T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/447 Esas - 2025/713
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/447 Esas
KARAR NO : 2025/713 Karar
...
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/08/2020
KARAR TARİHİ : 10/10/2025
YAZIM TARİHİ : 17/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; Davacılar .... arasında ... 20 ünitelik... yapım İşi bünyesindeki... arasında Malzeme ve işçilik Yükleniciye ait olmak üzere, montajını üstlendiğini, davacı (İş Veren) ile 03.07.2018 tarihinde, Sözleşmenin 4.1. maddesi gereği Malzeme Anahtar Teslim Götürü Bedel üzerinden, sözleşme bedeli 87.000,00 TL + KDV olarak aralarında sözleşme yapıldığını, davacı Vekili 14.08.2020 ve 04.01.2021 tarihlerinde sunduğu dilekçelerinde .... Hastanesi ve 20 ...” bünyesinde yapılan FM 200 yangın söndürme sisteminin hileli yapıldığını, sözleşme gereği sonradan usulüne uygun yaptırılan sistemin montaj masrafları ve sözleşmede yer alan cezai yaptırımın toplamı olan 201.190,00TL faiziyle davalıdan tahsil edilmesi ve dava sonuna kadar davalının hak ve alacakları üzerinde ihtiyati tedbir konulması taleplerini sunduğunu, olayın seyri ile Sistemin Montajı işine ait, davacı ve davalı arasında yapılan sözleşmenin maddelerini hatırlatmıştır. 14.08.2020 tarihli dilekçesinde ... Bakanlığı kontrol elemanlarının ve Şantiyede görevli Mühendislerinin gerçekleştirmiş olduğu kontrol ve muayenede Sistemin içinde bulunması gereken FM 200 gazı yerine su ile dolu olduğu, tüplerin fenni standartta olmadığı ve niteliksiz tüp başlıkları kullanıldığı, göstergelerinin sahte üretim sonucunda gerekli fonksiyonu sağlamayacak türde olduğu, bu neden ile montajın gerek idarece, gerekse şirket tarafından kabul edilemeyecek hileden ibaret olduğunu 04.01.2021 tarihli dilekçesinde FM 200 Gazlı yangın söndürme sistemini yangın tüplerinin ve başlıklarını fotoğraflar ile gösterdiği, özellikle tüplerin içine yangın söndürme gazı yerine aynı özgül ağırlıkta su doldurulduğu başlıklarının niteliksiz olduğunu eser sözleşmesi ve Özel Teknik Şartname , usul ve kurallarına göre tüplerin montajlarının yapılmadığını ifade ettiğini belirtmekle hileli ve ayıplı maldan ötürü davalının nam ve hesabına yapılan iş bedeli ve sözleşmeden doğan cezai şartları olmak üzere 201.190.00-TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir .
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle : Müvekkilinin .. ) işi tam ve eksiksiz şekilde tamamladığını 26.01.2019 tarihinde , eksiksiz Çalışır Vaziyette imza karşılığı davacı tarafa teslim edildiğini, Sistemin tam çalışır şekilde teslim alınmasının ardında yaklaşık 1,5 yıl geçtikten sonra davacı ortaklık tarafından .... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilmiş ve sözleşme konusu işe ait tüplerin içinin boşaltılarak şirkete gönderildiği aksi halde şirketin nam ve hesabına yaptırılacağı davacı vekil tarafında ifade edildiği, Tüm tüpler davacı tarafından sökülerek müvekkiline içerisi boş şekilde gönderildiğini, dolaysıyla davacını tespit yaptığı tüpün davalıya ait olma ihtimali yoktur, ayrıca tüplerin içerisinde bulunan gazların tespitinin yaptırılması ihtimali de bilinçli şekilde ortadan kaldırıldığını, başka firma tarafından yeniden kurulumu gerçekleştirilen sistemdeki malzemeler müvekkilince kullanılan malzemelerin birbiriyle örtüşmediğini, .... İş dosyası kapsamında yapılan tespitin delil niteliğine haiz olmadığını beyan etmekle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir .
YARGILAMA VE GEREKÇE:
Davanın, taraflar arasında akdedilen eser sözleşmesi kapsamında .... inşaatı bünyesinde yangın söndürme sistemine ilişkin işin ifasının sözleşmeye uygun yapılmadığı iddiası ile davacı tarafça nama yapılan işlerin bedeli ve cezai şart alacak istemine ilişkin olduğu, uyuşmazlığın sözleşme kapsamında tarafların davalı tarafça yapılan işin sözleşmeye uygun olup olmadığı, nama yapılan işlemlerin sözleşme kapsamında yapılıp yapılmadığı sözleşme dışı yapılan işin olup olmadığı, davacı tarafın cezai şarta hak kazanıp kazanmadığı noktalarında toplanmaktadır.
....İş sayılı dosya örneği mahkememiz dosyası arasına alınmıştır . Tespit dosyasında yapılan bilirkişi incelemesinde, kurulan fm 200 gazlı yangın söndürme sisteminin uygunluk belgelerinin olmadığı, tüp başlığı ve manometre ile oynandığı, yangın söndürme sisteminin hileli imalat olduğuna dair rapor tanzim edilmiştir.
... yevmiye numaralı ihtar örneği mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. İhtarnamede özetle, sözleşme kapsamındaki imalatların fenni şartlara uygun hale getirilmesi için davalı tarafa süre verildiği, aksi halde davalılar nam ve hesabına başkasına yaptırılacağı belirtildiği anlaşılmaktadır.
Taraf delilleri dosya arasına alınmıştır.
.... soruşturma numaralı dosyası mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Mahkememizce tüm deliller toplandıktan sonra ; "Davanın KISMEN KABULÜ ile ; 107.758,20 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine , fazlaya dair istemin REDDİNE ," karar verilmiştir.
Bu karar taraflarca süresi içerisinde istinaf edilmiştir.
.... K sayılı tarihli ilamı ile kaldırılmıştır.
Mahkememizce kaldırma ilamı kapsamında yargılamaya devam edilmiştir.
.... Mahkemesinin müzekkere cevapları dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişi raporunda özetle; ....tarafından yapılan iş ile davala firmenin hilali imalat olduğu görüşü oluşan imalat arasında kuruluş sistematiği bakımından bir illiyet bağının oluşamayacağını 03/12/2021 tarihinde Bilirkişi...tarafından hazırlana bilirkişi raporu ile görüşümüzün ortak olduğu bu bağlamda sözleşme bedeli olan ve KDV dahil olmak üzere fatura edilen 97.962,00-TL+9.796,20-TL(%10 ceza)= 107.758,20-TL alacak tutarının, davalını ihtarnameye cevap veriği tarih olan temerrüd 24 haziran 2020 tarihinden itibaren Sayın mahkemenin uygun göreceği faiz türünden işleyecek faizle davalı tarafından davacıya ödenmesinin uygun olacağı yönündeki kanaatini belirtmiştir.
Bilirkişi ek raporunda özetle; ....yangın söndürme sisteminin 'hileli imalat' olduğu, -Toplam fatura değeri, 182.900,00 TL olduğu; 182.900 -123.786 =59.114,00 TL. Bu 59.114,00 TL 7 adet yangın söndürme tüpü, 7 adet vana, ve sistemin kurulum değeri olduğu, "hileli imalat" yaptığı iddia edilen davalı firmanın yangın söndürme sistemi için kullandığı FM200 yangın söndürme tüplerinden farklı olduğu, davalı firma toplamda 7*32 lt=224 lt FM200 gazı kullanılırken FENİX firması toplamda 1052 lt (faturadan hesaplandı) FM200 yangın söndürme gazını sisteme entegre ettiği, - FM200 Gazlı Yangın Söndürme Sistemine ait alt üniteleriyle aynı olmadığı, ayrıca; söz konusu alıma ait ihale dokumanı, şartname, sözleşme, mahal listesi vb herhangi bir bilgi ve belgenin dosya içeriğinde bulunmadığından, sonradan yapılan alımın ilk yapılan hileli FM200 Gazlı Yangın Söndürme Sisteminin yerine yapıldığına dair bir illiyet bağı kurulamadığı, Davalı nam ve hesabına FENİX Firması tarafından yapılan iş ile davalı firmanın 'hileli imalat' olduğu görüşü oluşan imalat arasında kuruluş sistematiği bakımından bir illiyet bağının oluşamayacağı, Tespit konusu tüplerin FM200 gazı ile dolu olmadığı, içinde başka bir kimyasal (su, çözelti sıvısı vs gibi) ile doldurulmuş olduğu, yangın söndürme işlemini, kimyasal özelliklerine bağlı olarak yerine getiremeyeceği, dolayısıyla sözleşmedeki tüplerin aynı olmasının mümkün olamayacağı ilim ve fen ışığında kesin olarak söylenebilir. Sağlık kuruluşunda muhakkak hatasız çalışan bir yangın söndürme sistemi olmalıdır. Bu bağlamda hızlı bir şekilde işlevsel bir yangın söndürme sisteminin ikame edilmesi çalışır hale getirilmesi sağlık hizmeti verilen vatandaşlar ve kurum çalışanlarının iş güvenliği için hayati önem taşır. Davacı tarafın bir önceki imalatı kendisi sökerek zararın artmasına yol açıp açmadığı değerlendirildiğinde ise sök-tak işi tamirat-tadilat ustaları tarafından rahatlıkla yapılacak bir iş olduğu, dolayısıyla zararın artmadığı görüşü oluşmuştur. Makine mühendisi .... işin ifasını sözleşme kapsamında yerine getirmediği, yapmadığı, kusurlu olduğu, (sözleşme maddesi 25) ifade edilmekte olup bu görüş 20.07.2020 tarihli D.İş raporu ile beyan edilen görüş ile uygunluk arz ettiği, bu görüşe yeni oluşturulan bilirkişi heyetinin de (Prof. Dr. ....) katıldığı, yangın sistemini hatasız çalışması gereğitiği, sistemin tümden gözden geçirilerek yenilenmesi olağan akış olarak değerlendirilmediği, .....İş) dosyası keşif için bilirkişi listesinde yer alan iki adet Makina Mühendisi, bilirkişisinin bilirkişi olarak seçilmesine ve ayrı ayrı 1,000,00 TL er ücret takdirine, keşif harcı 384,90 TL ve araç gideri 200,00 TL, tebligat gideri 38,00 TL olmak üzere toplam 2.622,90 TL gider avansının talep eden tarafından keşif gün ve saatine kadar mahkeme veznesine yatırılmasını talep ettiği, yapılan masrafın taraflar arasında %50 oranında paylaşılması gerektiği, 03.12.2021 tarihinde Bilirkişi ....tarafından hazırlanan bilirkişi raporu ile görüşümüzün ortak olduğu, "bu bağlamda; sözleşme bedeli olan ve KDV dâhil olmak üzere fatura edilen 97.962,00 TL + 9.796,20 TL (%10 Ceza)=107.758,20 TL (Yüzyedibinyediyüzellisekiz TL Yirmi Kuruş) alacak tutarının, davalının ihtarnameye cevap verdiği tarih olan (temerrüd) 24 Haziran 2020 tarihinden itibaren, Sayın Mahkeme'nin uygun göreceği faiz türünden işleyecek faizle davalı tarafından davacıya ödenmesinin uygun olacağı" görüşünün benimsendiği, yönündeki kanaatini belirtmiştir. Bilirkişi raporunun denetime açık hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamında yapılan incelemeler neticesinde; taraflar arasında yapım işleri taşeron sözleşmesinin akdedildiği, sözleşme konusunun fm200 gazlı yangın söndürme tesisat işi olduğu, davalı tarafça ediminin ifası sonrasında yapılan kontrol ve akabinde Lüleburgaz 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/236 D. İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda sözleşme konusu yangın söndürme sisteminin eksik ve ayıplı ifa edildiği anlaşılmaktadır. Eser sözleşmeleri, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi iş sahibininde bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmelerdir.
Davacılar tarafından eksik ve ayıplı ifa nedeniyle davalı yükleniciye verilen sürede eksikliklerin giderilmesi için süre verildiği, davalının verilen sürede belirtilen eksiklikleri tamamlamadığı, davalının temerrüde düştüğü anlaşılmaktadır. Eserin tesliminde sonra eksik ve ayıplı işlerin bulunması durumunda, davalı yüklenicinin verilen sürede eksiklikleri tamamlamaması halinde, eksik ve tamamlanan işlere yönelik nama yapılan işlerden davalı yüklenici sorumludur.(TBK.m113,473)
Diğer taraftan taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 21. Maddesinde, iş programına uygunluk sağlanmadığı veya sözleşmeye aykırılıklar giderilmediği taktirde söz konusu işlerin taşeron nam ve hesabına yaptırılacağının taşerona tebliğ edileceği, nam ve hesaba yapılan işlerin %10 fazlası ile isteneceği belirtilmiştir.
Tüm bu hususlar gözetildiğinde, kaldırma kararı doğrultusunda eksiklikler giderilip alınan kök ve ek raporda nama yapılan iş bedelinin 97.962,00-TL olduğu, davacıların %10 cezai şarta hak kazandıkları anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi açıklandığı üzere;
1)Davanın KISMEN KABULÜ ile; 107.758,20 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 7.360,96 TL harçtan, dava açılışında alınan 3.435,83 TL peşin harcın düşümü ile kalan 3.925,13 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3)6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, 613,00 TL'sinin davacıdan; 707,00 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 54,40 TL başvurma harcı, 194,00 TL tebligat ücreti, 5.400,00 TL bilirkişi ücreti, 7,00 TL diğer giderler toplamı 5.655,40 TL'nin davanın kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 3.029,06 TL'si ile dava açılışında alınan 3.435,83 TL peşin harç toplamından oluşan 6.464,89 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6) Davalının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7)... D.iş sayılı tespit dosyasında; davacının yapmış olduğu 54,40 TL başvurma harcı, 38,00 TL tebligat ücreti, 2.000,00 TL bilirkişi ücreti, 200,00 TL araç ücreti olmak üzere toplam 2.292,40 TL'nin davanın kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 1.227,82 TL'si ile dava açılışında alınan 89,60 TL peşin harç toplamından oluşan 1.317,42 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8)Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341 ve devamı maddeleri gereğince kararın tebliğinden itibaren Mahkememize Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine gönderilmek üzere verilecek dilekçe ile iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/10/2025
....