T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/304 Esas - 2024/378
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO : 2023/304 Esas
KARAR NO : 2024/378
...
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 27/04/2023
KARAR TARİHİ : 29/05/2024
KA.YAZ.TARİHİ : 29/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA:
Davacı vekilinin dilekçesi ile "... Şti uhdesinde bulunan ''... ve sorumluluk alanları İçerisinde Bulunan Yeşil Alanlar Parklar, Refüjler Yan Bakım-Onarım ve tadilat işi'' kapsamında, geçmiş dönemlerde davalı taşeron firmalarda çalışan ve müvekkiline karşı arabuluculuk başvurusu sonucu anlaşma ile neticelenen ... ( ...) lehine hükmedilen ilamın icrası sonucu müvekkil tarafınca ödendiğini, davacının çalışmış olduğu davalı taşeron şirketlerle müvekkili şirketi arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinin ilgili maddeleri uyarınca müvekili idare tarafından ödenen kıdem, ihbar, fazla mesai, ubgt, haftalık tatil, yıllık izin ve arabuluculuk ücreti için toplam 20.600,00-TL 'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı taşeron şirketlerden rücuen tahsilinin gerektiğini, müvekkili şirketin faaliyet alanı ile ilgili aldığı ihalelere konu işlerin bir kısmını taşeron şirketler aracılığı ile yaptırdıklarını davalı şirketlerde müvekkili şirketin taşeronları olarak çalıştığını, davalıların taşeron olarak çalıştığı dönemlerde, davalı şirketlerde çalışan işçilerden ...'nın işçilik alacakları için ... karşı arabuluculuk yoluna başvurduğunu, müvekkili şirketin hakediş alacaklarından 25/08/2022 tarihinde kesildiğini, müvekkili şirket tarafından hizmet sözleşmeleri gereği zorunlu arabuluculuk yoluna başvurularak davalı taşeron şirketlerden talep edildiğini, fazlaya dair tüm dava ve talep haklarının saklı kalmak kaydı ile şimdilik 20.600,00-TL rücuen alacak miktarının 1000,00 TL sinin ... Belediyesi tarafından müvekkili şirketin hakedişinden kestiği 25/08/2022 tarihinden itiaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıların sorumlu oldukları payları oranındaki miktarlar kadar tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini" talep ve dava ettiği 16/04/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile bilirkişi ek raporu doğrultusunda davanın kabulü ile toplam 20.600,00-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasını talep ettiği görülmüştür.
SAVUNMA:
Davalı ... Limited Şirketi vekilinin cevap dilekçesi ile "müvekkili şirketin davacı tarafta teminatının bulunmadğıını, bu teminattan talep edilen miktarın tahsil edilebilecekken yapılmadığını, davacın tarafın bu teminattan alacağının tahsil edebilecek durumda iken bunu yapmadığını davacının iş akdinin neredeyse 6 yıl önce sonlandığını, bu nedenle tüm alacak taleplerinin zaman aşımına uğradığını, müvekkilinin tüm dönemlerden sorumlu tutulmasının hukuken mümkün olmadığını, iş yeri devrinin olup olmadığının tespitini, davacının müvekkili şirket bünyesindeki hizmet süresinin 274 gün olduğunu, daha sonrasında farklı alt yükleniciler nezdinde çalıştığının anlaşıldığını, müvekkilinin son işveren olmadığından feshe bağlı ihbar tazminatı alacağından sorumlu tutulamaz olduğunu, dava şartlarından olan hukuki yarar yokluğu nedeni ile davanın usulden reddini, hukuki dayanaktan yoksun davarın reddini, kıdem tazminatı yönünden dava dışı işçinin müvekkili şirket bünyesinde çalıştığı dönem ve devir tarihindeki ücretle sınırlı olarak, kendi dönemi için belirlenecek kıdem tazminatının %50'lik kısmi için sorumlu tutulmasını, ihbar tazminatı yönünden müvekkili şirke son alt işveren olmadığından taleplerin reddini, feshe bağlı olmayan diğer tüm işçilik alacakları yönünden iş yeri devrinden itibaren 2 yıldan fazla süre geçtiğinden taleplerin zaman aşımından reddini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesini " talep ettiği görülmüştür.
Diğer Davalılar adına usulüne uygun meşruhatlı davetiye tebliğ edilmiş olmasına rağmen cevap dilekçesi sunmayarak HMK'nın 128.maddesinde belirtildiği üzere dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılmıştır,
DELİLLER:
Dava dışı işçi ...'nın emekliliğe esas hizmet döküm cetveli ... dan getirtilmiş, işçinin ....bünyesinde 07/03/2017 -06/12/2017 tarihleri arası 271 gün olmak üzere 1220 gün çalışmasının bulunduğu görülmüştür.
Taraflar arasındaki sözleşmenin ... ve diğer yükümlülükler başlıklı 8/1. Maddesinde " yüklenici bu işte çalıştırdığı işçilerin ... işlemleri ile ilgili her türlü bildirim ve ödemelerini ...'nın ... için açtırmış olduğu işyeri numarasının altında aracı iş yeri numarası alarak iş yeri tescili yaptıracak ve durumdan ...'yı yazılı olarak haberdar edecektir..." Düzenlenemesinin 8/6. Maddesinde "yüklenicinin çalıştıracağı işçilerin iş yasasından ve sair yasalardan kaynaklanan her türlü hak ve alacaklarından ücret, fazla mesai, yıllık ücretli izin alacağı, ulusal ve genel tatil günlerinde yapacağı çalışmalardan doğacak her türlü alacağı şartların oluşması halinde ihbar tazminatı, kıdem tazminatı, kötü niyet tazminatı diğer her türlü tazminat vergi ... primi işsizlik primi, işçilik noksanları bunların gecikme faizleri iş güvencesi kapsamında iş kazaları ve sair sebeplerden dolayı belirlenecek tazminat ve ücretler, işçilerin sağlık giderleri... Sgk kurumunun talep edeceği her türlü zarar ve tazminatlar gibi tüm giderler yüklenici tarafından karşılanacak olup hiçbir şekilde ...'ya rücu ettirilemez" teminata ilişkin esaslar başlıklı 6/1. Maddesinde "yüklenici sözleşme bedelinin %6'sı tutarında teminat verecektir... Teminat mektupları kesin ve süresiz olacaktır 6/3. Maddesinde yüklenici iş bu sözleşme konusu işleri sözleşme hükümlerine sözleşmenin eklerine ve teknik şartname hükümlerine uygun bir biçimde ifa etmesi, vergi ve Sgk borçlarının olmadığının tevsit eden güncel resmi belgeleri ...'ya teslim etmesi ile ...'nın idareye işin kabulünü yaptırması aşamasında çıkabilecek noksanlıklar ve yüklenicinin...'ya yatırdığı prim tutarının ...'nın iş bu sözleşmede yazılı keşif bedeline göre belirleyeceği prim tutarı arasında fark, ceza ve muhtelif borçların çıkması riskine ve bu işte çalıştırdığı işçilerinin her türlü ücrete ilişkin muhtemel alacaklarına karşın ...'da tutulur bu teminat bu işle ilgili Sgk'dan soğuk damgalı ilişiksiz belgesini alarak idareden teminatını çözdürmesinden sonra yukarıda bahsedilen konularda bir soruna rastlanmaz ise kendisine iade edilir" kesintiler başlıklı 7. Maddede "... yüklenicinin her hakedişinden hak ediş bedelinin %5 i kadar emanet kesintisi yapılacaktır yapılan bu kesintiler yüklenicinin ... ile işin kabulünü yapması ve kesin hak edişinin sözleşme bitim tarihinde düzenlenen ve Büyükşehir Belediyesince onaylanmış hak edişinin onaylanmasından sonra kesin emanet tutarı yükleniciye iade edilecektir" düzenlemesinin bulunduğu görülmüştür.
Davacı tarafça hak edişten yapılan kesinti belgelerin dosyaya ibraz edildiği görülmüştür.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırtılmış rapor ve ek rapor aldırtılmış alınan ek raporda "...Dava dışı işçi ... arasındaki Arabuluculuk anlaşma belgesinin incelenmesinde net 6.209,00 TL kıdem tazminatı alacağı, net 3.191,00 TL ihbar tazminatı alacağı, net 4.000,00 TL fazlamesai alacağı, net 800,00 TL UBGT alacağı, net 4.500,00 TL haftata tilialacağı, net 1.300,00 TL yıllık izin alacağının Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından ...'ya 25/06/2019 tarihine kadar ödenmesi ve ayrıca Arabuluculuk Asgari ÜcretTarifeleri gereğince ödenmesi gerekli 1.200,00 TL ... ücretinin 1/2'si tutarındaki 600,00 TL (ve diğeryarısı 600,00 TL'nin de ... tarafından) arabulucuya 25/06/2029 tarihine kadar ödenmesi hususunda anlaşma yapıldığı, anlaşma gereğince işçilik alacakları ve ... Belediyesi tarafından ödenmesi gerekli tutarın davacı ... ... Şirketi'nin hakkedişlerinden 25/08/2022 tarihinde kesildiği, görülmüş olup denetime elverişli olması bakımından anlaşma içeriği aşağıdaki tabloda yer almaktadır. dava dışı işçinin davalılar nezdindeki çalışma süresi dikkate alındığında Davacının Davalı ...'den rücuen talep edebileceği tutarın 1.082,74 TL olup bu tutara davacının hakedişden (...) kestiği tarih olan 25/08/2022'den itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilinin talep edildiği, Davacının Davalı ... rücuen talep edebileceği tutarın 6.641,66 TL olup bu tutara davacının hakedişden (...) kestiği tarih olan 25/08/2022'den itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilinin talep edildiği, Davacının davalı ...'den rücuen talep edebileceği tutarın 4.806,29 TL olup bu tutara davacının hakedişden (...) kestiği tarih olan 25/08/2022'den itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilinin talep edildiği, ... Ve Tic. Ltd. Şti. Bakımından; davalı vekilinin, cevap dilekçesinde cevap dilekçesinde ileri sürdüğü davacı ...'da teminat alacağı bulunması nedeniyle davacının bu teminattan alacağını alma imkanı bulunduğu halde dava açmakta hukuki yararının bulunmadığı, davanın öncelikle dava şartı yokluğundan reddi gerektiği, bu yöndeki taleplerinin yerinde görülmemesi halinde takas ve mahsup talebinde bulundukları yönündeki beyan ve talebinin takdiri sayın mahkemeye ait olmak üzere davacının bu şirketten rücuen talep edebileceği tutarın 8.069,30 TL olup bu tutara davacının hakedişden (... kestiği tarih olan 25/08/2022'den itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilinin talep edildiği, davalı ...sayılı ilamında ".... Dava, hizmet alımı sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat talebine ilişkindir. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir...." dendiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:
Davacı tarafça dava dışı işçiye ödenen işçilik ücretlerinin taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi kapsamında davalılardan rücuen tahsili talep edilmiş , davalı ... ..... Limited Şirketi tarafından davanın reddi, davalının teminat ve nakit kesintisi bulunduğu belirtilerek takas ve mahsup talep edilmiş, diğer davalıların savunmada bulunmaması davanın inkarı olarak değerlendirilmiş olup:
Davacı ile davalılar arasında hizmet alım sözleşmesi bulunduğu, dava dışı işçinin davalı ....bünyesinde 07/03/2017 -06/12/2017 tarihleri arası 271 gün olmak üzere toplam 1220 gün çalışmasının bulunduğu ,dava dışı işçiye arabuluculuk anlaşması uyarınca ödenen toplam 20.600,00 TL sinin asıl iş veren ... davacı hak edişinden 25/08/2022 tarihinde kesildiği, dava dışı işçinin davalılar nezdindeki çalışma süreleri dikkate alındığında yapılan ödemenin 1.082,77-TLsinden davalı .... Ltd Şti'.nin, 6.641,67-TL'ninden davalı... Ltd Şti.nin, 4.806,29-TL'sından davalı ...... Ltd Şti.nin, 8.069,30-TL'sinden davalı... Ltd Şti.nin sorumlu olduğu taraflar arasındaki sözleşmenin 8.maddesi ,... K sayılı ilamı ve tüm dosya içeriği ile anlaşılmakla taraflar arasındaki sözleşme hükümleri uyarınca 1/2 sorumluluk uygulanmasının mümkün olmadığı, sözleşmenin 6/3. ve 7. maddeleri uyarınca davalı tarafça vergi ve Sgk borçlarının olmadığının tevsik edilemesi ilişiksiz belgesinin ibraz edilmemesi dikkate alındığında teminat ve nakit kesintisinin iade ve mahsup şartlarının oluşmadığı , alacağın sözleşmeden kaynaklanması nedeniyle 10 yıllık zaman aşımına tabi olduğu ve dava tarihi itibariyle zaman aşımının gerçekleşmediği gözetilerek aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı üzere;
Davacının davasının kabulüne, toplam 20.600,00-TL'nın 1.082,77-TL'nın davalı ..., 6.641,67-TL'nın davalı .... Ltd Şti'den, 4.806,29-TL'nın davalı ..... Ltd Şti'den, 8.069,30-TL'nın davalı .... Ltd Şti'den 25/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile alınarak davacıya verilmesine
492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.407,19 TL harçtan, dava açılışında alınan 179,90 TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 171,90 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 351,80 TL harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 1.055,39 TL harcın müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 179,90 TL peşin harç, 171,90 TL ıslah harcı, 179,90 TL başvurma harcı, 1.528,00 TL tebligat ücreti, 3.500,00 TL bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam 5.559,70 TL yargılama giderinin müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı kabul edilen miktar itibari ile HMK341 maddesi uyarınca kesin olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/05/2024
...