T.C. ... 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
...
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/472 Esas
KARAR NO : 2024/816
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
Av. ...
Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVA : Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 02/05/2016
KARAR TARİHİ : 05/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ TALEBİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Müvekkilinin faaliyetleri için ihtiyaç duyulan malzeme ve ekipmanlardan ithal edilenlerden ... ve çevresindeki liman ve gümrüklere gelenlerin ihtiyaç mahallerine taşıtılması için Ortaklık Mal ve Hizmet Alım Yönetmeliğinin 23.maddesine göre 30.10.2012 tarihinde ihale yapıldığını, ihale sonucunda en uygun ve en ucuz teklif verdiği anlaşılan davalı ... Ticaret A.Ş.’ye ihale edildiğini, davalı ile 30.11.2012-29.11.2013 dönemini kapsayan Taşıma Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin “İşin Tanımı” başlıklı 5.maddesinde: “Ortaklığımız adına yurtdışından alınan malzeme ve ekipmanlardan ... ve çevresindeki limanlara gelenlerin ithalat işlemlerinin tamamlanmasından sonra elleçlemesinin yapılarak ... ambarlar ile ihtiyaç mahallerine tır ve kamyonlar ile 365 gün süre ile taşıma işi Davalı ... ve Tic. Şirketi tarafından yapılacağı” açık bir şekilde belirtildiğini, müvekkilinin, ... Firmasından sipariş ettiği ... nolu dosyasındaki matkapların gümrük işlemleri ... Firmasının gümrük Müşaviri olan ... Ltd.Şti tarafından 01.02.2013 tarih ve ... nolu sevk irsaliyesi ile yapılarak davalıya teslim edildiğini, malzemelerin davalı tarafından 01.20.2013 tarihinde ...gönderilmek üzere teslim alındığı belgelerle de sabit olduğu halde Sipariş Konusu matkapların ... teslim edilmediğini, davalı tarafın, malı ... Ltd.Şti’den 01.02.2013 tarihinde teslim aldığını ve aynı gün ...taşınmak üzere ... Tic.Ltd.Şti.’ne teslim ettiğini iddia ettiğini, buna ilişkin bir kayıt ve belge ortaya koyamadığını, malın ...teslimatı yapılmadığını, Taşıma Sözleşmesinin 15.md.’de: ... ve ... tarafından bildirilen her sevk talimatı için ayrı ayrı fatura düzenlenecek olup, faturalarda taşınan malzemenin sipariş kodu ve taşımanın yapıldığı nakliye aracının plaka numarası açık olarak yazılacaktır.Ayrıca ilgili taşımaya ilişkin sevk irsaliyesi de faturanın arkasına eklenerek ... gönderilecektir. ” şeklinde açık hüküm bulunduğunu, Yine Sözleşmenin 20.md.‘de: “Yüklenici,Ortaklığının taşınacak malzemelere ait göndermiş olduğu talep yazısına istinaden nakil aracını temin edecek ve nakliye işlerini gerçekleştirecek, Sigortaya esas olmak ve takibi amacıyla nakil araçlarına yüklenen yük, nakil vasıtalarının ruhsat bilgileri Ortaklığa yazılı olarak bildirilecek ve bu bilgileri arşivleyecektir. ” şeklinde düzenleme bulunduğu halde davalının taşıma işi için fatura düzenlemediğini, nakliye aracına ve aracın ruhsat bilgilerine ve şoförüne ilişkin bilgi ve kanıt ortaya koyamadığını, davalının, fatura ve irsaliye düzenlemediğini, bunun yerine ... Ltd Şti.’nin ... çekerken düzenlediği 01.02.2013 tarih ve ... nolu İrsaliyeyi kullandığını, davalının bu şekildeki davranışının sözleşmeye aykırı olduğunu, Müvekkilinin uğradığı zararları tazminini gerektiğini, sözleşmenin 31.md Yüklenicinin, “...uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan doğrudan sorumludur” hükmünü içerdiğini, davalının, sözleşme ile yüklenen görevlerini ifa etmediğini, davalı tarafın ... Ltd Şti nin 01.02.2013 tarihli irsaliyesi üzerinde tahrifat yaparak TCK kanunda düzenlenmiş bulunan evrakta sahtecilik, dolandırıcılık ve emniyeti suistimal suçlarını işleyerek Ortaklıklarının zarara uğramasına sebep olduğunu, davalı şirket çalışanları hakkında ... evrakta sahtecilik, nitelikli dolandırıcılık ve emniyeti suistimal suçları sebebiyle suç duyurusunda bulunulduğunu, hazırlık soruşturmasının devam ettiğini, ortaklıklarının ... konu ile ilgili yazı yazdığını, gönderilen cevapta:“kendilerine herhangi bir teslimat yapılmadığını, ... Firması tarafından verilen irsaliye üzerinde tahrifat yapılmış olduğunu, yazılı olan telefon numarasına ulaşılamadığını, ... ile tekrar yapılan telefon görüşmesinde farklı bir taşıyıcı isminin ve telefon numarasının verildiğini, taşıyıcının böyle bir teslimat yapmadığının, dip koçanlarının incelenmesinde söz konusu taşımaya ait bir kayda rastlanmadığının” belirtildiğini, davalının, sigortaya esas olmak üzere taşıyıcı araç ruhsat ve sürücü bilgilerini Sözleşmenin 20.maddesine göre müvekkiline bildirmesi gerekirken bu şekilde bir bildirim yapmadığından malzemeler sigortalanmadığı için uğranılan zararın sigortadan tazminin de mümkün olmadığını, sözleşmenin 37.19 md: “Taşıma esnasında meydana gelebilecek hasarlara karşı malzemeler ... tarafından sigorta ettireleceğinden sipariş numarası, ağırlığı, adet, vasıta plaka numarası gibi bilgiler yüklenmeden önce ...’ya fax yolu ile bildirilecektir.Her hangi bir bildirim olmadan taşımanın yapılması halinde malzemelere gelecek hasar, zarar ve ziyanlar Yükleniciye ödettirilecektir. ” Şeklindeki açık düzenlemeye rağmen davalının müvekkiline bildirim yapmayarak zararın meydana gelmesine bilerek ve istiyerek sebep olduğunu, müvekkilinin davaya konu 11 adet kaya matkabı, ... Firmasından satın aldığını, ekli faturasından da anlaşılacağı üzere 17.08.2013 tarihi itibarıyla değerinin ... Amerikan Doları olduğunu 12.11.2013 tarihinde satıcı firmaya ödendiğini, taşıma bedeli olarak davalı tarafa 436,60 TL ödendiğini belirterek ... Amerikan Dolarının 12.11.2013 tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarınca dolar ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödenen en yüksek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, taşıma bedeli olarak davalı tarafa ödenen 436,60 TL'nin ödeme tarihi olan 08.03.2013 tarihinde itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALININ CEVABI: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu işin, taraflar arasında akdedilen sözleşmede de belirtildiği üzere; ...'nın yurt dışından satın alınarak ... ve çevresindeki Liman ve Gümrüklere getirdiği çeşitli malzeme ve ekipmanın ithalat işlemlerinin tamamlandıktan sonra; elleçlemesinin yapılarak belli bölge ve ...'daki ambar ve diğer ihtiyaç mahallerine taşıma edimi olduğunu, malın sevk organizasyonunu da yine davacı ...'nın sağladığını, buna göre; mal yurt dışından geldiği vakit gümrükleme işlemini ve gümrüklerden depolara sevkini davacının anlaşmalı olduğu gümrük müşavirinin yaptığını, gümrüklemesi ve depolara sevki yapılan malların nereye gideceği ve nereye teslim edileceği işini de davacı taraf belirlediğini, malın tonajı ve miktarı göz önünde bulundurularak davacının anlaşmalı olduğu ...'daki ambarlara veya direkt son teslim mahalline taşındığını, dava dilekçesinden, malların ...teslim edilmesi gerektiği yönünde bir anlam çıktığını, davaya konu taşımada müvekkilinin sorumluluğunun, ... (1) depoda bulunan kaya matkaplarının yine ...' da bulunan ... Ambarına teslimat işi olduğunu, malların ...teslim edilmesi gibi bir durumun söz konusu olmadığını, teslimatın ... ... talimatı gereği bu şekilde gerçekleştirildiğini, 01.02.2013 tarihli taşımanın, ... 01.02.2013 tarih, Seri:A, Sıra:... nolu sevk irsaliyesiyle 01.02.2013 tarihinde gerçekleştirildiğini, taşımaya konu malın, ... gümrükleme işlemi yapıldığını ... (1) olarak adlandırılan depoya çekildikten sonra müvekkili şirket nam ve hesabına hareket eden ...'nın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araçla davacı tarafça yönlendirilen ve davacının anlaşmalı olduğu ... Ambarına teslimatının gerçekleştirildiğini, ... Ambarında bulunan yetkilinin sevk irsaliyesine teslim tarihini gösterir kaşesini basarak imzalandığını, sevk irsaliyesinin aslının daha sonra ödeme almak için davacı tarafa teslim edildiğini, mallara ait sevk irsaliyelerinin 4-5 nüsha olarak gümrük müşavirliğince düzenlendiğini, müvekkili şirketin taşımayı bu sevk irsaliyeleri üzerinden gerçekleştirdiğini, her bir nüshanın işi yapan tarafça onaylanarak imzalandığını ve evrak asıllarının davacı ...'ya teslim edildiğini, bu uygulamanın davacının talimatı gereği yapıldığının, müvekkili şirketin bir yıl boyunca defalarca gerçekleştirdiği tüm nakliyeleri bu şekilde yaptığını, davacının her hangi bir uyarı veya müdahalesi olmadığını, taşıma bilgilerinin tamamının müvekkili şirketin işlerini organize eden ... tarafından davacı tarafın yetkilisi ...'e elektronik posta yoluyla bildirildiğini, davaya konu işlemin de 07.02.2013 tarihinde ...' e bildirildiğini, teslimatı gösterir irsaliye asıllarının faturayla birlikte teslim edilerek ödeme alındığını, işlemlerde bir sakatlık veya sözleşmeye aykırılık bulunmadığını, müvekkili şirketin üzerine düşen edimi yerine getirdiğinini dolayısıyla olayda müvekkilinin sorumluluğudan bahsetmenin mümkün olmadığını, davacı tarafın talep ettiği alacak kalemlerine uygulanmasını istediği faiz oranı ve faiz başlangıç tarihini kabul etmediklerini, müvekkilinin olayda bir kusur ve ihmali bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRME:
Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
Mahkememizin davanın kabulü ile 128.632,00-USD'nin dava tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarının 1 yıllık USD cinsinden vadeli mevduata uyguladıkları en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair verdiği 17.11.2022 tarihli karar ...Mahkemesinin 18.06.2023 tarih ...sayılı kararı ile özetle " uyuşmazlıkta ilk olarak dava konusu malların teslim yerinin belirlenmesi gerektiği, taraflar arasındaki sözleşmede belirlenen teslim yerleri arasında davalının savunmasında geçen ... ambarı açıkca sayılmadığı , davalı da bu yönde bir savunma da bulunmadığı, davalının davacının talimatı gereği dava konusu malların ...'da bulunan ... ambarına teslim edildiğini savunduğu, davacının dava konusu matkapların kaybolması nedeniyle başlattığı idari soruşturma kapsamında ifadesine başvurulan ve dava konusu matkapların gümrük işlemleri ve sonrasında sevkiyatının yapılması işlerini organize eden davacı Şirket çalışanı ... ifadesinde , ... Ambarının davacının uzun süredir çalıştığı ve parsiyel yükleri taşıma için anlaştığı nakliyat ambarı olduğunu, dava konusu malların bu ambara teslim edilmesinin şifaen davalıya bildirildiğini, davalının anılan ambara teslim ettiğine dair sevk irsaliyesini sununca davalıya taşıma ücretinin ödendiğini beyan edildiği, ayrıca davacının dava konusu taşıma nedeniyle davalıya ödediği taşıma ücreti 436,00 TL olup bu husus da davacı tarafça teslim yerinin davalının savunduğu gibi ... olduğunu teyit ettiği, sözleşmenin eki niteliğinde olan fiyat tablosunda ... içinde yapılacak teslimatlar için belirlenen taşıma ücretinin bahsi geçen ücretle uyumlu olduğu, ...'a yapılacak teslimatlar için belirlenen taşıma ücretinin çak daha fazla olduğu, bu durumda dava konusu malların teslim yerinin ...'da bulunan ... Ambarı olduğunun kabulü gerektiği, taraflar arasındaki taşıma sözleşmesi kapsamında gerçekleştirilen ve uyuşmazlık konusu olmayan başka taşımalar içinde, o taşımalara konu malların gümrük işlemlerini yapan gümrük müşaviri şirketler tarafından düzenlenen sevk irsaliyelerinin kullanıldığı, davacınında dava konusu sevk irsaliyesinin tesliminden sonra davalıya dava konusu taşıma ücretini ödediği, bu durumda sevk irsaliyesinin taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olarak düzenlenmediği iddiasının dinlenilmesinin mümkün olmadığı , ceza soruşturması sonucunda davalı şirket yetkileri hakkında işbu davanın konusu olan sevk irsaliyesinde tahrifat ve/veya sahtecilik yapıldığı iddiası ile dava açılması durumunda, ceza hakiminin tespit ettiği maddi vakıalar hukuk hakimini bağlayacağından öncelikle bahsi geçen ceza soruşturma dosyasının sonucunun beklenilmesi, ceza soruşturması sonucunda takipsizlik kararı verilmesi veya ceza davası açılması durumunda mahkemece beraat kararı verilmesi halinde TBK'nın 74. maddesi uyarınca hakimin, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi ceza hakimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı olmadığı gözetilerek , dava konusu sevk irsaliyesi üzerinde gerekli incelemenin mahkemece yapılıp oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerektiği " gereğine değinilerek kaldırılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı tarafından gümrükten teslim alınan dava konusu 11 adet matkabın davalı tarafından sözleşmeye uygun olarak teslim edilip edilmediği, dava konusu matkap uçlarının kaybolması nedeniyle davalı tarafın sorumluluğu bulunup bulunmadığı konularındadır.
Taraflar arasında imzalanan 30/11/2012 tarihli taşıma sözleşmesinin 5.maddesinde işin tanımının; ''... adına yurt dışından satın alınarak ... ve çevresindeki liman ve gümrüklere getirilen çeşitli malzeme ve ekipmanın ithalat işlemleri tamamlandıktan sonra elleçmesinin yapılarak ... ve ...'daki ambarlar ile diğer ihtiyaç mahallerine tır ve kamyon ile 365 gün süre ile taşıma işidir'' olarak sözleşme konusunun belirlendiği anlaşılmıştır.
... Kaldırma kararı sonrasında ... soruşturma nolu dosyası getirtilmiş; ... 22.10.2023 tarihinde Kovuşturmaya Yer Olmadığına karar verdiği, karara müşteki ... vekili tarafından itiraz edildiği, ... Mahkemesinin 27.05.2024 tarih ... D.İŞ kararı ile itirazın red edildiği ve 27.05.2024 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosyada mevcut sevk irsaliyesi üzerinde yapılan inceleme sonucunda alınan bilirkişi raporunda özetle; Sevk irsaliye üzerindeki sevk tarihinin önce 30.01.2013 olarak yazıldığını, dah sonra 30 rakamının üzerinden gidilerek 01 şeklinde , 01 rakamının da üzerinden gidilerek 02 şeklinde değiştirilip sevk tarihinin 01.02.2013 olarak değiştirildiğini, sevk tarihi üzerinde yapılan bu değişikliğin olumsuz veya zararlı sonuç oluşturması halinde tahrifat olarak kabul edilmesi gerektiği, aksi halde düzeltme olarak kabulünün uygun olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
... soruşturma sayılı dosyasından alınan 13.08.2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle, teslim edilen mallara ilişkin irsaliyenin ... tarafından düzenlendiğe irsaliyenin düzenlenirken VUK kanun ilgili maddesi gereği düzenlenmediği, ürün tesliminin hangi unvan adı altında hangi adrese yapılacağı net olarak yazılmadığı, davalı yan şirkete ait irsaliye ve gümrük belgeleri üzerinde hiç bir bilgi yazmadığı gibi davalı şirketin imzası kaşesi bulunmadığı, bununla beraber ... firmasına ait kaşe bulunduğu, dava konusu ürünlerin ERAL veya ... firmalarında da kaybolma ihtimalinin yüksek olduğu, davaya konu malların gümrükten 01.02.2013 tarihinde çıkarıldığı, 12.09.2013 tarihinde kaybolduğunun anlaşıldığı, dolayısıyla malları teslim eden teslim alan aracı gümrükçü tüm tarafların sorumluğunun hala devam ettiği, çünkü davalı tarafın irsaliye üzerinde veya başkaca bir evrak üzerinde imzası bulunumadığı gibi, irsaliyi asıllarının dosya münderecatına sunulmadığı, irsaliye üzerinde yazılı olan tarihin kim tarafın değiştirildiğinin tespit edilemediği, dosya münderacatındaki belgelere göre; Şüpheli ... Tic. ve San. A.Ş.’nin Dolandırıcılık, Evrakta Sahtecilik, Güveni Kötüye Kullanma Emniyet Suistimaz ve 4735 sayılı kanuna Aykırılık suçlarının işlediğine dair bir olguya rastlanmadığına dair görüş bildirilmiştir.
Dosya kapsamına, toplanan delillere, iddia, savunma ve bilirkişi raporuna göre; Taraflar arasında 30/11/2012 tarihinde taşıma sözleşmesi imzalandığı , sözleşmenin 5.maddesinde işin ''... adına yurt dışından satın alınarak ... ve çevresindeki liman ve gümrüklere getirilen çeşitli malzeme ve ekipmanın ithalat işlemleri tamamlandıktan sonra elleçmesinin yapılarak ...'daki ambarlar ile diğer ihtiyaç mahallerine tır ve kamyon ile 365 gün süre ile taşıma işidir'' olarak belirlendiği, davacının 01.02.2013 tarihinde düzenlenen sevk irsaliyesi sonrasında dava konusu taşıma nedeniyle davalıya 436,00 TL taşıma ücreti ödediği, ödenen bu ücretin sözleşmenin ekinde belirlenen tarifeye göre ... içi taşıma ücreti olduğu, sevk irsaliyesine göre malların gümrükten 01.02.2013 tarihide çıkarıldığı ve sevk irsaliyesi üzerinde ...firmasına ait kaşe ve kaşe üzerinde imza bulunduğu, davalı vekili tarafından dosyaya ibraz edilen ... firmasına sevk irsaliyesi ile teslimi yapılan 09.07.2013 tarihli sevk irsaliyesi, 17.01.2013 tarihli teslim tutanağında bulunan imza ve kaşelerin 01.02.2013 tarihinde düzenlenen sevk irsaliyesi üzerinde bulunan kaşe ve imza ile gözle görülür şekilde ayni olduğu , davacı tarafından ... firması tarafından kesilen faturalar nedeni ile ödeme yapıldığı, sevk irsaliyesi üzerinde sadece sevk tarihin değiştirildiği, bunun dışında bir değişiklik ve tahrifat yapılmadığı , bununda tahrifat değil değişiklik olarak kabul edilmesi gerektiği kanaatine varılmış olup 12.09.2013 tarihinde kaybolduğu anlaşılan 01.02.2013 tarihinde düzenlenen sevk irsaliyesine konu 11 adet kaya matkabının kaybolması nedeni ile davalıya sorumluluk yüklenemeyeceği anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL harcın n dava açılışında alınan 6.202,19 TL' den mahsubu ile fazla yatırıldığı anlaşılan 5.774,59 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
3- Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4- Davalı kendisini vekille temsil ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. Maddesi uyarınca hesaplanan 57.902,80 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
5- Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341 ve devamı maddeleri gereğince kararın tebliğinden itibaren Mahkememize Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine gönderilmek üzere verilecek dilekçe ile iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/12/2024
Başkan ...
E-İmzalıdır
Üye ...
E-İmzalıdır
Üye ...
E-İmzalıdır
Katip ...
E-İmzalıdır