T.C. ... 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/2 Esas - 2025/750
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
...
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/2 Esas
KARAR NO : 2025/750
....
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 02/01/2023
KARAR TARİHİ : 24/10/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/10/2025
....
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 23/01/2023
KARAR TARİHİ : 27/01/2023
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 27/01/2023
....
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 22/06/2023
KARAR TARİHİ : 23/06/2023
KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 23/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACILARIN TALEBİ: Davacılar vekili ana dosyada dava dilekçesinde özetle; müvekkili .... keşideci olarak .... ait çeşitli tarih ve bedellerdeki çeklerini .... lehine keşide ettiğini, çeklerin ... herhangi bir ciro işlemi olmaksızın kaybolduğunu ve çeklerin zayi olduğunu, ....E sayılı dosyası üzerinden çek iptali ve zayi davası ikame edildğini, çekler yönünden ödemeden men yasağı karan verildiğini, çeklerin zayi olması ve ödemeden men kararı alınmış olması nedeniyle müvekkili ....kaybolan çeklerin bedelleri tutarında başka çeklerle ödeme yapılarak borcun ödendiğini, 30/12/2022 tarihinde kaybolan ve ödemeden men kararı verilen çeklerden ... numaralı çekin ... Bankası ... Şubesine ibraz edildiğini, çeke ilişkin ciro silsilesi ile görüleceği üzere .... Makine'nin imzasının taklit edilerek ciro yapıldığını, menfi tespite konu kıymetli evrak üzerine haksız ve hukuka aykırı şekilde lehtar yerine sahte imza atıldığını bildirerek 30.12.2022 tarihli keşide yeri .... olan 11.12.2021 çek basım tarihli ve .... nolu çek nedeni ile müvekkillerinin davalılara borçlu olmadığının tespiti ile çekin icra takibin ve ihtiyati hacze konu edilmemesi, yapılacak protesto işleminin ... Bankasına bildirilmemesi konusunda ihtiyati tedbir konulmasını , 300.000TL bedelli 30/12/2022 tarihli keşide yeri ...olan 11/12/2021 çek basım tarihli ve .... numaralı çekin ciro silsilesinde kopukluk olduğundan ve bu çekten dolayı müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALI .... CEVABI: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ... şirketinin dava konusu çeki keşide edip çek lehtarı olan diğer davacı .... şirketine verdiğini beyan ettiğine göre hem çekteki imzasını hem de çekteki borç ilişkisini kabul ettiğini, bu nedenle çekin keşidecisi olan davacının çekten ötürü müvekkiline karşı sorumlu olduğunu, çekin ciro silsilesiyle geçtiğini, müvekkilinin çekin kayıp/çalıntı olup olmadığı hususunda bir bilgisinin bulunmadığını, müvekkilinin; çekte ödeme yasağı bulunduğunu çeki bankaya ibraz anında öğrendiğini, bu nedenle iyi niyetli olduğunu , davacı ... makina takibe konu çeklerde lehtarı diğer davalı ... şirketini ise davacıdan sonraki ciranta olduğunu , dava konusu çekin davacı tarafından ... şirketine verilip verilmediğinin ortaya çıkması için her iki şirketin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi gerektiğini, çeklerin kaybolduğu iddia edilmiş ise de ne şekilde nerede kaybolduğunun açıklanmadığını ve iddiasını haklı gösteren somut delil sunulmadığını , kabul anlamına gelmemek kaydıyla bir an için çeklerdeki imzanın davacı şirket yetkililerine ait olmadığı varsayımında dahi müvekkili aleyhine tazminata hükmedilmesine yasal dayanak bulunmadığından bahisle davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer Davalılar adına usulüne uygun meşruhatlı davetiye tebliğ edilmiş olmasına rağmen cevap dilekçesi sunmayarak HMK'nın 128.maddesinde belirtildiği üzere dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılmıştır.
BİRLEŞEN .... MAHKEMESİ DOSYASINDA;
Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkili ... Müh. Ltd. Şti'nin keşideci olarak ....'a ait çeşitli tarih ve bedellerdeki çeklerini ... Makine Ltd. Şti lehine keşide ettiğini, çeklerin ... Makine Ltd. Şti'nin herhangi bir ciro işlemi olmaksızın kaybolduğunu ve çeklerin zayi olduğunu, ... ... E sayılı dosyası üzerinden çek iptali ve zayi davası ikame edildğini, çekler yönünden ödemeden men yasağı kararı verildiğini, çeklerin zayi olması ve ödemeden men kararı alınmış olması nedeniyle müvekkili tarafından ... Makine Ltd. Şti'ye kaybolan çeklerin bedelleri tutarında başka çeklerle ödeme yapılarak borcun ödendiğini, 30/12/2022 tarihinde kaybolan ve ödemeden men kararı verilen çeklerden 0417193 numaralı çekin ... Kağıthane Şubesine ibraz edildiğini, çeke ilişkin ciro silsilesi ile görüleceği üzere ... Makine'nin imzasının taklit edilerek devamında da kaybolan çek yönünden pek çok ciro yapıldığını, müvekkili şirketlerin menfi tespit davası ikame etmesinde hukuki yararlarının mevcut olduğunu, menfi tespite konu kıymetli evrak üzerine haksız ve hukuka aykırı şekilde lehtar yerine sahte imza atıldığını, müvekkili ... Müh. Ltd. Şti tarafından diğer müvekkili ... Makine'ye keşide edilen çekin zayi olduktan sonra ödeme gününde bankaya ibraz edildiğini, müvekkili ... Makine tarafından çeklerin kaybolduğu ve zayi olmaları nedeniyle çek iptali talepli dava ikame edildiğini, ayrıca ... numaralı çek yönünden de aynı ciro silsilesiyle çekin bankaya ibraz edildiği tespit edildiğinden .... Esas sayılı dosyası ile huzurdaki dava ile aynı şekilde tedbir talebi ile birlikte menfi tespit talepli dava ikame edildiğini, öncelikle ciro yönünden imza incelemesi yapılması gerektiğini, ilk cironun müvekkili ... Makine Ltd. Şti tarafından yapılmadığını, ciro silsilesinin kopuk olduğunu beyanla 550.000,00 TL bedelli, 18/01/2023 tarihli, keşide yeri ... olan 11 Aralık 2021 çek basım tarihli ve.... numaralı çekin ciro silsilesinde kopukluk olduğunun ve bu çekten dolayı müvekkillerinin borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALI ... ... CEVABI: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu çekin keşidecisi olup çekteki imzasına bir itirazının bulunmadığını , davacı ... şirketinin dava konusu çeki keşide edip çek lehtarı olan diğer davacı ... şirketine verdiğini beyan ettiğine göre hem çekteki imzasını hem de çekteki borç ilişkisini kabul ettiğini bu nedenle çekin keşidecisi olan davacının çekten ötürü müvekkiline karşı sorumlu olduğunu, çekin ciro silsilesiyle geçtiğini müvekkilinin çekin kayıp/çalıntı olup olmadığı hususunda bir bilgisinin bulunmadığını müvekkilinin çekte ödeme yasağı bulunduğunu çeki bankaya ibraz anında öğrendiğini bu nedenle iyi niyetli olduğunu , davacı ... makina takibe konu çeklerde lehtar diğer davalı ... şirketi ise davacıdan sonraki cirantadır dava konusu çekin davacı tarafından ... şirketine verilip verilmediğinin ortaya çıkması için her iki şirketin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi gerektiğini, çeklerin kaybolduğu iddia edilmiş ise de ne şekilde nerede kaybolduğunun açıklanmadığını ve iddiasını haklı gösteren somut delil sunulmadığını , kabul anlamına gelmemek kaydıyla bir an için çeklerdeki imzanın davacı şirket yetkililerine ait olmadığı varsayımında dahi müvekkili aleyhine tazminata hükmedilmesine yasal dayanak bulunmadığından bahisle davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN .... 300.000,00-TL bedelli, 30.12.2022 tarihli, keşide yeri ... numaralı, 350.000,00-TL bedelli, 25.01.2023 tarihli, keşide yeri ....numaralı, 285.000,00-TL bedelli, 25.01.2023 tarihli, keşide yeri ... numaralı, 280.000,00-TL bedelli, 15.02.2023 tarihli, keşide yeri .... numaralı, 550.000,00-TL bedelli, 18.01.2023 tarihli, keşide yeri ... numaralı ve dava konusu 350.000,00-TL bedelli, 25.02.2023 tarihli, keşide yeri ... numaralı çeklerini ... Makina Ltd. Şti lehine keşide ettiğini, müvekkili ... Makina lehine düzenlenen bahse konu çekleri ... Makina'nın herhangi bir ciro işlemi olmaksızın kaybolduğunu, bu nedenle ....Esas sayılı dosyası üzerinden çek iptali ve zayi davasını ikame edildiğini, söz konusu yargılamada bahse konu çekler yönünden ödemeden men yasağı kararı verildiğini, söz konusu çeklerin zayi olması ve ödemeden men kararı alınmış olması nedeniyle müvekkili ... Mühendislik Ltd. Şti tarafından diğer davacı ... Makina Ltd. Şti'ye kaybolan çeklerin bedelleri tutarında başka çeklerle ödeme yapılarak müvekkilleri arasındaki borcun ödendiğini, 30.12.2022 tarihinde kaybolan ve ödemeden men kararı verilen çeklerden; dava konusu 350.000,00-TL bedelli, 25.02.2023 tarihli, keşide yeri ... olan ... numaralı, çek.... Şube Kodu) Kağıthane İstanbul'a ibraz edildiğini, bahse konu çek yönünden davalı hamil ... Cephe Sistemleri tarafından kötü niyetli olarak... Esas sayılı dosyası kapsamında icra takibi başlatıldığını, 300.000,00-TL bedelli, 30.12.2022 tarihli, keşide yeri ... olan .... numaralı çek yönünden ... ... Esas sayılı dosyası ile menfi tespit talepli dava ikame edildiğini, bahse konu davaların derdest olduğunu, 350.000,00-TL bedelli, 25.02.2023 tarihli, keşide yeri ... olan ... numaralı, çekin ciro silsilesinde kopukluk olduğunun ve bu çekten dolayı müvekkillerin borçlu bulunmadığının tespitine, davanın ... ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, davanın kabulüne ve yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini müvekkili adına talep etmiştir.
Tensiben karar verildiğinden cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRME:
Asıl dosyada ve birleşen dosyalarda dava takibe konu edilen çekler nedeni ile davacıların borçlu olmadığının tespiti istemiyle açılan menfi tespit davası niteliğindedir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık dava konusu 3 adet çekte bulunan ve davacı ... Makine Ltd. Şti yetkilisi tarafından atılan ciro imzasının şirket yetkilisine ait olup olmadığı, çek ciro zincirinde kopukluk olup olmadığı ve dava konusu çeklerden dolayı davacıların borçlu olup olmadığı ve kötü niyet tazminatı konularında toplanmaktadır.
Dava konusu ... 'a ait 30/12/2022 keşide tarihli ... nolu 300.000TL bedelli çekin keşidecisinin ... Mühendislik ...... nolu soruşturma dosyası ,... nolu soruşturma dosyası , icra dosyaları getirtilmiş, tarafların delileri toplanmıştır.
... ... esas sayılı dosyasında davacı ... Makine ...Ltd. Şti tarafından dava konusu çeklerinde içinde bulunduğu 6 adet çek ile ilgili olarak zayi nedeni ile çeklerin iptali istemiyle dava açıldığı, mahkeme tarafından 17/11/2022 tarihinde çeklere ilişkin ödeme yasağı konulmasına karar verildiği, 23/12/2023 tarihinde de dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.
.... nolu soruşturma dosyasının halen derdest olduğu, bu dosyada davalıların ticaret sicilinde kayıtlı olan adreslerinde yapılan incelemede adreslerin boş olduğu , ciro zincirinde ismi yazılı şirketlere ve yetkililerine ulaşılamadığı, davalı şirketlerin ciro zinciri ile alacaklı olduğu aynı şekilde yüzlerce çek bulunduğunun tespit edildiği ve ... Değişik İş kararında dava konusu olan çeklerin de yazıldığı görülmüştür.
Mahkememizce davacı ... Makine ....Ltd. Şti. 'nin ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucunda alınan bilirkişi raporunda özetle; dava konusu çeklerinde içinde olduğu 6 adet çekin aynı cira zincirine sahip olduğu, ... Makine ...Ltd. Şti. 'nin diğer davacı ... Mühendislik ...A.Ş ile ticari ilişkisinin bulunduğu, ciro zincirinde ismi geçen şirketlerle her hangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığı bildirilmiştir.
Mahkememizce alınan ve 05/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava konusu çeklerde davacı ... Makine ...Ltd. Şti. Adına atılan birinci ciranta imzalarının şirket yetkilisi ... 'ın eli ürünü olmadığı bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacıların dava konusu çeklerden dolayı davalılara borçlu olmadığı kanaatine varıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Ana dosyada ve birleşen dosyalarda davanın kabulü ile davacıların
-.... olan 30/12/2022 keşide tarihli ...nolu 300.000,00TL bedelli,
... Şubesi ne ait keşidecisi ... Mühendisilik Sondaj İnşaat Taahhüt Ticaret A.Ş , lehtarı .... olan 25/02/2023 keşide tarihli .... nolu 350.000,00TL bedelli ,
-.... olan 18/01/2023 keşide tarihli .... nolu 550.000,00TL bedelli çeklere ilişkin olarak davalılara borçlu olmadığının tespitine,
2-Ana dosyada alınması gereken 20.493,00TL harçtan yatırılan 5.123,25TL peşin harcın mahsubu ile kalan 15.369,75TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Birleşen ... ... Esas sayılı dosyasında alınması gereken 37.570,50TL harçtan yatırılan 9.392,63TL peşin harcın mahsubu kalan 28.177,87TLkarar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-.... Esas sayılı dosyasında alınması gereken 23.908,50TL harçtan yatırılan 5.977,13TL peşin harcın mahsubu ile kalan 17.931,37TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacının ana dosyada ve birleşen dosyalarda yargılama sırasında yapmış olduğu 42 e tebliğat gideri 431,00TL, 34 normal tebliğat ücreti 3.387,00TL, 8 Posta ücreti 680,00TL, 1 dosya kapak ücreti 10,00TL, bilirkişi ücreti 5.000,00TL , 5 kep ücreti 5,00TL toplamı 9.558,00TL ile ana dosyada 179,90TL başvurma harcı ile 5.123,25TL peşin harç , birleşen ... ...Esas sayılı dosyasında 9.392,63TL peşin harç ile 179,90TL başvurma harcı, ... Esas sayılı dosyasında 5.977,13TL peşin harç ile 179,90TL başvurma harcı toplamı 30.590,71TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Ana dosyada davacı kendisini vekille temsil ettiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1 maddesi uyarınca hesaplanan 48,000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Birleşen ... ... Esas sayılı dosyasında davacı kendisini vekille temsil ettiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1 maddesi uyarınca hesaplanan 86.500,00TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
8-Birleşen ... Esas sayılı dosyasında davacı kendisini vekille temsil ettiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1 maddesi uyarınca hesaplanan 56.000,00TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
9- Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalıların yokluğunda HMK'nun 341 ve devamı maddeleri gereğince kararın tebliğinden itibaren ... gönderilmek üzere verilecek dilekçe ile iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/10/2025
....