T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/320 Esas - 2024/483
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO : 2023/320
KARAR NO : 2024/483
...
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 19/09/2014
KARAR TARİHİ : 09/07/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 10/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ TALEBİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 13.10.2012 tarihinde davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile seyir halinde iken kullandığı aracın tekerinin patladığını ve jant çemberinin yerinden çıkarak yol kenarında bekleyen müvekkilinin eline çarptığını ve davacının özürlü kalacak şekilde yaralandığını,, ... karar sayılı dosyasında kazanın meydana gelmesinde sanığın kusurunun bulunmadığı yönünde rapor veren adli tıp kurumunun raporuna itibar edilerek sanığın beraatine karar verildiğini, davacının haksız fiil nedeni ile uğradığı zararın tazmini için bu davanın açıldığını , fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla maddi zararlardan dolayı şimdilik 2.000.00-TL kazanç kaybı zararı ile 3.000,00TL efor kaybı tazminatının davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihinden diğer davalı yönünden olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline ve 100.000,00TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... 'den tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALININ CEVABI: Davalı ... karar sayılı ilamı ile beraat ettiğini olayın meydana gelişinde müvekkilinin kusuru bulunmadığından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle ; kazaya karışan ... plakalı aracın davalı şirket nezdinde sigortalı olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsün kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, , şirket sigortalısının kazanın meydana gelişinde kusurunun bulunmadığını, , poliçede sadece davacının sürekli maluliyet hallerinin teminat altına alındığını ve sürekli sakatlığının belirlenmesi gerektiğini , davacının müterafik kusurununu tazminat miktarından düşürülmesi gerektiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRME:
Dava trafik kazasından doğan maddi ve manevi tazminat davası niteliğindedir.
Mahkememizin ... dosyası getirtilmiş , tarafların sosyal ve ekonomik durumları araştırılmış, ...'dan gelen yazıda; davacıya rücuya tabi herhangi bir gelir yada aylık bağlanmadığı bildirilmiştir.
Dosyada mevcut kaza tespit tutanağı ve trafik kayıtlarından 13.10.2012 tarihinde davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonetin sağ arka lastiğinin patlaması üzerine jant çemberinin fırlayarak yol kenarında duran davacı ... 'ya çarpması sonucunda davacının yaralandığı , ... plakalı aracın davalı ... adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.
Dosyada mevcut .... plakalı araca ait Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesinden aracın davalı sigorta şirketi tarafından 18.06.2012 tarihinde tanzim edilen sigorta poliçesi ile 20.06.2012- 20.06.2013 tarihleri arasında sigortalandığı, sigortalayanın davalı ... olduğu ve şahıs başı sakatlık ve ölüm tazminat limitinin 225.000,00TL, sağlık gideri tazminat limitinin 225.000,00TL olduğu görülmüştür.
Olay nedeni ile... aleyhine dava açıldığı , mahkemece olayın meydana gelmesinde sanığa isnat edilebilecek kusur bulunmadığından sanığın beraatine karar verildiği , bu dosyada mevcut ... düzenlenen raporda olayın meydana gelişinde sanık ile yayanın kusurunun bulunmadığı lastik patlamasının kazanın oluşunda asli etkili olduğu bildirilmiştir. Mahkememizce alınan ... esas alındığında vucut genel çalışma güçünü %7,1 oranında kaybettiği , 3 ay süre ile iş görmezlik halinde kaldığının bildirildiği görülmüştür.
Davalı ...KTK 'nun 86. Maddesi gereğince işleten sıfatı ile olayın meydana gelişinde kusurlu olup olmadığının belirlenmesi için mahkememizce alınan 09.07.2019 tarihli bilirkişi raporda özetle; olay yerinde düzenlenen kaza tespit tutanağında olay günü havanın açık, gün durumunun gündüz, yol sathının kuru, yatayda düz ve düşeyde eğimsiz yol kodlaması yapıldığı ve somut kazada; Davalı ...' in Karayolları Trafik Kanunun 52/ lb maddesini ihlal ettiği,.... plakalı aracmm hızını yük ve teknik özelliğine uydurmadığının rapor edildiği, ...ya çarpmam neticesi meydana geldiği, lastik patlaması da "teknik ansa" kapsamına girdiğinden, meydana gelen kazada sürücü ...' nın kusursuz olduğu, Lastik Patlamasının kazanın oluşu üzerinde asli etkili olduğu kanaatinin bildirildiği,
Dava konusu aracın ....( kilit halkası ) bulunduğu, Jant çemberi bulunan jantların teknik jargonda çok parçalı (bu araçta 2 parçalı) jantlar sınıfında İç lastikli ( çemberli ) tekerler olup dış lastiğin içerisine konulan iç lastik (şambrel), koruma lastiği ile birlikte ana janta takıldıktan sonra, jant çemberi dış yanak olarak ana jant üzerindeki yuvasına basınçla sıkı geçme şeklinde oturtularak kilitlendiği ve akabinde tekrara basınçlı hava ile şişirilip araca takılarak kullanıma hazır hale getirildiği, iki parçalı jantlarda teker patlaması olarak tabir edilmekte ise de esasen sürecin öncelikle jant çemberinin yerinden fırlaması ile başlayarak akabinde tekerin patlaması şeklinde gerçekleştiği, normal şartlarda jant çemberinin teker patlasa dahi yerinden yerinden çıkmayacak şekilde sıkı geçme olarak takıldığı , Ancak, aşın hava basınç ve aşırı yükün dış lastik yanağından jant çemberine doğru zorlama yaparak jant çemberini sıkı geçme yuvasından çıkarttığını ve sonrasında jant çemberinin çıktığı yuvadan iç lastiğin çıkarak patladığını bu nedenle olayın davalı yönetimindeki hafriyat yüklü kamyonetin aşırı yüklü olması ve bu yükleme öncesinde tekerlere aşırı (basınçlı ) hava basılması ve yükün taşınması sırasında davalının aracın hızını yük ve teknik özelliğine uydurmaması üzerine aşırı hava basıncı ile aşırı yüke dayanamayan sağ arka takar jant çemberinin kasnaktan fırlaması ve iç lastiğin yanaktan çıkarak yarılması (patlaması) şeklinde gerçekleştiği;
... plakalı kamyonet ile Karayolları Trafik Kanunu 52.madde 1/b bendinde görülen trafik kuralını ihlal etmesi sonucu ...plakalı aracın seyir hızmı yüküne ve aracın teknik özelliğine uydurmadığı için aşırı zorlanan jant çemberinin fırlamasına neden olduğu için davalı ...'in %100 oranında kusurlu olduğu görüş ve kanaati bildirilmiş, bilirkişi raporu mahkememizce yeterli bulunmuştur.
Mahkememizce alınan ve bilirkişi ... tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda özetle; ... ait 14.01.2019 tarihli rapor , 09.07.2019 tarihli kusur raporu ve... yaşam tablosu ve davacının belirlenen ücreti esas alındığında davacının sürekli iş gücü kaybından kaynaklanan tazminat alacağının 163.855,25TL , geçici iş görmezlikten kaynaklanan tazminat alacağının 5.399,45TL olduğu bildirilmiş, bilirkişi raporu mahkememizce yeterli bulunmuştur.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde:
- Maddi tazminat talebi yönünden ; 013.10.2012 tarihinde davalı ... plakalı kamyonetin sağ arka lastiğinin patlaması üzerine jant çemberinin fırlayarak yol kenarında duran davacı ...'ya çarpması sonucunda davacının yaralandığı, olayın meydana gelişinde ...plakalı arac sürücüsünün kusurunun bulunmadığı ancak davalı ...'in ayni zamanda aracın işleteni olduğu ve TKT 'nun 86. Maddesi kapsamında işleten sıfatı ile % 100 kusurlu olduğu , kaza nedeniyle davacının vücut genel çalışma güçünü %7,1 oranında kaybettiği , 3 ay süre ile iş görmezlik halinde kaldığı, sürekli iş gücü kaybından kaynaklanan tazminat alacağının 163.855,25TL , geçici iş görmezlikten kaynaklanan tazminat alacağının 5.399,45TL olduğu ve bunun poluce teminet limitleri için kaldığı anlaşıldığından maddi tazminet davasının kabulü ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline ,
Manevi tazminat yönünden ; tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kazanın oluş şekli , kazanın meydana gelişinde davalının kusur oranları, davacının bu kaza nedeniyle yaşadığı acı, elem ile hakkaniyet kuralları MK’nın 24. ve BK'nın 58. maddelerinde düzenlenen manevi tazminat hükümleri çerçevesinde ve yerleşmiş Yargıtay içtihatları birlikte ( ...sayılı kararı ) değerlendirildiğinde manevi tazminatın yasal şartları oluştuğu ancak bu durumun sebepsiz zenginleşme yaratmaması durumu da dikkate alınarak 15.000,00TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... 'den tahsiline karar vermek gerekmiştir.'' gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Anılan karara karşı taraf vekillerince istinaf yoluna başvurulmuştur.
İstinaf üzerine dosyayı inceleyen ... Karar sayılı ve 22/03/2023 tarihli kararı ile mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. Kaldırma kararında özetle; davacının savcılık aşamasındaki gelirine ilişkin beyanı da gözetilerek düzenli çalışmasının kanıtlanmamış olması nedeniyle elde edebileceği makul gelir miktarı değerlendirilerek, bilinen aktif dönem gelirinin bu miktarlar üzerinden bilinmeyen aktif dönem gelirinin ise son geliri üzerinden hesaplanarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Mahkememizce kaldırma kararı üzerine dosya yeni bir esasa kaydedilmiş ve davacının yargılama aşamasında ... çalışmaya başladığı tespit edilerek buna ilişkin belgeler dosyaya kazandırılmıştır. Kaldırma kararı uyarınca davacının belediyede çalışmaya başladığı 24/09/2021 tarihine kadar asgari ücret düzeyinde gelir elde ettiği kabul edilmiş, sonraki dönem için ise belediyeden aldığı ücret uyarınca hesaplama yaptırılarak 17/04/2024 tarihli güncel verilerek ilişkin ek rapor alınmıştır. Anılan raporda yukarıda değinilen verilerin yanı sıra TRH 2010 tablosu ve %10 artırım ve iskonto yöntemi kullanılmak suretiyle davacı için, 845.583,09TL sürekli iş göremezlik, 2233,76TL geçici iş göremezlik tazminatı hesaplanmıştır. Mahkememizce bilirkişi raporu hüküm kurmaya ve denetime elverişli kabul edilerek benimsenmiştir.
Davalı tarafça, yeniden kusur ve iş göremezlik durumu incelemesi yapılması talep edilmiştir. Ancak dosya kapsamı ve ceza dosyası içeriği ile sabit olduğu üzere davacı, bir olay anında yol dışında, tamirhane önünde beklemekte olup kazanın oluşumunda davacının kusurunun bulunmadığı açıktır. Davalı sürücü ise 08/07/2019 tarihli bilirkişi raporunda belirtildiği üzere aşırı yükleme ve aracın seyrini teknik özelliklerine uydurmaması nedeniyle 2918 sayılı KTK'nun 52.maddesi uyarınca asli olarak kusurludur. Eş söyleyişle davalıların sorumluluğunu ortadan kaldıracak bir neden bulunmamaktadır. Anılan nedenle yeniden kusur incelemesi yapılmasına gerek görülmemiştir. Ayrıca davacının iş göremezlik durumu kaza tarihinde yürürlükteki yönetmelik hükümlerine göre belirlenmiş olup yeniden iş göremezlik durumu araştırılmasına da usul ekonomisi gereği ihtiyaç duyulmamıştır. Davacı vekili 09/07/2024 tarihli duruşmadaki beyanında; son aktüerya raporu gözetilerek tespit mahiyetinde karar verilmesini ayrıca önceki beyanları ve bedel artırım dilekçesi uyarınca davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizce anılan beyanlar ve davacı tarafın yeniden talep artırım dilekçesi vermemiş olması gözetilerek davacı tarafın kaldırma kararı öncesi vermiş olduğu bedel artırım dilekçesi gözetilerek maddi tazminat istemlerinin kabulü gerekmiştir.
Manevi tazminat istemine gelince; kaza tarihi, davacının yaralanma derecesi ve kazanın oluşumunda kusursuz oluşu ile manevi tazminata hakim olan ilkeler gözetilerek 15.000,00 TL manevi tazminatın olaya ve dosya kapsamına uygun düştüğü kanaatine ulaşılmıştır. Anılan nedenle davalılardan ... bakımından manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalılardan ....vekilinin mazeretinin kabulüne,
2-Maddi tazminata ilişkin talebin kabulü ile 163.855,25TL sürekli iş görmezlik tazminatı ile 5.399,45TL geçici iş görmezlik tazminatı olmak üzere toplam 169.254,70TL nin davalı ... yönünden kaza tarihi olan 13.10.2012 tarihinden , davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihi olan 24.09.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmasına,
3- Manevi tazminata ilişkin talebin kısmen kabulü ile 15.000,00TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 13.10.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... 'den tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine ,
4-Hükmedilen maddi tazminat bakımından alınması gerekli 11.561,78TL karar ve ilam harcından peşin alınan 358,65TL ile yargılama sırasında alınan 835,47TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 10.367,66 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir yazılmasına,
5-Hükmedilen manevi tazminat bakımından alınması gerekli 1.024,65TL, karar ve ilam harcının davalılardan Abdurrahman Uluer'den tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
6-Manevi tazminat için ayrıca yargılama gideri yapılmamış olduğu gözetilerek davacı tarafından yapılan 358,65TL başvuru harcı, 835,47 TL ıslah harcı, 3.400,00TL bilirkişi ücreti, 688,50TL tebligat ve müzekkere gideri , 2,00TL dosya kapak ücreti olmak üzere toplam 5.287,85 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalılar tarafından yapılan yargılama ücretinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Maddi tazminat yönünden AAÜT uyarınca belirlenen 27.080,75 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
9-Manevi tazminat yönünden AAÜT uyarınca belirlenen 15.000,00 TL vekalet ücretinin davalı Abdurrahman ULUER'den alınarak davacıya verilmesine,
10-Manevi tazminat yönünden AAÜT uyarınca belirlenen 15.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... tarafına verilmesine,
11-HMK 333. maddesi uyarınca artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341 ve devamı maddeleri gereğince kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde ... ilgili Hukuk Dairesine gönderilmek üzere verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.09/07/2024
...