu kalmadığını, tüm masraf ve riskler alıcı tarafa geçtiğini, FOB satışa uygun olarak müvekkilinin taşıma sözleşmesini kuran taraf olmadığını, müvekkili dava konusu taşıma bakımından yalnızca yükleten sıfatını haiz olduğunu, fiili taşıyan ... firmasının gemi tamir bedeli ve konteyner demurajı toplam tutarı olan 649.404,51 USD'den indirim yapılarak 420.000,00 USD'ye düşürüldüğü, talep edilen bu tutarın ... tarafından karşılandığı ifade edildiğini, ancak bu tutarların, bilhassa demuraj bedelinin neye göre hesaplandığı konusunda açıklama yapılmadığını, konteynerlerin beklemesi nedeniyle demuraj bedeli oluşmuş olsa bile bunun tek sorumlusu ... firması olduğunu, ... firması, Port Said limanında vuku bulan kazadan sonra hasar gören konteyner dışındaki diğer hasarsız konteynerleri tamamen tek yanlı inisiyatifiyle müvekkilinin onayı olmaksızın beklettiğini, müvekkili tarafından 22.02.2022 tarihinde ihtarname ile konteynerlerin bekletilmesine ve hasarsız konteynerlerin mührünün açılmasına muvafakati olmadığını, konteynerlerin derhal teslim edilmesi gerektiğini ve bu nedenle yöneltilen talepleri kabul etmeyeceğini hem ... hem de ... firmasına şu şekilde bildirildiğini, müvekkilinin ... ve ... numaralı, 29.01.2022 tarihli konşimentolar tahtında taşınan mermer cinsi emtia ile ilgili Port Said Limanı’nda vuku bulan kazada herhangi bir kusurlu davranışı bulunmadığını, davacının sunduğu tek yanlı raporlarda yeterli lashing yapılmadığı yönünde görüş bildirildiğini, dava konusu yüklere ilişkin lashing hatası mevcut olmayıp; müvekkilinin de dava konusu yüklerle ilgili edimini sorunsuz bir şekilde ifa ettiğini, lashing hatası iddiası tek yanlı, dayatma bir iddiadan ibaret olduğunu, zira ne ... ne de ... firması, müvekkilinin objektif esaslara göre tekrar sörvey yapılması taleplerini hiçbir şekilde kabul etmediğini, Port Said limanında vuku bulan kazanın sebebi lashing hatası değil, hatalı elleçleme ve tahliye operasyonları olduğunu, bu konuda sunulan sörvey raporu, kazanın sebebinin taşıyanın hatalı operasyonları olduğunu açıkça tespit ettiğini, geminin ... sigortası Mısır'daki muhabiri ... Ltd firması sörvey raporundan gemi personelinden aldığı bilgiye göre konteynerin tahliye sırasında sahil vinç operatörü tarafından ambar kapağı platformunu çarparak hasar verdiğini bildirdiğini belirttiğini, geminin hasarlı ambar tamiri ve konteynerden yüklerin başka konteynerlere aktarılmasına ilişkin masraflardan müvekkilinin sorumlu olmadığını, konteynerin denize elverişli olup olmadığının belli olmadığını, taşıyan özen yükümlülüğüne aykırı davrandığını, kazanın esas nedenini gösterecek kamera kaydının paylaşılmadığını beyanla reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; davalının satıcısı / ihracatçı olduğu yükün boşaltma limanında gemiden tahliyesi sırasında konteyner içerisinden düşerek gemiye ve başka yüklere zarar vermesinden dolayı davacının fiili taşıyana / armatöre ödediği hasar bedeli ve bekleme ücretinin davalıya rücu edilmesi istemine ilişkindir.
HMK'nun 166.maddesinde aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davaların, aralarında bağlantı bulunması durumunda davanın her aşamasında talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebileceği hükmü düzenlenmiştir.
Mahkememizin 2023/... Esas sayılı dosyası incelendiğinde, davanın ... ... ... Tic. AŞ'nin eldeki davaya konu hasar nedeniyle kendi sigortalısı ve ...'e ödediği tazminatın eldeki dosyanın davalısı ... ... AŞ.'ye rücu davası olduğu görülmektedir. Bu durumda eldeki dosya ile incelenen dosya arasında hukuki ve fiili yönden irtibat bulunduğu, bu nedenle davaların birlikte görülmesi gerektiği anlaşıldığından HMK.nın 166. maddesi gereğince eldeki dosyanın mahkememizin 2023/... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Eldeki dosya ile mahkememizin 2023/... esas sayılı dosyası arasında hukuki ve fiili yönden irtibat bulunduğundan dosyaların HMK'nun 166/1.maddesi gereğince BİRLEŞTİRİLMESİNE, bundan sonraki yargılama işlemlerinin İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/... esas sayılı dosya üzerinden YÜRÜTÜLMESİNE,
2-Esasın bu şekilde KAPATILMASINA,
3-Yargılama harç ve masrafların birleşen dosya üzerinde belirlenmesine,
Dair, tarafların yüzlerine karşı, esas hükümle birlikte yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.03/04/2024
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır